Cytaty na temat lęk
strona 2

„A kiedy poznałem księdza Priamo, zrozumiałem, czym jest wiara – nie zależy ona nawet od tego, czy Bóg istnieje, czy nie. Wiara to skok w ciemno w ramiona kogoś, kto cię przytuli… Jest ona pocieszeniem w chwili niepojętego lęku i bólu. Jest jak ufność dziecka wobec ręki, która wyciąga go z ciemności.”

Arturo Pérez-Reverte (1951) pisarz hiszpański

Ostatnia bitwa templariusza

O Bogu, O dzieciach, O wierze

„Konkordat jeszcze nie ratyfikowany, a Sejm już debatuje nad ustawami wykonawczymi. Ale niech tak będzie, skoro lęki i kompleksy toczą szeregi SLD. I nagle 13 czerwca br. większość tworzona przez tychże posłów SLD w Komisji Nadzwyczajnej ni stąd, ni zowąd stwierdza, że konkordat jest sprzeczny z konstytucją przyjętą w referendum, choć jeszcze nie obowiązującą. Myślę, szanowni państwo, że w tej sytuacji nawet człowiek obdarzony dużą dozą cierpliwości i wyrozumiałości może stracić panowanie nad sobą, bo równie dobrze SLD-owska większość w Komisji Nadzwyczajnej mogła przegłosować inną, równie absurdalną tezę, że na przykład białe jest czarne czy odwrotnie. Ale przecież to i tak rzeczywistości nie zmieni.”

Stanisław Kowolik (1953) polski polityk

Źródło: Wystąpienie na posiedzeniu Sejmu, 18 czerwca 1997 http://orka2.sejm.gov.pl/Debata2.nsf/5c30b337b5bc240ec125746d0030d0fc/d5d605ae8104076dc12574f00038d02f?OpenDocument

O myślach, O rzeczywostości, O cierpliwości, O myśleniu

„Jest tak, jakbyśmy mieli wszczepioną tę samą sztuczną pamięć. Nie pamiętamy prawie nic z naszego prawdziwego dzieciństwa, ale pamiętamy wszystko, co zdarzyło się w rodzinach z telewizyjnych seriali. Mamy te same najważniejsze cele. Wszyscy przeżywamy te same lęki.”

Chuck Palahniuk książka Rozbitek

Rozbitek (1999)

O dzieciństwie

„Poszedłem do kościoła i powiedziałem Panu: „Uratuj mnie od uzależnienia od narkotyków i alkoholizmu, mojej depresji i gniewu. Jeżeli jesteś Bogiem, uzdrów mnie. Daj mi spokój i radość, o której każdy mówi, że ją masz”. I Pan tak zrobił. Kocham siebie i kocham każdego człowieka. Jestem odmienioną osobą. Zażywałem każdy narkotyk, o jakim można pomyśleć, ale uczucia, które teraz mam, są lepsze niż te, które wtedy odczuwałem. Narkotyki imitują uczucie obecności Boga. Prawdziwy kontakt ze Stwórcą wywołuje dreszcze i… nie ma po nim bólu głowy. Nie czuję ani nienawiści, ani lęku, ani gniewu, ani smutku. Mam tyle pokoju wewnątrz. Mogę iść do każdego i podzielić się miłością. Jestem w zgodzie z Bogiem i pomagam ludziom.”

Brian Welch (1970) gitarzysta amerykański

Źródło: Niezwykła historia nawrócenia muzyka Kornu http://www.fronda.pl/a/niezwykla-historia-nawrocenia-muzyka-kornu-robie,25396.html, fronda. pl, 15 stycznia 2013

O Bogu, O pokoju, O muzyce, O emocjach

„Lęk nie może istnieć bez nadziei, ani nadzieja bez lęku.”

Baruch Spinoza (1632–1677) niderlandzki filozof

O nadziei

„Wszyscy obawialiśmy się jej trochę, kiedy milczała, ale znów przekonywała śpiewnym, rozmarzonym głosem, że to ona lęka się odrobinę nas, więc dlatego milczy.”

Ian McEwan książka Betonowy ogród

Betonowy ogród

„Kto się lęka, już przegrał.”

Karol Bunsch (1898–1987) polski pisarz

„Nigdym jeszcze nie znał lęku przed złością ani trwogi przed nienawiścią mężczyzny, wielokrotnie jednak miałem uczucie strachu przed miłością kobiety.”

Bolesław Szczęsny Herbaczewski (1875–1943)

O kobietach, O strachu, O emocjach

„W miłości nie ma lęku, lecz doskonała miłość usuwa lęk. Ten zaś, kto się lęka, nie wydoskonalił się w miłości.”

Jan Apostoł (6) uczeń Chrystusa

Źródło: Biblia Tysiąclecia, 1 J 4, 18

O miłości

„Trafnie czują psy, gdy coraz bardziej
niespokojnie nasłuchują pod drzwiami, trafnie
czują dzieci, których milczenie staje się
coraz bardziej uważne: coś się zbliża (…)
coś stoi przed progiem, coś dzwoni (…)
Po wszystkich przechodzą ciarki, u każdego
wzbiera dziwny lęk, a potem zaczynają psy
szczekać, dzieci płakać, a dorośli
mówić o zdrowiu i pogodzie.”

Alojz Ihan (1961)

Źródło: Trafnie czują, „Dekada Literacka” 1994, nr 9 (92), tłum. Katarina Šalamun-Biedrzycka

O dzieciach, O zdrowiu, O psie, O pogodzie

„Nie mogę odłożyć pióra, zanim nie dotknę tu jeszcze jednej sprawy, która ma dla wspólnoty kleru większe, niż się wydaje, znaczenie, a dla Ludu Bożego jest społecznym wyznaniem wiary. Mam na myśli sutannę kapłańską. Sutanna nie jest ubiorem w szeregu innych strojów, ale jest wyznaniem wiary przed ludźmi, jest odważnym świadectwem danym Chrystusowi, jest przyznaniem się do Kościoła. Kiedy raz przybrałem ten strój, muszę nie tylko pytać siebie, czy go noszę, ale w rachunku sumienia pytać – jeśli to miałoby się zdarzyć – dlaczego zdjąłem znak wiary i kapłaństwa. Czy z lęku? Ze słabości? Nie! Zdjęcie stroju duchownego to to samo, co usunięcie krzyża przydrożnego, aby już nie przypominał Boga.”

Stefan Wyszyński (1901–1981) polski duchowny katolicki, prymas

Źródło: List do moich kapłanów, Paryż 1969, tom III, s. 76, 77.

O Bogu, O ludziach, O wierze, O myślach

„Nawet ja smutek w sobie mam.
Gdy już zgasną światła, zniknie magia,
Pragnę byś przytulił mnie i ukoił lęk.”

Patrycja Markowska (1979) piosenkarka polska

Słowa: Patrycja Markowska (wersja polska), Gdy zgasną światła
Nie zatrzyma nikt

O smutku

„Ach, te bezsenne noce, kiedy w ciemnościach na wyciągnięcie dłoni dotykam swego lęku.”

Barbara Rosiek (1959) pisarka i poetka polska

Pamiętnik narkomanki

„Najgorsze lęki zawsze wyrastają z ziarna prawdy.”

Catherine Ryan Hyde (1955)

Podaj dalej

„A ponieważ Żydzi ciągle się boją – myśli Moliwda – a to pana, a to Kozaka, a to niesprawiedliwości, głodu i chłodu, przez co żyją w wielkiej niepewności, to Jakub staje się dla nich wybawieniem. Brak lęku jest niczym aureola – można się w niej grzać, można zapewnić trochę ciepła małej, zziębniętej, wystraszonej duszy.”

Olga Tokarczuk książka Księgi Jakubowe

Księgi Jakubowe

O głodzie, O duszy, O myślach, O myśleniu

„Nie patrz ani w przód, ani wstecz, patrz w głąb siebie, bez lęku i bez żalu: Nikt nie może zagłębić się w sobie, dopóki pozostaje niewolnikiem przeszłości albo przyszłości.”

Emil Cioran (1911–1995) pisarz pochodzenia rumuńskiego

Źródło: E.M. Cioran: Aforyzmy, wybór i przekład Joanna Ugniewska

O przeszłości, O przyszłości

„Kiedy słyszę, że ktoś nieodparcie potrzebuje nowych doświadczeń i nie przyznaje się, że z tyłu głowy ma lęk o to, co zostawia, nie wierzę mu. U jednych ciekawość jest trochę silniejsza od lęku, u innych lęk jest silniejszy od ciekawości.”

Joanna Brodzik (1973) polska aktorka

„Kiedy myślimy o śmierci, życie staje się lepsze, pełniejsze, piękniejsze. Nie rozmieniamy się na drobne, uczymy się odróżniać rzeczy ważne od mało istotnych. Wkrótce skończę 65 lat i coraz częściej myślę o odchodzeniu, ale bez lęku.”

Marina Abramović (1946) jugosłowiańska artystka intermedialna

Źródło: rozmowa Marioli Wiktor, Gwiazda wycięta na brzuchu, „Gazeta Wyborcza”, 5 października 2012.

O życiu, O śmierci, O gwiazdach, O myślach

„W lęku przed ezoteryzmem lub prałackim dostojeństwem wielu współczesnych księży postrzega najbardziej wartościowe pod względem kulturowym cechy Kościoła – jak atmosfera świętości w liturgii – jako odwrócenie się od prostego człowieka. Wszędzie węszą oni objawy lekceważenia zwykłego człowieka, niechrześcijański arystokratyzm. I do pewnego stopnia obejmują tymi podejrzeniami strukturę hierarchiczną w ogóle. Ta niechęć do pontyfikalnej celebry przesłania im poważne zagrożenie, jakim jest pobłażanie samemu sobie, a przede wszystkim niebezpieczeństwo desakralizacji, cechującej nasz świat współczesny. Zdają się nie uświadamiać sobie podstawowego znaczenia świętości w religii. W ten sposób stępiają oni poczucie tego, co święte, a przez to podważają prawdziwą religię.”

Dietrich von Hildebrand (1889–1977)

Koń trojański w mieście Boga
Źródło: s. 213, 214

O świecie, O religii

„Lata 70. zapamiętałam źle, rzadko wracam do tych wspomnień. Pamiętam że zaczęłam studia pod koniec lat 60. Towarzyszyła nam niepewność, lęk przed tym, co przyniesie następny dzień. Nie byliśmy w stanie przewidzieć, zaplanować przyszłości. Cały czas zmieniali nam się nauczyciele – byli łapani, dochodziło do publicznych aresztowań, ludzie byli wyprowadzani ze szkoły albo pewnego dnia po prostu się nie pojawiali. Ale my wiedzieliśmy, co się stało.”

Helena Třeštíková (1949)

Źródło: Wszystko jest kwestią czasu – Helena Třeątíková dla Stopklatki, stopklatka.pl, 7 lipca 2010 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=67253

O ludziach, O studiach, O nauczycielach, O czasie

„Milczenie to sfera dokoła każdego czynu i każdego przejawu współżycia ludzkiego. Przyjaźń nie wymaga żadnych słów; to samotność, wolna od lęku samotności.”

Dag Hammarskjöld (1905–1961) szwedzki polityk, dyplomata, ekonomista i prawnik

O przyjaźni, O samotności

„Powinniśmy rozmawiać o odchodzeniu jak najczęściej, właśnie dlatego że ludzie tak bardzo boją się śmierci. Rozmowa pomaga przetrwać trudne życiowe momenty, gdy dotyka nas tragedia rozstania z tymi, których kochamy. W każdym drzemie lęk przed tym, że utraci kogoś bliskiego. Trudno nam tak po ludzku się z tym pogodzić. Czujemy nieutulony żal. Bardzo tęsknimy, a tęsknota często człowieka osłabia. Nagłe odejście nas zaskakuje, nie jesteśmy na nie gotowi. Im więcej więc będziemy o tym rozmawiać, tym lepiej będziemy przygotowani i silniejsi.”

Eleni (1956) piosenkarka polska pochodzenia greckiego

Źródło: Izabela Górnicka-Zdziech, Nadzieja umiera ostatnia, „Magazyn Familia”, 26 stycznia 2009 http://www.magazynfamilia.pl/artykuly/Nadzieja_umiera_ostatnia,600,91.html

O śmierci, O ludziach, O nadziei, O odejściu

„Jak odbywa się umieranie? Co człowiek wtedy widzi? Czy człowiek widzi wtedy Boga, czy On się człowiekowi pokazuje, żeby ostatnia chwila była lżejsza, Żeby odjąć człowiekowi lęk? Zapewne pokazuje się w ostatnim mgnieniu, w ostatnim promyku światła, które dociera do źrenicy, ale nigdy wcześniej, bo człowiek mógłby przeżyć, wyzdrowieć i powiedzieć innym, co zobaczył. Więc Bóg pokazuje się dopiero w chwili, kiedy ma już zupełną pewność, że to jest śmierć…”

Andrzej Szczypiorski książka Początek

Początek

O śmierci, O Bogu

„Polakom przyszło żyć między dwoma totalitaryzmami. Ustroje totalitarne mają jedną wspólną cechę: boją się inteligencji. Z tego lęku zrodziły się przemoc i okrucieństwo, które zebrały obfite żniwo wśród elity polskiego społeczeństwa.”

Karol Musioł (1944) fizyk polski

Źródło: Żyje mówiący te słowa..., „Alma Mater”, nr 98, grudzień 2007, s. 28.

O inteligencji

„Często przed wyjściem na scenę ma się nerwową chrypkę z lęku, że coś nie wyjdzie. Staram się robić ćwiczenia na koncentrację i na utrzymanie organizmu w dobrej kondycji. Ćwiczę jogę. Nie umiem co prawda założyć nóg na głowę, ale to nie jest mi potrzebne. Choć… we współczesnej operze reżyserzy mają tak różne wymagania, że taka umiejętność może nawet by się przydała.”

Małgorzata Walewska (1965)

Źródło: Wywiad, „Gala”, 21-22/2010 http://www.gala.pl/gwiazdy/wywiady/zobacz/artykul/malgorzata-walewska-opatrznosc-ma-mnostwo-pracy.html

O prawdzie, O ćwiczeniach

„Cudzołożna niewiasta lęka się przybycia męża, a czysta się obawia, aby mąż od niej nie odszedł.”

Aureliusz Augustyn z Hippony (354–430) wczesnochrześcijański biskup i teolog

Homilie na Ewangelię św. Jana
Źródło: homilia 42

O odejściu

„Umrę z honorem i bez lęku, dumny z mego kraju i mojego arabskiego narodu, ale amerykańscy okupanci wycofają się upokorzeni i przegrani. Przez najbliższe lata będą oglądać rzeki krwi. Wietnam przy tym zblednie.”

Saddam Husajn (1937–2006) polityk iracki, dyktator

wypowiedziane do adwokatów dzień przed wyrokiem śmierci.
Wypowiedzi po 9 kwietnia 2003

O śmierci

„Polska, która w swojej historii przedkładała wolność nad bezpieczeństwo, która bardziej hołdowała powstańcowi niż poddanemu i której obywatele zdecydowanie bardziej cenią sobie mniej państwa w państwie, niż zbyt wiele państwa w państwie, taka Polska może pozbawić niektórych w Europie, np. Niemców, lęków i natchnąć odwagą.”

Joachim Gauck (1940) pastor niemiecki

Źródło: polskieradio.pl, 1 marca 2012 http://www.polskieradio.pl/5/3/Artykul/552247,Gauck-Polska-moze-natchnac-odwaga-Niemcow

O historii, O wolności, O odwadze

„Czuję się lekki i wszelki lęk został na razie oddalony. Za pięć godzin zobaczę Jezusa!”

Jacques Fesch (1930–1957)

Źródło: Szymon Hołownia, Monopol na zbawienie, wyd. Znak, Kraków, 2010, ISBN 9788324013364, s. 41.

„Serca gwiazd – twardy lód.
Pod żarem schowany szklany chłód.
Serca gwiazd – twardy lód,
Pod złotym morzem ognia,
Lęk się czai, tak jak zbrodnia
Serca gwiazd – diament, szron,
Świeć gwiazdo samotna, blask swój chroń,
Chroń swój chłód – dobrze wiesz,
Że miłość znaczy śmierć.”

Jonasz Kofta (1942–1988) polski poeta, dramaturg, satyryk, i piosenkarz

Źródło: Serca gwiazd

O miłości, O śmierci, Serce

„Pisanie poezji pozwala na kontakt z czymś, czego tak naprawdę w ogóle nie można nazwać. Towarzyszy temu ponadto dosyć szczególny stan psychiczny, od którego można się wręcz uzależnić. Jest to rodzaj jakiegoś wewnętrznego napięcia wynikającego z jednoczesnego odczuwania chęci zbliżenia się do tego czegoś czego nie można nazwać i lęku przed zbezczeszczeniem tego. Jest więc to odczucie podobne do sięgania po zakazany owoc, ale pozostające wyłącznie tym rozciągającym się w czasie sięganiem. No bo przecież, choć czasem udaje się sięgnąć aż do granicy niewypowiedzianego, to jednak w tym wypadku, jest to sięganie tylko do tej granicy. Owoc wciąż jest więc nie skonsumowany. Wciąż jest pożądany. A im częściej i dłużej pożąda się czegoś tym łatwiej od tego czegoś się uzależnić. Dochodzi bowiem wtedy do powtarzającej się i wzmagającej się produkcji dopaminy i serotoniny, które działają jak narkotyki.”

Krzysztof Niewrzęda (1964) polski prozaik, poeta i eseista

Źródło: Najwięcej miejsca trzeba zostawić dla ciszy – rozmowa Marleny Cieślik w „Poezja światłem i mrokiem w rozgrywkach o życie” (UŚ, 2005)

O życiu, O czasie, O uzależnieniu

„Jestem antyparlamentarystą do szpiku kości, ponieważ nienawidzę pustych, werbalnych przemówień, krzykliwych i zbędnych interprelacyj, gry namiętności nie dokoła jakiejś wielkiej idei, lecz dokoła drobiazgów, błahostek stanowiących wielkie nic dla spraw narodowych. Parlament napełnia mnie taką odrazą, że żywię lęk przed nim – chociaż uznaję konieczność jego istnienia.”

António de Oliveira Salazar (1889–1970) wieloletni dyktator portugalski

„Moje Królestwo jest pełne lęku – miałam coraz więcej wyznawców i coraz więcej wrogów.”

Barbara Rosiek (1959) pisarka i poetka polska

„Wspinać się tak mozolnie na tę górę, żeby dowiedzieć się, że ta góra nazywa się starość. Oczekiwać wspaniałego widoku ze szczytu, a ten widok – to śmierć. Lęk młodości przed starością to lęk przed szczytem.”

Anna Kamieńska (1920–1986)

Notatnik 1973–1979
Źródło: s. 149

O śmierci, O starości, O górach

„Była to cywilizacja pozbawiona lęku. Wszystko, co istniało, służyło ludziom. Nic nie miało wagi, prócz ich wygody, zaspokojenia potrzeb oczywistych i najbardziej wyszukanych.(…) Był to świat zamknięty na niebezpieczeństwo. Na grozę, walkę, na wszelki gwałt – nie było w nim miejsca; świat łagodności, form i obyczajów miękkich, przejść nieostrych, sytuacji niedramatycznych…”

Stanisław Lem książka Powrót z gwiazd

Utwory, Powrót z gwiazd
Źródło: s. 230–231

O świecie, O walce

„Jak każdy człowiek, którego większość życia upłynęła w samotności, nosił w sobie wiele skrywanych lęków. Myśl o śmierci zawsze budziła w nim szczególne przerażenie.”

Matthew Pearl książka Klub Dantego

o Elishy Talbocie.
Klub Dantego

O śmierci, O myślach, O samotności, O myśleniu

„Nie będzie miał nigdy prawdziwych przyjaciół ten, kto lęka się robić sobie wrogów.”

William Hazlitt (1778–1830)

„Tak naprawdę, w Powstaniu lęku nie było. Może był to szok? Może to była jakaś nieprawdopodobna radość? Lęku tak naprawdę nie było. Wracając do radości, chciałam powiedzieć, że nigdy nie zgodzę się ze stwierdzeniem, że Powstanie to był dramat. Dramatem to była kapitulacja. Natomiast całe te sześćdziesiąt trzy dni była euforia. Jeśli ktoś obejrzy zdjęcia żołnierzy z Powstania, to wszyscy są roześmiani. I to była prawda. Ja nigdy nie zapomnę miejsca, gdzie zobaczyłam biało-czerwoną flagę po raz pierwszy po pięciu latach. Do tej pory, gdy tamtędy przechodzę, mam ściśnięte gardło. To trzeba docenić. To było sześćdziesiąt trzy dni życia w wolnej Warszawie naładowanej radością. Natomiast strach pojawiał się oczywiście. W poprzek Alej łączność była nasza, wzdłuż była niemiecka. I w tym krytycznym okresie, szłam z meldunkiem w poprzek Alej…”

Hanna Szczepanowska (1929–2017)

o powstaniu warszawskim. <br class="br">Źródło: Hanna Szczepanowska „Heban” Archiwum Historii Mówionej http://www.1944.pl/archiwum-historii-mowionej/hanna-szczepanowska,607.html 1944.pl

O prawdzie, O strachu, O historii, Radość

„Zemsta mię nie lęka, choć nie wątpię, że dosięgnąć mnie może; bo kto się Boga boi, temu niestraszny gniew ludzi. Życie nie ma dla mnie tyle powabu, abym dla jego zachowania zgodził się zabić moralnie we własnym sumieniu.”

Zygmunt Szczęsny Feliński (1822–1895) arcybiskup, święty

Źródło: Stanisław Smolka, Pamiętniki ks. Zygmunta Szczęsnego Felińskiego. cz. II 1851–1883, op. cit., s. 188.

O życiu, O Bogu, O ludziach, O zachowaniu

„Generał Buonaparte był najchudszym i najosobliwszym człowiekiem, jakiego spotkałem w życiu (…) włosy (opadały mu) nieporządnie aż do ramion. Ta wielka czupryna robiła szczególnie dziwaczne wrażenie w zestawieniu z jego niezwykłymi oczami… O ile w pierwszej chwili odnosiło się wrażenie, że ma się przed sobą człowieka namiętnego - uduchowionego - to po chwili przychodziła myśl, że niedobrze by było spotkać się z nim samemu w lesie. Strój generała bynajmniej nie uspokajał; płaszcz był znoszony; wszystko na nim wyglądało nędznie… Młody Buonaparte miał wspaniałe oczy, które zapalały się, kiedy zaczynał mówić… Wykrój ust niezwykle piękny… Wyrażał się zazwyczaj bardzo precyzyjnie, a jego twarz bardzo się wówczas ożywiała. Mówiono, że jest bardzo biedny i dumny jak Szkot… Nie wyglądał na żołnierza; nie był arogancki ani pyszałkowaty, nie było w nim nic z faraona czy rozbójnika. Dziś zwróciło moją uwagę, że te subtelnie wykrojone usta wskazywać mogą na to, że jest człowiekiem, który lekceważy niebezpieczeństwo, nie zna lęku.”

Stendhal (1783–1842)

Źródło: Sigrid Maria Grössing, Kobiety za kulisami historii, Dom Wydawniczy Bellona, Warszawa, 2002, ISBN 83-11-09591-4, tłum. Barbara i Daniel Lulińscy, s. 57-58.

O kobietach, O domu, O historii, O myślach

„Jesteśmy – mimo woli – pokoleniami bohaterów. W ciągu półwiecza wieku XX spędziliśmy wśród szczęku broni dziesiątki lat. Patrzyliśmy na ludzi uzbrojonych po zęby, jak zalegali okopy; muzyką naszą są armaty, bomby i karabiny maszynowe. Widzieliśmy tysiące poległych żołnierzy, przeżyliśmy śmierć olbrzymów, dyktatorów, autokratów, jednowładców. Rządy zmieniały się w oczach naszych, jak liście na drzewach (…). Czyż może nam coś imponować? Przestaliśmy się bać luf karabinów i armat. Człowiek uzbrojony nie budzi w nas ani lęku (…) ani szacunku. Co więcej, bardziej bohaterski wydaje się nam być człowiek bezbronny niż uzbrojony. Śmiesznie wygląda „człowiek z bronią”, gdyż żołnierz, którego zawodową cnotą ma być męstwo, powinien wystąpić do walki z gołymi rękoma, jak Dawid (…). Czekamy teraz na mocarzy myśli, woli, serca, cnoty (…). Tylko tych zdolni jesteśmy szanować. Tylko ci są godni stawać w szranki walki o lepsze (…) Abiciamini opera tenebrarum et induamini arma lucis”

Stefan Wyszyński (1901–1981) polski duchowny katolicki, prymas

Odrzućcie dzieła ciemności i obleczcie się w zbroję światła
z Zapisków więziennych prymasa Wyszyńskiego, 1 sierpnia 1954.
Źródło: Świadectwa powstania warszawskiego 1944, Andrzej Gałka (red.), Wydawnictwo Kuria Metropolitalna Warszawska, Warszawa 1988, s. 10.

O śmierci, O ludziach, O myślach, O czekaniu

„Gdzie w was jest to, co tworzy życie, jak można chcieć to życie tworzyć z wami. (…) Jesteście trupami zamkniętymi w dialektycznych formułach i każda niespodzianka losu rodzi się dla was okuta w kajdany. Wasze słowa, nawet wasze czyny, pożal się Boże, nawet zbrodnie (…) są dialektyką pustki, którą zapełnia narkotyk. Bo dla was nawet sumienie stało się narkotykiem, sumienie, które żadnej nawet zbrodni nie potrafi strawić, zepsute sumienie istot słabych, które szukają usprawiedliwienia złego w zemście z zaświatów, sprowadzonych już do rynsztoka. Bo nawet tamten świat żaden dla was już nie istnieje. Nie macie Boga, a chcecie uwierzyć w Szatana, aby was bawił w godzinę śmiertelnej nudy. Jesteście odważni, bo nie znacie głębi strachu, a lęk, który tworzył potworne mity i okrutne religie, jest dla was tym samym co opium albo haszysz. Wolę najgorszych tchórzów niż taką odwagę samobójców oczekujących szczęśliwego przypadku.”

Stanisław Ignacy Witkiewicz książka 622 upadki Bunga, czyli Demoniczna kobieta

622 upadki Bunga

O życiu, O Bogu, O losie, O świecie

„Ucieczka Polańskiego z USA to nie było wymiganie się od więzienia. Kierował nim uzasadniony lęk przed niewspółmiernością kary w stosunku do winy.”

Marina Zenovich

Źródło: Mariola Wiktor, W poniedziałek Roman Polański kończy 75 lat, wyborcza.pl, 18 sierpnia 2008 http://wyborcza.pl/1,75475,5598068,W_poniedzialek_Roman_Polanski_konczy_75_lat.html?as=2&startsz=x

O karze

„Każdy list jak gdyby przeświecał tym, co w nim jest wewnątrz, tak jak na twarzy prostego człowieka odbija się treść serca. Każdy list ma swoją twarz. Ileż razy, wziąwszy list w ręce, człowiek bez powodu, bo się nie spodziewał złych wieści, uczuwa lęk… Ręce mu drżą i zwleka z otwarciem. Ileż razy! Wtedy w liście, jak w papierowej trumnie, leżą niemal zawsze słowa takie, jak umarłe, albo w nim coś płacze czarnymi łzami, l przeciwnie! Czasem list wpada, jak trzepocący się gołąb, tuli się do rąk, pieści się, uśmiecha i niecierpliwi, jak gdyby chciał, by go prędzej otworzono, bo ma do oznajmienia niespodziane szczęście, ma wykrzyknąć promieniste słowo… Wtedy zawsze z takiego listu pada ci na serce promyczek, albo na usta pada ci jak kwiat – pocałunek.”

Kornel Makuszyński (1884–1953) polski prozaik, poeta, felietonista, krytyk teatralny i publicysta

Źródło: List bez adresu

O szczęściu, O uśmiechu, O pocałunku, O czasie

„Kto nie lęka się utraty życia, zdolen jest odjąć je drugiemu.”

Savinien Cyrano de Bergerac (1619–1655)

„Jeszcze dzisiaj widzę tego dwudziestoletniego chłopca, którym wtedy byłem. Nie zapomniałem jego osłupienia, kiedy nagle wyłaniał się przed nim z głębi tej skromnej kaplicy świat, inny świat – o blasku nie do zniesienia, o szalonej spoistości, którego światło objawiało i jednocześnie zakrywało obecność Boga, o którym jeszcze przed chwilą przysięgałbym, że istnieje tylko w ludzkiej wyobraźni. Jednocześnie spływała na niego fala słodyczy zmieszanej z radością o mocy, która może skruszyć serce, i której wspomnienie nigdy nie zaniknie, nawet w najgorszych chwilach życia, niejednokrotnie przenikniętych lękiem i nieszczęściem. Odtąd nie stawia sobie innego zadania, jak tylko świadczyć o tej słodyczy i o tej rozdzierającej czystości Boga, który mu pokazał owego dnia przez kontrast z jakiego błota został ulepiony.”

André Frossard (1915–1995) filozof francuski

o swoim nawróceniu.
Źródło: Bóg i ludzkie pytania, cyt. za: ks. Piotr Tomasik, Słowo blisko ciebie. Podręcznik do nauki religii dla klas I gimnazjum, Wydawnictwo Diecezji Warszawsko-Praskiej, Warszawa 2009, ISBN 9788361540007.

O Bogu, O nieszczęściu, O świecie, O religii

„My zgodnie z tradycją powinniśmy jedynie w dniu zmartwychwstania Pańskiego wstrzymać się nie tylko od klęczenia, ale nawet od każdego znaku lęku i pochodzącej z niego służby, odkładając nawet zajęcia, aby nie dać miejsca diabłu. Podobnie postępujemy w okresie Zielonych Świąt, który święcimy z tą samą radością.”

Tertulian (155–220) łaciński teolog z Afryki Północnej

Źródło: O modlitwie 23.

Radość

„Akceptacja eutanazji oznacza również koniec medycyny w formie, jaką znamy. I chodzi nie tylko o etos lekarski (…) czy lęk, jaki wprowadzany jest w relacje lekarza z pacjentem (już teraz pewna część holenderskich emerytów ucieka do niemieckiej służby zdrowia, by uniknąć eutanazji), ale także o rozwój nowych technik medycznych. W Holandii nie leczy się pewnych rodzajów raka, które z powodzeniem (40-procentowym) leczone są w innych krajach europejskich. Powód jest zaś niezmiernie prosty. Uśmiercenie pacjenta jest o wiele tańsze niż jego leczenie, szczególnie nowymi metodami. Te ostatnie więc nie powstają (…).”

Tomasz Terlikowski (1974) polski dziennikarz i publicysta

Źródło: Wykluczeni z życia, „Rzeczpospolita” nr, 14 stycznia 2013, s. A 11.

O relacjach

„Czym jest miłość?
– Całkowitą nieobecnością lęku – odpowiedział Mistrz.
– A czego się lękamy?
– Miłości – odparł znów Mistrz.”

Anthony de Mello (1931–1987) psychoterapeuta pochodzenia indyjskiego, jezuita

Minuta mądrości
Źródło: Nieustraszoność

O miłości

„Nasze kościoły są jak Kalifornia, zbudowane na uskoku San Andreas, geologicznej płycie stłumionych wątpliwości. Pod piękną powierzchnią narasta napięcie niewyrażonych ludzkich lęków i pytań. Prędzej czy później wszystko zacznie pękać i kruszeć.”

Brian McLaren (1956)

Źródło: Tomasz Zalewski, Nowe kościoły na nowe czasy Wielki mały kościół, polityka.pl, 23 maja 2010 http://www.polityka.pl/swiat/obyczaje/1505708,1,nowe-koscioly-na-nowe-czasy.read?backTo=http://www.polityka.pl/swiat/obyczaje/1513308,1,obraz-boga-w-polsce-i-w-usa.read

O Bogu, Pytanie

„Odpisałeś już? – usłyszałem głos Karola. – Jutro odpiszę – powiedziałem – w niedzielę i tak nie wysyłają poczty.
– To dobrze, Artek.
– Dlaczego dobrze? – spytałem, unosząc się na łokciu i ze zdziwieniem patrząc na Karola.
– Pomyśleliśmy sobie… – Karol urwał, spojrzał na Marcina. – Ty mu powiedz.
Marcin przeleciał palcami po strunach, potem odłożył gitarę, przeciągnął się sennie..
– Pewnie sam już o tym myślałeś – powiedział półgłosem. – Masz wybór.
– Jaki wybór?
Rączka usiadł w kucki obok Marcina. Patrzył na mnie mrużąc oczy. Milczeli. Poczułem niepokój, jakiś nerwowy lęk.
– Są dwa rodzaje nagród – po pauzie odezwał się Marcin. – Indywidualne i zbiorowe.
Wstałem, oparłem się ramieniem o pień sosny. Patrzyłem na nich kolejno, jeszcze łudząc się, że żartują że chcą mi zrobić kawał. Byli poważni i jakby zażenowani.
– Chyba nie zamierzacie…
– Stary, to nasza szansa! – krzyknął nagle Rączka zrywając się z kucek. – Kapujesz? Te instrumenty i wzmacniacz enerdowski, właśnie to, o czym marzymy! Przecież nie powiesz, żeś o tym nie myślał, no stary!
– Perkusja i elektryczna gitara – powiedział cicho Karol – I jeszcze akustyka. Wyobrażam sobie, jak to brzmi.(…)
Marcin podniósł się z trawy, podszedł do mnie, położył rękę na pniu. Staliśmy naprzeciw siebie, nieruchomi, jakby skamienieli. Trwało to minutę, może kilka minut.
– Jesteśmy przyjaciółmi, Artur.
– To co?! – krzyknąłem histerycznie. – Przyjaciele powinni się cieszyć, że dostałem nagrodę! A wy… wy… – zająknąłem się. – Uknuliście za moimi plecami! We trójkę, po cichu, przeciwko mnie…
– Oszalał – mruknął Rączka. – Nie wolisz pojechać do Bułgarii na tournée artystyczne? I do Francji. Albo Włoch, może do samej Brazylii? Człowieku, czy ci szajba odbiła?
Nie odbiła mi. Raptem spłynął na mnie spokój, zdolność chłodnego myślenia, trzeźwej oceny sytuacji. Przyjaciele! Dobrzy, dopóki byliśmy na równych prawach i jeden drugiemu nie miał powodu zazdrościć. Gdy równowaga zachwiała się, skaczą mi do gardła.(…)
– Momencik – uśmiechnąłem się krzywo – wyjaśnijmy rzecz najważniejszą. Prośba czy żądanie?
Spojrzeli po sobie. Wahanie trwało nie dłużej niż kilka sekund:
– Żądanie – powiedział Marcin. – Od przyjaciela ma się prawo żądać.(…)
– A więc żądanie?
– Tak – potwierdził twardo Karol. – Przyjaciół od przyjaciela.
Zrobiłem krok w tył i miałem ich przed sobą – jednakowo skupionych, poważnych, czekających.
– Byłych przyjaciół – powiedziałem.”

Aleksander Minkowski (1933–2016) polski prozaik, reportażysta, scenarzysta filmowy

Przyślę wam z Bułgarii kolorową widokówkę. Cześć.
Ruszyłem brzegiem, pełen złośliwej satysfakcji, rozgoryczenia i gniewu.
Artur

O myślach, O trawie, O szansie, O myśleniu

„Człowiek pozbawiony lęku byłby gorszy od zwierzęcia.”

Isaac Bashevis Singer książka Sztukmistrz z Lublina

Postać: Jasza
Sztukmistrz z Lublina

O zwierzętach

„Pamiętaj, co Wergiliusz mówi pielgrzymowi. To lęk jest największą przeszkodą w drodze.”

Matthew Pearl książka Klub Dantego

Postać: Henry Wadsworth Longfellow
Klub Dantego

„Mój czas wpisany jest pomiędzy niepamięć moich narodzin a niewiadomą śmierci. Nieuchronnie napawa mnie lękiem przed nieistnieniem fizycznym. Tak, jak nie sposób oderwać mnie od mojego ciała w znaczeniu anatomicznym – oglądanym od zewnątrz, tak i nie jest możliwe, abym mogła oderwać się od swojego ciała w znaczeniu fizycznym – oglądanym z zewnątrz.”

Irena Nawrot (1960)

credo artystki. <br class="br">Źródło: katalog wystawy Kobieta o kobiecie, Galeria Bielska BWA, Bielsko-Biała, 1996, cyt. za: culture.pl http://www.culture.pl/pl/culture/artykuly/os_nawrot_irena

O śmierci, O kobietach, O narodzinach, O czasie

„Każdy człowiek musi znaleźć taki aspekt mitu, który będzie związany z jego własnym życiem. Mity w zasadzie pełnią cztery funkcje. Pierwsza jest mistyczna: gdy uświadamiasz sobie, jakim cudem jest wszechświat i ty sam, i gdy odczuwasz lęk wobec tej tajemnicy. (…) Druga (…) jest wymiarem kosmologicznym (…); ukazuje ci kształt wszechświata, ale w taki sposób, że znów dostrzegasz w nim tajemnicę. (…) Trzecia (…) jest socjologiczna, polega na podtrzymywaniu i uzasadnianiu pewnego porządku społecznego.(…) czwarta (…) pedagogiczna: w jaki sposób żyć po ludzku w każdych okolicznościach. Mity mogą nas tego nauczyć.”

Joseph Campbell (1904–1987)

Źródło: Potęga mitu. Rozmowy Billa Moyersa z Josephem Campbellem, 1988, tłum. Ireneusz Kania

O tajemnicy, O wszechświecie

„Dzieje się ze mną coś niedobrego
śni mi się mięso
śni mi się krew
chciałabym wyjąć serce spod żeber
i połknąć z nim cały mój lęk”

Maria Peszek (1973) aktorka i piosenkarka polska

Źródło: Pibloktoq, album Jezus Maria Peszek, 2012

Serce

„Rasizm to nieudany związek z drugim człowiekiem, przy czym fakt tego nieudania staje się czymś zwyczajowym. Spytajcie przypadkowych ludzi, co czują w kontakcie z obcym. Przede wszystkim nieufność, jeśli nie wstręt i lęk. Obcy jest jak napotkana na drodze nieznana roślina, której sam zapach może się okazać trujący.”

Albert Memmi (1920) pisarz i eseista francuski

Poznajemy rasizm na własnej skórze
Źródło: s. 3.

O ludziach

„Człowiek, który boi się ekspozycji, bardzo szybko musi wycofać z tego sportu, żeby się nie wiem jak wspinał. Nie wytrzyma powodowanych przez lęk stresów. Dla mnie w pełni sezonu nie ma znaczenia, czy mam pod sobą pięć czy pięćset metrów.”

Leszek Cichy (1951) Polski alpinista i geodeta

Źródło: Leszek Cichy, Krzysztof Wielicki, Jacek Żakowski, Rozmowy o Evereście, Młodzieżowa Agencja Wydawnicza, Warszawa 1982, ISBN 8320316340, s. 112.

O sporcie

„Czasem czuję lęk przed ludźmi. Dlatego zostałam aktorką. Chciałam sprowokować siebie do rozmowy z ludźmi, nawet jeśli mówię do nich cudzym tekstem. Ciągle tresuję wyobraźnię.”

Ewa Szykulska (1949) polska aktorka

Źródło: Wywiad http://www.teatrwytwornia.pl/?zawartosc=55&modul=artykul&grupa=8&idpodgrupy=131&art=199

O czasie

„Św. Paweł mówi: Dążcie do tego, co w górze, nie do tego, co na ziemi (Kol. 3, 2). Jest rzeczą aż nadto zrozumiałą, iż wskutek przeniesienia punktu ciężkości na postęp ziemski - łagodzenie zmartwień i cierpień doczesnych, przezwyciężanie ubóstwa i wojen - także lęk przed Bogiem schodzi na plan dalszy. Jak pomniejsza się wagę wszystkiego, co nadprzyrodzone, by nie przeszkadzało w koncentracji na sprawach tego świata oraz na radosnym, optymistycznym rozwijaniu sił naturalnych na rzecz ziemskiego postępu, tak też usiłuje się w miarę możliwości wyeliminować Krzyż. Ba, w kazaniach, katechizmach, listach pasterskich unika się także wspominania o piekle i świętej trwodze.”

Dietrich von Hildebrand (1889–1977)

Spustoszona winnica
Źródło: s. 260

O Bogu, O cierpieniu

„Sądzę, że po tym wyskoku partia Kaczyńskiego ma na Śląsku przechlapane. Mieszkałem w Zabrzu długie lata do matury i coś śląskości liznąłem, choć rodzice nie byli Ślązakami. PiS chce rozgrywać napięcie między autochtonami a napływowymi i grać tą samą co zwykle kartą lęków przed Niemcami. Jak zwykle PiS dzieli, straszy i obraża ludzi. Tym razem mieszkańców Śląska. Spora ich część czuje się jednocześnie Ślązakami i Polakami. Jedni w tej kolejności, drudzy w odwrotnej. Część czuje się tylko Ślązakami. Ich dobre prawo. Jakim prawem PiS insynuuje, że tak naprawdę kryje się pod tym zakamuflowana „opcja niemiecka?””

Adam Szostkiewicz (1952)

Źródło: blog, Jadowicie antypolski Kutz, czyli wszyscy jesteśmy Ślązakami, 2 kwietnia 2011 http://szostkiewicz.blog.polityka.pl/2011/04/02/jadowicie-antypolski-kutz-czyli-wszyscy-jestesmy-slazakami/

O ludziach, O rodzicach

„Bóg nam robi kawał, żeby nie było za nudno, myśli sobie „Wszystko macie wporzo, więc dopierdolę wam ciągłe egzystencjalne lęki, żeby nie było, że macie raj na ziemi.””

Mirosław Nahacz książka Osiem cztery

Osiem cztery (2003)

O Bogu, O myślach, O myśleniu

„Wszyscy oni przestali wierzyć i chociaż zachowali tajony lęk przed upiorami, pokpiwali sobie jednak z nieba, które stało się dla nich puste.”

Émile Zola (1840–1902) francuski pisarz

O zachowaniu

„Pisz, coś widział: poczciwość prawdy się nie lęka!”

Ignacy Krasicki (1735–1801) pisarz polski

Źródło: Listy

„Upadek to tylko ruch, nic w nim strasznego,
lęk mogę czuć tylko przed własnym ego,
zbyt dużo słów, a za mało tego czegoś,
co mnie przyciągało tu, gdy nie chciałem nic innego tak.”

Miuosh (1986)

Ulice bogów
Źródło: utwór Ambicje

„Z bliska zazwyczaj lęk jest mniejszy.”

Seneka Młodszy (-4–65 p. n. e.)

„Przyznaję nawet, że o wiele bardziej cieszę się wiedząc, że moja reputacja jest zła, niż cieszyłabym się z dobrej. Zapamiętaj, Julietto, że reputacja nie ma żadnej wartości, nie rekompensuje nam nigdy ofiar, jakie składamy na jej ołtarzu. Ten, kto zabiega o swą chwałę, dręczy się tak samo jak ten, kto o nią nie dba. Pierwszy obawia się wciąż, że to cenne dobro mu umknie, drugi lęka się swej beztroski. Jeśli na drodze cnoty jest więc tyle samo cierni co na drodze występku, to po co zadręczać się wyborem? Czy nie lepiej polegać po prostu na naturze i słuchać tego, co ona nam zaleca?”

Donatien Alphonse François de Sade (1740–1814)

Historia Julietty, czyli Powodzenie występku

O naturze

„Kiedy człowiek staje się zbiorem danych na stronie takiej jak Facebook, zostaje zredukowany. Wszystko się kurczy: indywidualny charakter, przyjaźnie, język, wrażliwość. W pewnym sensie jest to doświadczenie transcendentne: tracimy nasze ciała, zapominamy o naszych chaotycznych uczuciach, pragnieniach i lękach.”

Zadie Smith (1975) brytyjska pisarka

Źródło: Pokolenie dlaczego?

O emocjach, O charakterze, O zapominaniu, Sens

„Azriel (…) zaobserwował – nie po raz pierwszy zresztą – że szaleństwa utajone w ludzkim mózgu zawsze się ujawniają w momentach krytycznych. Pierwsze lęki nie zanikły. W każdym człowieku pozostaje utajone pragnienie czczenia bożków i uprawiania czarnej magii. Piąta księga mojżeszowa surowo przestrzega przed takimi zabobonnymi skłonnościami. Ktokolwiek ją napisał, musiał dobrze wiedzieć, że najgłębiej sięgającą chorobą duszy jest wiara w fatalizm.”

Isaac Bashevis Singer książka The Estate

Źródło: Singer, Spuścizna (The Estate, 1969)

O wierze, O duszy, O szaleństwie

„Wojna jest rzeczą radosną… W czasie wojny rodzi się wzajemna miłość. Kiedy własną sprawę uważa się za dobrą i kiedy widzi się, jak własna krew (rodacy) wspaniale walczy, łzy cisną się do oczu. Szczere i pobożne serca napełniają się słodyczą, gdy widzi się swojego przyjaciela, który tak dzielnie naraża własne ciało, aby dotrzymać i wypełnić przykazania naszego Stwórcy. I chce się wtedy żyć z nim i umierać, i za sprawą miłości nie opuścić go nigdy. Stąd rodzi się takie uniesienie, że nikt, kto tego nie doświadczył, nie mógłby powiedzieć, jak wielkie to jest dobro. Czy myślicie, że ktoś, kto tak postępuje, bałby się śmierci? W żadnym wypadku, bo jest pobudzony, tak uniesiony, że sam nie wie, gdzie się znajduje. Zaiste, nie zna on lęku przed niczym.”

Jean de Bueil (1406–1477)

Le Jouvencel, 1465.
Źródło: Johan Huizinga, Jesień średniowiecza, Warszawa 1974.

O miłości, O śmierci, O wojnie, O myślach

„Zapewne wielkość szczęścia, które się odczuwa, jest wprost proporcjonalna do lęku i bólu, który nastąpił wcześniej. Dlatego, odpukać, nie prosiłabym raczej Boga o szczęście. A nawet o ulgę prosiłabym z pewnym wahaniem.”

Monika Rakusa (1966)

39,9
Źródło: s. 198–199

O Bogu, O szczęściu

„(…) wszystko, co przeżywamy w dzieciństwie ma wpływ na to, kim jesteśmy w przyszłości. Modeluje to, kim się stajemy. W większości przypadków nie jest możliwe, by powiedzieć – przez ten jeden, konkretny wypadek jestem taki, a nie inny. To suma doświadczeń naznacza nas na całe życie, zbiór przeżyć z dzieciństwa szlifuje nasz charakter, kształtuje osobowość, tworzy pragnienia, lęki, upodobania.”

Neil Gaiman (1960) angielski pisarz

Źródło: wywiad, 24 marca 2010 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=64159

O życiu, O charakterze, O przyszłości, O dzieciństwie

„Chciałam się przekonać, co się stanie, gdy pozwolę ludziom zrobić z moich ciałem to, co chcą, jak się wtedy zachowają. Ta ciekawość była silniejsza od lęku. No więc położyłam na stole różne przedmioty – pistolet, nożyczki, różę, bat, piórko – i kartkę z informacją, że każdy z widzów może zrobić z tymi narzędziami dowolny użytek wobec mojej osoby. Najpierw ludzie się czaili, krygowali, z czasem stawali się coraz śmielsi. Ktoś pociął moje ubranie na mnie, ktoś inny pokłuł mnie kolcami róży. Zrozumiałam, że przez swoją bierność wywołuję agresję, że bezbronność wywołuje w ludziach najgorsze instynkty. Być może, gdybym tę akcję kontynuowała dłużej, to w końcu ktoś by mnie zabił… Ciekawe, że kiedy performance się skończył, a ja zrobiłam ruch w stronę publiczności, ta zaczęła uciekać.”

Marina Abramović (1946) jugosłowiańska artystka intermedialna

Źródło: rozmowa Marioli Wiktor, Gwiazda wycięta na brzuchu, „Gazeta Wyborcza”, 5 października 2012.

O ludziach, O zachowaniu, O gwiazdach, O czasie

„Odrzuć wszelkie lęki niewolniczych i służalczych przesądów, które słabsze umysły utrzymują na klęczkach. Osadź rozum mocno na jego siedzisku i pod jego osąd oddawaj każdy fakt, każdą opinię. Śmiało kwestionuj nawet istnienie Boga, albowiem, jeśli jakikolwiek Bóg istnieje, bardziej cenić sobie musi hołd rozumu niż ślepego lęku.”

Thomas Jefferson (1743–1826) 3. prezydent Stanów Zjednoczonych

Źródło: list do Petera Carra, cyt. za: Richard Dawkins, Bóg urojony, Warszawa 2007, s. 73

O Bogu

„Nic nie jest gorsze niż poczucie nienaruszalności, które wydaje człowieka na pastwę jego lęków.”

Juli Zeh (1974) niemiecka pisarka.

Instynkt gry

„Kto myśli o wieczności, łatwo znajdzie pocieszenie w przeciwnościach życia doczesnego i nie lęka się już chwil marnych, krótkich i ulotnych.”

Franciszek Salezy (1567–1622) francuski teolog i filozof katolicki, święty Kościoła Katolickiego

Źródło: Marta Żurawiecka, Z księdzem Twardowskim 2014, Wyd. Diecezjalne i Drukarnia w Sandomierzu, Sandomierz 2013, s. 61.

O myślach, O myśleniu

„Moje serce przejęte było strachem, zanim jeszcze zdałam sobie sprawę z mego lęku.”

Marlen Haushofer (1920–1970)

Ściana

O strachu, Serce

„Gdziekolwiek zwrócę lot, tam czekać będzie
Gniew nieskończony, nieskończona rozpacz!
Gdziekolwiek zwrócę lot, tam wszędzie piekło.
Piekło jest we mnie, a na dnie otchłani
Głębsza, ziejąca czeluść się otwarła,
Przy której piekło dręczące jest niebem.
Zmiłuj się wreszcie! Czyż nie ma już miejsca
Dla mej pokuty i dla wybaczenia?
Nie ma, zostało jedynie poddanie
I lęk przed hańbą, która mnie okryje
Wśród duchów w dole…”

John Milton książka Raj utracony

Raj utracony (1667)
Źródło: księga III

O piekle, O czekaniu, O gniewie, O rozpaczy

„A pierwszą rzeczą, jaką się traci, wyzbywając się lęku, jest zdolność trafnej oceny sytuacji. Strach jest wam potrzebny, nieważne o ile lepiej czujecie się bez niego.”

Graham Masterton (1946) brytyjski pisarz

Strach

O strachu

„Czasy, w których żyjemy, skłaniają do introspekcji. Mamy naturalną tendencję do zagłębiania się w siebie. Przeciwstawiamy się jej jednak, powodowani lękiem przed nieznanym. Boimy się, że okażemy się zupełnie inni, niż nam się wydaje. A jednak trzeba próbować. I krzepiąca jest myśl, że jest ktoś, kto już to zrobił przed nami. Ktoś komu się udało.”

Leonard Cohen (1934–2016) kanadyjski poeta, piosenkarz

Wywiady
Źródło: Stachura Edward, Wysocki Włodzimierz, Cohen Leonard – Piosenki, przełożyli: T. Wroczyński, M.B. Jagiełło, M. Zembaty, MAW, Warszawa 1989

O myślach, O myśleniu

„(…) czyż istnieje ucieczka bardziej idealna niż ta od własnych problemów i lęków?”

Anna Onichimowska (1952) polska pisarka i scenarzystka

Hera, moja miłość
Źródło: Ucieczki, s. 51

„Naród amerykański przeżywa wielką tragedię. Psychoza lęku, niepewności długo, długo będzie w USA, odwet, agresja zawsze rodzi agresję. Sprawców tego haniebnego czynu należy znaleźć i ukarać. Tu nie może być mowy o innej karze, jak kara śmierci.”

Andrzej Lepper (1954–2011) polski polityk

o zamachach z 11 września 2001. <br class="br">Źródło: czat wp.pl, 13 września 2001 http://czat.wp.pl/id_czata,615,zapis.html?T%5Bpage%5D=11

O śmierci, O karze

„Jestem ogromną tradycjonalistką oraz idealistką i wierzę, że miłość jest w stanie leczyć. Wierzę także w to, że człowiek potrafi przezwyciężyć samego siebie, swoje lęki i słabości. Nic nie jest dane nam jednak na zawsze. O to, co mamy, musimy codziennie dbać.”

Magdalena Piekorz (1974) polska reżyser i scenarzystka filmowa

Źródło: Wywiad, 2004 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=21920

O miłości

„Człowiek sam tworzy większość swoich lęków. Żeby się nie nudzić, zamartwia się na każdym kroku. Ale po śmierci ustają powody, aby się lękać.”

Jonathan Carroll (1949) pisarz amerykański

Cykl Vincent Ettrich, Szklana zupa

O śmierci

„Czasem, ni z gruszki, ni z pietruszki, dzwonił jej w głowie alarm. Serce zaczynało bić szybko, w ustach pojawiał się metaliczny smak, włoski na skórze stawały dęba. Strach. I ten sygnał był najtrudniejszy do interpretacji. Łatwo pomylić napad lęku z intuicyjną reakcją na niebezpieczeństwo. Zające nie mają ataków paniki z powodu trudnego dzieciństwa, strasznych katastrof albo traumatycznych doświadczeń z innymi osobnikami swojego własnego gatunku. Chyba nie mają. Jeśli zające się boją, to znaczy, że mają się czego bać w tej konkretnej chwili. Nie idą do psychiatry, tylko spieprzają ile sił. A ludzie inaczej. Mają swoje obszary niepamięci, gdzie przeszłość rządzi jak pijany zawiadowca stacji. Wysyła sygnały i pociągi widma, jakby nadciągała katastrofa, teraz. Tyle że to taki fotomontaż, bo katastrofa dawno już była i wszyscy przeżyli. Mają się tak i owak, ale żyją. Zawiadowca jest pijany, naćpany, kopnięty i wkurwiony na cały świat. Dlatego zawraca dupę i nie daje żyć.”

Anna M. Nowakowska (1960)

Dziunia (2013)

O ludziach, O świecie, O strachu, O czasie

„Gdy wreszcie 4 czerwca 1989 roku okazało się, że stary porządek definitywnie upadł, euforia sprzed dziesięciu lat (pierwsza pielgrzymka Jana Pawła II do Polski) nie wróciła. Koszta transformacji społecznej i gospodarczej okazały się zbyt uciążliwe dla bardzo wielu Polaków. Wiele nieprawidłowości życia gospodarczego i społecznego, z którymi nie poradziły sobie kolejne ekipy rządzące bez względu na ich orientację polityczną, wprowadziło atmosferę beznadziejności i lęku o przyszłość. Gdzieś się zapodziała Dobra Nowina.”

Leon Knabit (1929) polski duchowny katolicki, benedyktyn, katecheta

O przyszłości

„Do miejsca, w którym nie ma strachu, jest tylko jedna droga. Ta, która wiedzie przez tajemnicze centrum lęku.”

Peter Høeg książka Smilla w labiryntach śniegu

Smilla w labiryntach śniegu

O strachu

„Mam jednak teorię – chociaż może to tylko marzenie – że każdy lęk ma swoją granicę: docierasz do poziomu, w którym już nic nie jest w stanie przerazić cię bardziej. Reaguje tylko ciało, które zaczyna zachowywać się inaczej – tak pojawia się depresja. A w depresji się poddałem. Leżałem i myślałem: niech zjawi się tygrys i mnie pożre.”

Lars von Trier (1956) duński reżyser filmowy

Źródło: rozmowa Pawła Felisa, „Duży Format”, 26 maja 2011

O myślach, O myśleniu

„To serial zła, z przeszłości zbieg,
Nagroda za nasz własny lęk,
Video film na gorszy czas,
Czas nocnych mar – śródmiejski chwast.
Nie dajmy mu na oślep biec
I wdzierać się do naszych serc.
Nasz gorszy rok, nasz gorszy bóg,
Lecz złem za zło nie płaćmy już.”

Janusz Kondratowicz (1940–2014) polski poeta, satyryk

Źródło: piosenka Serial zła repertuaru zespołu Top One

O Bogu, O złu, O czasie, O przeszłości

„Wilki pożerające jagnięta, owce pożerane przez wilki, silny, który poświęca słabego, słaby, będący ofiarą siły – oto natura, jej zmysły i prawa. Odwieczna akcja i reakcja. Natłok cnót i występków, słowem, doskonała równowaga, wynikająca z równych proporcji dobra i zła na ziemi. Równowaga niezbędna dla utrzymania wszechświata i życia, bez której wszystko zostałoby unicestwione w jednej chwili. (…) natura byłaby niezmiernie zdumiona, gdyby nagle mogła z nami podyskutować i gdyby się dowiedziała, że zbrodnie, które jej służą, przestępstwa, których wymaga i do których nas pobudza, są karane przez prawa zapewniające nas, że stanowią odbicie jej zasad. Głupcze, odpowiedziałaby, śpij, jedz, popijaj i bez lęku dokonuj tych zbrodni, skoro uznasz je za słuszne i wszystkie te rzekome występki cieszą mnie i pragnę ich, skoro cię do nich inspiruję. Tylko od ciebie zależy określenie, co jest ze mną sprzeczne lub co mnie zadowala. Pamiętaj, że nie masz w sobie niczego, co nie należałoby do mnie, nic, czego bym ci nie dała z powodów, których znać nie musisz. Najstraszniejsze z twych działań, podobnie jak najbardziej cnotliwe postępowanie kogoś innego, to tylko odmienne sposoby służenia mi. Nie powstrzymuj się więc przed czymkolwiek, drwij z ludzkich praw, umów społecznych i bogów, idź jedynie za moim głosem i wierz mi, że jeśli z mego punktu widzenia istnieje zbrodnia, to jest nią tylko nieposłuszeństwo wobec zamiarów, którymi cię natchnęłam, wyrażające się w twoim oporze czy w twoich sofizmatach (…). ziemię z mgieł, którymi spowita jest noc.”

Donatien Alphonse François de Sade (1740–1814)

Pozostałe dzieła

O Bogu, O naturze, O sile, O nocy

„Leżałem jak nieżywy i próbowałem jeść słony piasek nadmorski, gdy nagle ujrzałem z przerażeniem, że koło mnie po piasku skaczą ludzkie głowy, bardzo nadobne, i że mnie ciekawymi oglądają oczyma. Podniosłem się, straszliwym ogarnięty lękiem, i spostrzegłem stojących w oddali ludzi, z których żaden me miał głowy.
Dowiedziałem się później, że mieszkańcy tej ziemi mogą łatwo zdjąć sobie głowę z karku i wysłać ją na zwiady, jeśli sami nie chcą się narażać na niebezpieczeństwo.”

Kornel Makuszyński (1884–1953) polski prozaik, poeta, felietonista, krytyk teatralny i publicysta

Źródło: Awantury arabskie

O ludziach, O zdjęciach, Zwiady

„(…) śmierć własna, nawet najgłupsza, jest niczym w porównaniu z patrzeniem na cudzą śmierć. Jest niczym wobec wodospadów żalu nad sobą i własnym sieroctwem, jaki wywołuje śmierć w tych, którym póki co udało się przeżyć. Niczym wobec lęku oczekiwania na własny koniec, z jakim po śmierci kogoś bliskiego pozostają żywi.”

Monika Rakusa (1966)

Żona Adama
Źródło: s. 11

O śmierci

„Kiedy przechodzę od przypadku do konkretu, od szczegółu do uogólnienia, od spojrzenia subiektywnego do zobiektywizowanego – postrzegam świat jako niezwykły, piękny, tajemniczy, ulotny, zmienny, wieloznaczny, spójny, ale i… przerażający. Stąd w pracach pewien niepokój, lęk. Lecz także afirmacja życia.”

Lucyna Kuśnierczyk (1936)

Źródło: Energia myśli, „Alma Mater” nr 144, luty 2012, s. 80.

O świecie, O myślach, O myśleniu

„Cóż może się równać z doskonałością nieistnienia? (…) Pomyśl tylko, proszę: żadnych zmagań, trwóg ani lęków, żadnych cierpień ducha ni ciała, żadnych zwykłych przygód, i to w jakiej skali! Choćby się wszystkie złe moce związały i sprzysięgły przeciwko tobie, nie sięgną cię! O, doprawdy, niezrównane jest słodkie bezpieczeństwo umarłego! A jeśli jeszcze dodać, że nie jest ono niczym przelotnym, nietrwałym, przemijającym, że nic nie może odwołać go ani naruszyć, wówczas niezrównany zachwyt…
– A bodajeś szczezł – doszedł go słaby głos Automateusza, a tym słowom lakonicznym zawtórowało krótkie, lecz dosadne przekleństwo.”

Stanisław Lem książka Bajki robotów

Utwory, Bajki robotów
Źródło: Przyjaciel Automateusza

O cierpieniu

„Do czego prowadzi pozbawienie człowieka lęku przed śmiercią? Do utraty chęci życia.”

Graham Masterton (1946) brytyjski pisarz

Strach

O śmierci

„Wierz mi, jeśli cię kocham, i ty też jeżeli
tęsknisz po drugiej stronie niedostępnej zony
nieprzeniknionych światów, szczelnie oddzielony
żółtą rzeką z powietrza, ognia i metalu,
jeżeli drżysz od lęku, jeśli płaczę z żalu,
podaj dłoń, choćby dotknij opuszkami palców
szklanej szyby sunącej w obrotowym walcu.”

Anna Piwkowska (1963)

Źródło: Samotne lotniska

O świecie, Kochać się

„Neoliberalna i neokonserwatywna globalna prawica zwraca także globalnemu ludowi jego prawo do lęku, prawo do tego, żeby globalny lud mógł się publicznie bać. Oświeceniowcy, postępowi liberałowie, lewica… zabraniali ludowi się bać, wręcz zakazywali; bać się imigrantów, bać się estetycznych różnic, bać się gejów, bać się zbyt wyemancypowanych, zbyt ambitnych, zbyt „egoistycznych” kobiet…”

Cezary Michalski (1963) polski eseista i prozaik

Źródło: Nasze małe Big Society, krytykapolityczna.pl, 24 listopada 2010 http://www.krytykapolityczna.pl/CezaryMichalski/NaszemaleBigSociety/menuid-291.html

O kobietach, O ludziach

„Obawa przed rozpaczą, obawa przed strachem jest matką wielu niedorzeczności. Lęk przed śmiercią może prowadzić do obłędu, zwłaszcza jeśli ktoś zbyt dużo o tym wszystkim myśli, jeśli usiłuje oswoić tę przeraźliwą rzecz, jaką jest śmierć.”

Vladimir Jankélévitch (1903–1985)

To, co nieuchronne

O śmierci, O strachu, O matce, O myślach

„Ludźmi zdaje się kierować w dużej mierze, jeśli nie głównie, lęk przed zmianami. Pragnienie zachowania za wszelką cenę starego, dobrze znanego ładu.”

Erica Spindler (1957)

W milczeniu

O zachowaniu

„W świecie takim jak nasz nie sposób przetrwać, nie znając strachu. Jaskiniowcy odczuwali lęk… to utrzymywało ich przy życiu. Piloci z czasów drugiej wojny światowej też się bali. Lekarze obawiają się zarażenia. Świat nie istniałby bez strachu.”

Graham Masterton (1946) brytyjski pisarz

Strach

O wojnie, O świecie, O strachu

Cytaty na temat lęk strona 2

Cytaty na temat lęk
strona 2