Cytaty na temat umieralność
strona 3

„Żyć mi się zawsze chciało, nie umierać. Żyć i żyć, aby dalej, aby więcej. Choćby i nie było po co. Zresztą czy to takie ważne, jest czy nie ma po co? Może to nawet wszystko jedno, a tylko człowiek lubi się na próżno dręczyć. Bo kto wie, czy żyć nie jest jedenastym przykazaniem, którego Bóg zapomniał obwieścić. Albo może ma w gwiazdach czy w innej księdze zapisane, że ma żyć i żyć. I powinno wystarczyć. Nie wszystko się musi wiedzieć. Koń nie wie i żyje. A pszczoła, na ten przykład, gdyby tak wiedziała, że to dla człowieka zbiera miód, to by nie zbierała. A cóż lepszego od konia, pszczoły człowiek?”

Wiesław Myśliwski książka Kamień na kamieniu

Kamień na kamieniu (1984)

O Bogu, O pszczołach, Koń

„Dobry medyk zawsze wie, co robić – odparł wyniosłym tonem. – To czasem niewdzięczni pacjenci umierają, nie doceniając naszych starań.”

Jacek Piekara (1965) polski pisarz

Ja, inkwizytor. Dotyk zła
Źródło: s. 50, wyd. I

O czasie

„Miłość szczęśliwa. Czy to jest konieczne?
Takt i rozsądek każą milczeć o niej
jak o skandalu z wysokich sfer Życia.
Wspaniałe dziatki rodzą się bez jej pomocy.
Przenigdy nie zdołałaby zaludnić ziemi,
zdarza się przecież rzadko.

Niech ludzie nie znający miłości szczęśliwej
twierdzą, że nigdy nie ma miłości szczęśliwej.

Z tą wiarą lżej im będzie i żyć, i umierać.”

Wisława Szymborska (1923–2012) polska poetka, noblistka

Tom Wszelki wypadek (1972)
Źródło: Miłość szczęśliwa

O miłości, O ludziach, O wierze, O pomocy

„Edward! Co ty tu robisz?
– Znudziło mi się to siedzenie w domu i umieranie. Postanowiłem więc, że się przejadę.”

Jonathan Carroll książka Całując ul

Cykl Crane's View, Całując ul

O domu

„Polacy są przede wszystkim patriotami. Wiele razy dowodzili, że są gotowi umierać za ojczyznę; tylko nieliczni są jednak gotowi dla niej pracować.”

Norman Davies książka Boże igrzysko

Źródło: Boże igrzysko. Historia Polski

O Bogu, O historii, O ojczyźnie

„Może to trochę górnolotne, ale chciałbym, żeby na świecie nie było cierpienia, ludzie nie umierali z głodu czy w wyniku konfliktów militarnych.”

Ewgeni Iwanow (1974) siatkarz bułgarski

na pytanie, o co poprosiłby złotą rybkę. <br class="br">Źródło: volley24.pl http://www.volley24.pl/index.php/Mam-z-Toba-do-pogadania/Mam-z-Toba-do-pogadania-Evgeni-Ivanov

O głodzie, O ludziach, O cierpieniu

„Bo jest życie piękniejsze, nowe,
i żyć warto, i umrzeć warto!
Trzeba nieść, jak chorągiew, głowę,
świecić piersią kulami rozdartą,

trzeba umieć umierać pięknie,
patrzeć w lufy wzniesione śmiało!
Aż się podłe zadziwi i zlęknie,
aż umilknie łoskot wystrzałów!”

Władysław Broniewski (1897–1962) polski poeta

Źródło: Na śmierć rewolucjonisty

O życiu, O śmierci

„Nie chcę umierać w Polsce dyplomatołków.”

Władysław Bartoszewski (1922–2015) polski polityk, działacz społeczny, historyk

na konwencji wyborczej PO.
Źródło: Fakty, TVN, 28 września 2007

„rozbierasz mnie leciutko pani
umieram prawie rozebrany
z ust płynie mi
strumyczek krwi
w bikini jesteś więc ubrana
w bikini śmierć…”

Grzegorz Ciechowski (1957–2001) polski muzyk rockowy

Z utworów
Źródło: Śmierć w bikini, Nowe sytuacje (1983)

O śmierci

„Banki dostają pieniądze podatników, a nie poczuwają się do współodpowiedzialności za kryzys. Wie pani ile bankierzy biorą pieniędzy? Ludu, mój ludu! To zbrodnia. Ludzie z głodu umierają, a oni nie mają umiaru. To musi się skończyć.”

Lech Wałęsa (1943) polski polityk i działacz związkowy, przywódca Solidarności, laureat Pokojowej Nagrody Nobla, były prezydent Pol…

Źródło: rozmowa Anity Sobczak, Kapitalizm zapomniał o człowieku, wp.pl, 19 października 2011 http://media.wp.pl/kat,1022941,wid,13908597,wiadomosc.html

O pieniądzach, O głodzie, O ludziach

„Niewątpliwie w obozach koncentracyjnych umierali w większości Żydzi, ale na liście są też Polacy, Cyganie, Włosi i katolicy. Nie wolno więc zawłaszczać tej tragedii, by uprawiać propagandę.”

Tadeusz Pieronek (1934–2018) polski duchowny katolicki, biskup

Źródło: pontifex.roma.it, 25 stycznia 2010 http://www.pontifex.roma.it/index.php/interviste/religiosi/3531-pacifici-racconta-barzellette-la-polonia-non-e-antisemita-gli-israeliani-non-rispettano-i-diritti-umani-dei-palestinesi-la-shoa-non-e-solo-ebraica-ma-riguarda-cattolici-e-polacchi-israele-gode-di-buona-stampa-il-potere-economico

„Każdemu potrzebna jest mama, tak myślę. Natomiast ja jestem niezależny od mamy. Kiedy byłem mały, opiekowała się mną i wpajała mi swoje wartości, np. żeby myśleć bardziej o innych niż o sobie albo żebym się uczył, bo jak będę wykształcony, zdobędę dobrą pracę. No to się wykształciłem w związku z tym (uśmiech). Teraz nie potrzebuję mamy tak, jak potrzebowałem jej, będąc dzieckiem, ale nie zmienia to faktu, że jej nadal potrzebuję. Ważne jest, żeby była, po prostu. Dopóki nie masz własnych dzieci, rodzic to najbliższa ci osoba. Myślę, że kiedy rodzice umierają, w człowieku zostaje totalna pustka.”

Sebastian Karpiel-Bułecka (1976) wokalista polski (Zakopower)

Źródło: Wywiad, 2009 http://uroda.onet.pl/plotki/wywiady/sebastian-karpiel-bulecka,3,4973719,artykul.html

O dzieciach, O uśmiechu, O myślach, O rodzicach

„O ile łatwiej jest umierać tym, którzy w coś wierzą! Tym, którzy są przekonani, że śmierć to nie koniec wszystkiego. W oczach których świat dzieli się wyraźnie na białe i czarne, którzy wiedzą dokładnie, co trzeba robić i dlaczego, którzy niosą pochodnię idei, wiary, a w ich świecie wszystko wygląda prosto i zrozumiale. Tym, którzy nie mają żadnych wątpliwości, żadnych wyrzutów sumienia. Takim ludziom umiera się lekko. Umierają z uśmiechem.”

Dmitrij Głuchowski książka Metro 2033

Metro 2033
Źródło: rozdział 9, Du stirbst

O śmierci, O świecie, O wierze, O uśmiechu

„Nie móc umrzeć to największe przekleństwo tego, co żyje, dlatego tak chętnie umierają wszelkie wzorce życia: święty i bohater.”

Ernst Jünger (1895–1998) pisarz niemiecki

Publicystyka polityczna 1919–1936
Źródło: s. 199

„Umieraj w porę. Najlepiej zimą gdy śniegu gwiazdki,
Gdy przeczuwany kształt przebiśniegów, lodu kryształki
Wrzucone do szklanki, kilka oddechów i krew na bieli.”

Konrad Wojtyła (1979)

może boże
Źródło: Coś z Nietzschego

O zimie

„Serce każdego człowieka napełnia rozpacz, gdy widzi, że ci, którzy służyli tak walecznie, umierają tak nędznie.”

Charles Howard, 1. hrabia Nottingham (1536–1624)

Źródło: Nigel Cawthorne, Dowódcy i generałowie. Prawdziwe historie, Grupa Wydawnicza Foksal, Warszawa, 2014, s. 76.

O historii, O rozpaczy, Serce

„Obojętność Meksykanina wobec śmierci wynika z obojętności wobec życia. Meksykanin nie tylko zakłada brak intranscendencji śmierci, ale także i życia (…). Śmierć jest naturalna, a nawet pożądana; im wcześniejsza, tym lepsza. Nasza obojętność wobec śmierci jest pochodną naszej (meksykańskiej) obojętności wobec życia. Zabijamy, ponieważ życie, nasze i cudze, nie posiada wartości. Jest to zjawisko naturalne: życie i śmierć są nierozłączne i za każdym razem, gdy życie traci sens, śmierć przestaje być transcendentna. W Meksyku śmierć jest zwierciadłem życia Meksykanina. Wobec obydwu Meksykanin się zamyka, nie chce nic o nich wiedzieć (…) Lekceważenie śmierci nie kłóci się z kultem, jakim ją otaczamy (my Meksykanie). Jest ona obecna podczas naszych świąt, jest w naszych zabawach, miłościach i myślach. Myśli o umieraniu i zabijaniu rzadko kiedy nas opuszczają. Fascynacja wynika chyba z naszego hermetyzmu i z furii, z jaką go przełamujemy.”

Octavio Paz (1914–1998) meksykański poeta, dziennikarz, krytyk i eseista, noblista

O życiu, O śmierci, O myślach, O myśleniu

„Go nie męczy życie
lecz dręczy umieranie.”

Bob Dylan (1941) amerykański muzyk rockowy, wokalista, gitarzysta, kompozytor, poeta

Źródło: It’s Alright Ma (I’m Only Bleeding)

O życiu

„To, co ujrzał, było wielką, skomplikowaną pajęczyną, siecią rozciągającą się we wszystkich kierunkach i wypełnioną mnóstwem migoczących, świetlistych punkcików. Pośrodku tej pajęczyny falował pojedynczy, silny płomień. Wiedział, że ten płomień to Królowa, pozostałe świetliste punkciki oznaczały zaś wszystkich krwiopijców. Gdzieś tam było także jego małe światełko. Opowieść o Świętym Ogniu była prawdziwa. Widział to na własne oczy. A teraz nadszedł czas dla nich wszystkich, aby poddać się mrokowi i ciszy. Nadchodził koniec.
Rozległa i niesamowita pajęczyna pojaśniała i zalśniła słabym blaskiem, płomień stanowiący jej środek eksplodował, a potem na dłuższą chwile wszystko ściemniało, on zaś poczuł w kończynach cudownie miłą wibrację, jaka często nawiedzała go, gdy pogrążał się w zwykłym śnie, i pomyślał: Ach, a więc to jest śmierć. Umieramy. I to bezboleśnie.
Lecz dla jego starych bogów to, co się działo było niczym Ragnarok, kiedy strażnik Asgardu, Heimdall, Ten, Który Niesie Światu Światłość, dmie w swój róg, wzywając bogów Aesirów, by stanęli do ostatniej bitwy.”

Anne Rice książka Krew i złoto

My też odejdziemy, walcząc – wyszeptał Thorne w swojej jaskini.
Krew i złoto

O śmierci, O Bogu, O świecie, O odejściu

„Bogowie umierają, ale ich agonia jest dłuższa i straszniejsza niż ludzka. Umierają, gdy przestaje się w nich wierzyć, a po śmierci udają się do Krainy Zapomnianych Bogów.”

Dorota Terakowska książka Samotność Bogów

Samotność Bogów

O śmierci, O Bogu

„Rozmyślanie o śmierci jest rozmyślaniem o wolności: kto się nauczył umierać, oduczył się służyć.”

Michel de Montaigne (1533–1592) filozof francuski

O śmierci, O wolności

„Żadne tłumaczenia, powoływania się na wątpliwy artyzm tego, co tam w ogłuszającym huku się dokonuje, nie są wystarczające, by to dało się usprawiedliwić. Na to nie ma usprawiedliwienia i za to Boga przepraszamy poprzez Akt wynagrodzenia Sercu Jezusowemu – my, spadkobiercy tych żołnierzy, którzy umierali na powstańczych barykadach.”

Henryk Hoser (1942) polski arcybiskup katolicki, misjonarz, lekarz medycyny

o koncercie Madonny w dniu rocznicy wybuchu powstania warszawskiego. <br class="br">Źródło: Medialny kicz, naszdziennik.pl, 3 sierpnia 2012 http://www.naszdziennik.pl/wp/6344,medialny-kicz.html

O Bogu, Serce

„Jezus godzien jest, by Go dusze ludzkie kochały – wszak On za nie cierpiał tak straszne katusze, On za nie umierał na szubienicy krzyża. Trzeba za miłość oddać miłość, bo to straszliwa niewdzięczność – odpłacać Jezusowi obojętnością.”

Leonia Nastał (1903–1940) polska zakonnica

Pisma Sługi Bożej Leonii Marii Nastał siostry Profeski Zgromadzenia Służebniczek NMP Niepokalanie Poczętej w Starej Wsi, t. 3, s. 140.
Źródło: o. Joachim Roman Bar, s. Janina Bernadeta Lipian – Polscy święci. Służebnica Boża Leonia Maria Nastał, t. 2, op. cit., s. 302.

O miłości, O duszy, O siostrze, O cierpieniu

„Trwa wojna o prochy. Na naszych ulicach, tak. Nie pozwala ludziom dostać tego, czego potrzebują. Obniżająca wartość budynków. Ale w naszym kraju też trwa wojna o prochy. Czas oznaczyć ją czerwonym krzyżykiem. Wiecie, że co roku czterdzieści tysięcy Amerykanów umiera na tej wojnie? Umierają z braku pomocy medycznej.”

Warren Ellis (1968) Angielski pisarz, scenarzysta komiksowy i telewizyjny.

Postać: Doctor Sleepless
Doctor Sleepless

O wojnie, O czasie, O pomocy

„To co jest moją największą zmorą, to poczucie, że czas zaczyna bardzo szybko uciekać. Czuję organicznie, że przekroczyłem już połowę życia. Nie wiem, kiedy to się stało, ale wyraźnie czuję, że to już jest finałowe odliczanie, coraz szybsze. Że za chwilę zacznie się proces tracenia pewnych od urodzenia przypisanych mi uczuć, zjawisk, ludzi, zaczną umierać moi bliscy, zacznę sam się starzeć, nie będę w stanie robić tego, co sprawia mi przyjemność: grać w piłkę, wspinać się, biegać. Czas staje się coraz bardziej uciążliwy, przerażający. Zaś będąc w jaskiniach, ulegam bardzo silnie złudzeniu, że czas nie płynie. Jaskinie są absolutnie takie same przez miliony lat.”

Wojciech Kuczok (1972) pisarz polski

Źródło: Agnieszka Drotkiewicz, Oczyszczenie http://www.dwutygodnik.com/artykul/4117/, Dwutygodnik.com nr 96/2012

O ludziach, O przyjemności, O emocjach, O czasie

„Nie chce pan zobaczyć egzekucji?
– Sporo ludzi jest interesujących po śmierci, a niektórzy nawet przed. Lecz ci w trakcie umierania zazwyczaj nie są zbyt ciekawi.”

Anna Kańtoch (1976) polska pisarka fantasy

Zabawki diabła

O śmierci, O ludziach

„Umieram, umieram.”

Phan Thị Kim Phúc (1963) Kanadyjka pochodzenia wietnamskiego, znana jako ofiara nalotu napalmowego w Wietnamie Południowym

w wieku 9 lat, gdy uciekała naga po poparzeniu napalmem wraz z innymi dziećmi (razem z nimi została sfotografowana przez Nicka Uta, którego zdjęcie obiegło świat, stając się symbolem okropności wojny w Wietnamie)
Źródło: Bohdan Melka, Dzieło życia, „Angora” nr 27 (1307), 5 lipca 2015, s. 6.

O wojnie, O dzieciach, O świecie, O wieku

„Pamiętasz, jak lubiłem Platona. Dziś wiem, że kłamał. Bo w rzeczach ziemskich nie odbija się ideał, ale leży ciężka, krwawa praca człowieka. To myśmy budowali piramidy, rwali marmur na świątynie i kamienie na drogi imperialne, to myśmy wiosłowali na galerach i ciągnęli sochy, a oni pisali dialogi i dramaty, usprawiedliwiali ojczyznami swoje intrygi, walczyli o granice i demokracje. Myśmy byli brudni i umierali naprawdę. Oni byli estetyczni i dyskutowali na niby.”

Tadeusz Borowski (1922–1951) polski poeta, prozaik i publicysta

U nas w Auschwitzu…

O demokracji, O ojczyźnie

„Bim-Bom był wszystkim. I matką, i bratem, i naszym nauczycielem. Był naszym chlebem. Czy był teatrem, czy zabawą, snem, czy książką – nie wiem. (…) Gdybym umierał, co brzmi pompatycznie, ale wierz mi, że wszystkie moje filmy i sztuki (…) to wszystko nic – myślałbym tylko o naszym teatrze. Przez Bim-Bom zbliżyłem się do człowieka. Do swego zawodu.”

Zbigniew Cybulski (1927–1967) polski aktor teatralny i filmowy

Źródło: Sezon kolorowych chmur 1968, przedruk w: Alicja Helman, Zbigniew Cybulski – aktor XX wieku, 1997, cyt. za: culture.pl http://www.culture.pl/pl/culture/artykuly/os_cybulski_zbigniew

O matce, O myślach, O snach, O nauczycielach

„Bez ciebie umieram, powietrza mi brak.”

Olga Jackowska (1951–2018) piosenkarka polska (Maanam)

Cytaty z tekstów piosenek
Źródło: Bez ciebie umieram, album Róża (1994)

„Nie wiem, co się na świecie zrobiło! Zaczynają teraz umierać tacy ludzie, którzy dawniej nigdy nie umierali.”

Julian Tuwim (1894–1953) polski poeta

Wiersze i aforyzmy, Jarmark rymów
Źródło: s. 529

O ludziach

„Ludzie żyją, umierają i grzebani są pod długami.”

Henry David Thoreau (1817–1862) amerykański pisarz, poeta i filozof

O ludziach

„Komendant: Czy warto było umierać, by ratować umierającego?
Frank: Tak, gdyż przed śmiercią Ted powiedział: „Wiedziałem, że przyjdziesz.””

Bruno Ferrero (1946)

Źródło: Śpiew świerszcza polnego

O śmierci

„Śmierć zawsze jest straszna. A kto twierdzi, że boi się jedynie umierania, a nie samej śmierci, ten okłamuje sam siebie, bo przecież nie balibyśmy się umierania, gdyby nie prowadziło ono do śmierci.”

Elfriede Jelinek (1946) pisarka austriacka, noblistka

Źródło: Łukasz Chotkowski, Backstage: Można się udusić od tej niewinności http://www.dwutygodnik.com/artykul/4341/, Dwutygodnik.com nr 102/2013, tłum. Karolina Bikont.

O śmierci

„Tak… żyć – chcemy. Nie chcemy – umierać!
Boże!… Ujrzeć jeszcze – Ojczyznę swobodną!…
Zginąć – teraz?… Zginąć – właśnie teraz?…
– Boże! Pozwól zachować nam godność!”

Zbigniew Jasiński (1908–1984) pisarz polski

Źródło: Odmawiamy! (inny tytuł: Odpowiedź Gazowni)

O Bogu, O zachowaniu, O ojczyźnie

„Idee nie umierają (…); drzemią czasem, ale budzą się jeszcze silniejsze.”

Alexandre Dumas książka Hrabia Monte Christo

Hrabia Monte Christo
Źródło: t. II, rozdział 36, Grób rodziny de Villefort, s. 314

O czasie

„Dopóki świat będzie tolerował państwa popierające terroryzm, zawsze będą wysadzane samoloty, niewinni ludzie będą umierać, a prawdziwi zbrodniarze pozostaną na wolności.”

Gérard de Villiers (1929–2013)

Śmierć w walizce (1998)

O ludziach, O świecie, O wolności

„Ludzie giną, umierają, ale nie wyrastają jak wodorosty.”

Grubson (1986) polski raper

O.R.S.
Źródło: Nie Nie Nie

O ludziach

„Tak, społeczeństwa umierają, członki są już zimne, a serce będzie wkrótce. […] Umierają, bo zostały otrute; umierają, ponieważ Bóg nakazał im odżywiać się substancją katolicką, a empiryczni lekarze dali im na strawę substancję racjonalistyczną. Umierają, ponieważ tak jak człowiek, nie żyją tylko chlebem, ale słowem z ust Boga. Społeczeństwa giną nie tylko od żelaza, ale przez słowo antykatolickie, wychodzące z ust filozofów. Umierają, gdyż błąd zabija, a one są zbudowane na błędach.”

Juan Donoso Cortés (1809–1853)

Źródło: Ensayo sobre el catolicismo, el liberalismo y el socialismo, cyt. za: Jacek Bartyzel, Juan Francisco María da Salud Donoso Cortés, legitymizm.org http://www.legitymizm.org/ebp-juan-francisco-maria-da-salud-donoso-cortes

O Bogu, O błędach, Serce

„Umieram jako męczennik. (…) Oprócz tego umieram jako ten, który bronił cywilizacji chrześcijańskiej przed komunizmem.”

Jozef Tiso (1887–1947) słowacki duchowny katolicki, polityk

wypowiedź z 17 sierpnia 1947.

„Śmierci nie znamy osobiście –
Jak dotąd – umierali inni…
Jeśli to piekło jest, lub czyściec –
Niebu nic nie jesteśmy winni.”

Jacek Kaczmarski (1957–2004) polski bard, poeta i prozaik

Źródło: Weterani, 1997

O śmierci, O piekle

„Tak bardzo boimy się mówić o śmierci, że pozwalamy ludziom umierać po cichu. Powinno się o tym mówić publicznie.”

Javier Bardem (1969) hiszpański aktor

O śmierci

„Umieram niewinny, mój wyrok jest niesprawiedliwy. Boże chroń Niemcy! Niech żyją, pewnego dnia znów będą wielkie. Boże chroń moją rodzinę!”

Fritz Sauckel (1894–1946) działacz nazistowski

Ich sterbe unschuldig, mein Urteil ist ungerecht. Gott beschütze Deutschland! Möge es leben und eines Tages wieder groß werden! Gott beschütze meine Familie. (niem.)
ostatnie słowa
Źródło: Erich Kern, Deutschland im Abgrund

O Bogu, O rodzinie

„Garp czuł, jak mu się zaciska gardło. Dostrzegł w niej jedno z tych nieszczęsnych dzieci, o których czytał – dzieci pozbawionych przeciwciał, bez naturalnej bariery immunologicznej. Jeśli się ich nie trzyma w plastikowych workach, umierają na pierwsze lepsze zaziębienie. Miał przed sobą Ellen James z Illinois, wyjętą z worka.”

John Irving książka Świat według Garpa

Świat według Garpa (1978)

O dzieciach, O czytaniu

„Nie ma gorszego nieszczęścia jak umierać w samotności.”

Gabriel García Márquez książka Rzecz o mych smutnych dziwkach

Rzecz o mych smutnych dziwkach

O samotności

„Szanujący się pisarz żydowski powinien umierać z głodu. Ja, niestety, umieram z pragnienia…”

Szolem Alejchem (1859–1916) żydowski pisarz

Źródło: Horacy Safrin, Przy szabasowych świecach. Wieczór drugi, Wydawnictwo Łódzkie, Łódź 1981, s. 173.

O głodzie

„Ludzie umierają w szpitalach, i to często nie na schorzenia, z powodu których się w nich znaleźli.”

Robin Cook (1931–1994) pisarz amerykański

Marker (2005)

O ludziach

„Płaczmy razem, wrogu mój,
nad niezgodą, wojną, złem,
umierajmy, Boże mój,
z umarłymi, których żal,
opadajmy, orle, z gór,
gdy dziką gęś ugodzi strzał.”

Agnieszka Osiecka (1936–1997) polska poetka, autorka tekstów piosenek

Cytaty z tekstów literackich, Cytaty z wierszy i piosenek
Źródło: Płaczmy razem, wrogu mój

O Bogu, O wojnie, O płaczu

„Godziny mijają powoli i z każdym uderzeniem zegara mówię sobie, jak długo jeszcze będę żył. Modlę się… Chciałbym trochę pospać, ale oczywiście nie jestem w stanie.(…) Od czasu do czasu pracuje wyobraźnia i jestem zmuszony czuwać, by nie poprowadziła mnie za daleko. Jak ciężko jest umierać! Jezus przyrzekł, że zaprowadzi mnie wprost do raju i że umrę jak chrześcijanin. Zmówię Różaniec na kolanach, mając nadzieję, że zachowam jasność umysłu aż do końca.”

Jacques Fesch (1930–1957)

Źródło: Dziennik więzienny. Za pięć godzin zobaczę Jezusa, cyt. za: Szymon Hołownia, Monopol..., op. cit., s. 41.

O zachowaniu, O czasie

„Zamknij oczy. Ale nie umieraj, masz prawo do płaczu. A potem wstań i walcz o następny dzień.”

Anna Kamieńska (1920–1986)

„Jeśli kobiety męczą się i umierają po licznych porodach, nic w tym złego; niech umierają, byle tylko rodziły, na to są.”

Marcin Luter (1483–1546) teolog i reformator religijny

O kobietach

„Nasze hinduskie pochodzenie jest dla współczesnych Romów piękną legendą. Tak długo jak sięgamy pamięcią wstecz, naszą ojczyzną jest Polska – tu się rodziliśmy i tu umieraliśmy. Tu żyjemy i żyć nie tylko będziemy, ale chcemy tu żyć, bo stąd jesteśmy – stąd nasz ród. Jesteśmy od wieków Polakami. Nasi bracia żyją na wielu kontynentach, ale, pomimo wspólnoty kulturowej i językowej Romów, my sami o sobie mówimy – „Romowie polscy”, a o innych – „rosyjscy” czy też „kanadyjscy” – podkreślając nie tylko obywatelstwo kraju pochodzenia, ale także pewną specyficzną odrębność, którą ukształtowały warunki życia i tradycje kontynentów i krajów, w których żyjemy.”

Henryk Nudziu Kozłowski

Źródło: O codzienności, tradycji, magii i trwaniu przez dzieje polskich Romów, ulicki. pomorzezachodnie. pl, maj 2004 http://ulicki.pomorzezachodnie.pl/wywiady/strony/kozlowski.htm

O wieku, O ojczyźnie

„Zaczyna się zabijanie opozycji. Nie chcemy umierać, mamy rodziny.”

Witold Waszczykowski (1957) polski polityk

po zabójstwie Marka Rosiaka. <br class="br">Źródło: gazeta.pl, 19 października 2010 http://wiadomosci.gazeta.pl/Wiadomosci/1,80269,8536606,Waszczykowski__Zaczelo_sie_zabijanie_opozycji_w_Polsce.html

„Po cóż rodziliśmy się ludźmi, skoro umieramy jak bydlęta?”

Tatiana Polakowa (1959)

Postać: Wiktor Piotrowicz Markow „Mark”
Wszystko w czekoladzie

„Na naukę umierania jest, z definicji, zawsze za późno.”

Vladimir Jankélévitch (1903–1985)

To, co nieuchronne

O nauce

„stoi
w kolejce
do umierania
myśli
nielicho się posunąłem”

Antoni Marianowicz (1924–2003) polski pisarz, tłumacz i satyryk

Źródło: Spostrzeżenia

O myślach, O myśleniu

„Śmierć [Jimiego] była celowa. Umierał szczęśliwy. Umarł szczęśliwy i wykorzystał narkotyki, by zniknąć z życia i przenieść się gdzieś indziej.”

Eric Burdon (1941) wokalista angielski (The Animals)

Źródło: Charles R. Cross, Jimi Hendrix. Pokój pełen luster, tłum. Jarosław Rybski, Wydawnictwo Dolnośląskie, ISBN 9788324594320, s. 285.

O śmierci, O pokoju

„Byli tacy, co rodzili się. Byli tacy, co umierali. Byli też i tacy, którym to było mało.”

Edward Stachura książka Cała jaskrawość

Cała jaskrawość (1969)

„Wojna jest rzeczą radosną… W czasie wojny rodzi się wzajemna miłość. Kiedy własną sprawę uważa się za dobrą i kiedy widzi się, jak własna krew (rodacy) wspaniale walczy, łzy cisną się do oczu. Szczere i pobożne serca napełniają się słodyczą, gdy widzi się swojego przyjaciela, który tak dzielnie naraża własne ciało, aby dotrzymać i wypełnić przykazania naszego Stwórcy. I chce się wtedy żyć z nim i umierać, i za sprawą miłości nie opuścić go nigdy. Stąd rodzi się takie uniesienie, że nikt, kto tego nie doświadczył, nie mógłby powiedzieć, jak wielkie to jest dobro. Czy myślicie, że ktoś, kto tak postępuje, bałby się śmierci? W żadnym wypadku, bo jest pobudzony, tak uniesiony, że sam nie wie, gdzie się znajduje. Zaiste, nie zna on lęku przed niczym.”

Jean de Bueil (1406–1477)

Le Jouvencel, 1465.
Źródło: Johan Huizinga, Jesień średniowiecza, Warszawa 1974.

O miłości, O śmierci, O wojnie, O myślach

„Meksykanie, umieram z honorem dlatego, że przybyłem tu, by wam pomóc. I cieszę się, że umieram wśród was…”

Augustyn I (1783–1824)

ostatnie słowa (po których zdążył jeszcze odmówić Wierzę w Boga).
Źródło: Juan Balansó, Puste korony. Zapomniani królowie i królowe z serii Zakazane biografie, op. cit., s. 52.

O Bogu

„Nieustannie przypominają nam jezuickie powiedzonko: gdzie drwa rąbią, tam wióry lecą. Dobrze, że sami szczęśliwym zrządzeniem losu nie stali się owymi drwami i wiórami, przypadkiem uniknąwszy rozstrzelania wraz z tysiącami, tysiącami zbyt zapalonych entuzjastów, którzy przystępując na początku rewolucji do budowania nowego społeczeństwa, swoim zapałem i uczciwością narazili się carskim ambicjom żądnego władzy wodza. Dobrze, że sami nie przebywali w stalinowskich obozach, na wyspach i w tundrze za drutem kolczastym, nie chodzili z wrzodami i jątrzącymi się ranami, z odmrożonymi rękami i nogami, nie umierali na szkorbut, nie tracili rozumu, i nie popełniali samobójstw, gdy znaleźli się wśród setek tysięcy byłych żołnierzy w ojczystych obozach, po niewoli w obozach koncentracyjnych wroga…”

Czingiz Ajtmatow (1928–2008) kirgiski pisarz

Źródło: Czy podważane są zasady?…, cyt. za: Fenomen Stalina, wyd. Młodzieżowa Agencja Wydawnicza, Warszawa 1988, ISBN 8320334381, tłum. Maria Kotowska

O losie, O samobójstwie

„Ludzie dookoła ciebie umierają i zaczynasz zastanawiać się nad sobą, czym się od nich różnisz, co właściwie cię trzyma przy życiu.”

Etgar Keret (1967) Izraelski pisarz i scenarzysta

Opowiadania
Źródło: Kolonie Knellera, wyd. WAB, Warszawa 2009, s. 58, tłum. Agnieszka Maciejowska.

O ludziach

„Ja tylko walczę o siebie
Ja tylko nie chcę umierać
Ja tylko pragnę pokochać.”

Barbara Rosiek (1959) pisarka i poetka polska

„O dawna już żyję bez Boga; prawdopodobnie nauczę się bez Niego umierać.”

Joseph Heller (1923–1999) pisarz amerykański

Bóg wie

O Bogu

„Im bardziej umierał, tym bardziej odżywał.”

Wojciech Kuczok (1972) pisarz polski

Gnój

„Mamy w Pakistanie trudną do zniesienia sytuację, którą musimy zmienić. Jest naszym moralnym obowiązkiem podniesienie ludu Pakistanu z bagna nędzy. Był taki czas w historii islamu, kiedy wielki kalif Omar oświadczył, że jeżeli nad brzegami Eufratu choć jeden pies umrze z głodu, on kalif, będzie za to odpowiedzialny przed wszechmocnym Allachem. Tu, w Pakistanie – w największym państwie islamskim – mężczyźni i kobiety umierają z głodu tysiącami. Nasze dzieci śpią na ulicach bez dachu nad głową. Nasze ciężko pracujące masy żyją w przerażających warunkach. To musi ulec zmianie.”

Zulfikar Ali Bhutto (1928–1979) pakistański polityk

przed wyborami do Zgromadzenia Narodowego w grudniu 1970.
Źródło: Barbara Wizimirska, Drogi kariery. Zulfikar Ali Bhutto i jego partnerzy: Indira Gandhi i Mujibur Rahman, op. cit., s. 94.

O kobietach, O mężczyznach, O głodzie, O dzieciach

„Żyjemy w epoce, umieramy w czasie.”

Antoni Regulski

O czasie

„Kiedy umierasz, to problem wszystkich, tylko nie twój.”

Cecelia Ahern (1981) irlandzka pisarka

Podarunek (2008)

O problemach

„Ludzie zawsze odchodzą. Nie dlatego, że serce zapomina, a żale umierają. Rzeczy trwają ciągle w naszej miłości. Ale ludzie muszą w odpowiednim momencie odejść.”

José Mauro de Vasconcelos książka Chodź, obudzimy słońce

Chodź, obudzimy słońce

O ludziach, O odejściu, O zapominaniu, Serce

„Polacy nie umierają z głodu, ale nigdy nie jedzą tego, o czym zamarzyli, chyba że przy wyjątkowych okazjach.”

Carmen Laforet (1921–2004) hiszpańska pisarka

Za żelazną kurtyną. Podróż do Polski w 1967 roku
Źródło: s. 106

O głodzie

„Można umierać ładnie i brzydko, to jasne, tak jak można mieć dobre i złe maniery przy stole. A wy nie potraficie nawet zabić zwierzęcia, które potem jecie, zamykacie całe to zabijanie do fabryk i udajecie, że go nie ma. Co jest, wierzcie mi, wyjątkowo żałosne. Te wasze płacze, że ktoś zabił pieska, podczas gdy świnie zabijacie w fabrykach, a potem żrecie ich mięso. I jeszcze to gadanie, że w fabrykach to zabijanie jest humanitarne. Co mnie jeszcze więcej dziwi, bo z kolei fabryczne zabijanie ludzi uważacie za niehumanitarne.”

Szczepan Twardoch (1979) polski pisarz fantasy

Wieczny Grunwald

O ludziach, O zwierzętach, O płaczu

„Umieranie jest sztuką, tak jak wszystko inne. Robię to wyjątkowo dobrze.”

Sylvia Plath (1932–1963) amerykańska poetka, pisarka i eseistka

Dying is an art, like everything else. I do it exceptionally well. (ang.)

„O 4:48
gdy odwiedzi mnie desperacja,
powieszę się
wsłuchana w oddech Osoby, którą kocham,

Nie chcę umierać.”

Sarah Kane (1971–1999) dramatopisarka angielska

4:48 Psychosis

Kochać się

„strzał w głowę. wystarczy, by bohatersko umrzeć, wiemy o tym z książek, telewizji.
teoretycznie moglibyśmy w ten sposób umierać codziennie, jeśli powód byłby
odpowiednio ważny. ale to zbyt odległe, niepraktyczne. wystarczy przecież
otworzyć usta i mówić albo znaleźć się tu i teraz (nie tam, nie w porę).
dzisiaj celujesz we mnie, trzymasz na muszce, jutro być może będziesz żywą tarczą.
ja śniegową drobinką, która ukradkiem spadnie ci na język, potem zejdzie głębiej, lawiną.”

Marzena Orczyk-Wiczkowska

Źródło: kula, III

O książkach, Odległy

„Ideałów umieranie
Kiedy naród niedojrzały –
Umierają!… ideały.”

Leszek Wierzchowski (1949) polski polityk, pisarz i poeta

Źródło:Erotyczne przymiarki. Tylko dla kochających. Totalny cyrk! Fraszki, Kraków 2014

„Zachowam spokój (…) Strzelcie mi w głowę i w serce. Umieram dla Polski, którą Piłsudski zniszczył.”

Eligiusz Niewiadomski (1869–1923) malarz polski, zabójca prezydenta Narutowicza

ostatnie słowa przed egzekucją.
Źródło: Richard M. Watt, Gorzka chwała. Polska i jej los 1918–1939, wyd. AMF+, Warszawa, 2005, tłum. Piotr Amsterdamski, s. 175.

O losie, O zachowaniu, Serce

„Obojętny jest bowiem zapamiętałym wrogiem tego, który kochał. A kochającego zbyt szybko unicestwia czas i nie ma on jakby czasu umierać.”

Stefan Napierski (1899–1940) polski poeta, tłumacz i eseista

O czasie, Kochać się

„Ludzkość umówiła się, że umieranie z bronią jest piękniejsze niż bez broni. Więc podporządkowaliśmy się tej umowie.(…)
Odprowadziłem 400 tysięcy ludzi na śmierć… Ci ludzie, którzy poszli do komór gazowych, zachowali się nie mniej bohatersko niż ci, którzy walczyli z bronią w ręku.”

Marek Edelman (1922–2009) przywódca powstania w getcie warszawskim, lekarz, działacz polityczny

Źródło: Hanna Krall, Zdążyć przed Panem Bogiem, wyd. a5, Kraków 1999, s. 37.

O śmierci, O Bogu, O ludziach, O zachowaniu

„Z drugiej jednak strony: tysiące ludzi giną co roku, często bez własnej winy – a czasem z powodu własnej lekkomyślności. Takie jest życie – i takie powinno być życie! Gdyby ludzie nie ginęli z powodu lekkomyślności, to społeczeństwo zostałoby zdominowane przez lekkomyślnych – i po kilkunastu pokoleniach to lekkomyślni decydowaliby o np. użyciu broni jądrowej… Dlatego śmierć np. znajomego narkomana mnie martwi – ale fakt, że narkomani umierają, jest zjawiskiem społecznie pozytywnym; im mniej ludzi nie umiejących panować nad swymi odruchami – tym (dla społeczeństwa) lepiej.”

Janusz Korwin-Mikke (1942) polski polityk

Źródło: felieton Obrona domostwa, „Angora” nr 7/2000

O życiu, O śmierci, O ludziach, O czasie

„W rzeczywistości jesteśmy fasetami jednej i tej samej duszy. To iluzja, „maja”, sprawia, że innych ludzi uważamy za coś innego niż my sami. Nie musimy bać się śmierci, bo nie istnieje nic takiego, co może umrzeć. Jedyne, co znika, kiedy umieramy, to sama iluzja, że jest się oddzielonym od reszty świata, tak jak sądzimy, że to, co nam się śni, jest oddzielone od naszej własnej duszy.”

Jostein Gaarder (1952) pisarz norweski

Maja

O śmierci, O ludziach, O duszy, O rzeczywostości

„Edward Plantagenet (nazywany tak ponieważ hołdował andegaweńskiej tradycji noszenia ozdób w kształcie gałązek janowca, planta genista) był człowiekiem surowym i miłującym wojnę. Wrócił z zagranicznych wypraw wojennych, aby się koronować. Z racji nienawiści do Szkotów jeszcze za życia zyskał przydomek Pogromcy Szkotów. Gromił też Walijczyków. Łamał obietnice, o ile było to korzystne z punktu widzenia polityki. Obdzierał ze skóry, wieszał i ćwiartował zarówno szkockich, jak walijskich przywódców, ku przestrodze wszystkich tych, którzy mieliby ochotę się zbuntować. Wypędził z Anglii Żydów i wymordował siedem tysięcy ludzi w Derwick po bitwie w tej miejscowości. Mimo to, kiedy umierał w 1307 roku zostawiał po sobie Anglię lepiej rządzoną, niż kiedy obejmował tron. Wprowadził też zwyczaj nadawania następcom tronu tytułu księcia Walii.”

Edward I Długonogi (1239–1307) król Anglii

Autorzy: Nigel Blundell, Susan Blackhall, Upadek domu Windsorów, Wydawnictwo Prolog, Warszawa 1993, ISBN 83-85763-058, tłum. Grażyna Jagielska, s. 34.

O ludziach

„Żegnać się, to tak, jakby trochę umierać.”

Raymond Chandler książka Długie pożegnanie

Długie pożegnanie

„żyć nie umierać
coś dzieje się
a ja nic nie wiem – i co?
i tak ma być
mogę żyć
i tak ma być
ja mogę żyć z tym”

Grzegorz Ciechowski (1957–2001) polski muzyk rockowy

Z utworów
Źródło: Żyć nie umierać, grudzień 2001 (powstał sam tekst z powodu śmierci Ciechowskiego)

O śmierci

„Biali oskarżali nas o zakłócanie spokoju, gdy zachowywaliśmy się jak normalni ludzie, zamiast płaszczyć się ze strachu. Nie musieliśmy czekać na zlinczowanie. Umieraliśmy po trosze za każdym razem w obliczu tego rodzaju dyskryminacji.”

Rosa Parks (1913–2005) amerykańska działaczka praw człowieka

Źródło: Deborah G. Felder, 100 kobiet, które miały największy wpływ na dzieje ludzkości, wyd. Świat Książki, Warszawa, 1998, ISBN 83-7129-666-5, str. 67, tłum. Maciej Świerkocki.

O kobietach, O ludziach, O książkach, O świecie

„Święta miłości kochanej ojczyzny,
Czują cię tylko umysły poczciwe!
Dla ciebie zjadłe smakują trucizny,
Dla ciebie więzy, pęta nie zelżywe!
Kształcisz kalectwo przez chwalebne blizny,
Gniezdzisz w umyśle rozkoszy prawdziwe!
Byle cię można wspomódz, byle wspierać,
Nie żal żyć w nędzy, nie żal i umierać!”

Ignacy Krasicki książka Myszeidos pieśni X

Myszeida
Źródło: Pieśń IX w: Dzieła Krasickiego, wyd. U Barbezata, Paryż 1830, s. 33.

O ojczyźnie, Kochać się

„Miłość jest klatką, w której umieramy ze szczęścia.”

Karel Kryl (1944–1994)

O miłości

„Spełnienie się to synonim śmierci. A jeżeli mózg nie umarł wcześniej niż reszta organizmu, to człowiek, twórca, myśliciel musi umierać nawet jeśli częściowo spełniony, to przecież nie do końca. Nie chciałbym się w tym sensie spełnić.”

Robert Stiller (1928–2016) polski tłumacz i pisarz

Źródło: wywiad Roberta Pucka z Robertem Stillerem https://web.archive.org/web/20150325092723/http://www.ferdys.com.pl/_pol/kolacja/robert_stiller.html

O śmierci, Sens

„Dziwne jest prawo naszego życia! Jestestwem swojem wrosnąć w kawałek ziemi; na lada marnym odłamie skały, wśród mchów, kamieni i piasków ugrzęznąć myślą i uczuciem, żyć i odradzać się, umierać!…
Czemże jest życie? Czerpaniem sił z ziemi i z nieba. A czem jest śmierć? Ona jest zwrotem, oddaniem wszystkiego, cośmy ze świata czerpali. Wiecznie w to jedno koło wpleceni, wiecznie spełniamy ten obowiązek my, wszyscy potomkowie przyrody. Smutni, czy szczęśliwi, ulegamy tylko prawu konieczności. Nad nami zawsze jedna tarcza jasnego słońca i niezliczone gwiazd miliony. Sąż one iskrami życia?
I po co życie wśród tych olbrzymów światła, ruchu? Aby czuć i myśleć? Aby przecierpieć wszystkie boleści, przebłądzić otchłań ciemności, poznać jedną prawdę, wyssać niekiedy kropelkę szczęścia? To dla człowieka za dużo, dla ciebie przyrodo – za mało.
Dlaczego w człowieku iskrzy się brylant życia, piękny w szczęściu, a może piękniejszy jeszcze w cierpieniu? Potężne siły wszechświata potrzebują tej marnej czaszki i bijącego serca, ażeby ziemi przelać dzielną moc swoją. A tak, zwikłani milionami węzłów z życiem całego świata, wpatrzeni w ciemne błękitu tonie i łańcuchem pracy przykuci do ziemi, spełniamy maleńką cząstkę dzieł niezmierzonej przyrody. Może być dumnym, kto wszechświat uczuwa w sobie! I uważa człowiek przyrodę za wielką, jeżeli sam jest wielki; on ją czcić musi, jeżeli czci – sam jest godny.
Ale człowiek na ziemi jest jeszcze dzieckiem, które nie dorosło swego przeznaczenia, nie dorosło uczuciem i myślą. On drży niespokojnie w puszczy, wśród wspaniałych kolumn, nakrytych zielonem sklepieniem, pod którem tak swobodnie gołębie gruchają i szczygły wyśpiewują pieśń godową. On w zamyśleniu lękliwie stąpa po kobiercu miękkich trawników, gdzie się do niego uśmiechają kwiaty sasanek, pierwiosnków i konwalij.”

Adolf Dygasiński (1839–1902) polski pisarz, publicysta i pedagog

W puszczy
Źródło: rozdz. II, s. 81, 82

O życiu, O śmierci, O dzieciach, O emocjach

„A teraz stoję sam z obcym żelazem w dłoni, a wokół mnie umierają ludzie. I jestem już kimś innym niż pięć minut temu.”

Jarosław Grzędowicz Pan Lodowego Ogrodu

Pan Lodowego Ogrodu
Źródło: tom 1

O ludziach

„Chociaż ludzie Zachodu zaczynają umierać, wolne miejsca w Domu Zachodu nie będą jednak długo pozostawały puste.”

Patrick Buchanan (1938) amerykański polityk i publicysta

Źródło: Robert Potocki, Paleopolityka amerykańska wg Patricka Buchanana, geopolityka.org, 11 marca 2012 http://www.geopolityka.org/analizy/1368-paleopolityka-amerykanska-wg-patricka-buchanana

O ludziach, O domu

„Wtedy w ziemi – niedaleko od mężczyzny czy kobiety, którzy ozdabiali ogród toksyczna przynętą – cała rodzina królików wtulała się w siebie i umierała.”

Alice Sebold książka Nostalgia anioła

Nostalgia anioła

O kobietach, O rodzinie

„Ludzie umierają. Donikąd się nie dojdzie zastanawiając się, w jaki sposób i dlaczego.”

Peter Høeg książka Smilla w labiryntach śniegu

Smilla w labiryntach śniegu

O ludziach

„Potępienie nie jest jednak wieczne.
Bóg jest litościwy.
Umieramy w końcu.”

Grzegorz Stec (1955) polski artysta malarz

Źródło:

O Bogu

„Czekałam na ciebie nad brzegiem wielkiej wody
Ucząc się od niej, ucząc cierpliwości
Jak ci wytłumaczyć, jak wytłumaczyć
Że wciąż umieram z tej miłości”

Agata Budzyńska (1964–1996) polska piosenkarka, poetka i kompozytorka

Źródło: Cierpliwość

O czekaniu, O cierpliwości

„Dzisiaj miłość jest ogniem przytłumionym podczas gdy nadzy ludzie umierają z zimna ściskając chciwymi palcami kawałki rzeczy, które upierają się ciągle nazywać miłością.”

Michel Quoist (1921–1997) francuski duchowny katolicki i pisarz

O miłości, O ludziach

„Urodzić się głupcem to nie wstyd. Wstyd tylko głupcem umierać.”

Erich Maria Remarque książka Trzej towarzysze

Postać: Lenz
Trzej towarzysze
Źródło: rozdział 5

„A kto odwiąże łódź, gdy łódź odpływa? A kto usłyszy cień obuty w futra? Kto w półśnie żywy przemógł kiedyś strach? Nam co zostało? Tylko pocałunki, A tak włochate niby pszczoły małe, Co umierają, gdy wylecą z ula. A szemrzą wciąż w przejrzystym gąszczu nocy, A lecą pośród drzew Tajgetu sennych, A żywią się lucerną, czasem, miętą. A teraz weź, dziki jest mój podarek, Suchy naszyjnik z małych martwych pszczół, A one w słońce przemieniły miód.”

Osip Mandelsztam (1891–1938) poeta rosyjski

Źródło: Listopad 1920, tłum. Jarosław Marek Rymkiewicz

O strachu, O czasie, O słońcu

„Umieram za mój kraj, walczyłem w imię swoich ideałów.”

Wilhelm Canaris (1887–1945) admirał niemiecki, szef Abwehry

wiadomość z 9 kwietnia 1945. <br class="br">Źródło: Arkadiusz Sieruga, Wilhelm Canaris http://vaterland.pl/wilhelm_canaris_dyskusje_bez_konca.html, vaterland.pl

„Widzicie… wiem, że bierzecie pod uwagę jakiś rodzaj fantazji wiecznego życia ponieważ wybraliście żeby nie palić. Pozwólcie mi być pierwszym, który przedziurawi ten pieprzony balon i wyśle was z powrotem do rzeczywistości – ponieważ wy także jesteście martwi. A wiecie co powiedzą lekarze? „Cholera, gdybyś tylko palił. Mielibyśmy dla ciebie technologię, która by ci pomogła.””

Bill Hicks (1961–1994) amerykański komik i satyryk

To wy, ludzie, którzy umieracie od niczego jesteście robieni w chuja.
Występ w Centaur Theatre w Montrealu (1991)

O ludziach, O fantazji, O rzeczywostości

„Kiedy umierasz, tracisz wszystko. Żyjąc, masz nadzieję, że kiedyś spotka cię coś dobrego.”

Hiroki Endo Eden (manga)

Eden: It's an Endless World!

Cytaty na temat umieralność strona 3

Cytaty na temat umieralność
strona 3