Cytaty o religii
strona 9

„Żydzi są mistrzami podziałów, a teoria dzielenia i rządzenia została dopracowana przez nich do perfekcji. Istnieje kilka sposobów dzielenia ludzkości – płeć, grupy wiekowe, religie, narody i różne inne, ale Karol Marks postanowił podzielić ją na „burżuazję i proletariuszy.””

Ben Klassen (1918–1993)

Odwieczna Religia Natury

O perfekcji

„De Gaulle miał rację, mówiąc, że nie da się uprawiać polityki nie uwzględniając realiów danego kraju. Flirt polityki i religii trwa od wieków. A kiedy ślub?”

Mamadou Diouf (1963) wokalista senegalski działający w Polsce

Źródło: Religia i polityka, afryka.org, 8 stycznia 2008 http://afryka.org/afryka/religia-i-polityka,news/

O ślubie, O wieku

„Religia antropomorficzna jest kodeksem szczegółowych zasad rządzących stosunkami wynikającymi ze zróżnicowania społecznego, opartego na pojęciu nadprzyrodzonej i tajemniczej siły ukrytej w przedmiotach materialnych. Tak więc jeśli chodzi o wyprowadzenie genezy religii, można ją traktować jako owoc animizmu rządzącego pradawnym człowiekiem. Animizm określony i w pewnym stopniu przekształcony przez łupieżczy sposób życia daje w rezultacie upersonifikowaną koncepcję siły nadprzyrodzonej wyposażonej w pełny zasób nawyków myślowych cechujących człowieka kultury łupieżczej.”

Thorstein Veblen (1857–1929) ekonomista i socjolog amerykański

Teoria klasy próżniaczej (1899)

O sile

„Dokonując aborcji czy eutanazji łamiemy jedno – piąte przykazanie Dekalogu: nie zabijaj, stosując zapłodnienie na szkle depcze się cały Dekalog.”

Wanda Półtawska (1921) polska lekarka i literatka

odpowiedź na pytanie dziennikarza, co sądzi o zapłodnieniu in vitro (2011). Źródło: Jak myśleć o postępie naukowym, o religii i współczesności w 2012 roku http://www.ruch-odrodzenie.org/documents/postep-naukowy.pdf

O myślach, O myśleniu

„Najgorsze jest to, że nie ma w Birmie żadnej trzeciej siły, która – jak Kościół w Polsce – mogłaby służyć za pośrednika między wojskiem a opozycją. Buddyzm jest dużo bardziej zdecentralizowaną religią i politycznie bardzo zróżnicowaną. Niektórzy bonzowie [opaci klasztorów] popierają opozycję, bywają aresztowani, giną. Innych przywódcy reżimu usiłują uwieść, łożąc wielkie sumy na świątynie, uczestnicząc demonstracyjnie w religijnych świętach. Ale naród widzi ich bogactwo i wie, że z buddyjskim nakazem ubóstwa nie ma to nic wspólnego.”

Aung San Suu Kyi (1945) polityk birmańska

Źródło: Birma przekracza swój Rubikon, wyborcza.pl, 24 września 2007 http://wyborcza.pl/dziennikarze/1,96904,4513404.html

O sile, O bogactwie

„Stało się to po tym, gdy zobaczyłem krzyż na sali wykładowej w budynku wybudowanym za pieniądze unijne. I to w sytuacji, kiedy pracownikom nie wolno wbić gwoździka w ścianę bez zgody władz uczelni. Zaprotestowałem. Nikt się nie przyznał, że polecił wieszać krzyże. W tej sytuacji moje kontakty z uniwersytetem zostały zerwane, nie zamierzam tam już pracować (…). Jestem ateistą. To niedopuszczalne, by w świeckiej uczelni, której studentami i pracownikami są osoby o różnych światopoglądach i wyznawcy różnych religii, wieszać symbole religijne. Gdy po prawej widzę godło, a po lewej krzyż, to rozumiem, że to Polska dla katolików.”

Tomasz Biliński (1939–2016)

o jego proteście przeciwko zawieszeniu w niektórych gmachach Uniwersytetu Rzeszowskiego krucyfiksów. Źródło: Spór o krzyże na ścianach Uniwersytetu Rzeszowskiego http://wiadomosci.gazeta.pl/wiadomosci/1,114873,9268417,Spor_o_krzyze_na_scianach_Uniwersytetu_Rzeszowskiego.html, gazeta.pl, 17 marca 2011.

O pieniądzach, O zerwaniu

„Z wielką radością odbieram obecność na tym zgromadzeniu delegatów niekatolickich Kościołów chrześcijańskich, która świadczy o naszym braterstwie, szczerości i wolności. Lecz gdzie są przedstawiciele lub obserwatorzy niechrześcijańscy? (…) Ten brak zaproszenia przywódców niechrześcijańskich Religii potwierdza w pewien sposób stereotyp krążący w świecie azjatyckim i afrykańskim: „Kościół katolicki jest Kościołem białych, a nie kolorowych.””

Pierre Martin Ngô Đình Thục (1897–1984)

na Soborze Watykańskim II.
Źródło: T. Niecikowski, Sedewakantyzm. Zarys historii i doktryny radykalnego skrzydła katolickiego ruchu tradycjonalistycznego, „Nomos” 2000, przyp. 31.

O historii, O wolności, Radość

„Myślę, że w niebie religii musi być wesoło, jeśli każda z nich dostarcza swojego boga. Na pewno mogą razem rozegrać niejednego ekumenicznego roberka. Nie rozmawiając o pryncypiach, bo każdy z nich wie wszystko. O regułach gry także. Ciekaw tylko jestem, czy demona przypadkowości zapraszają do stołu gry, w charakterze dziadka.”

Marek Konecki (1949)

Księga kpin (satyry, ironie i nonsensy)

O Bogu, O myślach, O charakterze, O myśleniu

„Żadna religia nie jest ważniejsza niż ludzkie szczęście.”

Budda Siakjamuni (-563–-483 p. n. e.)

Źródło: Dzigme Rinpocze, Dojrzewanie Wolności, Hung, Opole 2006.

O szczęściu, O wolności

„Sądzę, że Radio Maryja ma swoje pewne już miejsce w naszej całej kulturze. Przez te siedemnaście lat takie sobie bowiem wypracowało. Na pewno przyczynia się także do ubogacenia innych stacji radiowych i rozgłośni, gdyż pozostawia jakiś wpływ poprzez m. in. samą otwartość Radia i bezpośrednią łączność ze słuchaczami.”

Antoni Dydycz (1938) polski duchowny katolicki, biskup

Źródło: Słuchacze Radia Maryja nie zostawiają swojej religii przed drzwiami, naszdziennik.pl, 8 grudnia 2008 http://www.naszdziennik.pl/index.php?dat=20081208

„Religia jest jak płonąca lampa w ciemnym pokoju naszych doświadczeń.”

Paweł VI (1897–1978) papież

O pokoju

„Wraz z nowym systemem handlu dawał światu nową religię; gdy w dobie gasnącej wiary kościoły wyludniały się powoli, ich miejsce zajął jego bazar, obejmując w swe posiadanie zbłąkane dusze.”

Émile Zola książka Wszystko dla pań

Wszystko dla pań (1883)
Źródło: s. 489

O świecie, O wierze, O duszy

„Zostaliśmy ofiarowani na ołtarzu ekumenizmu, ponieważ stwarzamy ekumenizmowi trudności. Wy, umiłowani bracia, stwarzacie ekumenizmowi trudności, ponieważ trzymacie się mocno wiary katolickiej, wiary katolickiej, która polega na tym, że istnieje tylko jeden jedyny prawdziwy Kościół. Nie ma dwóch prawdziwych religii! Jest tylko jedna religia Boga, religia naszego Pana Jezusa Chrystusa.”

Marcel Lefebvre (1905–1991) francuski biskup katolicki, twórca schizmy

Źródło: s. 138

O Bogu, O wierze, Chrystus

„W warunkach małego miasteczka wszelka nieobecność w strukturach wiary była wielką apostazją i łączyła się ze stygmatyzacją. Paradoksalnie uwolnił mnie od niej młody ksiądz. Pożyczał mi „Tygodnik Powszechny”, toczyliśmy dyskusje światopoglądowe. Kiedyś moim bardzo katolickim kolegom, zapisanym jednocześnie do ZMS, bo wtedy łatwiej rzekomo było dostać się na studia, powiedział: Ja z wami nie mam o czym rozmawiać, mogę was nauczyć zdrowasiek, ale gadać wolę z Mikołejką. Dostrzegł więc w gówniarzu pewną autentyczność, jakąś dążność do głębszej refleksji.”

Zbigniew Mikołejko (1951) polski filozof religii

Źródło: Skradzione listy od Boga, polityka.pl, 17 stycznia 2010 http://www.polityka.pl/kraj/analizy/1501963,1,z-prof-zbigniewem-mikolejko-rozmowa-o-wierze-i-religii.read#ixzz1Kr4TFAGz

O Bogu, O wierze, O studiach

„Poprzedni rząd realizował określony program. Jakby musiał się świat według marksistowskiego wzoru poruszać automatycznie tylko w jednym kierunku – do nowej mieszanki kultur i ras, do świata rowerzystów i wegetarian, którzy stawiają tylko na energie odnawialne i walczą przeciw każdej formie religii. To nie ma nic wspólnego z tradycyjnymi, polskimi wartościami.”

Witold Waszczykowski (1957) polski polityk

Dort wurde unter der Vorgängerregierung ein bestimmtes linkes Politik-Konzept verfolgt. Als müsse sich die Welt nach marxistischem Vorbild automatisch in nur eine Richtung bewegen – zu einem neuen Mix von Kulturen und Rassen, eine Welt aus Radfahrern und Vegetariern, die nur noch auf erneuerbare Energien setzen und gegen jede Form der Religion kämpfen. Das hat mit traditionellen, polnischen Werten nichts mehr zu tun. (niem.) Źródło: wywiad dla dziennika „Bild” http://www.bild.de/bildlive/2016/14-polen-minister-44000764.bild.html, 3 stycznia 2016; tłumaczenie: Onet.pl http://wiadomosci.onet.pl/swiat/waszczykowski-w-bildzie-broni-decyzji-ws-mediow-i-tk-krytykuje-ke/pfr4n1, 3 stycznia 2016.

O świecie

„Europa jest grecka, jeśli chodzi o myśl filozoficzną i sztukę, rzymska, jeśli mowa o prawie, i judeochrześcijańska pod względem religii.”

Ernest Renan (1823–1892) francuski pisarz, historyk, filozof

L’Europe est grecque par la pensée et l’art, romaine par le droit, et judeo-chrétienne par la religion. (fr.) Źródło: Co to jest naród? (fr. Qu'est-ce qu'une nation?) http://fr.wikisource.org/wiki/Qu%E2%80%99est-ce_qu%E2%80%99une_nation_%3F

O myślach, O myśleniu

„Muzyka jest moją prywatną religią.”

Tori Amos (1963) amerykańska artystka rockowa, wokalistka i pianistka

Wywiady, „Glamour”, marzec 2005

O muzyce

„Pierwsze słowo pochodzi od dziecka.
Zanim to sobie uzasadnisz,
spróbuj je powtórzyć.
Pierwsze słowo zdążyło już
dojrzeć, umrzeć i zmartwychwstać, gdy wciąż
potrzebne są religie, didaskalia na fiszkach
w pustej księdze.”

Rafał Gawin (1984)

Źródło: Kocia kołyska. Podrażnienia

O dzieciach

„Prędzej czy później ci, którzy nie uznają religii, zaczną gardzić takimi wartościami jak: czystość, patriotyzm, miłość do ludzkości.”

Fethullah Gülen (1941)

Sooner or later, those who do not recognize religion will come to despise such noble values as chastity, patriotism, and love of humanity. (ang.)
Źródło: Perły mądrości

O miłości

„Dawno już twierdziłem, że islamowi i muzułmańskim społeczeństwom więcej krzywdy wyrządzili na wpół wykształceni nauczyciele religijni, którzy wykorzystują religię jako instrument władzy, niż wszyscy wrogowie islamu razem wzięci. Dzisiaj mogę to tylko powtórzyć.”

Dževad Karahasan (1953)

Źródło: Magdalena Nycz-Waller, Esej: O ślepej wierze, której źle z oczu patrzy, czyli czy islam na nas dybie?, stosunki.pl, 30 maja 2011 http://stosunki.pl/?q=content/esej-o-%C5%9Blepej-wierze-kt%C3%B3rej-%C5%BAle-z-oczu-patrzy-czyli-czy-islam-na-nas-dybie

O wierze, O nauczycielach

„Z bardzo nielicznymi wyjątkami, współczesne autorytety umniejszyły znaczenie wszystkich systemów filozofii idealistycznej i głębszych aspektów studiów porównawczych nad religią. Tłumaczenia autorów klasycznych mogą się ogromnie różnić, ale w większości przypadków najszlachetniejsze poglądy zostały usunięte lub umniejszone. Ci bardziej szczerzy autorzy, których wiedza na temat starożytnych języków była gruntowna, nigdy nie zostali włączeni do zbioru lektur obowiązkowych, a nauczanie zostało oparte w wielkiej mierze na akceptacji sterylnego materializmu.”

Manly Palmer Hall (1901–1990)

The Secret Teachings of All Ages

O wiedzę

„Ostatniego imama w polskiej armii mieliśmy w 1939 r. Teraz jest szansa, że przed upływem roku znów zacznie działać. To byłby dowód, że Polska jest krajem tolerancyjnym i szanuje inne religie. W Europie imam działa np. w armii austriackiej. Wyznawcy Allaha mają też swoich duchownych w wojsku amerykańskim.”

Tomasz Miśkiewicz (1977) mufti RP od 2004

o powołaniu instytucji imamatu w polskim wojsku. Źródło: gazeta.pl. 8 lutego 2006 http://wiadomosci.gazeta.pl/Wiadomosci/1,80708,3152761.html

O szansie

„Religia – córka Nadziei i Strachu, tłumacząca Ignorantom naturę Niepoznawalnego.”

Ambrose Bierce (1842–1914) amerykański dziennikarz, satyryk i pisarz

O strachu, O naturze, O córce

„Bronisław Komorowski podał ateistyczną motywację przeniesienia krzyża, a to ona decyduje o wartości i moralności postępowania. Otóż prezydent elekt argumentował, że krzyż nie może stać na Krakowskim Przedmieściu, gdyż Pałac Prezydencki jest miejscem publicznym, państwowym i świeckim, czyli krzyż nie ma nic do życia publicznego w Polsce, może stać jedynie w kościele lub miejscu niepaństwowym. Argumentację tę podnieśli także politycy PO, SLD i ci wszyscy, którzy opowiadają się za ateizmem politycznym i państwowym, w myśl którego religia i krzyż mogą istnieć tylko na forum prywatnym, publicznie zaś musi panować ateizm.”

Czesław Bartnik (1929) polski teolog, duchowny katolicki, poeta

Źródło: Antykrzyżowcy, naszdziennik.pl, 31 lipca 2010 http://www.naszdziennik.pl/index.php?typ=my&dat=20100731&id=my31.txt

O motywacji, O myślach, O myśleniu

„Jeśli kto zburzy poczucie obowiązku i religię, to zrobią to właśnie bogacze.”

Gilbert Keith Chesterton (1874–1936) pisarz angielski

Postać: Syme
Człowiek, który był Czwartkiem

„Religia to nie tylko kościół, do którego człowiek idzie okazyjnie, aby się pomodlić; religia to świat, w którym trzeba stale żyć.”

Gilbert Keith Chesterton (1874–1936) pisarz angielski

Źródło: Marta Żurawiecka, Z księdzem Twardowskim 2014, Wyd. Diecezjalne i Drukarnia w Sandomierzu, Sandomierz 2013, s. 208.

O świecie

„Socjalistyczne wytłumaczenie tego napięcia [istnienia zła]: ludzie są nikczemni, ponieważ są biedni, nie wyjaśnia faktów. Nigdy przedtem poziom życia nie był tak wysoki. Nie wszyscy bogaci są cnotliwi i nie wszyscy ubodzy są niegodziwi. Gdybyś posiadał wszystkie pieniądze świata, wciąż byłaby w tobie owa skłonność do zła. Jeśli bieda miała być przyczyną zła, dlaczego przestępczość młodocianych wzrasta w okresach dobrobytu i dlaczego religia rozkwita poprzez śluby ubóstwa? Gdyby bieda była przyczyną zła, wówczas bogaci powinni być źródłem wszelkich cnót. Jeśli tak jest, dlaczego zamożni nie są wzorem cnót?”

Fulton John Sheen (1895–1979) amerykański duchowny katolicki, arcybiskup

Wstęp do religii
Źródło: s. 36

O pieniądzach, O ludziach, O ślubie

„Religii chrześcijańskiej nie tylko od pierwszej chwili towarzyszyły cuda, ale i dzisiaj trzeba cudu, żeby ktokolwiek rozsądny w nią wierzył.”

David Hume (1711–1776) brytyjski filozof, pisarz i historyk

„Marks (…) aż do końca pozostał wiernym zasadniczo Feuerbachowskiej myśli o reintegracji. Myśl ta polegała na następującym: człowiek wyrzuca poza siebie wyniki własnej swej twórczości – religię, sztukę, prawo itd., i traktuje je jako byty niezawisłe, którym on służy; w gruncie rzeczy służy jednak zawsze sobie, gdyż temu, co sam stworzył. Uznanie tego jest uświadomieniem sobie własnych bogactw, wcieleniem na nowo w człowieka tego, co wyłonił on z siebie, a zarazem jego wyzwoleniem.”

Stanisław Brzozowski (1878–1911) polski pisarz i filozof

fragment przedmowy.
Kultura i życie (1907)

O myślach, O bogactwie, O myśleniu

„Są pewne siły, bardzo potężne, bardzo bogate, które chcą opanować przede wszystkim media i dlatego ich tak strasznie denerwuje, że są media niezależne: Radio Maryja, Telewizja Trwam, Nasz Dziennik. Tego nie mogą znieść, dlatego wykorzystują każdą okazję, by zwalczyć te media, by je zohydzić w oczach całego narodu, bo ich zdaniem prawo do istnienia, do działania mają tylko ci, którzy kłamią na temat Boga i religii, którzy czasami udają fałszywych przyjaciół Pana Boga i Kościoła katolickiego, którzy udają katolickich dziennikarzy, a robią wszystko, by zniszczyć świadomość religijną, chrześcijańską w duszy polskiego narodu. To jest to, co Ojciec Święty Jan Paweł II w swej książce „Pamięć i tożsamość” nazwał nową ideologią zła. Jest to ideologia w jakimś sensie być może gorsza niż minione, bo jest bardziej podstępna, bo oddziaływuje przez media na miliony ludzi, zwłaszcza młodych ludzi.”

Stanisław Wielgus (1939) polski arcybiskup katolicki

Źródło: Homilia w sanktuarium w Chodle podczas uroczystości ku czci Narodzenia NMP i uroczystości dożynkowej, 8 września 2007.

O Bogu, O ludziach, O duszy, O sile

„Długa jest lista okrucieństw, jakich dopuściła się ludzkość wobec samej siebie; niejeden naród cierpiał z powodu wygnania. Jednak na żaden inny lud nie miało ono równie druzgocącego wpływu, jak na Indian żyjących we wschodniej części kontynentu. Indianie byli uwrażliwieni na wszelkie aspekty swego naturalnego otoczenia. Zamieszkiwali otwartą przestrzeń. Znali każde okoliczne bagno, każdą polanę, każde wzgórze, każdą skałę, każde źródło i każdy potok tak dobrze, jak może je znać jedynie myśliwy. Nigdy do końca nie pojęli zasady ustanawiającej prywatną własność gruntów – było to dla nich czymś równie niepojętym jak prywatna własność powietrza – lecz kochali swoją ziemię bardziej, niż był ją w stanie pokochać jakikolwiek właściciel. Czuli się jej częścią, jak skały i drzewa, zwierzęta i ptaki. Ich ojczyzna była świętą ziemią, godną czci jako miejsce spoczynku kości ich przodków i stanowiącą naturalne sanktuarium ich religii. Indianie wierzyli, że jej wodospady i grzbiety górskie, jej chmury i mgły, jej doliny i łąki zamieszkują liczne duchy, z którymi pozostawali w codziennym kontakcie. To właśnie z tej obmywanej deszczami krainy lasów, strumieni, jezior – do której przynależeli dzięki tradycji swoich przodków i własnym aspiracjom duchowym – Indianie zostali wygnani na suche i bezdrzewne równiny położone daleko na zachodzie, w bezludne rejony znane pod nazwą Wielkiego Amerykańskiego Pustkowia”

Dale Van Every (1896–1976)

Great American Desert
Źródło: The Disinherited; cyt. za: Howard Zinn, Ludowa historia Stanów Zjednoczonych. Od roku 1492 do dziś, tłum. Andrzej Wojtasik, Wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2016, s. 190.

O ludziach, O historii, O ptakach, O cierpieniu

„Demokracja sprawdza się w Europie. W Afryce są inne tradycje. Proszę popatrzeć na dzisiejszą Etiopię. Mówi się, że wprowadzono system wielopartyjny, ale tak naprawdę jedynie przywrócono system plemienny. Każdy jest lojalny wobec swojego plemienia albo swojej religii, a nie żadnej partii. Tak samo jest w Sudanie, Rwandzie, Burundi, Kongo, Kenii. Wszędzie. Świat niedługo zobaczy takie wojny w Afryce, jakich jeszcze nigdy nie widział. Straszliwe wojny plemienne.”

Mengystu Hajle Marjam (1937) etiopski wojskowy i polityk komunistyczny

Źródło: Riccardo Orizio, Diabeł na emeryturze. Rozmowy z siedmioma dyktatorami., Poznań 2004

O wojnie, O świecie, O demokracji

„Wyobraź sobie, że nie ma krajów i narodów
To nie jest trudne
Nie ma niczego, za co mielibyśmy zabijać, umierać
Nie ma religii
Wyobraź sobie tylko – wszyscy ludzie
Żyją w pokoju”

John Lennon (1940–1980) muzyk rockowy, członek The Beatles

Utwór: Imagine, z płyty Imagine

O ludziach, O pokoju

„To jest pewne, że jemu (papieżowi) Kościół się w rękach nie rozlezie. Z całą pewnością. A, że będzie mu trudno… ja sądzę, że w Niemczech będzie mu najtrudniej. Ja pisałem do Niemców, czy wy pokażecie tyle miłości do swojego papieża, jak my do swojego? Na to niektórzy Niemcy powiedzieli, że to Niemiec, ale Bawarczyk. To dla Kościoła będzie wiele znaczyć, ale dla Niemiec nie. To ciekawe, że po tylu latach papieżami nie – Włochami zostali najpierw Polak, później Niemiec. (…) Papież Benedykt XV domagał się niepodległości Polski, pisał listy w tej sprawie, pomagał Polakom, opiekował się między innymi polskimi uchodźcami. To wskazuje, że (u obecnego papieża) również nie będzie niechęci do Polaków. Jednak na pewno uprzywilejowana pozycja Polaków w Rzymie się skończy. To zrozumiałe. Papież Jan Paweł II dał nam 26 lat byśmy się nauczyli wiary. Teraz trzeba będzie się uczyć na nowo religii. Dopiero okaże się, co nam dał Jan Paweł II. Czy rzeczywiście związał nas bliżej z wiarą, Kościołem, Bogiem, czy też uczynił z nas snobów, którzy zrobili sobie idola z papieża. To będzie dla nas wszystkich wielki sprawdzian.”

Leon Knabit (1929) polski duchowny katolicki, benedyktyn, katecheta

po wybraniu papieża Benedykta XVI. Źródło: Sylwia Miszczak, O. Leon dla WP: czeka nas wielki sprawdzian wiary i religijności http://wiadomosci.wp.pl/kat,10812,title,O-Leon-dla-WP-czeka-nas-wielki-sprawdzian-wiary-i-religijnosci,wid,7035664,wiadomosc.html, wp.pl, 21 kwietnia 2005.

O Bogu, O wierze, O czekaniu

„Jeżeli tedy kto na świecie, tedym też i ja był ciekaw chcieć wiedzieć coby był Bóg? Lecz w tym ratować mię nie mogły wszystkie kupy ani pogańskich, ani chrześcijańskich teologantów. Wszechmocności, mądrości, sprawiedliwości, Opatrzności Boskiej i rządów Jego napatrzyłem się oczyma, namacałem się rękoma, jako i wszyscy insi, co troszeczkę tylko rozumu mieli, ale o Istności Jego dokładnie się niczego dowiedzieć nie mógł.
A na ostatek, nie tylko o tak wielkiej rzeczy, nikt mnie informować nie mógł; czembym był sam? I czem była dusza moja? Nie rzekąc, żebym miał wiedzieć, coby był Bóg? A jeśli to przechodziło umysł mój, a podobno i ogólnoludzki, co za wina moja? Zawszem się brzydził kwestiami o religię i nie wdawałem się w nie (…). Dawno się już temu dziwują oczy moje na świecie, że kiedy Bóg lekko i krótko które prowincyje karać chce, to polityczne tylko kwestie jakie na nie przypuszcza, a kiedy okrutnie i z gruntu karać ich chce, to kwestie o religię diabłu wzniecać każe.”

Krzysztof Arciszewski (1592–1656) generał artylerii Holandii, Brazylii i Polski oraz admirał floty Brazylii

w liście do Władysława IV, Amsterdam, 1 września 1637 r.
Źródło: Stanisław Grzybowski, Dzieje Polski i Litwy (1506–1648), Kraków 2000.

O Bogu, O sprawiedliwości, O duszy

„Nasza religia jest zatem stworzona, by być w harmonii z tym, co chce nam dać Natura. Nasza religia powstała, aby pomóc promować, propagować, rozmnażać i udoskonalać Białą Rasę we wszystkim. Nie ma bardziej szczytnego celu, ani bardziej wzniosłej religii niż ta, która przyczynia się do podtrzymywania i poprawy najdoskonalszego dzieła Natury – Białej Rasy.”

Ben Klassen (1918–1993)

o Ruchu Twórczości.
Odwieczna Religia Natury

O naturze

„Wasza Świątobliwość stwarza nam – Nigeryjczykom – rzadką okazję pokazania całemu światu, że chociaż w naszym kraju istnieją różne wiary, to jednak żyjemy między sobą w zgodzie, szanując swoje religie i jednocząc się w ważniejszych sytuacjach, jak to ma miejsce dzisiaj. Tak wybitny mąż pokoju, jakim jest Wasza Świątobliwość, budzi stale szacunek i miłość wśród wyznawców wszystkich religii. Zbyteczne byłoby dodawać, że Wasza świątobliwość jest para excellence mężem pokoju, który walczy o wzajemne zrozumienie między narodami należącymi do różnych wiar i przekonań. Nauczanie Papieża o godności i wartości osoby ludzkiej sprawiło, że pokochały go miliony osób również spoza wspólnoty katolickiej.”

Shehu Shagari (1925–2018) nigeryjski polityk

Źródło: Jan Paweł II…, op. cit., s. 336.

O miłości, O świecie, O pokoju, O wierze

„Po tym jak zostałeś zapoznany z Wieczną Dharmą, Ścieżką i Guru, szanuj wszystkie religie oraz wierzenia.”

Dharma Sangha (1990)

Źródło: etapasvi.com http://www.etapasvi.com/pl/

„Niech pan nie lekceważy mądrości Kościoła. Kościół to jedyna dyktatura, jaka od dwóch tysięcy lat nie została obalona.”

Erich Maria Remarque książka Czarny obelisk

o księżach i religii.
Czarny obelisk (1956)

„Twierdzę, że każdy monoteizm jest ze swej istoty tworem fundamentalistycznym. Nie może być wątpliwości co do tego, że np. judaizm, chrześcijaństwo i islam są wyraźnymi monoteizmami, a więc religiami, w których wiara w osobowego Boga znajduje się na najważniejszym, centralnym miejscu. (…) Na tym właśnie polega najbardziej fundamentalny fundamentalizm tych religii. Albowiem nakazują one, dekretują, ustanawiają jako absolutną miarę coś (tzn. wiarę w osobowego Boga), co w żadnym razie nie jest absolutnie przekonywające, dowiedzione czy niekwestionowane. Osobowy Bóg jako praźródło, praprzyczyna wszelkiej rzeczywistości ma być ostateczną instancją, która rozwiązuje wszystkie problemy ludzi i świata, naprawia wszelkie zło. W gruncie rzeczy jednak wiara w osobowego Boga nie rozwiązuje ani jednego problemu, przeciwnie: przez samo założenie istnienia Boga problemy stają się jeszcze większe. Również osobowy Bóg jako taki sam w sobie jest kolejną zagadką.”

Hubertus Mynarek (1929)

Zakaz myślenia. Fundamentalizm w chrześcijaństwie i islamie
Źródło: s. 41

O Bogu, O ludziach, O wierze, O rzeczywostości

„Na ulotce rozdawanej w kinach widnieje logo następujących sponsorów: radiowa Trójka, Religia. tv, „Tygodnik Powszechny”, „Więź”, „Film”, „Gazeta Wyborcza”, „Metro”, AMS i Gazeta. pl. Łatwo rozpoznać zaprzyjaźnione między sobą środowiska i gremia, połączone więziami ideologicznymi, finansowymi i przyjacielskimi oraz koligacjami rodzinnymi. To w dużym stopniu forpoczta „Kościoła otwartego”, który w ostatnim okresie przeżywa coraz głębszy kryzys, a więc i coraz większą frustrację i irytację. Jednak tym razem znów posunięto się zbyt daleko, co można porównać z hucpą wydania przez krakowski Znak oszczerczej i antypolskiej książki Jana T. Grossa. Potwierdza się zasada, że przekraczanie granic bezkarności rodzi pokusę ponawiania i nasilania zasiewu cynizmu.”

Waldemar Chrostowski (1951)

o filmie Habemus Papam. Mamy papieża.
Źródło: Film o Kościele bez Boga, „Nasz Dziennik” nr 100 (4335), 28–29 kwietnia 2012

O Bogu, O książkach

„Judaizm jest religią nacjonalistyczną. A chrześcijaństwo wykracza poza nacjonalizmy. Poza tym jest w nim cały szereg rzeczy, których w judaizmie nie ma. Wyznawcy judaizmu to nasi przodkowie, my od nich pochodzimy, jesteśmy sektą żydowską. Ale judaizm to dla nas etap poprzedni. Mam wielką do niego sympatię, ale mówić, że jest komplementarny, to przesada. To stawianie obu na tej samej płaszczyźnie, czego ja nie jestem skłonny robić. Między Starym Testamentem a Ewangelią jest jeszcze kultura grecka. Chrześcijaństwo jest pod wpływem kultury greckiej, judaizm nie. Nie zapominajmy też, że idea jednego Boga pochodzi od Egipcjan.”

Józef Maria Bocheński (1902–1995) polski duchowny katolicki, dominikanin, filozof

Między logiką a wiarą
Źródło: s. 181, 182

O Bogu, O zapominaniu

„W religiach rozpoczęła się już zmiana kierunku rozwoju. Pewnego dnia powiemy za Rumim: „Jeśli istnieje ktoś miłujący na tym świecie, to jestem nim Ja.””

Willigis Jäger (1925) filozof niemiecki, benedyktyn i mistrz zen

O zmianach

„Za ateizmem przemawia wiele argumentów. Więcej niż za religią. W gruncie rzeczy to logiczne, żeby być ateistą. Tak jak logiczne i rozumne jest to, żeby się nie zakochać… A przecież ludzie nie są w tym przypadku logiczni. Na szczęście.”

Józef Tischner (1931–2000) filozof polski, ksiądz katolicki

O szczęściu, O ludziach

„Benedykt i konserwatyści tego typu, trzymając się sztywno tego, co jest niby odwieczną tradycją, całkowicie ją w rzeczywistości mistyfikują. To jest katolicyzm kontrreformacyjny, gdzie pewna żywa wcześniejsza tradycja, którą cechowały ciągłe przesunięcia w rozumieniu dogmatów, zostaje zamieniona w taką sztywną, niby-ponadhistoryczną doktrynę. Ma nam dostarczyć już wyłącznie światła pewności.”

Tadeusz Bartoś (1967) polski teolog i filozof

Źródło: rozmowa Cezarego Michalskiego, Kulturowy konserwatyzm to nie jest religia, krytykapolityczna.pl, 25 grudnia 2012 http://www.krytykapolityczna.pl/artykuly/opinie/20121225/bartos-kulturowy-konserwatyzm-nie-jest-religia

O rzeczywostości

„W naszych czasach brakuje uduchowienia. Można je znaleźć jedynie w muzyce, filmach czy książkach. Chciałbym zachęcić ludzi, by je odkryli. Nie mówię im, kim jest Bóg. Podejrzewam, że religia wszędzie jest już biznesem, choć jej związki z polityką i kapitalizmem najwyraźniej widać w Ameryce. W Europie nadal traktuje się ją z szacunkiem. Nie jestem przeciwnikiem religii, ale nie podoba mi się, kiedy ludzie wykorzystują ją do własnych celów.”

Marilyn Manson (1969) kontrowersyjny muzyk amerykański

Źródło: „Wprost”, 19 listopad 2000

O Bogu, O ludziach, O książkach, O biznesie

„Katolicyzm nie jest lubiany. Prawdę mówiąc, poza buddystami, którzy na ogół o wszystkich mówią dobrze, nie spotkałem nikogo, kto darzyłby katolików sympatią.”

Jan Hartman (1967) polski filozof, bioetyk, wydawca, publicysta, polityk

Źródło: artykuł opublikowany na stronie www.liberte.pl: Mój dziwny kraj i jego dziwna religia

„Tak jak Ich Miłoście książęta, panowie, dygnitarze, rycerstwo, szlachta, naród chrześcijański z różnych ziem i powiatów i z województwa kijowskiego trwają wiernie przy starożytnej religii prawosławnej i przy osobach duchownych tej religii wiernych (…), tak i my stoimy. Będąc synami tejże soborowej apostolskiej Cerkwi wschodniej, w imieniu całego wojska Kozaków Zaporoskich (…), razem z Ich Miłościami panami i ludem tej wiary prawosławnej, religii starożytnej, chcemy stać przy osobach duchownych, które nie odstąpiły i nie wyparły się jej, i przeciwko zawziętości napastników na naszą starożytną religię prawosławną swoimi głowami bronić jej będziemy.”

Piotr Konaszewicz-Sahajdaczny (1582–1622) kozacki hetman sahajdaczny

w liście protestacyjnym sygnowanym przez radę kozacką, Bezawłuk, 1610.
Źródło: Władysław A. Serczyk, Na dalekiej Ukrainie. Dzieje Kozaczyzny do 1648 roku, WL, Kraków 1984.

O ludziach, O wierze

„Dzisiaj państwo przegrało z fanatyzmem religijnym. Nie ma tutaj mowy o walce z religią, z krzyżami, ale jest mowa o zachowaniu pewnych standardów, które obowiązują w całym cywilizowanym świecie.”

Tomasz Kamiński (1979) polski polityk

Źródło: gazeta.pl http://wiadomosci.gazeta.pl/Wiadomosci/1,80269,8209128,_Panstwo_przegralo_z_fanatyzmem_religijnym___SLD_o.html

O zachowaniu, O walce

„Obecnie nie ma – jak w czasach KPZR – kolektywów pracowniczych i podstawowych organizacji partyjnych w zakładach pracy, nie ma wychowawców i opiekunów, a to oznacza, iż tylko religia może wpoić człowiekowi ogólnoludzkie wartości.”

Władimir Putin (1952) rosyjski polityk

O sobie i swoich poglądach
Źródło: PAP, 30 sierpnia 2002

„Tak naprawdę, jest tyle religii co ludzi na świecie.”

Mohandas Karamchand Gandhi (1869–1948) Indyjski przywódca polityczny i religijny

In reality there are as many religions as there are individuals. (ang.)

O ludziach

„Państwo dąży do ogarnięcia wszystkich potrzeb, całego człowieka. Reguluje nie tylko warunki bezpieczeństwa i obrony, lecz także wychowanie, religię, oświatę, postępowanie prywatne i publiczne, warunki ekonomiczne, higienę, moralność; wszystko bowiem zahacza o interesy państwowe i wszystko może zagrażać podwalinom jego istnienia.”

Edward Abramowski (1868–1918) polski filozof i działacz polityczny

Źródło: Nowa etyka w: Edward Abramowski, Pisma, tom I http://dir.icm.edu.pl/pl/Pisma/Tom_1/74, Warszawa 1924.

O morzu

„Domagam się od lat życzliwości dla wszelkich grup światopoglądowych w Polsce, dla wyznawców wszelkich religii, w tym także niechrześcijańskich. Domagam się wolności również dla ateistów, agnostyków i ludzi bezwyznaniowych. Moje poglądy są świadomie zniekształcane w mediach.”

Maria Szyszkowska (1937) polska działaczka polityczna, filozof

O ludziach, O wolności

„Tak zwana religia rozumu jest z reguły wyzuta albo z rozumu, albo z religii, albo z nich obojgu.”

Claus Harms (1778–1855)

„Błogosławieństwem jest to, że na Zachodzie zadomowiły się religie Wschodu. Przywracają nam to, o czym my, chrześcijanie, zapomnieliśmy. Idąc ich śladem, odkrywamy nasze własne mistyczne skarby.”

Willigis Jäger (1925) filozof niemiecki, benedyktyn i mistrz zen

„Nie istnieje coś takiego, jak dobry wpływ, panie Gray. Każdy wpływ jest niemoralny - niemoralny z naukowego punktu widzenia.
- Dlaczego?
- Kiedy bowiem się na kogoś wpływa, daje mu się własną duszę. Taki człowiek nie ma już własnych myśli, nie płoną w nim jego własne namiętności. Własne cnoty nie są już dla niego realne. Także jego grzechy, jeśli w ogóle jest coś takiego, są zapożyczone. Staje się echem muzyki kogoś innego, aktorem odgrywającym rolę, która nie została dla niego napisana. Celem życia człowieka jest rozwijanie samego siebie. Doskonałe poznanie własnej natury - oto po co tu jesteśmy. W dzisiejszych czasach ludzie boją się samych siebie. Zapomnieli o najwyższym obowiązku, obowiązku, jaki każdy z nas ma wobec samego siebie. Oczywiście są miłosierni. Karmią głodnych i odziewają żebraków. Ale ich własne dusze są nagie i głodne. Nasza rasa utraciła całą odwagę. Może zresztą nie mieliśmy jej nigdy. Lęk przed społeczeństwem, które jest fundamentem moralności, i lęk przed Bogiem, który jest tajemnicą religii - one nami rządzą. A jednak (…) uważam, że gdyby choć jeden człowiek przeżył swe życie w pełni, nadał formę każdemu uczuciu, wyraził każdą myśl, zrealizował każde marzenie, uważam, że świat otrzymałby tak świeży impuls radości, że wyzbylibyśmy się wszystkich naszych średniowiecznych ułomności i powrócili do helleńskiego ideału - a może nawet do czegoś jeszcze doskonalszego i bogatszego niż ten ideał. Niestety, nawet najodważniejszy z nas boi się samego siebie. Tragicznym przedłużeniem okaleczeń, jakim poddają się dzicy, są szpecące nasze życie wyrzeczenia, które dodatkowo ściągają na nas karę. Każdy impuls, który usiłujemy w sobie zdusić, rozplenia się w naszym umyśle i zatruwa nas. Ciało, grzesząc, oczyszcza się poprzez działanie. Wtedy nie pozostaje nic, poza wspomnieniem przyjemności czy luksusem, jakim jest żal. Jedynym sposobem przezwyciężenia pokus jest uleganie im. Zacznij się opierać, a twa dusza rozchoruje się z tęsknoty za tym, czego sobie odmówiła, z pragnienia tego, co jej potworne prawa uczyniły potwornym i bezprawnym. Ktoś powiedział, że wielkie wydarzenia tego świata zachodzą w umyśle. W umyśle też - i tylko w nim - pojawiają się największe grzechy tego świata.”

Oscar Wilde książka Portret Doriana Graya

The Picture of Dorian Gray

O myślach, O myśleniu, O naturze, O życiu

„Otóż, jak już wspominałem, nie mam żadnych zastrzeżeń wobec religii jakiegokolwiek człowieka, bez względu na to, jaka ona jest - dopóki ów człowiek nie zabija czy nie lży innego, dlatego że ten jej również nie wyznaje. Kiedy jednak religia tego człowieka staje się wręcz opętana, kiedy okazuje się oczywistą dla niego udręką i koniec końców czyni tę naszą ziemię zajazdem wielce niewygodnym do mieszkania - wtedy uważam, że wielki czas wziąć owego osobnika na stronę i przedyskutować z nim rzecz całą.”

Herman Melville książka Moby Dick

Ismael, Moby-Dick or, The Whale
Źródło: Moby Dick

O udręce, O czasie

„Religia – każda religia – pozwala myśleć spokojnie, że tak, jak jest teraz, będzie zawsze, że wszystko zostało obmyślone i zaplanowane od tej chwili aż do skończenia czasów i że zawsze rządziła i będzie rządzić nami ta sama moc – jakiś bóg czy bogowie. Gdyby człowiek wierzący miał dopuszczać, że władza rządząca światem podlega zmianom, kto mógłby mu obiecać życie wieczne? A panujący – królowie, cesarze – uczepili się tej idei: nasza władza nie powinna się zmieniać, ponieważ opiera się na Wielkiej Władzy, która nigdy się nie zmienia – na prawie boskim. Religii potrzebna jest niezmienność. Stąd, na przykład, tak niesłychanie gwałtowne reakcje Kościoła katolickiego, kiedy jacyś goście sto czy dwieście lat temu zaczęli przegrzebywać skamieliny, jaskinie, kości, udowadniając, że świat jest o wiele starszy, niż głosi Biblia, i że nie zawsze wyglądał tak, jak wygląda teraz: że żyły na nim dziwne zwierzęta, że krowy i pchły nie zostały stworzone przez Boga, lecz powstały w wyniku ewolucji gatunków, że my, ludzie, byliśmy bardzo specyficznymi małpami. Nic nie mogło brzmieć równie wywrotowo – i odkrycie to wywróciło wszystko do góry nogami.”

Martín Caparrós (1957)

El hambre

O myślach, O myśleniu, O życiu, O Bogu

„[Religia]
Musi to być metafizyka popularna, która, jako taka, musi łączyć w sobie rozmaite i rzadkie przymioty, mianowicie: jasność i prostotę, połączoną z niejasnością, a nawet w stosownem miejscu zawiłością; następnie dogmaty jej muszą mieścić w sobie rozumną i wystarczającą etykę; przedewszystkiem zaś powinna przynosić niewyczerpany zapas pociechy w cierpieniach i śmierci; z tego wynika, że będzie mogła być prawdziwą tylko w przenośni, a nie w dosłownem tego słowa znaczeniu; dalej musi jako podstawę posiadać autorytet, zankcjonowany przez starożytność, ogólne uznanie, pomniki pisane, ton i sposób dykcyi, a są to właściwości, które tak trudno połączyć, że niejeden, gdyby zadał sobie trud rozważyć to, nie byłby zbyt pochopny do podkopywania religii, lecz szanowałby ją, jako największy skarb ludzkości. Kto chce krytykować religię, niechaj zawsze najpierw uprzytomni sobie ilość i wartość etyczną tych, dla których religia jest przeznaczona.”

Arthur Schopenhauer (1788–1860) filozof niemiecki

O śmierci, O cierpieniu

„W społeczeństwach, w których tylu ludzi cierpiało głód, ci, którzy byli od niego wolni, narzucali sobie posty. Głód zawsze stanowił formę pewnego oczyszczenia. Religie monoteistyczne kładą silny nacisk na stan braku pokarmu, starając się narzucić post, czyli kontrolowaną formę głodu, i udowodnić, że jakiś bóg i jego słudzy potrafią zmusić nas do robienia tego, czego byśmy inaczej nie zrobili. Zmusić do zadawania sobie gwałtu dla oddania hołdu najbardziej absolutnej władzy. Religia musi być narzucana wbrew naturze. Jest to kultura w postaci ekstremalnej: kultura, która tłumaczy ten świat, stwarzając inne. Post jest triumfem kultury, pomnikiem jej dumy. W myśleniu religijnym – takim, które zakłada, że istnieje coś lepszego niż ludzie, czyli że my, ludzie, jesteśmy rasą niższą – jedzenie stanowi wyraz słabości. Bylibyśmy lepsi, gdybyśmy nie musieli jeść. Jedzenie zawsze było pojmowane jako powinność przykra, niska. Istoty wyższe są od niej wolne. Tradycja chrześcijańska nie wspomina nigdzie, żeby Bóg cokolwiek jadł; w grecko-rzymskiej, na przykład, antropomorficzni bogowie żywili się nektarem i ambrozją. Post jest właściwy aniołom – twierdzili chrześcijanie – wykracza poza to, co naturalne. Pościć to znaczy akceptować zakłócenie naturalnego porządku, przyjąć porządek kulturowy, religijny, który jawi się jako nadprzyrodzony, czy raczej prenaturalny, uprzedni w stosunku do natury, stwarzający ją. Natura to dekadencja – ciało to dekadencja. Do dekadencji prowadzi karmienie ciała; to, co nadprzyrodzone, naprawia, koryguje ciało. Nie ma nic bardziej prymitywnego niż jeść, aby zaspokoić głód.”

Martín Caparrós (1957)

El hambre

O myślach, O myśleniu, O naturze, O cierpieniu

„Jeśli chcesz wychować zagorzałego ateistę, musisz udzielać mu surowych lekcji religii. To zawsze owocuje dobrymi skutkami.”

N.H. Kleinbaum (1948)

Dead Poets Society

„Ludzie wciąż mają różne religie i tożsamości narodowe. Gdy jednak mowa o sprawach praktycznych – jak buduje się państwo, gospodarkę, szpital albo bombę – okazuje się, że niemal wszyscy należymy do tej samej cywilizacji.”

Yuval Noah Harari (1976) izraelski historyk i profesor

21 lekcji na XXI wiek
Źródło: s. 147.

O ludziach

„Żydzi traktują synagogę nie tylko jako dom modlitwy, ale też jako miejsce spotkań, serdecznego witania przyjaciół, a nawet osobistych wrogów, rozmów i plotek. (…) I szum w Domu Bożym trwa nieustannie, przerywany tylko modlitwą, kazaniem rabina i śpiewem kantora – rzecz nie do pomyślenia w żadnej innej religii. Może to obcych trochę dziwić, ale świadczy o rodzinnym, ludzkim, intymnym stosunku religijnych Żydów do swego Boga.”

Włodzimierz Herman (1937) polski reżyser teatralny

Mój dybuk. W poszukiwaniu tożsamości: drogi, bezdroża, dygresje
Źródło: s. 143.

O Bogu, O domu

To tłumaczenie czeka na recenzję. Czy to jest poprawne?

„Każda religia jest tworem konceptualnego umysłu który próbuje opisać tajemnicę.”

Ram Dass (1931–2019)

O tajemnicy

„Alfred Whitehead mówił, że religia to najgłębszy rodzaj lojalności wobec świata. Herezja zaś - dodałabym - to najgłębszy rodzaj kontestacji. Każda herezja niesie ze sobą jakąś ideę zmiany świata. Dekonstrukcja obowiązującej wiary natychmiast prowadzi do nowych projektów na życie i istnienie społeczeństwa, do rewindykacji starych pojęć i zastąpienia ich nowymi.”

Olga Tokarczuk książka Księgi Jakubowe

Źródło: Literacki Nobel dla Olgi Tokarczuk. Przeczytaj esej noblistki: Jak pisałam "Księgi Jakubowe" https://wyborcza.pl/ksiazki/7,154165,25308071,literacki-nobel-dla-olgi-tokarczuk-przeczytaj-esej-noblistki.html, wyborcza.pl, 14 października 2019.

O życiu, O wierze, O pewności siebie

„Świadectwo wiary Cieplińskiego jest bardzo przekonywujące. Nie była ona dodatkiem w jego życiu, ale zasadą je porządkującą. Zdawał sobie sprawę z kim walczy i o co, że jest to bój o Polskę chrześcijańską. Nowe zniewolenie, które przyszło ze Wschodu, w programowy sposób zwalczało bowiem religię. Prześladowania ze strony komunistów wymierzone w Kościoły chrześcijańskie i ich wiernych w Rosji, Europie Środkowo-Wschodniej, przyniosło olbrzymi posiew męczeńskiej krwi. Tak działo się wszędzie na świecie, gdzie lewicowa ideologia totalitarna dochodziła do władzy. Walka z komunizmem w takich okolicznościach stawała się więc także obroną chrześcijańskich wartości i tradycji, które w zamierzeniu marksistów miały zostać wyeliminowane ze wszelkich przestrzeni życia społecznego.”

Jarosław Wąsowicz (1973)

o Łukaszu Cieplińskim Źródło: Ppłk Łukasz Ciepliński ps. „Pług”. Świadectwo wiary https://www.pch24.pl/-pplk-lukasz-cieplinski-ps--plug--swiadectwo-wiary,58587,i.html, pch24.pl

O wierze, O walce

„Polityka to nie religia, gdzie ufamy Panu Bogu. Do polityków należy mieć stosunek wręcz przeciwny: z zasady obdarzać ich głęboką nieufnością.”

Łukasz Warzecha (1975)

Źródło: Łukasz Warzecha Początek kadencji jak u Hitchcocka https://wiadomosci.onet.pl/tylko-w-onecie/poczatek-kadencji-jak-u-hitchcocka-opinia/hb6yp7w, onet.pl, 16 listopada 2019.

O Bogu

„To jest niezwykle ważne przesłanie, które niesie religia chrześcijańska. Każdy może przyjść do Boga, nawet jeżeli ma inne przekonania. To nieważne, czy jest biały, czy jest śniady, czy ma ciemną skórę. Jest człowiekiem, któremu my, jako chrześcijanie, jesteśmy winni szacunek, uznanie jego godności ludzkiej i tego samego w związku z tym oczekujemy od niego.”

Andrzej Duda (1972) polski polityk, prezydent, prawnik

Źródło: Prezydent Andrzej Duda: każdy może przyjść do Boga, nawet jeżeli ma inne przekonania http://www.pch24.pl/prezydent-andrzej-duda--kazdy-moze-przyjsc-do-boga--nawet-jezeli-ma-inne-przekonania,57387,i.html, pch24.pl, 7 stycznia 2018

O Bogu

„Naszym zdaniem, takie rozwiązanie – świeckie państwo i finansowy rozdział Kościoła od państwa – to jest coś co przysłuży się państwu i religii.”

Adrian Zandberg (1979) polski historyk i polityk lewicowy

Źródło: Zandberg chce skończyć z finansowaniem Kościoła przez państwo. „To nie jest utopia, to jest europejska normalność” https://wiadomosci.dziennik.pl/wybory-samorzadowe/artykuly/581925,zandberg-razem-finansowanie-kosciol-panstwo-samorzady-religia-wybory.html, dziennik.pl, 26 września 2018.

„Książka ta jest opowieścią o zabijaniu. O mordowaniu z zimną krwią, planowym i metodycznym, Starej Europy – katolickiej i monarchistycznej. Tej Europy, która jest jedyną prawdziwą Europą, zbudowaną na fundamentach Rzymu antycznego przez papieży Świętego Kościoła Rzymskiego oraz przez króla Franków i cesarza chrześcijańskiego Karola Wielkiego; Europą wielu narodów, państw i kultur, lecz jednej cywilizacji: chrześcijańsko-klasycznej, i jednej religii: rzymskokatolickiej; Europą, która nie istnieje i istnieć nie może poza równaniem: Europa=Zachód=Rzym=Katolicyzm.”

Jacek Bartyzel (1956) polski publicysta, działacz opozycji w czasach PRL

Źródło: Umierać, ale powoli. O monarchistycznej i katolickiej kontrrewolucji w krajach romańskich 1815–2000, op. cit., s. 9.

O książkach

„Na Mazurach po wojnie została zaledwie garstka autochtonów. Dlatego mówienie o przeszłości Prus Wschodnich wydaje mi się szczególnie ważne. Nic innego już zrobić nie możemy, ale możemy pamiętać. O ludziach, którzy żyli tutaj przed nami. O ich dorobku, kulturze, religii.”

Bernadeta Prandzioch (1989) Polska pisarka

Źródło: Tabu, czyli tajemnice Węgorzewa, „Gazeta Olsztyńska”, 14 września 2019 http://gazetaolsztynska.pl/607515,Tabu-czyli-tajemnice-Wegorzewa.html

O przeszłości, O wojnie

„Pierwszy czar – tabu – i drugi czar – sama religia – są wzajemnie powiązane w ciekawy sposób. Źródłem siły drugiego może być po części ochrona, którą zapewnia mu pierwszy. (…) Związek między tymi dwoma czarami został obrazowo przedstawiony w uroczej bajce Hansa Christiana Andersena Nowe szaty cesarza.”

Daniel Dennett (1942) filozof amerykański

Fałsze i mity, które stanowią „mądrość potoczną”, mogą czasem trwać nieograniczenie długo po prostu dlatego, że sam zamiar ujawnienia ich jest, za sprawą tabu, traktowany jako wstydliwy lub niestosowny. Wspólnie żywione wątpliwe domniemania bywają podtrzymywane przez całe lata lub nawet stulecia tylko dlatego, że każdy zakłada, iż ktoś inny zna jakieś dobre powody, by ich nie kwestionować, więc nikt nie ośmiela się tego uczynić.
Komentarz: podkreślenie autora.
Odczarowanie. Religia jako zjawisko naturalne
Źródło: s. 42.

O sile

„Niektórzy upatrują w religii największą nadzieję na pokój, łódź ratunkową, na której nie należy wprowadzać zamieszania, bo można ją wywrócić, a wtedy wszyscy zginiemy; inni natomiast widzą w religijnej samoidentyfikacji główne źródło konfliktów i przemocy na świecie i wierzą równie mocno, że przekonania religijne są niefortunnym substytutem chłodnego, opartego na wiedzy rozumowania. Dobrymi intencjami wybrukowane są obie drogi. Kto ma rację? Nie wiem. Nie wiedzą tego również miliardy ludzi żarliwie religijnych. Nie wiedzą tego także ateiści, przekonani, że świat byłby dużo lepszy, gdyby wszystkie religie zeń znikły. Jest tu jednak pewna asymetria: ateiści są na ogół przychylni wszelkiemu wnikliwemu i obiektywnemu badaniu ich poglądów, praktyk i argumentów. (Prawdę mówiąc, ich nieustanne żądanie samokontroli bywa zgoła nużące). Ludzie religijni natomiast często traktują tych, którzy chcą badać ich poglądy, jako impertynentów i świętokradców.”

Daniel Dennett (1942) filozof amerykański

Odczarowanie. Religia jako zjawisko naturalne
Źródło: s. 40.

O wiedzę, O ludziach, O świecie, O pokoju

„Czarem, który – jak twierdzę – trzeba zdjąć, jest tabu zakazujące naukowego, niczym nieskrępowanego badania religii jako jednego z wielu zjawisk naturalnych.”

Daniel Dennett (1942) filozof amerykański

Odczarowanie. Religia jako zjawisko naturalne
Źródło: s. 41.

O zdjęciach

„Ale istnieje jeszcze inna możliwość sakramentalnego rozumienia historii. Historię można również rozpatrywać z punktu widzenia jej definitywnego końca, z punktu widzenia nieba lub piekła. Wszystko staje się wtedy, w odniesieniu do ostatecznego końca, przygotowującym sakramentem: stworzenie świata, narody, religie, wspólnoty polityczne, Jezus Chrystus i Kościół. Tym samym wszystko staje się przedostatnim ogniwem łączącym i antycypującym symbolem końca. Kiedy wreszcie nastąpi koniec, wtedy - jak mówi tradycja już po Chrystusie - będą miały swój koniec również i funkcje sakramentów. Bez pośrednictwa nośników znaczeń będziemy spoglądać wszystkiemu twarzą w twarz.”

Leonardo Boff (1938)

Sakramenty Kościoła (Os Sacramentos da Vida e a Vida dos Sacramentos; 1977)
Źródło: s. 39.

Chrystus, O piekle, O historii

„Spowiedź to naturalna przestrzeń naruszania intymności dzieci. Jak trafnie zauważa ks. prof. Andrzej Kobyliński, w Polsce wciąż nie uwzględniamy szerokiej gamy zachowań, które są faktycznie molestowaniem seksualnym: to np. erotyczne podteksty w trakcie spowiedzi, seksualne komentarze na lekcjach religii. Od tego się zaczyna. Może gdyby Kościół nie zwalczał tak histerycznie edukacji seksualnej maluczkich, dzieci umiałyby się obronić, odważyłyby się o swoich krzywdach opowiedzieć rodzicom?”

Stanisław Obirek (1956) teolog polski, były jezuita

Źródło: Obirek i Nowak o pedofilii w Kościele: Ci księża dali nam swoją uwagę, radę i cierpliwość. Ta misternie utkana sieć była pułapką http://wyborcza.pl/magazyn/7,124059,24772239,obirek-i-nowak-o-pedofilii-w-kosciele-ci-ksieza-dali-nam.html#S.srodkowaNajwieksza-K.C-P.-B.1-L.4.gruby, wyborcza.pl, 11 maja 2019.

O dzieciach, O rodzicach, O zachowaniu

„Pomimo dziesiątek tysięcy eksperymentalnych prób, nikomu nie udało się uzyskać choćby jednego doświadczalnego wyniku, który podważałby teorię względności bądź teorię kwantową. Jest oczywiste, że pierwsza osoba, która zdoła wykonać taki eksperyment, ma Nagrodę Nobla w kieszeni. Bowiem za skuteczne kontestowanie status quo w fizyce się nagradza, a nie ekskomunikuje, jak w religii.”

Andrzej Dragan (1978) polski fizyk i fotograf

Kwantechizm czyli klatka na ludzi
Źródło: s. 216.

„Są tacy, którzy chcą nam odebrać wolność poglądów, wolność słowa, ba, wolność sumienia, wolność religii. (…) Którzy w gruncie rzeczy zapowiadają, że w Polsce, jeśli zwyciężą, zniesiona zostanie demokracja, a ogromna część społeczeństwa o poglądach innych niż te, które oni głoszą, będzie w gruncie rzeczy wyłączona z czynnej polityki. Krótko mówiąc, jest o co zabiegać. Kampania będzie rozstrzygała o tym czy w Polsce ta równość i wolność będzie czy też zostanie podważona. Pani Holland powiedziała kiedyś, nie tak dawno temu, te słowa, które są tak często powtarzane: żeby było jak było. Otóż szanowni państwo, jeśli nasi przeciwnicy wygrają, będzie gorzej niż było.”

Jarosław Kaczyński (1949) polski polityk, premier RP

Źródło: Gildia Reżyserów Polskich staje w obronie Agnieszki Holland. List otwarty do Jarosława Kaczyńskiego https://wiadomosci.onet.pl/kraj/gildia-rezyserow-polskich-staje-w-obronie-agnieszki-holland-list-otwarty-do-jaroslawa/czep25f, onet.pl, 25 lutego 2019.

O wolności, O demokracji

„Niewielu późniejszych guru dorównało Jezusowi, jeśli chodzi o prostotę i bezpośredni charakter przesłania. Musimy jednak pamiętać, że posiadamy bardzo ograniczony zasób informacji. Gdyby ludzkość dysponowała szczegółowymi danymi biograficznymi na temat Jezusa, wiedzą, jakim był człowiekiem, jest dość prawdopodobne, że chrześcijaństwo nie stałoby się religią o zasięgu światowym.”

Anthony Storr (1920–2001) angielski psychiatra

Kolosy na glinianych nogach. Studium guru
Źródło: s. 205.

O charakterze

„To jest także powód, dlaczego zająłem się religią w Trylogii.”

Józef Maria Bocheński (1902–1995) polski duchowny katolicki, dominikanin, filozof

Chodziło o zrozumienie współczesnej religijność polskiej. Należę mianowicie do tych bodaj niewielu, którzy nie są skłonni uważać pobożności naszego ludu za zbiór paru tabu i zabobonów, jak się wyraził niedawno pewien pisarz, niech Pan Bóg mu daruje, bo nie wiedział co pisał. Myślę, przeciwnie, że ta pobożność jest autentyczną, nieraz głęboką religią, pewnym oryginalnym odcieniem chrześcijaństwa, i że odrzucanie jej jako zabobonu tylko dlatego, że nie jest identyczna z religijnością Francuzów, jest niedopuszczalnym zubożaniem nie tylko naszej własnej kultury, lecz i chrześcijaństwa jako całości.
Religia w Trylogii
Źródło: s. 7

„Mowa nienawiści, którą z pewnością jest porównywanie ekologów do nazistów, nie może być publicznie akceptowana. Ks. prof. Guz zaprezentował poglądy zamknięte, szowinistyczne, pseudo-naukowe, sprzeczne z istotą chrześcijaństwa. Wygłosił swoje wystąpienie w języku totalitarnym – krucjaty, nienawiści. Jego słowa są zaprzeczeniem tradycji tolerancji, ekumenizmu, otwarcia na świeckich, inne postawy i religie jak również nauki oraz tradycji, w którą wpisują się kolejni posoborowi papieże Kościoła Katolickiego w swoich wystąpieniach i encyklikach.”

Tadeusz Guz (1959) ksiądz katolicki, filozof, teolog

fragment listu otwartego skierowanego do rektora Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, podpisanego m.in. przez Radosława Gawlika Źródło: Ks. prof. z KUL o ekologach: To zielona odmiana nazizmu. Rektor żąda wyjaśnień http://lublin.wyborcza.pl/lublin/7,48724,21909825,ks-prof-z-kul-o-ekologach-to-zielona-odmiana-nazizmu-rektor.html, wyborcza.pl, 4 czerwca 2017

O języku słowackim, O pewności siebie, O nauce

„Pomyślał, że poczucie winy jest wymysłem Kościoła, żeby mieć nad ludźmi kontrolę, żeby podporządkować ich, zastraszyć. Religie nie pozwalały, aby człowiek cieszył się szczęściem, bo nawet za dar życia należało w podzięce błagać o wybaczenie i szlochać.”

Jordi Sierra i Fabra (1947) hiszpański pisarz

słowa inspektora Miquela Mascarella.
Źródło: Jordi Sierra i Fabra, Cztery dni w styczniu, tłum. Elżbieta Sosnowska, Wydawnictwo Albatros A. Kuryłowicz, Warszawa 2011, s. 174.

O szczęściu

„To nie jest tak, że islam jest z założenia religią, która musi prowadzić do ludobójstwa. To nieprawda. To po prostu nieprawda. Takie patrzenie na współczesne źródła terroryzmu, które przypisują jakby genetycznie terroryzm jakiejś grupie narodowej, czy grupie religijnej jest po prostu nierozumieniem struktury współczesnego terroryzmu.”

Antoni Macierewicz (1948) polityk polski, historyk

Źródło: wypowiedź Antoniego Macierewicza podczas konferencji „Problemy współczesnej polityki. Konflikty zbrojne i terroryzm”, 12 marca 2017. https://www.youtube.com/watch?v=eAKi3KgR21k

„Dla mnie Bóg w rozumieniu chrześcijańskim istnieje tak samo jak krasnale, elfy, smoki, postacie literackie i bogowie z innych religii. Jest wyłącznie w kulturze, stworzonej przez ludzi. Nie mogę zatem obrazić Zeusa, Hamleta, Bazyliszka, Legolasa czy Gapcia, bo poza ludzką wyobraźnią, choćby zbiorowo była liczona w miliony, ich nie ma. To samo dotyczy Jahwe. Dla większości z kilku miliardów ludzi na świecie to byt równie realny, co Harry Potter, Han Solo czy Batman. Można w jakimś miejscu na Ziemi, o zbliżonym do Polski daltonizmie legislacyjnym, wprowadzić prawo, które uzna, że wypowiedzi na temat Gapcia, Zeusa czy Batmana podlegają kontroli i te z nich, które zostaną uznane przez prawodawcę za obraźliwe, staną się pretekstem do kar, łącznie z uwięzieniem. Ale w niczym to nie zwiększy boskości Zeusa, skuteczności Batmana czy powagi Gapcia.”

Andrzej Saramonowicz (1965) polski scenarzysta, reżyser, producent, dziennikarz oraz dramaturg

Źródło: Saramonowicz: Dla mnie Bóg istnieje tak samo jak krasnale, elfy, smoki https://www.dorzeczy.pl/kraj/105313/saramonowicz-dla-mnie-bog-istnieje-tak-samo-jak-krasnale-elfy-smoki.html, dorzeczy.pl, 9 czerwca 2019.

O Bogu, O ludziach

„Uwiera mnie hipokryzja i obłuda. Dlaczego biskupi nie przestaną wreszcie traktować siebie jak kasty, która ma prawo, by oceniać innych, ale każdy głos nie po swojej myśli odtrąca od razu, traktując jak atak na chrześcijaństwo i samego Boga? Dlaczego nie wyciągną wniosków z tego, że po 30 latach obowiązkowego nauczania religii w szkołach młodych ludzi w kościołach jest coraz mniej?”

Piotr Polmański (1954) polski polityk

Źródło: Józef Krzyk, Kościół to my, abp Jędraszewski zapomniał, że jest w nim tylko administratorem http://katowice.wyborcza.pl/katowice/7,35055,24819601,kosciol-to-my-abp-jedraszewski-zapomnial-ze-jest-w-nim-tylko.html, wyborcza.pl, 24 maja 2019.

O ludziach, O myślach, O pewności siebie, O myśleniu

„Inna jest Łódź, w której ponad połowa dzieci i młodzieży wypisała się w tym roku szkolnym z uczęszczania na lekcje religii.”

Andrzej Kobyliński (1965) polski duchowny katolicki, filozof

Źródło: Ks. Kobyliński: Przyjazny rozdział Kościoła od państwa oznacza obecność symboli religijnych w przestrzeni życia publicznego https://wpolityce.pl/kosciol/426825-ks-kobylinskibardzo-potrzeba-madrych-duchownych, wpolityce.,pl, 25 grudnia 2018.

O dzieciach, O młodzieży

„Każdy człowiek, niezależnie od swojego światopoglądu, wyznawanych zasad, orientacji seksualnej czy religii bezwarunkowo zasługuje na szacunek. Ma też prawo do wyrażania swoich opinii i poglądów. Prawo to jednak kończy się w momencie, gdy swoją działalnością czy przekazem łamie wolność, wrażliwość, rani uczucia drugiego człowieka i wszystko, co dla niego jest święte.”

Wojciech Polak (1964) Prymas Polski

Źródło: Prymas Polski o profanacjach: Prawo do wyrażania opinii i poglądów nie jest bezwarunkowe https://www.pch24.pl/prymas-polski-o-profanacjach--prawo-do-wyrazania-opinii-i-pogladow-nie-jest-bezwarunkowe,68095,i.html, pch24.pl, 8 maja 2019.

O emocjach, O wolności

„Ci ludzie mylą ze sobą oba te porządki prawne. Nie rozumieją, że w porządku demokratycznym, konstytucja nie może preferować jakiejkolwiek religii i nie może zadekretować przewodniej roli Kościoła w Polsce, czy czegoś podobnego.”

Paweł Gużyński (1968)

o niektórych polskich biskupach katolickich Źródło: "Część biskupów nie odrobiła lekcji pod tytułem wolna Polska". O. Gużyński ostro o słowach abp Depo https://natemat.pl/246765,o-guzynski-o-slowach-abp-waclawa-depo-kosciol-zaplaci-za-to-wysoka-cene, natemat.pl, 17 sierpnia 2018

O ludziach, O pewności siebie

„Może zabrzmi to kontrowersyjnie, ale sądzę, że pod koniec XIX i w pierwszej połowie XX wieku decydującą rolę w kształtowaniu poczucia żydowskiej tożsamości przejęły od religii rozwijająca się i coraz bogatsza literatura w jidysz oraz bujne życie teatralne w tym języku.”

Włodzimierz Herman (1937) polski reżyser teatralny

Mój dybuk. W poszukiwaniu tożsamości: drogi, bezdroża, dygresje
Źródło: s. 103.

O literaturze, O języku słowackim, O życiu, O wieku

„Nie potrzebujemy rozdziału Kościoła od państwa, gdyż oba te byty są w polskich warunkach autonomiczne i niezależne, choć współpracują ze sobą w wielu dziedzinach dla dobra obywateli. Dlatego wysyp inicjatyw zmierzających do zakwestionowania tego stanu ma charakter polityczny, oderwany od rzeczywistości społecznej i prawnej. Powtarzające się w nich postulaty, jak: zaprzestanie finansowania lekcji religii ze środków publicznych, zaprzestanie finansowania składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne duchownych oraz likwidacja Funduszu Kościelnego czy wspólnych komisji rządowo-kościelnych, są niezgodne nie tylko z obowiązującą konstytucją oraz konkordatem, ale także zaprzeczają standardom funkcjonującym w cywilizowanych państwach.”

Andrzej Grajewski (1953)

Źródło: Czy jest co rozdzielać? https://www.gosc.pl/doc/5362787.Czy-jest-co-rozdzielac, gosc.pl, 28 lutego 2019.

O charakterze, O rzeczywostości, O pewności siebie

„Nas, kobiety, łączy pewna więź. Nie jest to ani geografia, ani religia czy kultura. Jest to więź wspólnych doświadczeń, których doznają tylko kobiety, i zmagań, z którymi mierzą się tylko kobiety.”

Amal Clooney (1978) libańsko-brytyjska adwokat

Źródło: Agnieszka Wrzesień, Celebrytka w todze, „Wysokie Obcasy” nr 1/2019, s. 95.

O kobietach

„To nie jest zły pomysł. My płacimy za to, że religia jest w szkołach, a z drugiej strony Kościół nie pozwala państwu na ingerencję, kto ma tej religii uczyć. Jeżeli ksiądz biskup decyduje, kto ma tej religii uczyć, to niech też za tego kogoś płaci.”

Michał Kamiński (1972) polityk polski

Źródło: Michał Kamiński w Gazeta.pl: Biskup decyduje, kto ma uczyć religii, to niech za tego kogoś płaci http://wiadomosci.gazeta.pl/wiadomosci/7,114884,24340856,michal-kaminski-w-gazeta-pl-ksieza-nie-ukrywaja-w-homiliach.html#s=amtp_push, gazeta.pl, 8 stycznia 2019.

„W demokracji zbawiony będzie ten, kto wyznaje religię tolerancji i sortuje śmieci.”

Grzegorz Braun (1967) polski reżyser i scenarzysta

Źródło: https://m.youtube.com/watch?v=GNNKCYnKH3U

O demokracji

„Od dawna jestem zwolennikiem wyprowadzenia religii ze szkół. Sprawy ducha nie powinny być przymusem, narzuconym dzieciom pomiędzy biologią, a matematyką. Jeżeli chodzi o finansowanie, to uważam, że należy przeprowadzić audyt który sprawdziłby, czy w tym aspekcie państwo nie zajmuje słabszej pozycji względem Kościoła. Państwo to obywatele, bez względu na wyznanie, kolor skóry, czy orientację.”

Paweł Kukiz (1963) polski muzyk rockowy, polityk i aktor

Źródło: Politycy komentują projekt Barbary Nowackiej dotyczący wycofania religii ze szkół https://wiadomosci.onet.pl/tylko-w-onecie/barbara-nowacka-chce-wycofac-religie-ze-szkol-politycy-komentuja/nl1sxhy, onet.pl, 7 stycznia 2019.

O dzieciach, O matematyce, O kolorach

„Jestem wrogiem religii w szkołach. Powinna być w kościele.”

Paweł Kukiz (1963) polski muzyk rockowy, polityk i aktor

Źródło: Kukiz: "Jestem wrogiem religii w szkołach. Powinna być w kościele". Dlaczego polityk tak uważa? https://www.wsensie.pl/polska/23483-kukiz-jestem-wrogiem-religii-w-szkolach-powinna-byc-w-kosciele-dlaczego-polityk-tak-uwaza, wsensie.pl, 25 maja 2018.

„Obecnie istnieje nowy problem - klasy, w których tylko kilku uczniów uczęszcza na lekcje religii.”

Kazimierz Nycz (1950) polski duchowny katolicki, arcybiskup

Źródło: Katecheci już są wychowawcami w szkołach. Wiemy, co mówili ministrowie i biskupi na Komisji Wspólnej http://www.tokfm.pl/Tokfm/7,130517,24216034,katecheci-juz-sa-wychowawcami-w-szkolach-wiemy-co-mowili-czlonkowie.html, tokfm.pl, 30 listopada 2018.

O problemach

„Cokolwiek dzieje się w dziedzinie religii w szkołach, natychmiast – i to zarówno Episkopat, jak i Ministerstwo Edukacji – dbamy, żeby uprawnienia i rozwiązania wypracowane przez Kościół katolicki otrzymały też inne wyznania. Ale jest kilka tematów: aborcja, eutanazja, małżeństwo jako związek kobiety i mężczyzny, i religia w szkole, które stanowią swoisty barometr i przy wszelkich przesileniach będą wracać. Uważam, że sama dyskusja nie jest zła, bo zmusza obie strony do zweryfikowania swoich pozycji i szukania sposobów współpracy. Ale w przypadku religii na maturze trzeba sobie przypomnieć, że to zagadnienie nie pojawiło się wcale wówczas, gdy religia trafiła do szkół, lecz dopiero dwa lata temu, gdy wprowadzono nową maturę zastępującą egzaminy wstępne na wyższe uczelnie. To wtedy rektorzy i dziekani katolickich uczelni zwrócili uwagę, że na maturze brakuje przedmiotu kierunkowego – religii – przez co chętni muszą zdawać egzaminy wstępne. Matura z religii jako przedmiotu dodatkowego do wyboru ma około 10 tysiącom absolwentów szkół średnich umożliwić dostanie się na wymarzoną uczelnię, na zasadach analogicznych do innych szkół.”

Kazimierz Nycz (1950) polski duchowny katolicki, arcybiskup

Źródło: Polska nie jest krajem laickim http://wiadomosci.dziennik.pl/wydarzenia/artykuly/66433,polska-nie-jest-krajem-laickim.html, dziennik.pl, 23 grudnia 2007.

O współpracy, O kobietach, O małżeństwie

„Zakaz przyjmowania funkcji wychowawcy przez katechetów przez lata nie budził wątpliwości i był traktowany jako gwarant wolności sumienia i wyznania uczniów nie uczęszczających na lekcje religii, bądź uczęszczających na lekcje religii mniejszościowych, a także stanowił jeden z elementów praktycznej realizacji zasady bezstronności światopoglądowej władz publicznych wywodzonej z art. 25 Konstytucji RP.”

Adam Bodnar (1977) polski prawnik

Źródło: PiS spowiada się biskupom: „Rząd zadbał o to, by w żadnym dokumencie nie używano języka gender” https://oko.press/pis-spowiada-sie-biskupom-rzad-zadbal-zadnym-dokumencie-nie-uzywano-jezyka-gender/, oko.press, 2 grudnia 2018.

O wolności

„Podwójne referendum w Irlandii w sprawie tzw. traktatu lizbońskiego stworzyło niebezpieczny precedens. Pojawiły się sygnały, że jeśli Irlandia nie przyjmie tego dokumentu, to będzie musiała głosować do skutku. W trakcie kampanii sięgnięto do pełnej gamy środków nacisku, poczynając od ustępstw, takich jak gwarancje nieingerencji Unii w wewnętrzne prawodawstwo dotyczące etyki, religii i ekonomii, poprzez groźby, jak na przykład utrata własnego komisarza, aż do szantażu zmarginalizowania i wyrzucenia Irlandii ze struktur UE.”

Mirosław Piotrowski (1966) historyk polski, działacz polityczny

Źródło: wystąpienie na posiedzeniu Parlamentu Europejskiego, 7 października 2009 http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?pubRef=-//EP//TEXT+CRE+20091007+ITEM-016+DOC+XML+V0//PL&language=PL&query=INTERV&detail=3-112

„Państwo świeckie jest przeciwieństwem państwa wyznaniowego i zwykle konsekwencją rozdziału kościoła i państwa. Jego cechami są: awyznaniowość, czyli niezależność organizacyjna i funkcjonalna organów i instytucji państwowych od kościelnych, niekompetencja państwa do regulowania spraw natury religijnej, neutralność państwa i jego funkcjonariuszy, czyli obowiązek powstrzymywania się od zajmowania stanowiska w sprawach religijnych i światopoglądowych. Państwo świeckie nie żąda od obywateli ujawniania ich poglądów w sprawach religijnych, nie różnicuje praw obywateli według kryteriów religijnych, nie finansuje działalności religijnej związków wyznaniowych, jego działalność nie łączy się z obrzędami religijnymi. Świeckość państwa rozciąga się na szkoły publiczne, w których dopuszcza się prowadzenie nauki religii, jako przedmiotu dobrowolnego.”

Michał Pietrzak (1929) polski historyk prawa

Źródło: Michał Pietrzak, Państwo świeckie, [w:] Wielka encyklopedia prawa, red. Eugeniusz Smoktunowicz, Białystok–Warszawa 2000, s. 616.

O naturze, O nauce

Cytaty o religii strona 9

Cytaty o religii
strona 9