Zbigniew Girzyński (1973) doktor nauk humanistycznych, polityk
podczas głosowania nad ratyfikacją konwencji o zapobieganiu przemocy.
Zbigniew Girzyński (1973) doktor nauk humanistycznych, polityk
podczas głosowania nad ratyfikacją konwencji o zapobieganiu przemocy.
„Wciąż słyszę: O Boże, to pani nie jest głupia!”
Christina Applegate (1971) amerykańska aktorka
Źródło: „Forum”, 16 kwietnia 2007
John Baptist Bashobora (1946) ksiądz katolicki, teolog, psycholog
Źródło: Jesteśmy ambasadorami Boga na ziemi, Pomoc, Częstochowa 2015, s. 101.
Łukasz Piszczek (1985) piłkarz polski
O Łukaszu Piszczku <br class="br">Źródło: radiozet.pl http://wiadomosci.radiozet.pl/Programy/Gosc-Radia-ZET/Gosc-Radia-ZET-Jan-Tomaszewski, 16 lutego 2012
Lech Wałęsa (1943) polski polityk i działacz związkowy, przywódca Solidarności, laureat Pokojowej Nagrody Nobla, były prezydent Pol…
dla radiowej Trójki.
Małgorzata Potocka (aktorka) (1953) polska aktorka, reżyserka, producentka filmowa
Źródło: Małgorzata Potocka i sztuczny brzuch! http://www.barwyszczescia.pl/wywiady:1492.html
Anna Augustynowicz (1959)
Źródło: „Gazeta Łódzka”, 24 stycznia 2002 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/aaugustynowicz1.htm
Julian Tuwim (1894–1953) polski poeta
także tekst piosenki z repertuaru Marka Grechuty.
Wiosny i jesienie. Wiersze dawne i nowe
Wariant: Pani pachnie jak tuberozy.
To nastraja i to podnieca
A ja lubię tuman narkozy,
A najbardziej – gdy jest kobieca
Mówię ładnie? I melodyjnie?
Zdania perlę jak z pereł kolię?
Pani patrzy – melancholijnie…
Skąd ma pani tę melancholię? [także tekst piosenki z repertuaru Marka Grechuty. ]
Źródło: Sen złotowłosej
Eugeniusz Kłopotek (1953) polityk polski
o Julii Piterze zarzucającej posłowi występowanie w imieniu biznesmena. <br class="br">Źródło: wp.pl http://wiadomosci.onet.pl/1825344,11,item.html, 15 sierpnia 2008
Marta Węgiel (1960)
„Mama ma rację, mówiąc, że to intelektualnie gorsza płeć.”
Przypadkowy kadr
Marian Brandys (1912–1998) polski pisarz
Źródło: Dziennik 1972, Wyd. Iskry, Warszawa 1996.
Kamila (księżna Kornwalii) (1947) żona księcia Walii Karola
z listu znalezionego przez Dianę Spencer na swoim łóżku, gdy musiała się przeprowadzić do Królowej Matki do Colherne House.
Źródło: Ulrike Grunewald, Słynne rywalki, czyli gra o miłość, pieniądze i władzę, tłum. Roman Niedballa, wyd. Videograf II, Katowice 2009, ISBN 9788371836824, s. 65.
Andrzej Lepper (1954–2011) polski polityk
Źródło: wystąpienie na posiedzeniu Sejmu, 21 listopada 2001 http://orka2.sejm.gov.pl/Debata4.nsf/5c30b337b5bc240ec125746d0030d0fc/4638805b876668cac12574710034cad5?OpenDocument
Paweł Wroński (1964)
o zachowaniu Marka Kuchcińskiego jako marszałka Sejmu w formule listu do prezesa PiS Jarosława Kaczyńskiego. <br class="br">Źródło: Paweł Wroński: List w obronie marszałka Kuchcińskiego http://wyborcza.pl/7,75968,21161532,list-w-obronie-marszalka-kuchcinskiego.html, wyborcza.pl, 23 grudnia 2016.
„Panie Putin, wynoś się pan z Ukrainy!”
Arsenij Jaceniuk (1974)
w wywiadzie dla francuskiego tygodnika "L'Obs"
Źródło: Zabójcze puenty, „Forum”, nr 5, 6-19 marca 2015, s. 82.
Janusz Korwin-Mikke (1942) polski polityk
na sugestię Piotra Najsztuba, że JKM jest uważany za politycznego błazna i dlatego nie jest zapraszany do mediów.
Źródło: „Przekrój”, 12 sierpnia 2005
Rebecca Harms (1956) niemiecka polityk
do Beaty Szydło podczas debaty w Parlamencie Europejskim na temat zmian dokonanych przez PiS w Trybunale Konstytucyjnym. <br class="br">Źródło: Mocne słowa pod adresem Szydło i PiS podczas debaty w PE http://wiadomosci.gazeta.pl/wiadomosci/1,114871,19501960,szydlo-ostro-skrytykowana-w-parlamencie-europejskim-decyzje.html#Czolka3Img, gazeta.pl, 19 stycznia 2016.
Krzysztof Kłopotowski (1946) polski dziennikarz i krytyk filmowy
Źródło: Laudacja dla Ewy Stankiewicz, wpolityce.pl (26 października 2012) http://wpolityce.pl/artykuly/39330-laudacja-dla-ewy-stankiewicz-moim-zdaniem-jest-nasza-joanna-darc-pani-ewo-kocham-pania-miloscia-starego-wiarusa/
„Nie mam bezpośredniego telefonu do pani Anodiny.”
Antoni Macierewicz (1948) polityk polski, historyk
odpowiedź na pytanie czego spodziewa się po konferencji MAK w dniu 2 sierpnia 2011. <br class="br">Źródło: tokfm.pl http://www.tokfm.pl/Tokfm/1,102433,10046731,_Czy_uwazal__ze_godzina__W__jest_nieistotna___Macierewicz.html, 2 sierpnia 2011.
Elżbieta Jakubiak (1966) polska polityk
Wszystko było z oczywiście z uśmiechem, w żartach. <br class="br">o słabościach Jarosława Kaczyńskiego. <br class="br">Źródło: fakt.pl http://www.fakt.pl/Jakubiak-zdradza-sekrety-o-kobietach-Kaczynskiego-Bez-nich-chodzilby-glodny,artykuly,81175,1.html z 2 września 2010 r.
Piotr Nurowski (1945–2010) polski działacz sportowy, biznesmen
Autorka: Justyna Kowalczyk cytat z listu, który odczytano na pogrzebie Piotra Nurowskiego. <br class="br">Źródło: Gazeta.pl http://www.sport.pl/celebrities/1,96807,7791164,Justyna_Kowalczyk_w_liscie___Piotr_Nurowski_pomagal.html
„Pani w głowie nie ma nawet tego, co pozostaje po omłotach owsa.”
Renata Beger (1958) polska polityk
do Iwony Śledzińskiej-Katarasińskiej <br class="br">Źródło: Wystąpienie na posiedzeniu Sejmu, 3 grudnia 2004 http://orka2.sejm.gov.pl/Debata4.nsf/5c30b337b5bc240ec125746d0030d0fc/8a608f255dff78efc12574790039e320?OpenDocument
Jarosław Kaczyński (1949) polski polityk, premier RP
o strajkujących pielęgniarkach 22 czerwca. <br class="br">Źródło: „Gazeta Wyborcza” http://www.gazetawyborcza.pl/1,75515,4254412.html za PAP
Krystyna Pawłowicz (1952) polska polityczka, prawniczka
Źródło: Szczuka: Policzę się z panią na korytarzu!, stefczyk.info, 24 marca 2012 http://www.stefczyk.info/wiadomosci/polska/szczuka-do-pawlowicz-policze-sie-z-pania-na-korytarzu
Marek Edelman (1922–2009) przywódca powstania w getcie warszawskim, lekarz, działacz polityczny
Źródło: s. 93.
Roman Giertych (1971) polski polityk narodowy
Ale tego nie ma w kanonie lektur.
Roman Giertych w tym okresie był ministrem edukacji narodowej.
Źródło: Kropka nad i, 12 lipca 2007
Święta Kinga (1224–1292) węgierska księżniczka, klaryska
końcowy fragment homilii papieża Jana Pawła II odczytanej przez kard. Franciszka Macharskiego na mszy kanonizacyjnej bł. Kingi w Starym Sączu 16 czerwca 1999. <br class="br">Źródło: homilia wygłoszona podczas mszy kanonizacyjnej bł. Kingi przez Jana Pawła II w Starym Sączu, 16 czerwca 1999 http://www.nauczaniejp2.pl/dokumenty/wyswietl/id/691
Marek Jurek (1960) polski polityk
Marek Jurek prowadzi obrady.
Dialogi sejmowe
Źródło: stenogram 9. posiedzenia Sejmu 26 stycznia 2006
„Rower nie truje. Mam nadzieję Panie Marku, że Panu to się także uda w polityce.”
Dariusz Szwed (1967) polski działacz ekologiczny, polityk
podczas Konwentu Wyborczego Zielonych 2004 w chwili wręczania kandydatowi SDPL na prezydenta Markowi Borowskiemu prezentu od Zielonych 2004–miejskiego roweru, 24 lipca 2005.
„Zrobiłem dziś odkrycie
Smutne niesłychanie:
„Serce nie zna, co to pany”,
Lecz zna, co to panie.”
Jan Sztaudynger (1904–1970) poeta polski, satyryk
Źródło: Prawda serca, Fraszki, „Życie Literackie” nr 16, 15 kwietnia 1956, s. 11 http://mbc.malopolska.pl/dlibra/doccontent?id=14806
Jan Kochanowski (1530–1584) polski poeta
Pieśni
Źródło: Księgi Wtóre. Pieśń XXV (Czego chcesz od nas, Panie...)
Ingmar Villqist (1960)
Źródło: gazeta.pl, Jaką narodowość wskażą znani Ślązacy podczas spisu?, 7 kwietnia 2011 http://katowice.gazeta.pl/katowice/1,113906,9392450,Ingmar_Villqist__dramatopisarz__rezyser_,,ga,,5.html#ixzz1KEE9AQ3m
„Panie, czy chcesz, a powiemy, żeby ogień spadł z nieba i zniszczył ich?”
Jakub Większy Apostoł uczeń Chrystusa
Źródło: Łk 9, 54
Józef Piłsudski (1867–1935) polski działacz niepodległościowy i polityk, premier, Naczelnik Państwa, twórca tzw. rządów sanacyjnych
rozmowa hrabiego Skrzyńskiego z Piłsudskim na temat możliwości założenia przez Piłsudskiego partii politycznej.
Krystyna Feldman (1916–2007) aktorka polska
Patrzyli na mnie jak na wariatkę. <br class="br">Źródło: „Rzeczpospolita”, 25 września 2004 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/amantkis.htm
Marek Suski (1958) polski działacz polityczny
do ministra sprawiedliwości, Krzysztofa Kwiatkowskiego, podczas debaty sejmowej nad nowelizacją ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. <br class="br">Źródło: gazeta.pl http://wiadomosci.gazeta.pl/Wiadomosci/1,80271,9746794,Posel_Suski_ukarany_przez_komisje_etyki.html, 8 czerwca 2011
Mieczysław Aszkiełowicz (1957) polski rolnik i polityk
Źródło: wystąpienie w Sejmie, 22 sierpnia 2007
„Pani marszałek, ta naćpana hołota nie jest w stanie mi przeszkodzić.”
Leszek Miller (1946) polityk polski, premier
o posłach Ruchu Palikota, którzy chcieli przerwać jego przemówienie w Sejmie. <br class="br">Źródło: wyborcza.pl http://wyborcza.pl/1,75248,11442006,Miller__Ta_nacpana_holota_nie_jest_w_stanie_mi_przeszkodzic.html, 29 marca 2012
Jacek Bartyzel (1956) polski publicysta, działacz opozycji w czasach PRL
o działalności Magdaleny Środy. <br class="br">Źródło: J. Bartyzel, Madzia La Pasionaria http://www.legitymizm.org/madzia-la-pasjonaria
„Jeśli chodzi o mumie, to pani Gilowska ma za mało lat. Mumie mają minimum 2000.”
Beata Tyszkiewicz (1938) aktorka polska
komentarz do słów na blogu Janusza Palikota, na którym użył określenia „mumia” w stosunku do Zyty Gilowskiej. <br class="br">Źródło: dziennik.pl http://www.dziennik.pl/zycienaluzie/gwiazdy-mowia/article378232/Tyszkiewicz_Gilowska_to_bardzo_mloda_mumia.html, 12 maja 2009
Henryk Ostrowski (1960) polski polityk
Źródło: Wystąpienie na posiedzeniu Sejmu, 13 grudnia 2001 http://orka2.sejm.gov.pl/Debata4.nsf/5c30b337b5bc240ec125746d0030d0fc/3c198805ab976382c12574710034dde6?OpenDocument
Ludwik Dorn (1954) polityk polski
o Annie Grodzkiej. <br class="br">Źródło: onet.pl http://wiadomosci.onet.pl/tylko-w-onecie/grodzka-bedzie-traktowana-jak-dziwadelko,1,4880277,wiadomosc.html, 14 października 2011
Maciej Stuhr (1975) aktor polski
„Ileż można tego Kevina oglądać?”. Kiedy się rozstaliśmy, uroniłem łezkę, bo takie spotkania są jak katharsis. <br class="br">Źródło: Jacek Cieślak, Święta sprzedają się jak seks, „Rzeczpospolita” nr 298, dodatek „TV Magazyn”, 23 grudnia 2011 http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/129874.html
Krzysztof Janczar (1950) aktor polski
o serialu Wojna domowa. <br class="br">Źródło: Jestem zawsze głodny świata, „Tele Tydzień” nr 35, 29 sierpnia 2005 http://www.plebania.pl/wywiady/janczar.html
Jerzy Płażewski (1924–2015) polski krytyk i historyk filmu
Źródło: Janusz Wróblewski, Jerzy Płażewski – człowiek, który obejrzał 14,5 tysiąca filmów, Polityka.pl, 8 stycznia 2013 http://www.polityka.pl/kultura/rozmowy/1534251,2,jerzy-plazewski---czlowiek-ktory-obejrzal-145-tysiaca-filmow.read
Henry McNeal Turner (1834–1915)
fragment przemówienia do Izby Reprezentantów Georgii wygłoszonego w 1868, gdy władze ustawodawcze głosowały nad wnioskiem o wydalenie wszystkich 27 czarnych reprezentantów, w tym Henry’ego Turnera.
Źródło: Howard Zinn, Ludowa historia Stanów Zjednoczonych. Od roku 1492 do dziś, tłum. Andrzej Wojtasik, Wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2016, s. 266.
Jerzy Jeszke (1958) polski aktor musicalowy
Źródło: Spamalot, czyli Monty Python i święty Graal – wywiad z Jerzym Jeszke, mmtrojmiasto.pl, 23 września 2010 http://www.mmtrojmiasto.pl/262814/2010/9/23/spamalot-czyli-monty-python-i-swiety-graal--wywiad-z-jerzym-jeszke?category=kultura
Władysław Bartoszewski (1922–2015) polski polityk, działacz społeczny, historyk
zdziwiłem się. „Pamiętaj: wiedzieć”.
tak autor zapamiętał spotkanie z lekarzem, który uratował mu życie podczas pobytu w obozie zagłady w Auschwitz.
Mirosław Haniszewski (1978) polski aktor
o Januszu Gajosie. <br class="br">Źródło: „Dziennik Teatralny”, 4 lutego 2005 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/mojs.htm
„Panie kolego, Pan jest potrzebny nie do gry, tylko do fotografii.”
Kazimierz Górski (1921–2006) polski trener piłkarski
do Jana Tomaszewskiego.
Stanisław Mikulski (1929–2014) polski aktor filmowy i teatralny
Źródło: Nadal jestem Klossem http://film.onet.pl/wiadomosci/stanislaw-mikulski-nadal-jestem-klossem,1,4063260,wiadomosc.html
Grzegorz Napieralski (1974) polityk polski
odpowiedź na pytanie o głos lewicy ws. konfliktu gazowego. <br class="br">Źródło: politbiuro.pl http://politbiuro.pl/politbiuro/1,85402,6168832,Jak_mowic__by_nic_nie_powiedziec.html, 16 stycznia 2009
Marzena Paduch (1965) polska działaczka samorządowa i polityczna
o swojej pracy poselskiej. <br class="br">Źródło: Na pewno chciałabym pozbyć się ze swojego otoczenia niektórych ludzi, echodnia.eu, 27 października 2010 http://www.echodnia.eu/apps/pbcs.dll/article?AID=/20101027/WYBORYRAD01/776541198
Henryk IV Prawy (1256–1290)
Źródło: Codex Manesse, tłum. Joanna Figiel, cyt. za: Beata Maciejewska, Różowe średniowiecze, „Ale Historia”, w: „Gazeta Wyborcza”, 13 lutego 2012.
Maria Antonina Austriaczka (1755–1793) królowa Francji, żona Ludwika XVI
Pardonnez-moi, Monsieur.
ostatnie słowa, tuż przed położeniem głowy pod nóż gilotyny, kiedy nastąpiła katu na nogę.
Maryna Mniszchówna (1588–1614)
Źródło: Adam Ian, Seks i sława. Od Kleopatry do Polańskiego, tłum. Agnieszka Tynecka, Tomasz Bednarowicz, Robert Foltyn, Time after Time. International, USA Los Angeles-Łódź 1991, ISBN 8390036002, s. 16.
Antoni Słonimski (1895–1976) polski poeta, felietonista, dramatopisarz, satyryk, krytyk teatralny i działacz społeczny
odpowiedź na zarzut, że nikogo nie chwali. <br class="br">Kroniki tygodniowe <br class="br">Źródło: 35 lat temu zmarł Antoni Słonimski, 2 lipca 2011 http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/120375.html
Wiesław Chrzanowski (1923–2012) polityk polski
Źródło: Wiesław Chrzanowski: Nie mam powodu bać się IV RP, dziennik.pl, 12 października 2007 http://wiadomosci.dziennik.pl/polityka/artykuly/185229,wieslaw-chrzanowski-nie-mam-powodu-bac-sie-iv-rp.html
Roman Giertych (1971) polski polityk narodowy
Roman Giertych przemawiał bezpośrednio po Jacku Kurskim
Aleksandra Wiktorow (1952)
Źródło: Wiktor Ferfecki, Nie wierzmy we wszystkie obietnice ubezpieczycieli, tvp.info, 16 stycznia 2013 http://tvp.info/opinie/wywiady/nie-wierzmy-we-wszystkie-obietnice-ubezpieczycieli/9742580
Joanna Mucha (1976) polska działaczka polityczna
Źródło: wyborcza.pl http://wyborcza.pl/1,75515,9329679,Podrabiane_trufle_prezesa.html, 28 marca 2011
Tomasz Nałęcz (1949) polski polityk, historyk
o liście byłej minister spraw zagranicznych Anny Fotygi. <br class="br">Źródło: gazeta.pl http://wiadomosci.gazeta.pl/Wiadomosci/1,80271,8450102,_Takich_ludzi_trzeba_leczyc____Prof__Nalecz_ostro.html, 1 października 2010
Piotr Gadzinowski (1957) polski dziennikarz i polityk lewicowy
Źródło: Polskie Radio, transmisja z obrad Sejmu
Joanna Senyszyn (1949) polska działaczka polityczna, ekonomistka
komentarz do odroczenia w czasie z powodów proceduralnych przez Trybunał Konstytucyjny decyzji w sprawie ustawy dezubekizacyjnej. <br class="br">Źródło: Kropka nad i, TVN24, 14 stycznia 2010 http://www.tvn24.pl/12690,1638317,0,1,senyszyn-do-prokuratury-za-prostytucyjny-trybunal,wiadomosc.html
Magdalena Walach (1976) polska aktorka
Źródło: By pasji nie zabiła codzienność – rozmowa z Magdaleną Walach, 6 stycznia 2011 http://www.m-jak-milosc.pl/Wywiady/6699/By-pasji-nie-zabila-codziennosc-rozmowa-z-Magdalena-Walach.html
Wojciech Cejrowski (1964) polski dziennikarz i podróżnik
odpowiedź na twierdzenie Agnieszki Frykowskiej, że jej czyn został potępiony przez katolicyzm w kraju.
Źródło: program Z kamerą wśród ludzi (ocenzurowana wersja, która była w TV)
„Wie pani, to jest człowiek niedojrzały ten pan Ziobro.”
Bogdan Borusewicz (1949) polski polityk i działacz związkowy
Źródło: wywiad z Katarzyną Kolendą-Zaleską w „Przekroju” z 6 września 2007
Hanna Gronkiewicz-Waltz (1952) polska ekonomistka, prezes NBP
Źródło: ankieta Czy władza jest sexy?, „Twój Styl”, październik 2000
„Jeśli o mnie chodzi, to mogła pani nic na siebie nie wkładać.”
Anton Bruckner (1824–1896) austriacki kompozytor
do damy, która powiedziała mu, że specjalne dla niego włożyła swoją najładniejszą suknię.
Źródło: Przemysław Słowiński, Sławni ludzie w anegdocie, Videograf II, Katowice 2009, ISBN 9788371837272.
A ona – uspokojona chyba – to ja wpiszę, że na decyzję miał wpływ cyrk. <br class="br">O Beacie Zygarlickiej <br class="br">Źródło: Artur D. Liskowacki, Zygarlicka: Bez czułości, „Dialog” nr 1/01-11, 27 stycznia 2011 http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/110088.html
Joanna Senyszyn (1949) polska działaczka polityczna, ekonomistka
Źródło: blog Joanny Senyszyn, 28 czerwca 2007
Jan Fudala (1951–2008)
Dziadek do ks. profesora. Zwrot panie człowieku był charakterystyczny dla ojca Jana Fudali, pierwowzoru Dziadka.
Kto się cieszy, ten nie grzeszy
Źródło: Panie człowieku, s. 84
„Pani Ewo, kocham panią miłością starego wiarusa.”
Krzysztof Kłopotowski (1946) polski dziennikarz i krytyk filmowy
do Ewy Stankiewicz. <br class="br">Źródło: Laudacja dla Ewy Stankiewicz, wpolityce.pl (26 października 2012) http://wpolityce.pl/artykuly/39330-laudacja-dla-ewy-stankiewicz-moim-zdaniem-jest-nasza-joanna-darc-pani-ewo-kocham-pania-miloscia-starego-wiarusa/
„Panie Turek! Niech pan tu kończy to spotkanie!”
Tomasz Zimoch (1957)
podczas meczu Widzew Łódź – Brøndby Kopenhaga, w eliminacjach Ligi Mistrzów w 1996 roku.
Wpadki komentatorskie
„Pani Hojarska ma dzieci i musi tych dzieci pilnować. Ja będę siedział.”
Zbigniew Witaszek (1942) polski działacz polityczny, restaurator
deklarując chęć zastąpienia samotnie wychowującej pięcioro dzieci Danuty Hojarskiej w ewentualnym odbyciu kary za przywłaszczenie maszyn kupionych na kredyt. <br class="br">Źródło: Zobaczymy, kto się będzie śmiał, gazeta.pl, 13 lutego 2006 http://serwisy.gazeta.pl/df/2029020,34471,3158290.html
„Panie premierze, czy przekręty szły?”
Artur Zawisza (1969) polski działacz polityczny, filozof
do Józefa Oleksego 15 maja 2007 roku podczas przesłuchania przed bankową komisją śledczą.
Jerzy Wenderlich (1954) polski polityk lewicowy
do Eugeniusza Kłopotka. <br class="br">Źródło: tvn24.pl http://www.tvn24.pl/-1,1710908,0,1,pan-przegrzewa-vs-prosze-mi-nie-grozic,wiadomosc.html, 17 lipca 2011
Marek Edelman (1922–2009) przywódca powstania w getcie warszawskim, lekarz, działacz polityczny
odpowiedź na pytanie kobiety: „Proszę pana (...) osoby chore psychicznie (...) co z takimi ludźmi?”. <br class="br">Źródło: Spotkanie z doktorem Markiem Edelmanem na Uniwersytecie Warszawskim w 2005 https://www.youtube.com/watch?v=7M03B8CUymQ
„Panie prezydencie
i proszę, w obcych progach
przyjaciół trzeba szukać,
a nie w każdym wroga.”
Krzysztof Daukszewicz (1947) satyryk polski
Piosenki
Źródło: Panie prezydencie
Piotr Gadzinowski (1957) polski dziennikarz i polityk lewicowy
Źródło: stenogram 14. posiedzenia Sejmu w dniu 24 marca 2006, debata nad powołaniem Rzecznika Praw Dziecka.