Cytaty na temat najważniejsze
strona 10

„Ważne jest to, że się już dużo wie, ale ważniejsze, że się wie, iż się jeszcze dużo nie wie.”

Stefan Pacek (1938)

„Sędzia powinien mieć przy tym świadomość, iż jego ocena sytuacji będzie wpływać na późniejsze kształtowanie się myślenia i postępowania walczących. Jest to szczególnie istotne w przypadku młodzieży, a zwłaszcza dzieci, które szczególnie silnie zakodują sobie wszelkie wątpliwości związane z poprawnością dokonanej przez sędziego oceny sytuacji. Ważne, również z punktu wychowawczego, jest karanie wszelkiego typu wykroczeń, fauli i nieuczciwości. Zawodnicy muszą mieć świadomość, iż łamanie zasad to nie krótsza droga do zwycięstwa. Należy pokazywać bardzo wyraźnie, że na macie podobnie jak i w życiu poza nią, nieprzestrzeganie przepisów rodzi negatywne skutki. Pobłażliwość jest tu złym doradcą. Sędzia winien konsekwentnie uświadamiać zawodników, że nie poszanowanie zasad „fair play” prowadzi do ostrzeżeń, punktów karnych, a w konsekwencji nawet utraty szansy na zwycięstwo.”

Norbert Wójtowicz (1972) polski historyk, teolog i publicysta

Wychowawcza rola sędziego

O dzieciach, O młodzieży, O myślach, O zwycięstwie

„Są momenty, kiedy odczuwam, że jestem po prostu w pracy, ale sfera artystyczna i kreatywna są ważniejsze. Przez większość czasu czuję radość, że mam to szczęście robić to, co robię. Praca pracą, ale to również wspaniała zabawa!”

Heather Graham (1970) aktorka amerykańska

Źródło: Dariusz Kuźma, „Mam szczęście robić to, co robię”. Heather Graham dla Stopklatki, 10 czerwca 2010 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=66427

O szczęściu, O czasie, Radość

„Moja rola nie polega na tym, żebym miał możliwie ściśle odtwarzać tysiączne fakty, lecz na czym innym: ja jeden tylko jestem w stanie powiedzieć o Waszych batalionach jedną prawdę najważniejszą, prawdę o imponderabiliach zrośniętych z Waszymi batalionami. Proszę mi wierzyć, że ta prawda jest najważniejsza i ona powinna przede wszystkim przetrwać i o niej społeczeństwo polskie powinno przede wszystkim wiedzieć.”

Aleksander Kamiński (1903–1978) instruktor harcerski, żołnierz AK

w 1956 roku o pracy nad dziejami batalionów harcerskich.
Źródło: Zośka i Parasol

O prawdzie

„Opera to teatr, tyle że bardzo trudny. Akcją sceniczną, ruchem, gestem kieruje muzyka. W teatrze dramatycznym aktor ma dużą swobodę interpretacji i miejsce na improwizację. To samo zdanie może mówić raz przez minutę, innym razem przez trzy i nic tym nie zepsuje. Tymczasem w operze bywają sytuacje, w których jakiś ruch jest wręcz niemożliwy, bo nie pasuje do muzyki. Improwizacja także tutaj jest ważna, ale ogranicza ją zamknięta struktura muzyczna dzieła. To w niej musi się odnaleźć śpiewak, reżyser, choreograf, scenograf i wszyscy inni. Bywają sytuacje, gdy reżyser, który przyszedł z teatru dramatycznego, nie bardzo rozumie realia śpiewu. Mówi: połóż się i tak śpiewaj, a ja mówię, że się nie położę, bo w takiej pozycji w życiu nie zaśpiewam swojej kadencji. Każdy spektakl operowy to kompromis pomiędzy artystyczną wizją reżysera a fizycznymi możliwościami śpiewaków.”

Aleksandra Kurzak (1977)

Źródło: Maciej Łukasz Gołębiowski, Opera to teatr, tyle że bardzo trudny, „Hi Fi i Muzyka”, 23 września 2010 http://www.teatry.art.pl/n/czytaj/24232

O muzyce, O śpiewie, O czytaniu

„Ten incydent, w którym żołnierz amerykański zamordował 17 niewinnych Afgańczyków, był doprawdy straszny. Prezydent Obama publicznie za to przeprosił, pracujemy nad tym, by coś takiego się nigdy nie powtórzyło i, co najważniejsze, nasi afgańscy przyjaciele rozumieją, że to wielokrotne zabójstwo nie odzwierciedla stosunku wojsk amerykańskich do Afgańczyków.”

Ryan Crocker (1949)

o masakrze w prowincji Kandahar w marcu 2012. Źródło: Wawrzyniec Smoczyński, WYWIAD: Jak zakończyć wojnę w Afganistanie Nie wybijemy talibów, polityka.pl, 29 kwietnia 2012 http://www.polityka.pl/swiat/rozmowy/1526091,2,wywiad-jak-zakonczyc-wojne-w-afganistanie.read

O wojnie

„Pustka i zagubienie są nieusuwalną częścią kultury prawego kciuka. Do tego, co w tej kulturze stało się najważniejsze, nawet całej dłoni nie trzeba. Prawy kciuk wystarczy do wciskania klawiszy pilota i telefonu. Zapewne od początku ewolucji ludzie nie mieli tak sprawnych kciuków jak teraz. I również nigdy nie byli tak bezradni wobec własnego życia. Kiedy zaczynam rozmawiać ze studentami o najbardziej klasycznych dylematach, o których pisał już Platon okazuje się, że są jak dzieci we mgle. Mając 20 lat nie potrafią zrozumieć, że w kulturze, czyli rzeczywistości duchowej, emocjonalnej czy intelektualnej, która jest naszą prawdziwą rzeczywistością, obowiązują zupełnie inne prawa niż w świecie prawego kciuka. Materia, technologia narzuciły im sposób myślenia, który nie pasuje do ludzi.”

Tadeusz Gadacz (1955) polski filozof i religioznawca

Źródło: rozmowa Jacka Żakowskiego, Nie ma szczęścia bez myślenia, „Polityka” wydanie specjalne, 6/2010.

O dzieciach, O ludziach, O myślach, O rzeczywostości

„Rozmowy z Nim dotykały zwykle spraw najważniejszych i toczone były w wysokich rejestrach. Natychmiast gasł, gdy pojawiał się temat błahy.”

Zygmunt Kubiak (1929–2004) polski pisarz, eseista, tłumacz, propagator kultury antycznej

Źródło: Klasyczne miary i świat współczesny. Z Zygmuntem Kubiakiem rozmawia Paweł Czapczyk, Biblioteka „Więzi”, 2009, s. 141.

O świecie

„Mieszkania przydzielono ZWM-owcom. Mój ojciec był dość ważną szychą w Związku Walki Młodych. Wokół mieszkali sami znajomi. Prowadzili bujne życie alkoholowo-towarzyskie.”

Agnieszka Holland (1948) polska reżyserka i scenarzystka

Źródło: rozmowa Marii Kornatowskiej, wysokieobcasy.pl, 5 sierpnia 2002 http://www.wysokieobcasy.pl/wysokie-obcasy/1,96856,961254.html?as=2

O życiu, O walce

„(…) dokument jest ważny i to nie tylko w swojej czystej formie – kinowej lub telewizyjnej. On jest istotny również dla fabularzystów, dla pewnego sposobu myślenia o rzeczywistości i o sztuce. Wiąże je ze sobą.”

Wojciech Marczewski (1944)

Źródło: wywiad, 2003 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=14607

O myślach, O rzeczywostości, O myśleniu

„Zapomnijcie o Pucharze, najważniejsze, że Londyn w końcu jest bezpieczny!”

José Mourinho (1963) portugalski trener piłkarski

pies Portugalczyka został deportowany do Portugalii, bo nie miał wymaganych szczepień.

„Miłość jest wielkim, największym i najważniejszym czynem całego mojego życia… Mam żyć w zjednoczeniu z Nim w każdej chwili, by wszystko, każdy czas był wykorzystany dla miłości. Miłość musi kierować każdym mym krokiem, w ogóle każdym tchnieniem, by wszystkie me czyny i poczynania były przepojone miłością. Miłość każe zapominać o sobie, pracować dokładnie i bezinteresownie, służyć wszystkim – bez względu jak się na mnie zapatrują i jak ze mną postępują. Wszelkie przykrości przyjmować w zjednoczeniu z cierpieniami Pana Jezusa i ofiarować je Ojcu Niebieskiemu za cały świat, a przede wszystkim przez nas. Miłość każe zapominać o sobie w tym znaczeniu, by nie myśleć ani o sprawach duchowych, ani materialnych, lecz o samym Jezusie, o Jego sprawach.”

Rozalia Celakówna (1901–1944) polska pielęgniarka

refleksje wewnętrzne.
Źródło: o. Zygmunt Dobrzycki, o. Sykstus Szafraniec: Wielkie wezwanie Serca Jezusa do narodu polskiego. Rozalia Celakówna i jej misja, op. cit., s. 50–51.

O miłości, O świecie, O myślach, O cierpieniu

„Każdy krok rzeczywistego ruchu jest ważniejszy niż tuzin programów.”

Karol Marks (1818–1883) niemiecki filozof, ekonomista i działacz rewolucyjny

„Uważam, że w Polsce ten związek rządu i kościoła może być naprawdę bardzo niebezpieczny. Religia jest bardzo ważna i wiem, że w Polsce jest dużo mocno wierzących osób, chodzących do kościoła. To jest świetne i absolutnie wspaniałe, ale nie sądzę, że powinno być mieszane z polityką. Te dwie kwestie, polityka i religia powinny być oddzielne. Martwię się gdy rząd wykorzystuje to, by manipulować systemem przez religię. To nie jest dobre ani dla rządu, ani dla Polaków. Poza tym na świecie najważniejszą według mnie kwestią jest pogłębiająca się różnica pomiędzy bogatymi, a biednymi ludźmi na całym świecie. Wydaje się, że tracimy powoli tzw. klasę średnią społeczeństwa w różnych państwach. To kolejne poważne zagrożenie naszych czasów. Powinniśmy pomagać tym dotkniętym biedą. Społeczeństwo, jak i polityka powinny być zbilansowane, nasze życie także.”

Ray Wilson (1968) szkocki wokalista rockowy (Stiltskin, Genesis)

Źródło: Anna Konopka, WYWIAD: Ray Wilson, infomusic.pl, 16 listopada 2016 https://www.infomusic.pl/wywiad/46941,wywiad-ray-wilson

O życiu, O religii

„Powtarzam bez przerwy, że w języku nie ma słów niepotrzebnych; są tylko formy nadużywane, dlatego odbierane jako manieryczne, irytujące. Co najważniejsze jednak – wyrazy modne niszczą to, co lubię określać mianem najcudowniejszej cudowności każdego języka, a jest nią możność nieustannych wyborów spośród kilku wariantywnych postaci. Uczepiwszy się jednej, tej modnej, stajemy się stylistycznie ubodzy, monotonni.”

Jan Miodek (1946) polski językoznawca, popularyzator wiedzy o języku polskim

Źródło: Pieniążki dla małżonki, „Wiedza i Życie” nr 1/1998 http://archiwum.wiz.pl/1998/98013200.asp

O życiu, O wiedzę

„Sprawy miejskie.
Posiedzenie Rady miejskiej dnia 22 grudnia.
(…)
P. o. sekretarza prezydyalnego p. Banaś odczytuje pisma do Rady nadeszłe, z których wymieniamy ważniejsze. I tak: (…) pismo Wydziału krajowego zawiadamiające, iż Sejm upoważnił go do wypłaty corocznie kwoty 1,000 złr. na dożywocie dla p. Schmidta-Ciążyńskiego, jeśli Kraków nabędzie te zbiory dla Muzeum Narodowego; (…)”

Konstanty Schmidt-Ciążyński (1818–1889) polski kolekcjoner dzieł sztuki

O Konstantym Schmidcie-Ciążyńskim Źródło: „Czas” nr 296, 24 grudnia 1884, s. 2, Małopolska Biblioteka Cyfrowa http://mbc.malopolska.pl/publication/20747

O czasie

„Takie jest więc pokłosie kryzysu: dysfunkcjonalne pozostałości modelu ekonomicznego opartego na systemie finansowym niezdolnym do autonaprawy; przesunięcie akumulacji kapitału ze starych centrów, które się zwirtualizowały na śmierć do nowych peryferiów posiadających i wytwarzających realną gospodarkę jednak jeszcze bez zdolności do pełnej nad nią kontroli; system polityczny w ruinie w większości krajów powalony przez siły autodestrukcji i brak uprawomocnienia ze strony mas coraz mniej ufających swoim liderom; społeczeństwo obywatelskie w rozsypce, gdy okazało się że stare organizacje społeczne okazały się pustymi skorupami, a nowi aktorzy zmiany społecznej dopiero się rodzą; w końcu najważniejsza cecha owego krajobrazu: stara kultura gospodarcza stabilizująca strukturę społeczną m. in. za sprawą wiary w rynek i zaufania do banków straciła swą moc przekonywania, nowe kultury polegające na tłumaczeniu wartości życia na wartości ekonomiczne ciągle dopiero się tworzą.”

Manuel Castells (1942) socjolog hiszpański

Źródło: João Caraça, Gustavo Cardoso, Manuel Castells, Aftermath. The Cultures of the Economic Crisis, Oxford University Press, 2012.

O śmierci, O wierze, O zaufaniu, O sile

„Oczywiście filmowe historie są potrzebne i ważne – ale to nie one niosą kino. To aktorzy, a w zasadzie ich twarze zapadają w pamięci widzów. W operze mamy arie, które są wizytówką poszczególnych operowych historii. To słynne arie ściągają ludzi do opery – nie całe przedstawienia.”

Volker Schlöndorff (1939) niemiecki reżyser filmowy

Źródło: wywiad http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=61108

O ludziach, O historii

„(…) każdy profesjonalny piłkarz marzy o tym, by grać kiedyś w dużym klubie, jednak teraz w ogóle o tym nie myślę. Dla mnie najważniejsza jest Legia, chcę skupić się na grze tutaj i walczyć o najwyższe cele.”

Alejandro Cabral (1987) fotbalist argentinian

Źródło: Barbara Bardadyn, Nowy piłkarz Legii: Koledzy byli zaskoczeni, 30 czerwca 2010 http://www.sports.pl/Pilka-nozna/Rozmowa-z-Alexandro-Arielem-Cabralem,artykul,80121,1,721.html

O grach, O myślach, O myśleniu

„W Stanach są dwa ważne dla aktorów okresy, tak zwane pilot seasons. Wtedy właśnie się robi pilotowe odcinki do nowych seriali. Pierwszy taki okres zaczyna się w styczniu i trwa do końca kwietnia, a drugi – od sierpnia do listopada.”

Peter J. Lucas (1962) aktor amerykański pochodzenia polskiego

Źródło: Wywiad, 2007 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=39462

„Jedną z najważniejszych rzeczy, jakich nauczyłem się od Roberta Altmana, jest to, że pokora jest siłą, również uczciwość; nie można być paniskiem. (…) Był to facet, którego uważałem za mentora, i nigdy nie udawał, że wie coś, czego nie wiedział. Nie można bać się tego, co nieznane, ani być pewnym, że ma się wszystko rozwiązane. Trzeba szukać prawdy.”

Tim Robbins (1958) aktor i reżyser amerykański

Źródło: wywiad Jesúsa Ruiza Mantilli, „El País”, tłum. „Forum”, 6 września 2010.

O facetach, O sile

„Większość aktorów to egocentrycy. Jest w nas chęć zabawienia tych, którzy na nas patrzą, potrzeba wcielania się w różne postacie, z różnych środowisk społecznych. Chęć powiedzenia o czymś ważnym.”

Karolina Gorczyca (1985) polska aktorka

Źródło: Wywiad, „Gala”, 12/2010 http://www.gala.pl/gwiazdy/wywiady/zobacz/artykul/karolina-gorczyca-swieza-krew.html

„Dla mnie nie jest ważne nakręcić film w Hollywood dla samego nakręcenia go w tym miejscu. Mnie interesuje zarabianie pieniędzy, jakie tam się zarabia i korzystanie z zysków. To są grube miliony dolarów, a ja chcę mieć z tego działkę. Nie jest problemem nakręcenie w Hollywood filmu, chodzi tylko o to, żeby zarabiać tam kasę, jaką oni zarabiają.”

Konrad Niewolski (1972)

Źródło: Wywiad, 2006 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=33032

„Co to jest zimny odczyt? Zbiór technik i manipulacji używanych najczęściej przez iluzjonistów, wróżbitów, mentalistów i oczywiście niektórych supertrenerów-bajarzy. Wróżbita w czasie publicznego pokazu mówi na przykład: Mam wizje, bardzo silny przekaz, który dotyczy pewnej kobiety na tej sali i jej relacji z ważnym dla niej mężczyzną. Po tego rodzaju zapowiedzi obserwuje uważnie reakcje kobiet na sali i kiedy dostrzega panią, która szczególnie silnie zareagowała, już wie, że jego ofiara chwyciła przynętę.”

Maciej Bennewicz (1961)

Bogactwo i szczęście (2014)

O kobietach, O relacjach, O czasie

„Patrzenie jest ważne! (…) Gdy się patrzy – trzeba być sobą.”

Bogdan Dziworski (1941) polski reżyser, fotograf, operator filmowy

Źródło: rozmowa z Ireną Grucą-Rozbicką, „Film&TV” 1/2006

„Dla mnie w teatrze najważniejszych jest tekst.”

Dariusz Szymaniak (1969)

Źródło: Mirosław Baran, Historia z życia malarza Marka Rothko na Czarnej Sali, „Gazeta Wyborcza – Trójmiasto” nr 117, 21 maja 2011 http://cjg.gazeta.pl/CJG_Trojmiasto/1,109143,9634836,Historia_z_zycia_malarza_Marka_Rothko_na_Czarnej_Sali.html

O historii

„Najważniejsze to się trzymać swojej ścieżki. Być wiernym sobie. Iść do celu. Choć nie za wszelką cenę.”

Jan Englert (1943) aktor polski

Źródło: „Tele Tydzień” nr 19, 7 maja 2007

„Kiedy damy przeszły na ty, udzieliłem pani von Falkenhayn bliższych instrukcji (…). Nie chciałem, by żądała dokumentu, to bowiem mogłoby panią von Natzmer odstraszyć (…). W tym przypadku najważniejsze było zaufanie.”

Jerzy Sosnowski (1896–1942)

we wrześniu 1928 o zwerbowaniu Renaty von Natzmer, majora w Inspektoracie Wojsk Zmechanizowanych, kuzynki prezydenta Rzeszy von Hindenburga i swojej kochance.
Źródło: Janusz Piekałkiewicz, Dzieje szpiegostwa, Warszawa 1999.

O zaufaniu

„Dla Jamajczyków muzyka to bardzo ważna część kultury. Przeżywają ją tak samo jak Irlandczycy.”

Glen Hansard (1970) piosenkarz irlandzki

Źródło: Michał Hernes, Laureat Oscara: najlepiej pracuje się na wakacjach, stopklatka.pl, 15 czerwca 2012 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=88657

O muzyce, O wakacjach

„Wiedziałem, że w Katowicach czekają na mnie konkretne role, mieszkanie. Wiedziałem za ile będę grał, no i najważniejsze – to dyrektor po mnie przyjechał. Bo nas tak w szkole wychowano, że to dyrektorzy powinni kłaniać się nam w pas i zapraszać do swoich teatrów.”

Antoni Gryzik (1955)

Źródło: „Raport Śląski” 12/06, 13 stycznia 2006 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/aktor.htm

O czekaniu

„Wśród wszystkich spraw jest to niemożliwe, aby znaleźć coś równie ważnego, jak praworządność, która rozdziela boskie i ludzkie sprawy i usuwa wszystkie rodzaje niesprawiedliwości.”

Justynian I Wielki Kodeks Justyniana

Źródło: Corpus Iuris Civilis

„U Szekspira (…) nigdy nie ma postaci nieważnych. Każdy z aktorów ma tu co zagrać.”

Tadeusz Bradecki (1955)

Źródło: Bradecki o premierze w Teatrze Osterwy. Wiele hałasu o Szekspira, „Polska Kurier Lubelski” nr 22 online, 28 stycznia 2011 http://www.kurierlubelski.pl/kultura/kinateatrywystawy/362008,bradecki-o-premierze-w-teatrze-osterwy-wiele-halasu-o,id,t.html?cookie=1

„(…) w świecie, w którym dzisiaj żyjemy, bardzo ważne jest, aby dyplomacja do swych najważniejszych elementów dołączała również social media.”

Lee A. Feinstein (1959)

Źródło: Jacek Gadzinowski, Open Gov i social media w dyplomacji – rozmowa z Ambasadorem USA w Polsce, Lee Feinsteinem, gadzinowski.pl http://gadzinowski.pl/open-gov-i-social-media-w-dyplomacji-rozmowa-z-ambasadorem-usa-w-polsce-lee-feinstein/

„Chciałbym zawsze jak najgoręcej zalecić system zastępowy, to znaczy prowadzenie pracy w małych, na stałe zorganizowanych gromadkach chłopców, z których każda pozostawałaby pod odpowiedzialną komendą chłopca-przywódcy. Zastosowanie tego systemu jest bardzo ważnym czynnikiem powodzenia. System zastępowy można zastosować i wyzyskać w mniejszym lub większym stopniu; lecz istota rzeczy polega na pracy w małych, na stałe zorganizowanych gromadkach chłopców, z których każda pozostaje pod odpowiedzialną komendą chłopca-przywódcy, a takie właśnie grupki, powstałe samorzutnie, należy organizować jako zastępy skautowe.(…) Mamy więc zastęp złożony z sześciu, siedmiu lub ośmiu chłopców. Ponieważ ma on być jednostką w pracy, w zabawie, w organizacji drużyny, w obozie i przy spełnianiu dobrych uczynków, więc trzeba koniecznie postawić na jego czele odpowiednio uzdolnionego skauta. Słowa „odpowiednio uzdolniony” nie znaczą, że musi on nadawać się do prowadzenia zastępu. Zalety kwalifikujące na dowódcę są częściowo wrodzone, częściowo nabyte…”

Roland E. Philipps (1890–1916) brytyjski instruktor skautingu

Źródło: System zastępowy (The Patrol System)

„Dziennikarz: Więc co będzie z tym wyjazdem do Włoch?
Grzegorz Łomacz: Nic nie będzie, bo mam ważny kontrakt z Jastrzębskim Węglem. Niedawno podpisałem go na kolejne trzy lata.
Dziennikarz: Zmieniły ci się plany? Mówiłeś, że będziesz czekał na propozycje.
Grzegorz Łomacz: Nic takiego nie mówiłem. Powiedziałem tylko, że jak będą takowe to może zdecydujemy się wyjechać
Dziennikarz: Zdecydujemy? Kogo masz na myśli?
Grzegorz Łomacz: Już wy dobrze wiecie kogo.
Dziennikarz: Tajemniczą Jolę?
Grzegorz Łomacz: Tę samą, o której mówiłem jakiś miesiąc temu. Kropka.”

Grzegorz Łomacz (1987) polski siatkarz

O myślach, O czekaniu, O myśleniu

„Każdemu potrzebna jest mama, tak myślę. Natomiast ja jestem niezależny od mamy. Kiedy byłem mały, opiekowała się mną i wpajała mi swoje wartości, np. żeby myśleć bardziej o innych niż o sobie albo żebym się uczył, bo jak będę wykształcony, zdobędę dobrą pracę. No to się wykształciłem w związku z tym (uśmiech). Teraz nie potrzebuję mamy tak, jak potrzebowałem jej, będąc dzieckiem, ale nie zmienia to faktu, że jej nadal potrzebuję. Ważne jest, żeby była, po prostu. Dopóki nie masz własnych dzieci, rodzic to najbliższa ci osoba. Myślę, że kiedy rodzice umierają, w człowieku zostaje totalna pustka.”

Sebastian Karpiel-Bułecka (1976) wokalista polski (Zakopower)

Źródło: Wywiad, 2009 http://uroda.onet.pl/plotki/wywiady/sebastian-karpiel-bulecka,3,4973719,artykul.html

O dzieciach, O uśmiechu, O myślach, O rodzicach

„Po skończeniu szkoły teatralnej ważne były te egzystencjalne i może przy nich bym pozostała, ale przyszło mi żyć w gwałtownie zmieniającej się rzeczywistości. Przeżyłam świadomie rok 1956, 1968. Zaczęłam wtedy robić teatr stricte polityczny. Przez wiele lat. Ciągle też powraca, jak bumerang, temat odpowiedzialności.”

Izabella Cywińska (1935) polski reżyser teatralny, b. minister kultury i sztuki

Źródło: „Rzeczpospolita”, 23 lutego 2001

O rzeczywostości

„Życie jest jak umiejętne wyrwanie zęba. Cały czas myślisz, że to najważniejsze dopiero przyjdzie, gdy nagle spostrzeżesz, że już po wszystkim.”

Otto von Bismarck (1815–1898) niemiecki polityk

Cytaty przypisywane

O życiu, O myślach, O czasie, O myśleniu

„Są to bardzo ważne, a zarazem trudne pytania. Trudne dla mnie, bo miałem to szczęście być wychowywanym w atmosferze chrześcijańskiego, katolickiego domu. Mnie osobiście bardzo trudno wyobrazić sobie sytuację człowieka niewierzącego, który mówi: „Boga nie ma!””

Marek Jędraszewski (1949) polski biskup katolicki

w odpowiedzi na pytanie, czy osoba niewierząca może się modlić. Źródło: Anna Gronczewska, Jak arcybiskup Marek Jędraszewski rozmawia z wiernymi w Łodzi http://www.gloswielkopolski.pl/artykul/794560,jak-arcybiskup-marek-jedraszewski-rozmawia-z-wiernymi-w-lodzi,2,id,t,sa.html, gloswielkopolski.pl, 29 marca 2013

O Bogu, O szczęściu, O domu, Pytanie

„Polityka to też walenie głową w mur, aż się go przebije. Tak wprowadzano na całym świecie najważniejsze reformy. Ileś razy trzeba było przegrać, by w końcu wygrać. Także po to, by je popularyzować w społeczeństwie. Polscy politycy walczą dziś o rozpoznawalność nie projektów reform, idei, ale samych siebie.”

Sławomir Sierakowski (1979) socjolog i publicysta polski

Źródło: Skreślę wszystkich, krytykapolityczna.pl, 17 czerwca 2010 http://www.krytykapolityczna.pl/KrytykaPolitycznawmediach/SierakowskiSkreslewszystkich/menuid-47.html

„Naukowy obraz otaczającego mnie świata jest bardzo niepełny. Daje mi mnóstwo rzeczowych informacji, w sposób cudownie spójny porządkuje całe nasze doświadczenie, ale jednocześnie upiornie milczy o sprawach bliskich naszemu sercu, naprawdę dla nas ważnych. Nie wie nic o pięknu i brzydocie, dobru i złu, Bogu i wieczności. Nauka czasem udaje, że odpowiada na takie pytania, ale jej odpowiedzi są na ogół tak niemądre, że nie możemy ich traktować poważnie. […] Nauka jest również powściągliwa w kwestii wielkiej Jedności, której w jakiś sposób jesteśmy częścią, do której należymy. W naszych czasach Jedność tę określa się najczęściej mianem Boga przez duże B. Naukę zaś powszechnie uważa się za działalność ateistyczną. W świetle powyższych spostrzeżeń nie ma w tym nic zaskakującego. Jeżeli naukowy obraz świata nie obejmuje nawet piękna, zachwytu, smutku, jeżeli za zgodą powszechną usunięto z niego osobowość, to jak miałby obejmować najbardziej wzniosłą ideę, która objawia się umysłowi człowieka?”

Erwin Schrödinger (1887–1961) austriacki fizyk

Źródło: Erwin Schrӧdinger, My View of the World, Cambridge 1964, s. 93, cyt. za: Naukowe dowody na istnienie Boga, fronda.pl http://www.fronda.pl/a/naukowe-dowody-na-istnienie-boga,43928.html

O Bogu, Cytaty o pięknie, O nauce, O czasie

„To dobrze, że na czele katolicyzmu stanął człowiek z Ameryki Łacińskiej. To w chwili obecnej najbardziej dynamiczne oblicze Kościoła rzymskokatolickiego. Nie jest też bez znaczenia, że jest to jezuita, który pełnił w tym zakonie ważne funkcje w latach, kiedy jezuici wypracowali bardzo rewolucyjne dokumenty określające ich obecność w świecie współczesnym. Myślę tutaj przede wszystkim o zaangażowaniu na rzecz ubogich i dialog ze światem szeroko pojętym. A więc nie tylko z innymi wyznaniami chrześcijańskimi (ekumenizm), ale też z innymi religiami (dialog międzyreligijny) i dialog z ateizmem.”

Stanisław Obirek (1956) teolog polski, były jezuita

Źródło: Wybór Bergoglio może być przełomem, krytykapolityczna.pl, 15 marca 2013 http://www.krytykapolityczna.pl/artykuly/swiat/20130315/obirek-wybor-bergoglio-moze-byc-przelomem

O świecie, O religii, O myślach, O myśleniu

„Trzeźwość a miara to są najważniejsze stróże zdrowia naszego.”

Jan Kochanowski (1530–1584) polski poeta

Źródło: Księga toastów i humoru biesiadnego, wybór i oprac. Leszek Bubel, wyd. „Zamek”, Warszawa 1995, s. 148.

„Na pewno wierzę w to, że inicjatywa pojedynczych ludzi jest ważna, ale odpowiedzialność społeczna też. W tym sensie, żeby swój sukces umieć połączyć z jakąś formą troski o słabszych, biedniejszych. Tych, którym się nie udało, często ze względu na rzeczy od nich niezależne. Państwo – czyli my wszyscy, nie tylko urzędy, również obywatele, przedsiębiorcy – powinno dbać, żeby każdy mógł żyć w sposób – to strasznie zawłaszczone słowo – godny. Przez te ćwierć wieku bardzo silnie akcentowano, że każdy jest kowalem swojego losu, a jak komuś nie wychodzi, to jego problem.”

Mateusz Kijowski (1968) działacz społeczny, publicysta

Źródło: Agnieszka Kublik, Mateusz Kijowski: Zakładajmy komitety, [w:] „Gazeta Wyborcza. Magazyn Świąteczny”, 19 grudnia 2015, ISSN 0860–908X.

O losie, O ludziach, O problemach, O sukcesie

„(…) najważniejsze to pracować w zgodzie z własnym sumieniem. Nigdy niczego nie robić, nie pisać, nie mówić pod czyjeś dyktando. W przeciwnym przypadku lepiej się wycofać, ale być wolnym.”

Małgorzata Kożuchowska (1971) aktorka polska

Źródło: „Rzeczpospolita”, 24 kwietnia 2010 http://www.teatry.art.pl/n/czytaj/20799

O czytaniu

„I o tym właśnie tu piszę. Kto chce, niech czyta. A kto nie chce, niech się łaskawie raczy zmusić, bo do kurwy nędzy, piszę o rzeczach ważnych, i nie napisze wam o nich nikt inny!”

Rafał A. Ziemkiewicz książka Polactwo

Źródło: Polactwo

O czytaniu

„Nie stresuję się już, patrzę pozytywnie. Życie jest krótkie, ważna jest rodzina, dzieci. Kiedy synek w Wigilię wylądował w szpitalu, bo spadł z sanek i stracił przytomność, pomyślałam: „To są prawdziwe problemy!”. I tak jestem szczęściarą. Mam na chleb, mam pasję. Mam miłość! Jeśli jakaś koleżanka dostaje rolę, myślę: „To fajnie”. Kiedyś dopadała mnie frustracja: dlaczego nie ja? Czułam, że coś mi uciekło. Od kiedy jestem z Magnusem, nie cisnę już. Wiem, że co ma przyjść, przyjdzie. Tak jak on! Z Norwegii został mi uśmiech na twarzy. Oby jak najdłużej.”

Sylwia Juszczak (1977) polska aktorka

Źródło: Iza Dawidowicz, Rodzina jest zawsze w mojej głowie, „Claudia” nr 3, marzec 2013 http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/157016.html

O miłości, O życiu, O dzieciach, O rodzinie

„Nagle poczułem, że najważniejsza jest rodzina i muszę walczyć z urazami, jakie pozostawiło mi dzieciństwo. Boksuję się z własną przeszłością, chcę odbudować relacje z matką, może uda mi się też dotrzeć do ojca.”

Jamie Foxx (1967) aktor amerykański

był wychowywany przez babcię.
Źródło: Boksuję się z przeszłością, „To i Owo” nr 48, 2009, s. 5.

O rodzinie, O matce, O relacjach, O przeszłości

„Tak naprawdę, w życiu najważniejsze nie są sukcesy zawodowe, ale sfera osobista: bliscy ludzie, rodzina, przyjaciele. Myślę, że moje życie jest spełnione, jest w nim jakaś harmonia. Gdyby się bazowało tylko na tym, czy się odnosi większy czy mniejszy sukces, można by zajść w jakąś ślepą uliczkę. A w ślepej uliczce nie śpiewają.”

Jacek Cygan (1950) polski autor piosenek, poeta, scenarzysta

Źródło: „Super TV” nr 23, czerwiec 2007

O życiu, O ludziach, O rodzinie, O myślach

„Najważniejsze nie są pieniądze, największym darem jest uwaga i czas.”

Szymon Hołownia (1976) polski dziennikarz

Cytaty z książek, Monopol na zbawienie (2009)
Źródło: Test [8.]

O pieniądzach, O czasie

„Nieważne są teorie, roztrząsania, ważna jest istota wiary, której nie da się ująć w jakieś naukowe normy. Teologię można by nazwać ludzką nauką o Bogu, ale niekoniecznie trzeba się w nią zagłębiać, by wierzyć.”

Jan Twardowski (1915–2006) poeta polski, duchowny katolicki

O Bogu, O wierze, O nauce

„W rzeczach ważnych, zgłębienia gruntownego z ich istoty i z zasad wymagających, prawdziwa opinia publiczna przez tych jest tworzona, którzy rozwagi takiej są zdolni i z rozbioru i ocenienia prawdziwego sądzą o rzeczach (…). Lecz obok takiej, z dokładnego rzeczy pojęcia powstającej, prawdziwej opinii, ciągnie się na powierzchni druga, tworzona przez ludzi, którzy nie będąc w stanie zgłębienia niczego, co jest ważniejsze (…) im mniej rzecz jaką rozumieją, tym więcej o niej prawią (…). Takim sposobem powstającą opinią, czyli raczej gwarem publicznym, miał sobie hr. Wielopolski za obowiązek zawsze pogardzać, którego aż do końca dopełnić będzie umiał.”

Aleksander Ignacy Wielopolski (1803–1877) polski polityk konserwatywny

Źródło: akta sądowe (1836), cyt. za: Adam Mieczysław Skałkowski, Aleksander Wielopolski w świetle archiwów rodzinnych. 1803–1877, Tom 2, Nakł. Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, 1947, s. 63.

O ludziach, O nauce

„Skupiam się przede wszystkim na bohaterce, którą mam zagrać. Bardzo istotny jest oczywiście sam scenariusz, musi być naprawdę interesujący. Niezwykle ważna jest również osoba reżysera. Przed dokonaniem wyboru staram się dowiedzieć od innych, jak się z danym reżyserem pracuje. Na planie emocje często potrafią wziąć górę, więc lepiej wiedzieć wcześniej, z kim się ma do czynienia.”

Anna Przybylska (1978–2014) aktorka polska

o tym, co decyduje, którą rolę przyjmie. Źródło: wywiad, stopklatka.pl, 2002 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=8315

O górach

„Najważniejsze w filozofii Kanta, do podstaw której nawiązuję, jest nakaz traktowania każdego człowieka jako celu samego w sobie. Z tego nakazu płynie logiczny wniosek, że socjalizm jest najlepszym ustrojem. Tęsknię do scentralizowanego państwa rządzonego przez oświeconych polityków.”

Maria Szyszkowska (1937) polska działaczka polityczna, filozof

„Zawsze jednak i wieś coraz większą uwagę zwracała na miejskie wzory, na wyroby przemysłowe, które z wolna zaczęły wypierać ludowe, chłopskie. II wojna światowa, okupacja, ruchy migracyjne na niespotykaną dotąd skalę naruszały izolację wsi. A potem, już w okresie PRL, dokończyły dzieła walka z analfabetyzmem, szkoła powszechna, radio – i co bardzo ważne – kontakty z kulturą i cywilizacją miejską za sprawą migracji młodzieży z przeludnionych wsi do miast.”

Aleksander Jackowski (1920–2017) etnograf i historyk sztuki

Źródło: Polska sztuka ludowa (2002)

O wojnie, O młodzieży, O szkole, O sztuce

„Najważniejsza jest… głowa,
By zadaniom sprostać,
A kto myślał inaczej,
Ten jest gbur i prostak,
A kto myślał inaczej,
Ten… miał rację raczej…”

Marek Majewski (1952)

Źródło: „Ballada o stołkach”.

O myślach, O myśleniu

„W dokumencie najważniejsze jest (…) to, żeby patrzeć, obserwować i wyłapać to, co jest najbardziej interesujące, energetyczne w człowieku, który występuje, lub w jakimś wydarzeniu przez nas przedstawianym.”

Robert Gliński (1952) polski reżyser

Źródło: wywiad, 2003 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=14613

„Dla marsjańskiego umysłu kwestią o kluczowym znaczeniu, ważniejszą niż wszelkie sprawy pracownicze, zagadnienie wyborczych praw kobiet i tajemnice Wschodu razem wzięte, byłby problem wody: w jaki sposób zdobyć dość wody, by życie mogło przetrwać?”

Percival Lowell (1855–1916) astronom amerykański

Źródło: Mars (1895)

O życiu, O kobietach, O tajemnicy, O problemach

„Na pierwszym miejscu moja rodzina, potem sport. Bardzo ważni są dla mnie znajomi ze środowiska niepełnosprawnych. Inaczej patrzą na życie niż osoby zdrowe. Nie ma w nich za grosz zawiści, wszystkim życzą jak najlepiej. Już od dzieciństwa przebywałam z racji mojej niepełnosprawności w ich towarzystwie. Dużo mnie nauczyli, wśród nich się wychowywałam.”

Natalia Partyka (1989) polska tenisistka stołowa

Źródło: Fenomen Natalii Partyki – wywiad z naszą zawodniczką http://www.time-out.pl/rozmowki/602-fenomen-natalii-partyki-wywiad-z-naszp-zawodniczkp

O życiu, O rodzinie, O sporcie, O dzieciństwie

„[Najważniejsze dla reżysera jest] zawładnąć uwagą i wyobraźnią widza. Film robi się dla widowni, a nie dla własnej przyjemności. Wierzę też, że film może wywołać jakiś głębszy oddźwięk u widza głównie przez obrazy. I zawsze trzeba być sobą: to daje odpowiednią siłę oddziaływania na odbiorcę.”

Stanisław Lenartowicz (1921–2010) polski reżyser i scenarzysta filmowy

Źródło: „Kino”, cyt. za: culture.pl http://www.culture.pl/pl/culture/artykuly/os_lenartowicz_stanislaw

O przyjemności, O sile, Obraz

„Najważniejszą lekcją, kiedy dorastasz, jest nigdy nie dorosnąć.”

Shannon Leto (1970)

„Minister Radziwiłł swoimi niemądrymi wypowiedziami nie tylko uspokaja ludzi tam, gdzie trzeba bić na alarm, ale niszczy także prace miejskich aktywistów, dzięki którym smog stał się ważną kwestią polityczną.”

Jarosław Makowski (1973)

Źródło: Minister/lekarz Radziwiłł: Smog jest "teoretyczny". "Głupia wypowiedź. Rocznie z powodu smogu umiera 44 tys. Polaków" http://www.tokfm.pl/Tokfm/7,103454,21201339,minister-lekarz-radziwill-mowi-smog-jest-teoretyczny-makowski.html, tokfm.pl, 4 stycznia 2017

O ludziach

„Benedykt, jeden z najmniej popularnych papieży ostatnich czasów, postanowił odejść, ponieważ jego wizja władzy watykańskiej – mocno scentralizowanej i autorytarnej – nie spotkała się z dostatecznym poparciem nie tylko kościoła powszechnego, ale nawet jego najbliższego otoczenia, czyli rzymskiej kurii. To nie przypadek, że na kilka dni przed ogłoszeniem abdykacji ważna postać kurii, kardynał Paglia, wystąpił z orędziem na rzecz związków partnerskich, popierającym nowe ustawy w Wielkiej Brytanii i Francji, a tym samym wprost wymierzonym przeciw konsekwentnie antygejowskiej polityce samego Benedykta.”

Benedykt XVI (1927) papież

Autorka: Agata Bielik-Robson, Ojciec odchodzi, krytykapolityczna.pl, 24 lutego 2013 http://www.krytykapolityczna.pl/felietony/20130224/ojciec-odchodzi

O odejściu

„Marcinie, czy ty jesteś rasta?
– Nie, nie jestem rasta. Nie za bardzo mogę być rasta, żyjąc w Polsce.
– Dlaczego? Bo co, bo ziele jest zakazane?
– Nie, nie chodzi o ziele. Akurat ziele moim zdaniem nie jest najważniejsze w rastafanizmie.
– No, ale dość przyjemne, nie?
– A próbowałaś?
– Pewnie! W czasach, kiedy było legalne.
– A kiedy to było?
– Dawno, dawno, w zamierzchłej przeszłości!”

Kazimiera Szczuka (1966) polska historyczka literatury

No to bardzo, chyba w twojej młodości. To bardzo dawno.
Najsłabsze ogniwo

O przeszłości

„Zarówno w klubie i reprezentacji, jeśli główny trener ma wsparcie ze strony swoich pomocników ze sztabu szkoleniowego, proces ten zachodzi bardzo szybko. Najważniejsze, żeby pojawiło się zrozumienie i pomoc ze strony tych, którzy tego trenera zatrudnili. Do prawidłowego funkcjonowania całego zespołu potrzebna jest pozytywna atmosfera. Jeśli takiej brakuje, lepiej zrezygnować. W zespole jak w lustrze można wyczytać panującą wewnątrz sytuację.”

Zoran Gajić (1958) serbski trener siatkarski

Źródło: Wywiad, 2009 http://www.sport1.pl/Zoran-Gajic-w-zespole-jak-w-lustrze-mozna-wyczytac-wszystko/a83667

O zrozumieniu, O wsparciu, O pomocy

„Niech różne Wyznania istnieją, niech rozkwitają, niech chwała Boża będzie wyśpiewywana we wszystkich językach i w najrozmaitszych melodiach… Uszanujcie różnice między wyznaniami i uznawajcie każde z nich za ważne i aktualne tak długo, dopóki nie przyćmiewa płomienia Jedności.”

Sathya Sai Baba (1926–2011)

Misterium Sai
Źródło: s. 123

„Ten czas, gdy byłem na boisku, to było najdłuższe osiem minut w moim życiu. Mieliśmy korzystny wynik z pierwszego spotkania. Trzeba było go obronić. Nam czas się dłużył, ale rywalom szybko uciekał. Najważniejsze, że się udało. Podstawą było nie stracić bramki. Teraz musimy patrzeć na to, co czeka nas dalej. Jestem szczęśliwy, mam 19 lat, a już udało mi się zagrać w meczach eliminacji Ligi Mistrzów, a dziś Ligi Europy. Muszę jeszcze poczekać na mecz w Ekstraklasie.”

Kamil Drygas (1991) piłkarz polski

o spotkaniu z Dnipro Dniepropetrowsk. Źródło: Lech Poznań http://www.lechpoznan.pl/art,15197,_najwazniejsze_ze_sie_udalo_kamil_drygas.htm

O czasie, O czekaniu

„Ława przysięgłych jest pierwszą, najważniejszą gwarancją wolności.”

Alexis de Tocqueville książka Dawny ustrój i rewolucja

Dawny ustrój i rewolucja, Listy

O wolności

„W trakcie mojej pracy w Parlamencie Europejskim zgłosiłam około 1000 poprawek do raportów omawianych w komisjach (…) Jestem autorką lub współautorką 6 oświadczeń pisemnych, a na sesjach plenarnych miałam ponad 150 wystąpień. Zorganizowałam łącznie 13 konferencji poświęconych tematyce europejskiej (…) Moje biuro zebrało 100 tys. podpisów przeciwko rezolucji oczerniającej Radio Maryja i jego słuchaczy, które zostały przekazane do Strasburga na ręce przewodniczącego PE. W kolejnej akcji z biurem posła Witolda Tomczaka zebraliśmy ponad 500 tys. podpisów pod wnioskiem o ogólnokrajowe referendum w sprawie eurokonstytucji. W 2007 roku z grupą IND/DEM zorganizowałam w Warszawie Marsz dla Życia. Wydałam 5 biuletynów poświęconych mojej działalności w PE oraz omawiających aktualne, ważne dla Polski sprawy. Opublikowałam dwie książki: poruszającą problematykę kobiet i analizę traktatu reformującego. Moje łódzkie biuro pomogło ponad 7 tys. osób. Jestem autorką ponad 2,5 tys. pisemnych interwencji dotyczących kwestii polskich skierowanych do instytucji państwowych i międzynarodowych. Umożliwiłam praktyki studentom, którzy poznawali pracę w PE.”

Urszula Krupa (1949) polska lekarka, działaczka społeczno-polityczna i dziennikarka

o swojej pracy w Parlamencie Europejskim. Źródło: Pytamy posłów do Parlamentu Europejskiego, co zrobili podczas swojej kadencji, naszdziennik.pl, 30 marca 2009 http://www.naszdziennik.pl/index.php?dat=20090330&typ=po&id=po42.txt

O kobietach, O książkach

„U nas najważniejsze jest to, kto spartolił robotę, czyja głowa poleci. U Japończyków najważniejsze jest, co zostało spartolone i jak to naprawić.”

Michael Crichton książka Wschodzące słońce

Wschodzące słońce (1992)

„Których czyny przewidziano w ustawie
ci sądzeni będą z paragrafu.
Których czynów nie przewidziano
dla tych wyszukajcie równoległy paragraf.
Nie jest ważne
czy analogii dostarczy zwierzę czy bóstwo
byle prawo nie stanęło bezradne.”

Robert Stiller (1928–2016) polski tłumacz i pisarz

Kto uderzy w gong
Źródło: Utwór czwarty, Paragraf dla ojca i matki

O ustawie, O matce, O zwierzętach

„Kronika miejscowa i zagraniczna.
Kraków 29 grudnia.
(…)
Na porządku dziennym jutrzejszego posiedzenia Rady miejskiej znajdują się następujące ważniejsze sprawy: (…) wytoczenie procesu przeciw Władysławowi hr. Platerowi o wydanie dzieł sztuki i starożytności w Rapperswylu się znajdujących, a przez p. Konstantego Schmidta-Ciążyńskiego gminie m. Krakowa na własność odstąpionych; (…)”

Konstanty Schmidt-Ciążyński (1818–1889) polski kolekcjoner dzieł sztuki

O Konstantym Schmidcie-Ciążyńskim Źródło: „Czas” nr 298, 30 grudnia 1886, s. 2, Małopolska Biblioteka Cyfrowa http://mbc.malopolska.pl/publication/20747

O czasie

„Aby ustanowić Prawo Dharmy na świecie, ważne jest, by być całkowicie wiernym i oddanym Guru i tak samo również Sandze.”

Dharma Sangha (1990)

Kazanie urodzinowe 2012 Źródło: przemowa-urodzinowa-2012 etapasvi.com http://www.etapasvi.com/pl/news/127/przemowa-urodzinowa-2012

„Twój ojciec nauczył mnie jednej ważnej rzeczy: jeśli kiedykolwiek postąpisz wobec kogoś źle, ten ktoś być może o tym zapomni, ty natomiast nie zapomnisz o tym nigdy.”

Graham Masterton (1946) brytyjski pisarz

Zła przepowiednia
Wariant: Jeśli kiedykolwiek postąpisz wobec kogoś źle, ten ktoś być może o tym zapomni, ty natomiast nie zapomnisz o tym nigdy.

„(…) wielu świetnych zawodników podkreśla, że Polacy bardzo dobrze grają w siatkówkę, ale najważniejsze jest to, że każdy zawodnik odwiedzający nasz kraj opowiada potem, że czegoś takiego, co robią polscy kibice, takiej atmosfery na meczach, nie widział nigdzie na świecie. Ta atmosfera i ten ogrom potencjału polskich kibiców, daje mi ogromną frajdę grania w siatkówkę i jestem pewien, że w niedługim czasie znowu się spotkamy na parkietach PlusLigi.”

Łukasz Kadziewicz (1980) siatkarz polski

Źródło: wywiad, 2010 http://reprezentacja.net/siatkowka/seniorzy/aktualnosci/28161_lukasz_kadziewicz_rozmowa_o_reprezentacji_nie_ma_sensu/0

O czasie

„Czytanie bywa pisaniem, a pisanie czytaniem. Jeśli się nad tym głębiej zastanowić, bardzo możliwe, że lektura w ogóle warunkuje wszelki akt pisarski. W każdym razie takie podwójne czytanie – czytanie, któremu jednocześnie towarzyszy pisanie o czytaniu – wyzwala we mnie dodatkową energię twórczą. Słowo, z którym obcuję, ulega wzmocnieniu i zwielokrotnieniu, przez co ja sam się zmieniam. Staram się zresztą podchodzić do tego rzemiosła w sposób możliwie pełny, angażując nie tylko swoją wiedzę i intuicję, ale także swoje życie. Tego rodzaju lekturę Karol Maliszewski nazwał kiedyś „krytyką towarzyszącą”. Dla mnie to jest chyba nawet coś więcej, coś, co określiłbym mianem „krytyki uczestniczącej”. W obcowaniu z poezją najważniejsza wydaje mi się bowiem możliwość wejścia między słowa i zamieszkania w nich choćby na chwilę. To jak podróż do obcego miasta. Możesz zerknąć na nie przelotem z okna autobusu, ale możesz też się zatrzymać, porozmawiać z mieszkańcami, zajrzeć w podwórze.”

Marcin Orliński (1980)

Źródło: Kuba Przybyłowski, Tajemny związek, „Lampa” nr 4(85), 2011.

O życiu, O czytaniu, O zamieszkaniu

„To my nauczyliśmy świat zachodni tej królewskiej gry, symbolizującej naszą wewnętrzną walkę dobra ze złem, białej armii z czarną, na czymś, co wygląda jak rzeczywiste pole bitwy. A co zrobili oni? Naszego wezyra nazwali królową, a słonia laufrem - co w gruncie rzeczy nie było istotne. Ważne było to, że potem zwrócili nam szachy jako zdobycz własnego świata i swoich wielkich umysłów. Dziś próbujemy zrozumieć siebie samych za pomocą ich sposobu myślenia i sądzimy, że to jest właśnie działanie cywilizowane.”

Orhan Pamuk (1952) turecki pisarz, laureat Nagrody Nobla

Nowe życie
Źródło: str. 282

O świecie, O myślach, O pomocy, O walce

„Dla nas ogromnie ważne jest sprawdzenie się także w okresach trudniejszych. Te wszystkie osoby, które znalazły się w kierownictwie partii, mają tego rodzaju doświadczenie. To nie jest tak, że można być naszej partii, w kierownictwie, tylko na zasadzie, że się jest chwalonym, lubianym, a ci inni to są be, a ja to jestem dobry… Trzeba przejść troszkę przez ogień. Kilka razy mocno po głowie dostać.”

Jarosław Kaczyński (1949) polski polityk, premier RP

o tym, dlaczego Joanna Kluzik-Rostkowska nie dostała żadnej funkcji. Źródło: pardon.pl http://www.pardon.pl/artykul/12064/kaczynski_zaczyna_rozliczanie_i_strzela_sobie_w_stope, 25 lipca 2010

„Od 17 lat jestem bezrobotny. Poświęciłem życie odkłamywaniu historii Polski, ktoś napisał nawet, że ja walczę swoimi filmami o amnestię dla naszej historii. Dlaczego więc, do cholery, mam dziś tak strasznie pod górę? Najgorsze, że zlikwidowali mi Profil. Dostałem tylko lakoniczne pisemko, nawet nie mieli odwagi zaprosić mnie na rozmowę. Ja rozumiem zasady kapitalizmu, rozumiem, że teraz samemu trzeba zarobić, znaleźć sponsorów, a nie czekać na dotację. Tylko że nikt mi nie dał szansy. Profil zlikwidowano nagle i bezprawnie. Napisałem w tej sprawie dziesiątki skarg i listów. Pisałem do premierów, do Sejmu, do Senatu. Do Jana Marii Jackowskiego, który był wtedy szefem sejmowej komisji kultury. Po tygodniach oczekiwania zaproponował mi, że się wstawi u ministra kultury Waldemara Dąbrowskiego, żeby mnie przyjął na audiencję. Ale nic z tego. Ja wchodzę drzwiami, a Dąbrowski ucieka oknem. Pisałem do premiera Buzka - to odpisał, że to leży w kompetencji resortu kultury. I tak w koło Macieju. Nie zarabiałem i wpadłem w kłopoty finansowe. W pewnym momencie przestałem płacić składki na Stowarzyszenie Filmowców, bo nawet 10 złotych było dla mnie ważne. No to mnie skreślili, chociaż pisałem, że jestem w trudnej sytuacji.”

Bohdan Poręba (1934–2014) reżyser polski

Źródło: Poręba chce zmartwychwstać, wyborcza.pl, 4 marca 2008 http://wyborcza.pl/1,76842,4981478.html?as=7&startsz=x

O życiu, O historii, O górach, O czekaniu

„Styl jest dla mnie ważny, bo jeśli ktoś ma styl, to znaczy, że wie, kim jest.”

Xavier Dolan (1989) kanadyjski aktor, reżyser i scenarzysta

Źródło: Krzysztof Kwiatkowski, Dojrzałość hipstera, „Wprost” nr 23, 2–8 czerwca 2014, s. 92.

„Wciąż uczę się czegoś nowego o miłości. Myślałam, że rozumiem to uczucie – nie tylko miłość macierzyńską, ale także miłość do rodziców, do męża i do laotong. Doświadczyłam także innych rodzajów miłości, miłości opartej na współczuciu i litości, na szacunku i wdzięczności lecz patrząc na sekretny wachlarz pokryty wyznaniami, które przez wiele lat wymieniałyśmy z Kwiatem Śniegu, rozumiem, że nie ceniłam najważniejszego uczucia – miłości płynącej z głębi serca.”

Lisa See (1955)

Kwiat Śniegu i sekretny wachlarz

O miłości, O emocjach, O myślach, O rodzicach

„Z całym uznaniem dla urody wielu rodzajów i gatunków literackich Wisławy Szymborskiej, to ona bawiła się słowami, ale ta zabawa mogła się odbyć gdziekolwiek. Ja w jej wierszach nie gustowałam, bo dla mnie ważniejsze jest, aby poeta towarzyszył Polakom w trudnych chwilach narodu. Wisława Szymborska nie towarzyszyła nam w odzyskiwaniu Polski, w odzyskiwaniu suwerenności. Nie pamiętam jej poezji, która by porywała. (…) Wisława Szymborska kojarzy mi się z Noblem, ale nie kojarzy mi się z Polską, z polską wierzbą, nie kojarzy mi się ani z polską przyrodą, ani polską historią.”

Krystyna Pawłowicz (1952) polska polityczka, prawniczka

o Wisławie Szymborskiej tuż po jej śmierci. Źródło: wypowiedź dla Programu I Polskiego Radia, przedruk Krystyna Pawłowicz z PiS o Szymborskiej: Nie gustuję w tej postaci http://wiadomosci.dziennik.pl/polityka/artykuly/378018,krystyna-pawlowicz-z-pis-o-szymborskiej-nie-gustuje-w-tej-postaci.html, Dziennik.pl, 4 lutego 2012

O śmierci, O historii

„W naszym programie dominuje przede wszystkim sprawa ekonomii polskiej, a więc bezrobocie, bezdomność czyli te wszystkie rzeczy, które tak bardzo boleśnie Polaków dotykają. Natomiast istotnie sprawą ważną dla bezpieczeństwa państwa, dla jego harmonijnego działania jest niezbędne wyjaśnienie do końca kto w Polsce służy rzeczywiście interesowi polskiemu, a kto ten interes zwalcza czy szkodzi. I niewątpliwie osoby, które były w okresie minionym współpracownikami służb bezpieczeństwa mogą być zagrożeniem dla państwa, ponieważ te osoby były, są lub będą poddawane różnym naciskom, szantażom grup, ktore są zainteresowane właśnie tym, by Polskę destabilizować.”

Gabriel Janowski (1947) polityk polski

o programie Ruchu Patriotycznego. Źródło: Gabriel Janowski: w programie RP dominuje ekonomia, wp.pl, 14 września 2005 http://wiadomosci.wp.pl/kat,1342,title,Gabriel-Janowski-w-programie-RP-dominuje-ekonomia,wid,7917283,wiadomosc.html

„Myślę, że u podstaw trwałości naszego związku jest rozmowa. Nie zawsze było idealnie, czasami rozmowa była kłótnią, na szczęście coraz rzadziej się kłócimy. Jednak najważniejsze, że lubimy ze sobą rozmawiać. Nasze długie samochodowe podróże szybko zlatują, bo zajmująco rozmawiamy, o wszystkim. Nie brakuje nam tematów. Podobne rzeczy lubimy, podobnie myślimy o wielu sprawach. Przez te lata zbliżyliśmy się do siebie osobowościowo. Pomogły nam w tym również kryzysy. Trzeba przez nie przejść i skorzystać z nich. Ta dynamika relacji świadczy o emocjach. Obojętność jest wrogiem związku.”

Cezary Żak (1961) polski aktor

o swoim małżeństwie. Źródło: Bożenna Ulatowska, Cezary Żak: Odpowiedzialny leń, planetakobiet.pl, 5 listopada 2012 http://www.planetakobiet.com.pl/artykul-3559-cezaryzakodpowiedzialnylen.html

O małżeństwie, O szczęściu, O myślach, O relacjach

„Środki komunikacji i ruchliwość ludności wystawiają teraz jednostkę na obstrzał spojrzeń wielkiej liczby osób, dla których jedyną podstawą do oceny jej pozycji są konsumowane przez nią publicznie dobra i może jeszcze dobre maniery. Podobnie, choć w inny sposób, działa nowoczesna organizacja przemysłu. Wytwarza ona wielkie skupiska ludzi mieszkających w sąsiednich domach, których nie łączy żadna więź poza tym, że obok siebie mieszkają; sąsiedzi najczęściej nie są sąsiadami ani nawet znajomymi w sensie społecznym. Mimo to ich dobra opinia jest czymś niezwykle ważnym i użytecznym. Jedynym dostępnym sposobem udokumentowania tym obojętnym obserwatorom swojej pozycji majątkowej jest nieustanne demonstrowanie swoich możliwości płacenia. Nowoczesne społeczeństwo dostarcza również wielu okazji pokazania się publicznie wśród ludzi nieznajomych, np. w kościele, teatrze, na dancingu, w hotelu, parku, sklepie itp. Po to, by zrobić wrażenie na przygodnych obserwatorach i czuć się dobrze będąc przez nich obserwowanym, trzeba, aby symbole „pozycji materialnej” były widoczne dla wszystkich na pierwszy rzut oka. Oczywiste jest więc, że obecny kierunek rozwoju społeczno-ekonomicznego działa na rzecz konsumpcji na pokaz kosztem próżnowania na pokaz.”

Thorstein Veblen (1857–1929) ekonomista i socjolog amerykański

Teoria klasy próżniaczej (1899)

O ludziach, O domu, O komunikacji, O wrażeniach

„Dorzecze Missisipi jest sercem naszego kraju. Wszystkie inne regiony są tylko członami, może ważnymi jako takie, ale przede wszystkim ze względu na stosunek, jaki je łączy z dorzeczem. Nawet bez Pojezierza i 300 000 mil kwadratowych Teksasu i Nowego Meksyku, które w dużej mierze tworzą jego część, dorzecze to obejmuje 1 250 000 mil kwadratowych. Co do rozległości jest to drugie wielkie dorzecze świata, ustępujące jedynie Amazonce. Obszarem zbliża się do niego tylko dorzecze wiecznie zamarzniętej Ob. Następnym, tak pod względem rozległości, jak zdatności do zaludnienia, jest dorzecze La Plata, które obejmuje osiem dziewiątych obszaru Missisipi. Potem idzie dorzecze Jeniseju, które obejmuje około siedem dziewiątych. Dorzecza Leny, Amuru, Huang-ho, Jangcy-ciang i Nilu mają pięć dziewiątych. Gangesu mniej niż połowę, a Indusu mniej niż jedną trzecią, Eufratu jedną piątą, Renu jedną piętnastą.”

Mark Twain (1835–1910) amerykański pisarz, satyryk, humorysta

Źródło: Serce kraju; s. 5; wyd. Warszawa 2006

Serce

„Ja osobiście byłabym za dobrowolnością – jaka zresztą obowiązywała dwadzieścia roczników obywateli w okresie przejściowym reformy. Ludzie powinni mieć prawo do decyzji o tym, czy wolą wziąć udział w kapitałowej ruletce „wygram-przegram”, czy raczej wybrać pewne i stabilne emerytury. Rząd uznał, że stać go na obsługę tych 200 miliardów, które są już w portfelu, oraz dodatkowych 2,3 procenta składki. Ale to, co najważniejsze w proponowanej ustawie, to zobowiązanie rządu do przeglądu sytuacji co trzy lata.”

Jolanta Fedak (1960)

Źródło: krytykapolityczna.pl, 10 marca 2011 http://www.krytykapolityczna.pl/Wywiady/FedakDemografiatofetysz/menuid-77.html

O ludziach, O ustawie, O decyzjach

„To było bardzo dziwne, że niektórzy żydowscy chłopcy i dziewczęta widząc wielkiego wroga z całym jego uzbrojeniem byli jednak radośni i weseli. Dlaczego? Wiedzieliśmy, że nasz koniec już nadszedł. Wiedzieliśmy już wcześniej, że nas pokonają ale wiedzieliśmy też, że oni zapłacą wysoką cenę za nasze życie. Rzeczywiście tak się stało. To trudne do opisania i znajdzie się pewnie wielu, którzy nie uwierzą w to ale kiedy Niemcy (hebr. גרמנים, Germanim) podeszli blisko, znaleźli się u stóp naszej mocno obsadzonej placówki i minęli nas w szyku i kiedy my wtedy rzuciliśmy bomby i granaty ręczne i kiedy zobaczyliśmy niemiecką krew przelewającą się po ulicach Warszawy po tym jak tak wiele żydowskiej krwi i łez wcześniej popłynęło ulicami Warszawy poczuliśmy w sobie wielką radość i już nie było ważne co się stanie następnego dnia. Była wśród nas wielka radość, wśród żydowskich bojowników. Nagle stał się cud, oto wielcy niemieccy „bohaterowie” wycofali się w ogromnej panice w obliczu żydowskich granatów i bomb. Godzinę później zauważyliśmy jak niemiecki oficer zachęcał żołnierzy do wyjścia do walki i przyniesienia rannych. Nikt z nich się nie ruszył i zostawili swoich rannych, którym później my odebraliśmy broń.(…) Mieliśmy wielu towarzyszy po stronie aryjskiej i Icchak Cukierman był wśród nich. Ich głównym zajęciem w pierwszych dniach były dodatkowe dostawy broni i rzeczywiście po wielu staraniach udało się to osiągnąć.”

Cywia Lubetkin (1914–1978)

Źródło: Film Fighters in the Warsaw Ghetto z Archiwum Yad Vashem, Zeznanie Cywii Lubetkin na procesie Adolfa Eichmanna w Jerozolimie, 3 maja 1961 https://www.youtube.com/watch?v=pin_H8rcfPQ

O życiu, O walce, Radość

„Z życiem jak ze sztuką w teatrze: ważne nie jak długo trwa, ale jak zagrana.”

Seneka Młodszy (-4–65 p. n. e.)

„Oczywiście operator może mieć bardzo duży wpływ na ostateczną formę filmu, ale pod warunkiem, że przekroczy swoje kompetencje i w okresie przygotowawczym i zdjęciowym będzie podejmował samodzielnie większość ważnych, znaczących artystycznie decyzji. Niestety samodzielność ta musi być ograniczona choćby samym istnieniem reżysera, przede wszystkim zaś okresem montażu, w którym – jak już powiedziałem – operator nie bierze udziału.”

Andrzej Kostenko (1936)

Źródło: „Kino” 7/1972

O decyzjach

„Przemieszczamy się gdzie i kiedy chcemy. To jedyny sposób. Zbiorowe podróże są upokarzające. Najważniejsze to być wolnym.”

Paul Bowles (1910–1999) amerykański pisarz

Ponad światem
Źródło: s. 109.

„Zawsze (…) uważałem, że teraźniejszość i przyszłość są ważniejsze od przeszłości.”

Dalajlama XIV (1935) Dalajlama, duchowy i polityczny przywódca Tybetu

oświadczenie z okazji 43. rocznicy powstania tybetańskiego, 10 marca 2002. Wypowiedzi, oświadczenia i przemówienia Źródło: Orędzie Jego Świątobliwości Dalajlamy, hfhrpol.waw.pl, 10 marca 2002 http://www.hfhrpol.waw.pl/Tybet/raport.php?raport_id=129

O przeszłości, O przyszłości

„Uwięzieni opozycjoniści w krajach postkolonialnych podejrzewali, że ich prześladowcy zgodzili się na Powszechną Deklarację Praw Człowieka, by móc ich spokojnie torturować za zasłoną państwowej suwerenności. Ofiary autorytarnych reżimów w Ameryce Łacińskiej w latach 70. miały pełne prawo myśleć, że nie o ich los chodzi w batalii Zachodu o prawa człowieka.
Jednak raz złożone obietnice rozbudzają w ludziach nadzieję, która pomaga im w dalszej walce. Niespełnione obietnice rewolucji francuskiej dodawały sił robotnikom w XIX wieku, a Karta Atlantycka była ważnym argumentem dla liderów Trzeciego Świata. Powszechna Deklaracja Praw Człowieka dostarczyła argumenty walczącym o niepodległość poddanym kolonii. Helsiński Akt Końcowy wsparł moralne racje dysydentów z krajów komunistycznych.”

Wiktor Osiatyński (1945–2017) polski pisarz i naukowiec

Źródło: wyborcza.pl, 13 grudnia 2008 http://wyborcza.pl/1,76842,6058332,Czy_idea_praw_czlowieka_ma_przyszlosc_.html

O losie, O myślach, O wieku, O walce

„Nasze wyobrażenie o kosmosie, także o najbliższym nam Układzie Słonecznym – zmienia się. Byliśmy np. pewni, że każdy układ planetarny tworzy się w taki sposób jak nasz, a okazało się to nieprawdą. Trzeba jednak pamiętać o szalenie ważnym aspekcie badań kosmicznych, dzięki któremu ludzie łożą na nie ogromne pieniądze. One są – po zbrojeniach – drugim ważnym motorem postępu technicznego. I w dodatku humanitarnym, bo nie nakierowanymi na zabijanie. Telekomunikacja cyfrowa powstała dzięki programom, w których konieczne było utrzymanie łączności Ziemi ze statkiem kosmicznym. To samo z automatyką, robotyką.”

Robert Gałązka (1937) polski fizyk

Źródło: Anna Leszkowska, Kosmos bliżej czy dalej, Biuletyn Komitetu Badań Naukowych „Sprawy Nauki”, nr 6/7 (91) czerwiec-lipiec 2003, cyt. za: astronomia.pl http://www.astronomia.pl/wywiady/index.php?id=350

O pieniądzach, O ludziach, O nauce

„Większość ludzi wyobraża sobie duchy jako postacie w białych prześcieradłach, spacerujące nocą po cmentarzu. To bardzo infantylna wizja. Tymczasem duchy istnieją naprawdę. To fakt, którego ja doświadczam. Są istotami, które istnieją w równoległym do naszego wymiarze, w którym nie ma czasu i przestrzeni. Potrafią komunikować się z naszym wymiarem, ale tylko z wybranymi jednostkami. Normalnie istnieją jako nierozpoznane zbiory energii, które odpowiadają za ludzkie uczucia. Ludzie sami w sobie nie mają biologicznych mechanizmów generowania uczuć. Ludzie bez duchów, dających im uczucia, są tylko maszynami, transporterami molekuł. Jest grupa duchów, która się mną opiekuje. Pomagamy sobie nawzajem. Jestem ich narzędziem (…) Kiedyś udzielałem wywiadu, w którym powiedziałem, że nie ma dla mnie znaczenia, czy będę żył, czy umrę za pięć minut. Następnego dnia miałem kilkugodzinną rozmowę z dziewczyną – duchem, która przyszła do mnie i bardzo wyraźnie powiedziała mi: „John, musisz żyć. To ważne. Nie możesz teraz umrzeć.””

John Frusciante (1970) gitarzysta amerykański (Red Hot Chili Peppers)

Nie mogę więcej powiedzieć, obiecałem jej.

O ludziach, O emocjach, O czasie

„Dla PiS-u i Solidarnej Polski, jak widać, kwestia wołania o Trybunał Stanu dla ministra spraw zagranicznych w tak ważnym dla Europy momencie i w czasie polskiej prezydencji jest drobiazgiem. Jest czymś, co można na co dzień wrzucić pod debatę publiczną i to „drożenie się” obu części PiS-u – w istocie – o to, kto ostrzej zaatakuje, trwało od rana do popołudnia. Bałem się, że dojdzie w końcu do ulubionej kary śmierci dla ministra spraw zagranicznych po Trybunale Stanu i po wotum nieufności.”

Rafał Grupiński (1952) polski polityk

o reakcji na przemówienie Radosława Sikorskiego w Berlinie. Źródło: interia.pl http://fakty.interia.pl/tylko_u_nas/wywiady/news/kuriozalne-zachowanie-balem-sie-ze-pis-zazada-kary,1728825, 1 grudnia 2011

O śmierci, O karze, O zachowaniu, O czasie

„Dlaczego odchodzę z Kościoła? Bo nie mam wyjścia, proszę księdza. Muszę. Ściślej – zostałem zmuszony. Im częściej jednak o tym myślę, tym ważniejsze wydaje mi się pytanie: dlaczego akurat teraz? Albo raczej: dlaczego dopiero teraz? (…) Odchodzę z Kościoła katolickiego, bo nie jestem katolikiem ani w ogóle osobą wierzącą. Dobry powód? Nie wadzę się więc z Bogiem, nie buntuję, nie mam momentu załamania, napadu wątpliwości. U mnie, proszę księdza, jest niestety „zupełnie pozamiatane.””

Robert Leszczyński (1967–2015) polski krytyk muzyczny, dziennikarz

Jestem ateistą odkąd pamiętam. Jest to dla mnie tak pierwotne, że nie potrafię dociec źródła. Źródło: apostazja.info, Apostazja R. Leszczyńskiego: druga wizyta na plebanii, 21 lutego 2011 http://www.apostazja.info/index.php?option=com_content&view=article&id=320:leszczynski2&catid=34:news&Itemid=56

O Bogu, O myślach, O myśleniu, Pytanie

„Zaspokoić potrzebę bycia z kimś, kto też pamięta magię dzieciństwa. To jest szczególnie ważne dla jedynaków (…).”

Joanna Szczepkowska (1953) aktorka polska

Inne wypowiedzi Źródło: „Rzeczpospolita”, 25 października 2008 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/anmbg.htm

O dzieciństwie

„Radio Maryja nie tylko przetrwało, ale dojrzało i ugruntowało swoją pozycję w medialnym świecie. Zwalczane, obrażane, oskarżane i postponowane nie uległo, a nawet rozwinęło skrzydła, dając impuls do powstania Telewizji Trwam, ogólnopolskiego dziennika oraz wielu przedsięwzięć społeczeństwa obywatelskiego. I nie jest dzisiaj ważne, czy zawsze i w każdej sprawie politycznej zgadzałam się z opiniami głoszonymi na antenie toruńskiej rozgłośni (…) Radio Maryja stanowi dzisiaj punkt oparcia dla milionów Polaków, których tożsamość, jak pisze prof. Krzysztof Koseła, jest swoistym, trwałym splątaniem Polaka i katolika.”

Barbara Fedyszak-Radziejowska (1949) polska socjolog

Źródło: A.D. 1991, naszdziennik.pl, 3 grudnia 2011 http://www.naszdziennik.pl/index.php?dat=20111203&typ=rd&id=rd04.txt

„Szwedzki model był tworzony przez wiek, bardzo się też zmieniał przez ostatnie dekady – w niektórych kwestiach na lepsze, w innych na gorsze. To bardzo ważne, bo dzięki temu mogliśmy odpowiadać na nowe wyzwania. (…) Nie można więc tak po prostu wziąć szwedzkiego modelu i osadzić go w nowym kontekście, oczekując, że będzie działał.(…) Najważniejsza lekcja, jaką daje nam szwedzki model, to świadomość, że możliwy jest wybór alternatywnej drogi. Polska nie musi podążać ścieżką amerykańską, brukselską czy niemiecką. Może mieć swoją własną, nawiązującą do jej wartości i preferencji.”

Joakim Palme (1958)

Źródło: rozmowa Pawła Pieniążka, Bezrobocie i demografia są groźniejsze niż deficyt, krytykapolityczna.pl, 11 września 2012 http://www.krytykapolityczna.pl/Wywiady/PalmeBezrobocieidemografiasagrozniejszenizdeficyt/menuid-77.html

O wieku

Cytaty na temat najważniejsze strona 10

Cytaty na temat najważniejsze
strona 10