Cytaty na temat wojskowy
strona 3

„Trudniej zwalczać ludzi, którzy nie propagują żadnej rewolucyi, ale tylko nie chcą nikomu robić nic złego, uchylają się od płacenia podatków, służby wojskowej itp.”

Lew Tołstoj (1828–1910) pisarz rosyjski

Rewolucja

O ludziach

„Poprosiłem: Pamiętam ten uroczysty Dzień Chwały Wojskowej 8 września 1992 roku, kiedy wojskowi, członkowie Białoruskiego Związku Wojskowych i grupa deputowanych Rady Najwyższej na placu Niepodległości w Mińsku przyjmowali przysięgę na wierność narodowi Białorusi. Wtedy Halina stała na podium obok Wasila Bykaua, Michasia Tkaczoua, Mikoły Statkiewicza, i po tym jak wszyscy razem przeczytaliśmy tekst przysięgi, była bardzo wzruszona, podbiegła do nas i każdego z nas objęła, pocałowała. Człowiekowi, który wyrósł w rodzinie wojskowego, było zrozumiałe, co znaczy przysięga na wierność narodowi Białorusi.”

Leanid Dziejka (1950) białoruski parlamentarzysta

Памятаю той урачысты Дзень Вайсковай славы 8 верасьня 1992 году, калі вайскоўцы, сябры БЗВ і група дэпутатаў Вярхоўнага Савету на плошчы Незалежнасьці ў Менску прымалі прысягу на вернасьць народу Беларусі. Тады Галіна стаяла на подыюме побач з Васілём Быкавым, Міхасём Ткачовым, Міколам Статкевічам, і пасьля таго як мы ўсе разам прачыталі тэкст прысягі, яна была вельмі ўзрушаная, падбегла да нас і кожнага з нас абняла, пацалавала. Чалавеку, які вырас у сям’і вайскоўца, было зразумела, што значыць прысяга на вернасьць народу Беларусі. (biał.) po śmierci Haliny Siamdzianawej Źródło: Radio Swaboda http://www.svaboda.org/content/transcript/24333325.html, 19 września 2011

O rodzinie, O wierności

„Poza członkami Polskiej Partii Socjalistycznej i klasowych związków zawodowych, które były pod przeważającym wpływem naszej partii, na wezwanie do walki z najazdem faszystowskim żywo zareagowały wszystkie ugrupowania lewicowe, na czele z komunistami i radykalnymi ludowcami, wstępując dość licznie do naszej brygady (…) w ciągu 5 dni zaciągnęło się 5000 ochotników. Władze wojskowe nakazały zaprzestanie dalszego werbunku. Jednak nacisk ze strony zgłaszających się był tak duży, że zmuszeni byliśmy ten rozkaz częściowo obejść i przyjęliśmy do naszych kompanii jeszcze około 1000 ludzi.”

Marian Kenig (1895–1959) polski działacz socjalistyczny

o Batalionach Robotniczych broniących Warszawy we wrześniu 1939 r.
Źródło: P.P.S., wspomnienia z lat 1918–1939, część 2, red. Jerzy Cesarski, Książka i Wiedza, Warszawa 1987.

O ludziach, O książkach, O wiedzę, O walce

„Trzykrotnie sprawa powstania została pchnięta naprzód: w noc 29 listopada, gdy pospólstwo Warszawy żywiołowym wystąpieniem wsparło akcję podchorążych i nielicznych sprzysiężonych oddziałów wojska, zamieniając pucz wojskowy w ruch powstańczy o znaczeniu ogólnonarodowym; potem w grudniu 1830 roku, gdy pod naciskiem całej krajowej opinii publicznej sejm uznał powstanie za sprawę ogólnonarodową; wreszcie w styczniu 1831 roku, gdy groza wystąpienia mas ludowych Warszawy zmusiła sejm do pozbawienia Mikołaja I i dynastii Romanowów tronu polskiego. W tych sytuacjach trzeba było ustąpić wobec opinii krajowej, ugiąć się przed zdecydowaną postawą większości społeczeństwa. Ale gdzie tylko było można, oficjalne władze powstania starały się cofać i osłaniały kapitulanckie koncepcje naczelnego wodza; cofano się więc skutecznie, aż do ostatecznej klęski.”

Jerzy Łojek (1932–1986) polski historyk i pisarz

Szanse powstania listopadowego
Źródło: s. 10

O nocy

„(Sowiecka) perfidia wydaje się oczywista. Znając wzajemne urazy Polaków i Żydów, tworzono pole ostrego antagonizmu między nimi. Sprzyjała temu niechęć polskiej kadry oficerskiej do obecności Żydów w wojsku (Armii Andersa), paradoksalna gotowość wielu oficerów do rygorystycznego przestrzegania radzieckich zarządzeń, w istocie rzeczy wymierzonych nie przeciw Żydom, a przeciw państwu polskiemu. (…) Wprowadzenie różnic między obywatelami polskimi na podstawie podziału Polski sowiecko-niemiecką linią demarkacyjną z 1939 roku i odmówienia prawa polskim mniejszościom narodowym spełnienia obowiązków wojskowych wobec swego państwa było aktem politycznym, stwierdzającym wolę ZSRR aneksji wschodnich ziem Rzeczypospolitej Polskiej.”

Krystyna Kersten (1931–2008) polski historyk

Polacy-Żydzi-Komunizm. Anatomia półprawd 1939–1968
Źródło: s. 47.

„Tylko Żydowska Organizacja Bojowa jest znana w całym świecie. Poświęcono jej ogromną literaturę, realizowano o niej filmy. Jej bohaterowie mają w Warszawie ulice i place swego imienia. A walka Żydowskiego Związku Wojskowego niemal do dzisiaj jest przemilczana. Niektórzy bojowcy ŻOB którzy przeżyli wojnę, kwestionują jego istnienie a nawet potrafią nazywać ich faszystami. Ale my pamiętamy, że stalinowcy nazywali tak również Akowców.”

Bohdan Poręba (1934–2014) reżyser polski

Źródło: Wystąpienie pod Pomnikiem Bohaterów Getta Warszawskiego, 19 kwietnia 2008 http://kulturalny.blox.pl/2008/04/Bogdan-Poreba-Zydowski-Zwiazek-Wojskowy-byl-od.html

O literaturze, O walce

„Zwróciłem się do ludzi z AK z prośbą o pomoc w wyprowadzeniu z getta resztek bojowników, ale oni chcieli skończyć nie tylko z powstaniem, lecz również z powstańcami. Jako bojownicy – z punktu widzenia AK – byliśmy zbędni wszędzie na polskiej ziemi. Nie chcę przez to powiedzieć, że nie było wśród nich ludzi, dla których ważny był aspekt humanitarny. Ale ich organizacja nie była na to nastawiona. AK nie była organizacją pomocy, była to organizacja wojskowa. I jako taka nie potrzebowała nas ani w walczącym getcie, ani w aryjskiej części Warszawy. Byliśmy im niepotrzebni także w partyzantce – jako Żydzi, wszędzie byliśmy zbędni. Co prawda proponowali nam, żebyśmy poszli do partyzantki, ale potem zabijali nas. Również w partyzantce zabijali nas – sami partyzanci. (…)
Nie ulega wątpliwości, że antykomunistyczne przesłanki były w tym przypadku jedynie pretekstem. Ludzie ci, w rękach których leżał los Żydów, nie mogli nie wiedzieć, kim jest Mordechaj Anielewicz, kim jest Icchak Cukierman. (…) Czy nie wiedzieli, kim są syjoniści i kto stoi na ich czele w Polsce? Czy nie wiedzieli o ruchu pionierskim? Nie ulega wątpliwości, że wiedzieli to wszystko i był to tylko pretekst, taki sam jak każdy inny.”

Icchak Cukierman (1915–1981) żydowski powstaniec warszawski

Źródło: Nadmiar pamięci (siedem owych lat). Wspomnienia 1939–1946, cyt. za: Elżbieta Janicka, Kamienie na szaniec, krytykapolityczna.pl, 6 kwietnia 2013 http://www.krytykapolityczna.pl/artykuly/historia/20130406/janicka-kamienie-na-szaniec

O losie, O ludziach, O prawdzie, O historii

„Jidysz był bogatym, żywym językiem, gwarą plotki miejskiego plemienia. Charakteryzowały go ograniczenia związane z jego pochodzeniem. Było bardzo niewiele słów w jidysz nazywających zwierzęta czy ptaki. Właściwie nie miał słownika wojskowego.”

Paul Johnson (1928) dziennikarz i historyk angielski

Historia Żydów (1987)
Źródło: Historia Żydów (1987)

O historii, O ptakach, O zwierzętach

„Poinformowano mnie (…), że kobiety, które mają niemowlęta (…) znajdują się w strasznej sytuacji spowodowanej brakiem pokarmu, a przede wszystkim mleka. Śmiertelność wśród niemowląt była zastraszająca. Od naszych towarzyszy-szewców z terenu Starego Miasta (…) dowiedzieliśmy się, że w PWPW (Państwowa Wytwórnia Papierów Wartościowych) jest mleko w proszku. Udaliśmy się wówczas z tow. Dzięgielewskim do płk. „Wachnowskiego” i przedstawiliśmy mu sytuację. „Wachnowski” rozkazał zaatakować PWPW; rozkaz taki wydał powodowany względami nie tyle wojskowymi, ile chęcią zdobycia mleka dla głodnych dzieci. Było to szesnastego dnia Powstania – w akcji ponieśliśmy duże straty, jednakże zakończyła się ona całkowitym sukcesem. Zdobyliśmy mleko, a jednocześnie duże ilości czekolady, która bardzo nam się przydała.”

Stanisław Sobolewski (1680–1772)

Źródło: Socjaliści w powstaniu warszawskim 1944 r., wybór tekstów Krzysztof Dunin-Wąsowicz, Oficyna Graficzno-Wydawnicza Typografika, Warszawa 2004 http://www.lewicowo.pl/varia/viewpub/tid/2/pid/511.

O kobietach, O dzieciach, O stracie, O sukcesie

„Jeżeli nawet w niedalekiej przyszłości nie oczekuje się agresji ze strony NATO, musimy jednak, jak mawiają wojskowi, być w gotowości bojowej.”

Wojciech Jaruzelski (1923–2014) generał, działacz PZPR, prezydent PRL i RP

słowa wygłoszone na naradzie prowadzonej przez gen. Wojciecha Jaruzelskiego 5 października 1989 z dowódcami wojsk Układu Warszawskiego. Autorem stenogramu jest generał Fritz Streletz.
Źródło: Tomasz Mianowicz, magazyn „Karta”, 2001

O przyszłości

„Od dłuższego już czasu doszedłem do przekonania, że Piłsudski śni o dyktaturze wojskowej, o roli Napoleona wypływającego na fali rewolucji. (…) Taki człowiek, podniecany przez swoich współkonspiratorów, łakomych na władzę, łatwo gotów pokusić się o zamach na sejm. Zamach taki, moim zdaniem, skazany jest na fiasco w tym znaczeniu, że Polską rządzić bez poparcia narodu nikt nie jest w stanie. Nam wszakże musi chodzić nie o to, żeby podobny zamach spotkał się z niepowodzeniem, ale o to, żeby zamachu nie było. Sama próba takiego zamachu może Polskę zarżnąć…”

Roman Dmowski (1864–1939) polski polityk

Źródło: w liście do Stanisława Grabskiego http://www.romandmowski.pl/default.php?dzial=teksty&id=28, 14 marca 1919

O czasie, Niepowodzenie

„Marsze weselne i marsze wojskowe mają jedno wspólne: prowadzą do walki.”

Vittorio De Sica (1901–1974) reżyser i aktor włoski

O walce

„Pod naciskiem sił narodowych i ludowych Vargas podjął szereg kroków dla uprzemysłowienia kraju, rozwiązał sprawę państwowego monopolu naftowego („Petrobras”), oparł się wysłaniu oddziałów wojskowych do Korei, powziął pewne decyzje ograniczające działalność obcego kapitału, zaprzestał w dużym stopniu ingerencji w związkach zawodowych i nakazał rewizję płacy minimalnej. Z drugiej jednak strony uległ żądaniu imperializmu amerykańskiego, podpisując układ wojskowy ze Stanami Zjednoczonymi (w 1952 roku), i stosował represje przeciwko komunistom i obrońcom pokoju.”

Getúlio Vargas (1882–1954) polityk brazylijski, prezydent

Źródło: komunikat Komunistycznej Partii Brazylii, cyt. za: Grzegorz Jaszuński, Świat…, op. cit., s. 335.

O świecie, O pokoju, O decyzjach

„Najpierw były cztery lata w szkole wojskowej, którą dzisiaj wspominam z łezką w oku (berek w maskach przeciwgazowych, ach…). A później polonistyka – nieco nudniejsza sprawa, ale za to mieszkałam w akademiku i delektowałam się życiem studenckim. Smakowało wybornie.”

Marta Obuch (1975)

Źródło: J. Świetlikowska, Lubię rozpętywać awantury... w książkach http://zbrodniawbibliotece.pl/pogawedki/917,lubierozpetywacawanturywksiazkach/, Zbrodnia w Bibliotece, 11 września 2009 r.

O książkach

„Najbardziej skuteczną metodą skrępowania demokracji jest transfer miejsca podejmowania decyzji ze strefy publicznej do instytucji które nie ponoszą odpowiedzialności: królów i książąt, kast religijnych, junt wojskowych, dyktatur partyjnych, albo współczesnych korporacji.”

Noam Chomsky (1928) filozof, logik, językoznawca amerykański

Źródło: Domestic Constituencies http://www.chomsky.info/articles/199805--.htm, „Z Magazine”, maj 1998

O demokracji, O decyzjach

„Od 1 marca mężczyźni, którzy podlegali służbie wojskowej, mogą zgłaszać się w komisjach uzupełnień (…). Pobór do wojska nie zostanie przywrócony, bo nie ma takiej potrzeby.”

Tomasz Siemoniak (1967) polski polityk

Źródło: Bohdan Melka, Zbigniew Natkański, Przegląd tygodnia, „Angora” nr 10 (1290), 8 marca 2015, s. 8.

O mężczyznach

„Na bazie dawnego oddziału użyteczności publicznej klasowego związku zawodowego zorganizowaliśmy kompanię użyteczności, w której skład wchodzili dawni członkowie związku: telefoniarze, tramwajarze, kanalarze (z wodociągów i kanalizacji) oraz inni zatrudnieni w różnych przedsiębiorstwach gospodarki komunalnej. W początkowym okresie brali oni udział w akcjach wojskowych, na przykład opanowaliśmy prawie gołymi rękami Arbeitsamt przy Długiej 38 i tam wzięliśmy do niewoli osiemnastu Niemców, zabierając im broń. Była to pierwsza broń, jaką zdobyliśmy poza moim pistoletem i jeszcze dwiema „siódemkami”, jakimi dysponowaliśmy. Dzięki tej broni udało nam się zdobyć dalszą i w ten sposób uzbroiliśmy oddziały.”

Stanisław Sobolewski (1680–1772)

„Nasz Beck w 1939 roku poszedł na prowokacje angielskie, nie pytając nawet, czy Anglicy swoje „gwarancje” są w stanie poprzeć czymś realnym. Anglicy grali na pewniaka, wiedzieli, że jeśli Polska zwiąże się układem z Anglią, to Hitler rozpocznie wojnę uderzeniem nie na Belgię czy Holandię, lecz na Polskę. Beck ciągle podkreślał, że jest oficerem, a miał tak mało jakiegokolwiek sensu wojskowego w głowie, że nawet mu na myśl nie przyszło zapytać Anglików, czy są w stanie pomóc w razie inwazji niemieckiej.”

Stanisław Mackiewicz (1896–1966) premier Rządu Rzeczypospolitej Polskiej na Wychodźstwie

Europa in flagranti
Źródło: s. 221, 222

O myślach, O myśleniu, Sens

„Przyszłość Dżamahirii to cały świat. Wielka liczba samorządnych społeczeństw. Społeczne kongresy i komitety narodowe jako podstawa życia społecznego. Zielone komitety dla zarządzania, obrony, demaskacji, stawiania wyzwań, wskazywania drogi władzy narodowej. Wszystko to odnajdziecie w Zielonej Książce – przeczytajcie ją, skopiujcie, podzielcie się z innymi. Wykorzystujcie swoje własne systemy łączności, nie dowierzajcie wrogowi. Stwórzcie swój własny system komunikacji. Gdy już odbierzecie swoje bogactwa naturalne, nie bójcie się władzy a posiądźcie ją. To wasza władza, bogactwo i broń, które rządy, banki i wojskowi ukradli wam.”

Muammar al-Kaddafi (1942–2011) libijski pułkownik, polityk i ideolog

fragment odezwy nadanej przez radio (24 sierpnia 2011). Źródło: Trypolijska mowa Kaddafiego – do testamentu daleko…, geopolityka.org, 27 sierpnia 2011 http://www.geopolityka.org/index.php/libia-2011/1005-trypolijska-mowa-kaddafiego-do-testamentu-daleko

O świecie, O komunikacji, O przyszłości, O bogactwie

„Uważam gen. Wojciecha Jaruzelskiego za postać tragiczną, także ze względu na okoliczności historyczne, w których funkcjonował. Zawsze mógł wybierać tylko mniejsze zło. W swoich analizach końca komunizmu stawiałam hipotezę o możliwości takiego manewru wojskowego ze strony Rosji sowieckiej, tzn. obrony przez atak, gdzie chciano wprowadzić oddziały pod granicę zachodnią i użyć ich potem przez zaskoczenie. Myślę, że wprowadzenie stanu wojennego zablokowało ten manewr.”

Wojciech Jaruzelski (1923–2014) generał, działacz PZPR, prezydent PRL i RP

Autorka: Jadwiga Staniszkis Źródło: Prof. Jadwiga Staniszkis o gen. Wojciechu Jaruzelskim: to postać tragiczna, wp.pl, 25 maja 2014 http://wiadomosci.wp.pl/kat,59154,lbid,7503,title,Prof-Jadwiga-Staniszkis-o-gen-Wojciechu-Jaruzelskim-to-postac-tragiczna,wid,16630164,wiadomosc.html?ticaid=112cec

O myślach, O złu, O myśleniu

„Pamiętam ten uroczysty Dzień Chwały Wojskowej 8 września 1992 roku, kiedy wojskowi, członkowie Białoruskiego Związku Wojskowych i grupa deputowanych Rady Najwyższej na placu Niepodległości w Mińsku przyjmowali przysięgę na wierność narodowi Białorusi. Wtedy Halina stała na podium obok Wasila Bykaua, Michasia Tkaczoua, Mikoły Statkiewicza, i po tym jak wszyscy razem przeczytaliśmy tekst przysięgi, była bardzo wzruszona, podbiegła do nas i każdego z nas objęła, pocałowała. Człowiekowi, który wyrósł w rodzinie wojskowego, było zrozumiałe, co znaczy przysięga na wierność narodowi Białorusi.”

Halina Siamdzianawa (1947–2011) białoruska polityk

O Halinie Siamdzianawej

O rodzinie, O wierności

„W 1998 r. byłem prezydentem Krakowa i miałem ogromny honor i zaszczyt wręczać pierwsze honorowe obywatelstwo miasta Krakowa pułkownikowi Ryszardowi Kuklińskiemu i, panie pośle, nie tylko nie wstydzę się tego, ale naprawdę cały czas traktuję to jako wielki honor i zaszczyt. Oczywiście powinniśmy się pięknie różnić, tylko dziwię się, że przez przeciwników tej uchwały przytaczane są jakieś periodyki wojskowe, jakieś wypowiedzi byłych komunistów. (…) Teraz powiem, że ja absolutnie, w 100%, kładę na to, że wierzę Zbigniewowi Brzezińskiemu, a nie generałowi Puchale, na którego tu jeden z posłów się powoływał. Jeśli to był człowiek, a wiemy, kim był generał Puchała, jaką rolę odegrał, który właśnie ten system próbował chronić i bronić do końca, to wybaczcie, panowie, ale trudno przyjąć, że to jest wiarygodny człowiek.”

Józef Lassota (1943) polski polityk

podczas debaty o poselskim projekcie uchwały w sprawie upamiętnienia pułkownika Ryszarda Kuklińskiego. Źródło: www.sejm.gov.pl http://www.sejm.gov.pl/sejm7.nsf/wypowiedz.xsp?posiedzenie=61&dzien=2&wyp=79&view=1, 20 lutego 2014

O czasie

„Ruch masowy został zmiażdżony [przez represje stanu wojennego], struktury podziemne były wątlutkie i nie miały już zakorzenienia w środowisku masowym, w fabrykach, ale mit przeżył. I strajkujący, żeby kraj ich zrozumiał i poparł, musieli wołać nie tylko o podwyżkę, ale i o „solidarność” dla wszystkich. Depozytariuszami tego mitu byli Wałęsa i skupieni wokół niego działacze dawnej „Solidarności”. Czyli, siłą rzeczy, rozbitkowie w wojskowych mundurach musieli się dogadać z rozbitkami w historycznej szacie solidarnościowych przywódców. I tak doszło do Okrągłego Stołu.”

Karol Modzelewski (1937–2019) polski historyk i polityk

Źródło: Michał Syska, Pierwsza „Solidarność” to opowieść o samoorganizacji pracowników, krytykapolityczna. pl, 4 września 2010 http://www.krytykapolityczna.pl/Opinie/SyskaPierwsza-Solidarnosc-toopowiescosamoorganizacjipracownikow/menuid-197.html

O sile

„Żądamy wyjaśnień, których nam władze skąpią. Gdyby na Zachodzie była taka sytuacja, że ginie prezydent oraz szefowie poszczególnych formacji wojskowych, to rząd dawno by się podał do dymisji, nawet bez nacisków. A tutaj ciągle się stwierdza, że to tajemnica, nie można nic powiedzieć, i ciągle jest się petentem rządu i prokuratury rosyjskiej.”

Ryszard Bender (1932–2016) polski polityk i historyk

o katastrofie smoleńskiej. Źródło: Borusewicz dopuści do debaty?, naszdziennik.pl, 15 maja 2010 http://www.naszdziennik.pl/index.php?dat=20100515&typ=po&id=po23.txt

O tajemnicy

„Najciężej się zemściła polityka antysemicka, prowadzona przede wszystkim w Tocku, w siedzibie 6 dywizji i Ośrodka Zapasowego. Tam, po konferencjach z paru żydowskimi rewizjonistami, który marzyli o Legionie Żydowskim, a jeszcze w kraju cieszyli się względami i posłuchem kół wojskowych, zdecydowano się wydzielić Żydów z oddziałów w odrębne jednostki. Dokonało się to w formie jaskrawej – komendą młodego porucznika: Żydzi wystąp – w dniu 7 października, po czym Żydów wyłączonych skierowano do Kottubianki pod komendą początkowo oficera uchodzącego za antysemitę.”

Stanisław Kot (1885–1975) historyk polski, działacz ruchu ludowego

Źródło: Krystyna Kersten, Polacy-Żydzi-Komunizm. Anatomia półprawd 1939–1968, Warszawa 1992, s. 36–37.

„Sposób, w jaki ludność przyjmowała te kolejne nieszczęścia, a wreszcie samą kapitulację, przynosi Polakom większą chwałę niż sukcesy pierwszych tygodni. Są polskie i niepolskie opisy tego dnia, w którym po podpisaniu kapitulacji wojsko i ludność zaczęły opuszczać Warszawę. Godność tego pobitego wojska, które w zwartych szeregach odchodziło na jakże niepewny los, godność tej opuszczonej ludności, która żegnała je łzami, a nie słowami przekleństw – jest to coś, czego nie można zapomnieć i co winno zostać przeniesione przyszłym pokoleniom Polaków. Pobici, ale nie rozbici moralnie, zjednoczeni we wspólnym porywie, do końca nie ulegli rozkładowi wewnętrznemu, którego przecież można by się spodziewać po tylu dniach klęsk i zawodów – tak uzewnętrzniała się w chwili największej próby siła moralna Warszawy. Siła dojrzewająca w katakumbach konspiracji, a wyzwolona i eksplodująca podczas powstania. Ostatniego polskiego powstania pierwszej połowy XX wieku, godnego wielkich tradycji powstania wielkopolskiego i trzech powstań śląskich. Gdyby kończyło się ono rozkładem, nawet wtedy, gdyby w ostatniej chwili przyszedł jakiś ratunek i miasto ocalało – byłoby to powstanie prawdziwej klęski. Może nie tak tragiczne, ale odrażające, niosące przyszłym pokoleniom – jak każda małość, każda zdrada – nie pokarm, lecz truciznę. Jakkolwiek byśmy oceniali decyzję powstania – a oceniać ją można nie z jednego punktu widzenia i jak wiemy oceny są tutaj krańcowo różne, jakkolwiek ocenialibyśmy jego sens wojskowy i polityczny – i tutaj zdania są bardzo podzielone, jedno przynajmniej pozostanie jasne: egzamin, przed którym stanęło miasto, zdany został, z niewielkimi wyjątkami, bardzo dobrze. Zarówno pod względem samoorganizacji, współpracy z wojskiem, jak też postawy moralnej. Postawy moralnej utrzymanej do końca. Postawy, którą zachowały władze powstańcze, żołnierze i zwykli obywatele.”

Tomasz Strzembosz (1930–2004) polski historyk

Refleksje o Polsce i Podziemiu 1939–1945
Źródło: s. 123–124

O losie, O zdradzie, O zachowaniu, O decyzjach

„Wątpić należy, czy wielki książę był w stanie – nawet używając wszystkich oddziałów wojskowych, które gotowe były walczyć przeciwko powstaniu, i nie wahając się przed wydaniem rozkazów najdrastyczniejszych – stłumić rozruchy w Warszawie w momencie, gdy na ulice wyległ kilkunastotysięczny tłum, zbrojnie wspierając akcję sprzysiężonych polskich oddziałów wojskowych. Nie ulega wątpliwości, że w chwili rozpoczęcia powszechnej, otwartej walki między siłami polskimi i rosyjskimi wszystkie oddziały polskie wyłamałyby się z posłuszeństwa wobec stojących u boku Konstantego swoich dowódców i przyłączyły do powstania – co do tego nie miał wątpliwości nawet generał „Staś” Potocki. Plebs miejski zdecydowany był na walkę uliczną, czuł swoją siłę i nie lękał się bynajmniej starcia z regularnymi oddziałami.”

Jerzy Łojek (1932–1986) polski historyk i pisarz

Szanse powstania listopadowego
Źródło: s. 15

O sile, O walce

„Myślę, że błędem był brak konsekwencji we wprowadzaniu polityki integracji. W gruncie rzeczy wiadomo dlaczego. Na Łotwie mieliśmy o wiele więcej imigrantów ze Związku Sowieckiego, którzy przyjechali tutaj i żyli w czasie okupacji. Na Łotwie mieliśmy bardzo silny i wpływowy Interfront, który występował przeciwko niepodległości. I wreszcie – wszystkie wielkie instalacje wojskowe, siedziby sowieckich przedsiębiorstw były skoncentrowane na Łotwie. Nasz kraj był zatem bardzo istotny w tej sowieckiej układance nad Bałtykiem. Więc polityka integracji po 1990 roku powinna była być znacznie bardziej konsekwentna. Ale nie zgadzam się z tezą, że przegraliśmy. Nie znam dokładnych procentów, ale absolutna większość ludności rosyjskojęzycznej w 1989 roku nie znała języka łotewskiego. Teraz każdy, który kończy szkołę powinien znać łotewski i z pewnością zna. Przez ostatnie 2 lata mieliśmy wspólny egzamin dla uczniów łotewskich i rosyjskich. I nic się strasznego nie stało. W Dyneburgu jest inna sytuacja, bo tam mieszka tylko 15% Łotyszy. Nie ma więc takiego środowiska językowego, w które można by się zanurzyć. I uważam, że dla Łatgalii powinny być specjalne programy dla nauki języka łotewskiego.”

Sarmīte Ēlerte (1957)

o łotewskiej polityce integracji ludności rosyjskojęzycznej Źródło: „Sarmīte Ēlerte: polityka integracji na Łotwie nie jest skazana na klęskę”, radiownet.pl, 20 września 2014 http://www.radiownet.pl/publikacje/sarmite-elerte-polityka-integracji-na-lotwie-nie-jest-skazana-na-kleske

O błędach, O myślach, O nauce, O czasie

„(…) mimo wszelkich skrupułów natury politycznej zwróciłem się do niemieckiego generała, by załatwił przerzucenie na terytorium słowackie kilku jednostek wojskowych.”

Hanns Ludin (1905–1947)

z depeszy do Ministerstwa Spraw Zagranicznych Niemiec w 1944.
Źródło: Słowacja na przełomie, KiW, 1969, s. 413., cyt. za: Henryk Zdanowski, Czechosłowacja w: Europejskie kraje demokracji ludowej 1944–1948, wyd. Książka i Wiedza, Warszawa 1972, s. 126.

O książkach, O demokracji, O wiedzę, O naturze

„Wiedziałam, że w Rodzinach Katyńskich są podziały, ale że aż takie, nie przyszło mi do głowy. (…) Źródła tych podziałów są różnorakie: osobowościowe, ambicjonalne, wynikające z różnego podejścia do sprawy upamiętniania zbrodni, polityczne. Mają też źródło w historii uratowanych z Katynia. Jest też podział na dzieci wojskowych („lepszych”) i policjantów”

Barbara Stanisławczyk (1962)

„gorszych” Źródło: Epopeja polskiego losu, Rp.pl, 5 listopada 2011 http://www.rp.pl/artykul/747137-Epopeja-polskiego-losu.html

O losie, O dzieciach, O historii

„Nie będziemy po raz drugi płacić za tę samą piłkę i nawiązywać nowych rozmów z Koreą Północną na temat jej wojskowego programu jądrowego.”

Colin Powell (1937)

Źródło: „Washington Post”, 10 stycznia 2003

„W 1964 r. (…) prezydent João Goulart zapowiedział reformę rolną i podniesienie płacy minimalnej. W odpowiedzi junta wojskowa na 20 lat zagarnęła władzę. Mówiliśmy sobie, że taka musiała być odpowiedź klas panujących.”

Ladislau Dowbor (1941)

Źródło: rozmowa Alicji i Piotra Pacewiczów, Szalony świat wymyka się z rąk, „Gazeta Wyborcza”, 11–12 sierpnia 2012.

O świecie

„Zaraz po wojnie przywdziałem mundur harcerski, marząc o wielkiej Polsce. W rezultacie, jako 16-letni chłopak wychowany w patriotycznej rodzinie i harcerz w konspiracyjnych Drużynach Chrobrego, na przełomie 1948 i 1949 roku przesiedziałem na UB ponad 7 miesięcy. Była nas grupa 52 harcerzy z całej Polski. Czekała ta grupa w areszcie na sfingowany proces przeciwko harcerstwu i przeciwko młodzieży polskiej. Nie zrobiono tego procesu. Po 7 miesiącach wyrzucono nas jak niepotrzebny bagaż, bo nie byliśmy już potrzebni, problem rozwiązano bowiem inaczej. W tamtych czasach miałem do czynienia z oficerami UB, którzy mnie przesłuchiwali. Byli bez litości. Siedziałem po 48 godzin w mokrym karcerze, byłem głodzony, a po parę dni trzymano mnie też bez wody. Ale byłem też konwojowany przez zwykłych żołnierzy Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego. I gdy przewożono mnie skutego z Katowic do Poznania w Wigilię Bożego Narodzenia, ci żołnierze wbrew rozkazom rozkuli mnie i pozwolili mi się posilić. Ale represje w stosunku do nas, harcerzy i mnie, trwały dalej. Nie otrzymałem skierowania na studia. Gdy byłem w wojsku, właśnie z tego tytułu zostałem przymusowo wcielony do brygad wojskowych pracujących w kopalni.”

Włodzimierz Czechowski (1933) polski polityk

Źródło: wystąpienie w Sejmie, 8 września 2004 http://orka2.sejm.gov.pl/Debata4.nsf/4fb829a81a8d007ac125746d0030d0fb/f6713bf5e9978a86c1257479003323ef?OpenDocument

O wojnie, O młodzieży, O rodzinie, O problemach

„Rommel był wojskowym fenomenem; ludzie tak odważni i śmiali uchodzą z życiem jedynie w wyjątkowych wypadkach. Na polu walki był równie dzielny jak Ney, ale z większym namysłem, równie napastliwy jak Murat, ale z większą rozwagą, jako taktyk był równie opanowany i szybki jak Wellington. Każdy kto pozna tę historię (…) uzna w nim wybitną postać i wielkiego żołnierza: Wśród niewielu wybrańców; Wśród niezwykle dzielnych, bardzo prawdziwego.”

Archibald Wavell (1883–1950) brytyjski marszałek polny, dowódca wojskowy podczas II wojny światowej

o Erwinie Rommlu.

O ludziach, O historii, O walce

„Centrum działania w wojnie rewolucyjnej powinna stanowić wieś. Zarazem jednak szczególna rola przypada miastu, ponieważ w pierwszym etapie wojny powinno ono dostarczyć wsi najlepiej przygotowanych kadr, które by kierowały organizacją oddziałów polityczno-wojskowych. Na ogół elementy rewolucyjne pochodzenia miejskiego mają większą możliwość osiągnięcia odpowiedniego poziomu świadomości politycznej na pierwszym etapie. Elementy te wywodzą się z rewolucyjnych środowisk robotników i studentów i pewnych warstw drobnej burżuazji.”

Carlos Fonseca (1936–1976)

Źródło: Zbigniew Marcin Kowalewski, Guerilla latyno-amerykańska, Zakład Narodowy im. Ossolińskich – Wydawnictwo, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk 1978, s. 56.

O wojnie

„Oficerowie argentyńscy jeździli uczyć się do szkół wojskowych Trzeciej Rzeszy, naziści przyjeżdżali dzielić się wiedzą i doświadczeniem do Argentyny. Argentyńscy wojskowi byli zafascynowani nazistami. Wywiady obu krajów ściśle współpracowały. Po wojnie Peron, o którym wiadomo, że admirował przede wszystkim Mussoliniego, był wybawicielem uciekających z Europy prominentów Trzeciej Rzeszy. Zbiegli naziści osiedlali się również w innych krajach – Brazylii, Chile, Paragwaju i Urugwaju, ale to Peron był tym jedynym przywódcą państwowym, który nie tylko tolerował ich obecność, lecz także osobiście się z nimi spotykał. Krótko przed śmiercią wyznał, że proces w Norymberdze był hańbą.”

Uki Goñi (1953)

Źródło: The Real Odessa, Granta Books, London-New York 2002.

O śmierci, O wojnie

„W 120. rocznicę urodzin generała Kazimierza Sosnkowskiego – współtwórcy niepodległości Rzeczypospolitej z 1918 r. i zwycięstwa nad bolszewikami w 1920 r., polityka i ministra spraw wojskowych kilku rządów II Rzeczypospolitej, Naczelnego Wodza w latach 1943–1944, jednego z wybitnych przywódców polskiej emigracji niepodległościowej i niezłomnego orędownika sprawy polskiej na arenie międzynarodowej – Sejm Rzeczypospolitej Polskiej czci Jego pamięć. Generał Kazimierz Sosnkowski, współtwórca Legionów Polskich i Wojska Polskiego odradzającego się po I wojnie światowej, dowódca, polityk i mąż stanu – dobrze zasłużył się Ojczyźnie.
Kazimierz Sosnkowski – symbol walki o niepodległość, wszedł na trwałe do naszej historii i powinien znaleźć godne miejsce w pamięci historycznej kolejnych pokoleń Polaków.”

Kazimierz Sosnkowski (1885–1969) generał polski, minister

Źródło: Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z 9 grudnia 2005 r. http://isip.sejm.gov.pl/servlet/Search?todo=file&id=WMP20050801125&type=2&name=M20051125.pdf w sprawie uczczenia pamięci gen. Kazimierza Sosnkowskiego w 120. rocznicę urodzin.

O wojnie, O historii, O urodzinach, O walce

„Operację zabicia szefa Al Kaidy ochrzczono kryptonimem „Geronimo”. Ponoć kryptonimy wojskowi biorą z sufitu, ale pomyśleć chwilkę nie zawadzi. Bo Geronimo to było przezwisko wodza Apaczów, który w drugiej połowie XIX w. walczył zbrojnie z ekspansją białych w głąb Ameryki. I już są protesty obecnych liderów indiańskich składane na ręce prezydenta Obamy. (…) Po tym, jak się kto obchodzi z martwymi, poznajemy, z kim mamy do czynienia.”

Adam Szostkiewicz (1952)

Źródło: Co za pomysł z tym „Geronimo”!, blog Adama Szostkiewicza, 6 maja 2011 http://szostkiewicz.blog.polityka.pl/2011/05/05/co-za-pomysl-z-tym-geronimo%E2%80%99%E2%80%99/

„Stalinowscy sędziowie i prokuratorzy zostali uznanymi adwokatami, czy radcami prawnymi. Często żyją do dziś nieosądzeni za swoje zbrodnie. Żyją w dostatku, pobierając dużo wyższe emerytury od swoich ofiar. A ich dzieci – cóż – często korzystają z profitów komunistycznych dygnitarzy. Do dziś kreują polską rzeczywistość. Są wszędzie – w polityce, biznesie, mediach… Podam przykład czysto ludzki, przykład cmentarza na Powązkach Wojskowych w Warszawie. Dzieci PRL-owskich prominentów chodzą na groby swoich przodków, zapalają lampki. A dzieci ofiar? Oni w wolnej Polsce nie mają takiego „przywileju”, bo grobów ich ojców czy dziadków po prostu nie ma.”

Tadeusz Płużański (ur. 1971) (1971) polski historyk, dziennikarz i publicysta

Źródło: Ważna rozmowa Wiktora Świetlika z Tadeuszem M. Płużańskim, autorem książki „Bestie”, wpolityce.pl, 14 kwietnia 2012 http://wpolityce.pl/wydarzenia/26643-wazna-rozmowa-wiktora-swietlika-z-tadeuszem-m-pluzanskim-autorem-ksiazki-bestie

O dzieciach, O książkach, O rzeczywostości

„Rzecznik prasowy Ministerstwa Obrony Narodowej nie jest osobą uprawnioną do przyjmowania meldunków i występowania w roli ministra. Nie ma mojej zgody na takie zachowanie. Bronię godności munduru i żołnierza polskiego. Nie może być tak, że żołnierze są zmuszani do oddawania honorów – tę kwestię regulują wojskowe przepisy.”

Waldemar Skrzypczak (1956) generał polski

Źródło: Gen. Skrzypczak nie doradza już wojsku. „Decyzja polityczna, która przyszła z góry” http://www.tokfm.pl/Tokfm/7,147963,21327858,gen-skrzypczak-nie-doradza-juz-wojsku-decyzja-polityczna.html, tokfm.pl, 2 lutego 2017.

O zachowaniu, O decyzjach

„Członkowie mojej bliższej i dalszej rodziny walczyli w legionach Piłsudskiego, ginęli w Katyniu i byli mordowani po 1945 r. przez „władzę ludową”. Piszę ten felieton dlatego, ponieważ Monika Olejnik na łamach „Gazety Wyborczej” wezwała do mojej lustracji pytając, czy moim ojcem jest Stanisław Kania, I sekretarz KC PZPR. W stanie wojennym w 1982 r. Monika Olejnik, córka funkcjonariusza SB, razem z Grzegorzem Miecugowem & company, przy akceptacji partii i służb specjalnych PRL-u rozpoczynała pracę w III Programie Polskiego Radia, z którego wcześniej WRON-a wyrzuciła „nieprawomyślnych” dziennikarzy. Warto zauważyć, że gdy dzisiejsza gwiazda TVN-u i „Wyborczej” zaczynała karierę w radiu ściśle podporządkowanym wojskowej juncie Jaruzelskiego, przyzwoici dziennikarze nie mieli tam wstępu.”

Monika Olejnik (1956) polska dziennikarka

O gwiazdach, O córce

„Wojskowe myślenie domaga się, żeby wszystko odbywało się zwięźle i klarownie – wszystko oprócz wojen.”

William Wharton (1925–2008) pisarz amerykański

W księżycową jasną noc
Źródło: rozdział 1

O myślach, O myśleniu

„Nie oznacza, że każdy Emisariusz jest komandosem. Nie, niezupełnie, ale właściwie, kim jest żołnierz? Ile ze szkolenia sił specjalnych odciska się na ciele, a ile w umyśle? I co się stanie, jeśli się je rozdzieli?
Żeby użyć frazesu – kosmos jest wielki. Najbliższy z Zamieszkałych Światów znajduje się pięćdziesiąt lat świetlnych od Ziemi. Najdalszy – cztery razy dalej, a niektóre z transportowców kolonizacyjnych wciąż jeszcze lecą. Jeśli jakiś maniak zacznie potrząsać ładunkami taktycznymi albo innymi zabawkami zagrażającymi biosferze, to co wtedy? Informację można przesyłać przez strunową transmisję nadprzestrzenną tak blisko natychmiastowości, że naukowcy wciąż spierają się o terminologię, ale to, by zacytować Quellcristę Falconer, nie przenosi żadnych cholernych dywizji. Nawet gdyby wystrzelić transportowiec z wojskiem, gdy tylko zacznie się bałagan, oddziały ekspedycyjne doleciałyby na miejsce akurat na czas, by pobawić się z wnukami zwycięzców.
To nie jest metoda na rządzenie Protektoratem.
Dobra, można zdigitalizować i przesłać umysły solidnej grupy bojowej. Dawno już minęły czasy, gdy w wojnie decydowała liczebność, a większość zwycięstw ostatniej połowy tysiąclecia została osiągnięta przez małe, ruchliwe siły partyzanckie. Można nawet przelać p. m. c. żołnierzy wprost w powłoki z uwarunkowaniem bojowym, podrasowanym systemem nerwowym i ciałami napakowanymi hormonami. I co dalej?
Znajdą się w ciałach, których nie znają, w nieznanym świecie, walcząc z bandą nieznajomych przeciwko innym obcym za sprawę, o której prawdopodobnie nigdy nawet nie słyszeli, a już z pewnością nie rozumieją. Klimat jest inny, tak samo jak język, kultura, zwierzęta, roślinność i atmosfera. Szlag, nawet grawitacja się różni. O niczym nie mają pojęcia, a nawet jeśli przetransferuje się ich z zaimplantowaną wiedzą o lokalnych warunkach, dostaną potężną dawkę informacji, które powinni zasymilować, kiedy najprawdopodobniej już kilka godzin po upowłokowieniu będą musieli walczyć na śmierć i życie.
I tu właśnie wkracza Korpus Emisariuszy.
Wspomaganie neurochemiczne, interfejsy elektroniczne, mechanika – to wszystko jest fizyczne. Większość nawet nie dotyka samego umysłu, a to właśnie umysł zostaje przesłany. Stąd wziął się Korpus. Zaczęli od technik psychoduchowych od tysiącleci rozwijanych na Ziemi przez kultury orientalne i wydestylowali je w system szkoleniowy tak złożony, że jego absolwenci na większości planet mają prawny zakaz sprawowania jakichkolwiek stanowisk wojskowych lub politycznych.
Nie żołnierze. Niezupełnie.”

Richard Morgan książka Modyfikowany węgiel

Modyfikowany węgiel (2002)
Źródło: s. 44–45

O życiu, O śmierci, O wojnie, O świecie

„Ojciec (…) nie interesował się nim wcale, powierzając wychowanie syna tępym i okrutnym oficerom, sam odszedł z tego świata w 1739 roku. Chłopiec miał wtedy jedenaście lat i jego przyszłość zapowiadała się żałośnie. Słaby, zastraszony z powodu nieustannych kar, młody książę nienawidził wszystkiego, do czego usiłowano go brutalnie wdrożyć, a zwłaszcza nauki. Bardzo wcześnie, czując się szykanowany, zapowiadał, że w przyszłości tez będzie ćwiczył ludzi i to w sposób bezwzględny. Postawa maltretowanego młodzieńca, który chciał się zemścić na wszystkich. Powtarzał, że będzie urządzał defilady wojskowe w stylu pruskim, pił jak kozak i zadawał się z wieloma kobietami. Jego obyczajów nie złagodziła, niestety, gra na skrzypcach, której namiętnie się oddawał i w której starano się mu nie przeszkadzać. Praktycznie od wczesnej młodości Piotr odznaczał się uporem, ograniczoną inteligencją, był kapryśny i infantylny. Niewątpliwie smutne, spartańskie dzieciństwo i brak rodzicielskiej troski ukształtowały jego posępną i obłudną osobowość. Swoista forma samoobrony.”

Piotr III Romanow (1728–1762) car Rosji

Źródło: Jean des Cars, Kobiety, które zawładnęły Europą. Najpotężniejsze królowe, op. cit., s. 102.

O kobietach, O ludziach, O grach, O inteligencji

„Wielu funkcjonariuszy Wojskowych Służb Informacyjnych było bardziej zainteresowanych, jak mówiłem wcześniej, biznesem, o czym świadczy praca syna szefa Wojskowych Służb Informacyjnych pana Dukaczewskiego w spółkach pana Krauzego. Zresztą można i dzisiaj zauważyć, że biznes pana Krauzego jest bardzo mocno promowany przez różnych polityków, nawet dzisiaj wielu ludzi z jego spółek trafia do spółek Skarbu Państwa, do bardzo intratnych spółek. Przedtem, kiedy był rząd pana Millera, wielu ludzi od pana Kulczyka było zaangażowanych w biznes, jak również byli poukładani w różnych intratnych spółkach Skarbu Państwa, i nie tylko. Ci oligarchowie, jak Kulczyk, pan Krauze, dziwnie się tak składa, że swoje wielkie biznesy zrobili na umowach i kontraktach ze Skarbem Państwa. Przypadek, czy może ktoś pomagał?”

Zygmunt Wrzodak (1959) polityk polski

Źródło: Wystąpienie na posiedzeniu Sejmu, 23 marca 2006 http://orka2.sejm.gov.pl/Debata5.nsf/main/60421ED3

O ludziach, O biznesie

„Przed naszym przyjazdem głową rządu Mongolii był Amor. Widziałam tego Amora, przychodził do nas z żoną. Amor miał tłustą twarz, oczy przysłonięte fałdką, uśmiechał się jak Budda. Mironow mi powiedział, że podejrzewają go o to, że ciągnie go w stronę Japonii. Został on wtedy odsunięty od funkcji w rządzie. Nic więcej nie mogę o nim powiedzieć. Niedługo potem zniknął. Nie wiem, nie wiem, nie wiem, gdzie się podział i czy Mirosza miał z tym jakiś związek. Mirosza jeszcze w pociągu zdjął mundur wojskowy i ubrał się po cywilnemu. Na początku wszystkim zajmował się tam Frinowski. Nie wiem, gdzie zniknął Amor. Jego urzędnicy zostali zaproszeni do Moskwy. Po drodze, w pociągu, otruli się jakimiś konserwami, żaden z nich nie dojechał do Moskwy żywy. Teraz łatwo się domyślić, co to były za konserwy…”

Anandyn Amar (1886–1941)

Źródło: Agnessa Mironowa
Źródło: Mira Jakowienko, Żona enkawudzisty. Spowiedź Agnessy Mironowej, tłum. Dorota Bal, wyd. Znak Horyzont, Kraków 2014, ISBN 9788324030101, s. 161–162.

O zdjęciach

„Powstrzymuje ich tylko strach i obawa przed utratą wszystkiego tego, co im jeszcze do stracenia zostało. Dopóki siłą naszą jest nie tylko liczebność wojskowa, lecz i nieubłagane środki zespolenia z Rosją, groźba pozbawienia ich owej specyfiki, która stanowi resztkę ich rzekomej narodowości – dopóty mieć będziemy nam nimi przewagę, choćby miała ona charakter chwiejny. Lecz skoro tylko osłabniemy w stosowaniu tych środków albo też pozwolimy sobie na zaufanie im – wszystko przepadnie i czeka nas niechybna klęska.”

Mikołaj I Romanow (1796–1855) cesarz Imperium Rosyjskiego, wielki książę Finlandii, król Polski

z rozległej korespondencji cara z namiestnikiem Królestwa Polskiego, Paskiewiczem; (18 kwietnia 1845).
Źródło: W. Bruce Lincoln, Mikołaj I, op. cit., s. 388.

O strachu, O zaufaniu, O charakterze, O sile

„Alfredzie Dreyfus, nie jesteś godzien nosić wojskowych dystynkcji. W imieniu narodu Francji degraduje cię.”

Alfred Dreyfus (1859–1935) francuski wojskowy

początek aktu oskarżenia przeciwko Dreyfusowi.
Źródło: José María López Ruiz, Tyrani i zbrodniarze. Najwięksi nikczemnicy w dziejach świata, op. cit., s. 235.

„Pięć lat przed powstaniem podjęty został w Warszawie bój, znany nam dobrze jako obrona stolicy z września 1939 r. Bój ten, którego wszak można było uniknąć ogłaszając Warszawę, podobnie jak potem Paryż, miastem otwartym, kosztował miasto kilkanaście procent jego zabudowy, z tym że najbardziej ucierpiało cenne śródmieście. Kosztował on także około 25000 zabitych cywilów i 6000 żołnierzy, a 50000 osób zostało rannych. Były to straty bardzo poważne, które dziś z punktu widzenia całkowitego zniszczenia miasta mógłby ktoś lekceważyć, ale jeśli porównamy je ze stratami innych stolic europejskich – należą do najcięższych. A kto dzisiaj podnosi te wszystkie straty kwestionując zasadność długotrwałej obrony stolicy? Obrony, która trwała trzy tygodnie, a już po dziesięciu dniach traciła wszelki sens operacyjny. Czy mówi się o zbrodniczym błędzie, o szaleństwie, o szukaniu odpowiedzialnych? Nie. Bo dojrzano sens tamtej walki w sferze zupełnie innej niż sfera zysków i strat materialnych, niż sfera wartości operacji wojskowych. Dostrzeżono ten sens w sferze moralnej, podkreślając ogromną rolę oblężenia Warszawy w podtrzymaniu woli narodu do stawienia oporu w okresie okupacji. A więc sens tej walki odnaleziony został w dziedzinie zupełnie różnej od tych, które decydują o ocenie powstania. W dziedzinie właściwie politycznej. Nie było sensu obrony stolicy z punktu widzenia przebiegu walk wrześniowych, gdyż nie miała ona żadnego wpływu na zwycięstwo, o którym trudno było marzyć. Miała ona sens na lata późniejsze, pozwalała je przetrwać w lepszej kondycji psychicznej, budowała dalszy opór, współdziałała z przyszłym zwycięstwem.”

Tomasz Strzembosz (1930–2004) polski historyk

Refleksje o Polsce i Podziemiu 1939–1945
Źródło: s. 125–126

O stracie, O zwycięstwie, O walce, O szaleństwie

„To jest ruch mężczyzn: kto nie czuje się naprawdę mężczyzną – niech czeka w kącie. W imię zaufania i na podstawie pełnomocnictwa, które mi powierzono, powstanie w Madrycie nadzorczy dyrektoriat wojskowy o charakterze prowizorycznym, mający utrzymać porządek publiczny (…) Nie chcemy być ministrami i nie mamy innych ambicji niż służyć Hiszpanii.”

Miguel Primo de Rivera (1870–1930) wojskowy hiszpański, dyktator

podczas zamachu stanu, któremu gen. Rivera przewodniczył.
Źródło: Wiesław Królikowski Hiszpania 1923: Pronunciamiento generała Primo de Rivery

O zaufaniu, O charakterze, O czekaniu

„Włamywacz naruszający wszechobecny elektroniczny system nerwowy ludzkości, popychający dane i kredyt w ciasnej matrycy, monochromatycznej nonprzestrzeni, gdzie jedynymi gwiazdami są gęste skupiska informacji, a wysoko nad nimi płoną korporacyjne galaktyki i zimne ramiona spiralne systemów wojskowych.”

William Gibson (1948) pisarz amerykański

Wypalić Chrom (1982)

„Macierewicz zawinił, bo wojskowej bezpiece, która przeniesiona została do III RP w stanie niemal niezmienionym, zarzucił, że dopuszczała się bezprawnych działań wobec świata mediów, polityki i gospodarki, oraz dostrzegał w nich „ślady zewnętrznych inspiracji”, m. in. „z bloku wschodniego”. Nie wiem, czy panie sędzie czytały publikacje Leona Chajna, twórcy powojennego wymiaru sprawiedliwości, który piętnował sędziów „usiłujących kompromitować młody aparat bezpieczeństwa”. Byłby on z nich wczoraj dumny – dobra osobiste bezpieki obroniły świetnie. Pisano wiele razy, że WSI to jedyna służba, która została przeniesiona z PRL-u do III RP niezmieniona. To nieprawda – podobnie stało się z sądami. Cóż, nazwiska tych pań w przyszłym „Raporcie o likwidacji postkomunistycznego wymiaru sprawiedliwości” będą zapewne pojawiały się często.”

Piotr Lisiewicz (1972) polski publicysta, happener, aktywista Akcji Alternatywnej "Naszość"

o sędziach, które skazały Antoniego Macierewicza za zniesławienie gen. Marka Dukaczewskiego.

O sprawiedliwości, O czytaniu

„Na ukształtowanie mojej osobowości wpłynęły: dom, szkoła i mało spotykana rzecz – koszary wojskowe… Tak się bowiem złożyło, że mój ojciec był oficerem Legionów Polskich podczas I wojny światowej. Wiele opowiadał o swojej bogatej przeszłości, a opowieści te rozpalały moją wyobraźnię i miłość Ojczyzny.”

Bogusław Nizieński (1928) polski prawnik

Źródło: Marzyłem, by zostać oficerem, naszdziennik.pl, 10 listopada 2010 http://www.naszdziennik.pl/index.php?dat=20101110&typ=my&id=my83.txt

O miłości, O wojnie, O szkole, O domu

„Działania wojskowe są ważne dla narodu – stanowią podstawę śmierci i życia, sposób przeżycia i zniszczenia, ich przestudiowanie jest zatem niezbędne.”

Sun Tzu (-543–-495 p. n. e.)

O śmierci

„Unikanie walki z uporządkowanymi szeregami wroga i zaniechanie atakowania wielkich formacji to sztuka adaptacji. Zasadą działań wojskowych jest nie stawać twarzą do wysokiego wzgórza i nie stawiać czoła tym, którzy wysokie wzgórze mają za plecami.”

Sun Tzu (-543–-495 p. n. e.)

O sztuce, O walce

„Na śmierć Hieronima Dekutowskiego i jego współpracowników pracował cały sztab przestępców i zbrodniarzy: śledczy, sędziowie, prokuratorzy. Niestety wielu z nich leży na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie.”

Tadeusz Płużański (ur. 1971) (1971) polski historyk, dziennikarz i publicysta

o Hieronimie Dekutowskim, ps. „Zapora” Źródło: W Warszawie obchody 70. rocznicy śmierci mjr. Hieronima Dekutowskiego „Zapory” https://dzieje.pl/aktualnosci/w-warszawie-obchody-70-rocznicy-smierci-mjr-hieronima-dekutowskiego-zapory, dzieje.pl, 10 marca 2019.

O śmierci

„Mając w swym ręku funkcję dowódcy całego wojska, a w tym i duchowieństwa wojskowego, muszę robić także i kwalifikacje. Kwalifikacja moja w stosunku do biskupa Galla wypadła dla niego in minus, nigdy in plus. On był nierobem. Był on buveur et mangeur.”

Józef Piłsudski (1867–1935) polski działacz niepodległościowy i polityk, premier, Naczelnik Państwa, twórca tzw. rządów sanacyjnych

Pełen intryg i świństw, zrobił impertynencję Prezydentowi Rzeczypospolitej. Nie mogłem go ani chwili trzymać w wojsku. Lepiej zabić, niż w wojsku trzymać w sprzeczności z honorem. rozmowa z nuncjuszem apostolskim Francesco Marnaggim na temat wyboru nowego biskupa polowego WP po rezygnacji bpa Stanisława Galla. Źródło: wyborcza.pl http://wyborcza.pl/1,75515,8817497,Prezydent_Komorowski_idzie_wlasna_sciezka.html, 16 grudnia 2010

„Mam bardzo duży szacunek dla Polski i, jak wiecie, Polacy lubią mnie, a ja ich. Już niedługo jadę do Polski. (…) Wiem, że Polacy budują bazę wojskową, na którą wykładają sto procent kwoty. Budują więc coś bardzo miłego dla Stanów Zjednoczonych.”

Donald Trump (1946) prezydent Stanów Zjednoczonych

we wrześniu 2018 Andrzej Duda zapowiedział budowę stałej bazy amerykańskiej w Polsce, która miałaby nosić nazwę Fort Trump. Źródło: tvn24.pl https://www.tvn24.pl/wiadomosci-ze-swiata,2/donald-trump-mam-bardzo-duzy-szacunek-dla-polski-lubie-polakow,957849.html, 2 sierpnia 2019.

„Mogłem coś przeoczyć, ale nie widzę Europejczyków wysyłających żołnierzy do Syrii. Życzę im większego zaangażowania, ale jestem bardzo sceptyczny, czy mogą zastąpić Amerykanów. Problem zaczyna się od logistyki i wyposażenia, a kończy na najbardziej podstawowych pytaniach. Czy Europejczycy naprawdę są gotowi zapłacić moralną cenę za interwencję wojskową?”

Robert Kagan (1958) amerykański wykładowca, publicysta, analityk polityczny

Źródło: rozmowa René Pfistera, "Dann könnte der Globus in einem fürchterlichen Zustand sein", „Der Spiegel” https://www.spiegel.de/plus/robert-kagan-ueber-deutschland-werden-sie-erwachsen-a-00000000-0002-0001-0000-000166611607, 25 października 2019.

O problemach

„Brygada Spadochronowa była pierwszą jednostką nowego, nie istniejącego dotychczas w Polskich Siłach Zbrojnych rodzaju broni. Oprócz bezpośrednich zadań czasu wojny przed Brygadą wyrastała szczególna misja związana z przyszłością. Po zakończonej wojnie i po powrocie do Polski, w który wierzyliśmy i dokoła którego obracały się wszystkie nasze myśli i pragnienia, jednostki bojowe kreowane na obczyźnie miały obok Armii Krajowej stać się kadrą, ośrodkiem organizacyjnym i wyszkoleniowym dla Polskich Sił Zbrojnych odtwarzanych w wolnym Kraju. Wiemy dobrze, że dla każdej jednostki wojskowej, dla każdego rodzaju broni tradycje bojowe są jednym ze źródeł siły duchowej, kapitałem moralnym, podstawą, na której wyrasta tzw. esprit de corps – ów niezbędny czynnik wychowawczy, ułatwiający pracę nad wytworzeniem dobrego i sprawnego narzędzia obrony narodowej.”

Kazimierz Sosnkowski (1885–1969) generał polski, minister

o 1 Samodzielnej Brygadzie Spadochronowej.
Źródło: Słowo wstępne [w]: Stanisław Sosabowski, Najkrótszą drogą, Komitet Wydawniczy Polskich Spadochroniarzy, Londyn 1957, s. xxv.

O wojnie, O myślach, O sile, O czasie

„Decyzja o powstaniu była zwyczajnie głupia. Zła, nierozważna, ze wszech miar krótkowzroczna. Mówię o decyzji. Nie o samej walce. Po prostu do tej walki nie powinno dojść. Mówię to jako długoletni wojskowy, sztabowiec i frontowiec. Nie powinniśmy zaczynać tej walki. Okazało się, że nasi dowódcy byli słabo wyszkoleni, militarnie nieprzygotowani do takiej roli. Do tego dochodzi coś, o czym dziś już możemy mówić. Góra AK to byli megalomani. (…) Powstanie wywołało kilku kompletnie niekompetentnych ludzi. Wbrew logice. I oni – jak ślepcy z obrazu – poprowadzili nas ku tragedii. Stało się z nimi coś arcypolskiego: oni oszaleli, zachłysnęli się Polską i oszaleli. Stracili zdolność racjonalnego myślenia. (…) Liderzy AK w sposób zupełnie nieodpowiedzialny, szafując życiem setek tysięcy ludzi, rzucili się w szalonej szarży z pięściami na wroga. I jeszcze dali rozkaz, abyśmy my to wykonali. Na tym polega ta tragedia.”

Stanisław Aronson (1925) oficer Armii Krajowej, izraelski wojskowy

Źródło: Emil Marat, Michał Wójcik, Stanisław Aronson: Góra AK to byli megalomani. Powstanie warszawskie wywołało kilku niekompetentnych ludzi. Wbrew logice http://wyborcza.pl/alehistoria/7,121681,25026752,stanislaw-aronson-gora-ak-to-byli-megalomani-powstanie.html, wyborcza.pl, 29 lipca 2019.

O ludziach, O górach, O myślach, O decyzjach

„Osoba, której mam powody ufać, mówiła mi, że widziała jak dzień przed dymisją ministra z budynku MON wynoszono kartonowe pudła do dwóch furgonetek. Prawdopodobnie były to ważne informacje, haki, kwity kompromitujące ludzi, gromadzone w MON przez Macierewicza. Przecież miał pod sobą Służbę Kontrwywiadu Wojskowego, której mógł do tego używać.”

Tomasz Piątek (1974) polski pisarz i dziennikarz

Źródło: Tomasz Piątek: Rosja wykorzystuje PiS https://koduj24.pl/tomasz-piatek-rosja-wykorzystuje-pis/, koduj24.pl, 15 lutego 2018

O ludziach, O pewności siebie

„Delegat Rządu i Stronnictwa RJN zaangażowały się już daleko wobec wojskowych władz sowieckich w kierunku ujawnienia działalności i zalegalizowania swej pracy. Rozmowa na ten temat Delegata Rządu, RJN i przedstawicieli stronnictw z gen. płk. Iwanowem ma się odbyć dn. 27.3. Na ogólne i kategoryczne żądanie tych czynników w rozmowie tej muszę wziąć udział.”

Leopold Okulicki (1898–1946) generał polski

w depeszy do Londynu z 25 marca 1945, ostatniej przed aresztowaniem, przedstawiając stan negocjacji przywódców Polskiego Państwa Podziemnego z Sowietami. Źródło: 73. rocznica aresztowania przywódców Polskiego Państwa Podziemnego https://dzieje.pl/aktualnosci/rocznica-aresztowania-przez-nkwd-przywodcow-polskiego-panstwa-podziemnego, dzieje.pl, 28 marca 2018.

„Szanowałem wiedzę opartą na dedukcji i logice, a gardziłem nauką pamięciową, więc wybrałem do studiowania medycynę. Organizacje masowe budziły moją niechęć, dlatego szybko zapisałem się do harcerstwa. (…) Bałem się wojska, toteż zaraz po studiach spędziłem lato w jednostce wojskowej w Czerwonym Borze (…). Uważam się za pacyfistę, więc najlepiej wychodziło mi w wojsku strzelanie z kałasznikowa do sylwetki człowieka.”

Kuba Sienkiewicz (1961) polski muzyk i lekarz

Kubatura, czyli elektryczne wagary (2015)
Źródło: Kubatura, czyli elektryczne wagary, Warszawa 2015, s. 37.

O nauce, O lecie

„To był niesamowity sukces wojskowy, kiedy 30 tys. amatorów walczyło codziennie z zawodowym wojskiem mającym samoloty i artylerię. Armia Krajowa nie miała też pomocy Zachodu, na którą liczyła, mimo tego trzymali się do końca. Każdy wie, że nie tylko Powstanie Warszawskie, ale i cała historia Armii Krajowej skończyła się tragedią. Oni walczyli z Niemcami wojskowo, ale potem wpadli w pułapkę sojuszników. I znowu mało kto oczekiwał takiego zakończenia.”

Norman Davies (1939) brytyjski historyk

o powstaniu warszawskim i Armii Krajowej. Źródło: Prof. Norman Davies: Armia Krajowa zdała egzamin wojskowy http://dzieje.pl/aktualnosci/prof-norman-davies-armia-krajowa-zdala-egzamin-wojskowy, dzieje.pl, 13 lutego 2012.

O historii, O sukcesie, O pomocy

„Obszar Guberni Generalnej będzie stanowił następną część składową Europy, która będzie bezwzględnie zniemczoną bezpośrednio po powtórnym zgermanizowaniu wschodnich terenów Rzeszy (…) Będziemy budowali wielkie autostrady, jakie przecinają obecnie nasz kraj. Przy nich powstaną wielkie osady niemieckie. W dobranych punktach strategicznych powstaną wielkie ośrodki wojskowe, wokoło nich szerokim pasem rozwinie się życie niemieckie. Jeżeli będziemy wówczas mieli możliwość wyparcia na wschód obcego narodu, którego nie będziemy tu więcej potrzebowali, nie będzie rzeczą tak trudną coraz bardziej osiedlać element niemiecki i coraz więcej usuwać element obcoplemienny (…) Dalej na wchodzie powstanie kiedyś okręg Gotów, a z Guberni Generalnej można będzie wówczas zrobić okręg Wandalów.”

Hans Frank (1900–1946) nazista, gubernator Generalnego Gubernatorstwa

na posiedzeniu rządu Generalnego Gubernatorstwa na temat germanizacji ziem polskich i Europy Wschodniej, 16 grudnia 1941.
Źródło: Stanisław Piotrowski, Proces Hansa Franka i polskie dowody przeciw SS, Warszawa 1970, s. 185.

O życiu

„Jak wiadomo, niestety, nasz prezydent wrześniowy, Ignacy Mościcki, nasz rząd i – co gorsza – nasi generałowie uważali za stosowne przekroczyć granicę Rumunii. Najbardziej wstyd mi tego, że Rydz-Śmigły nie uważał za stosowne powrócić do walczącej jeszcze wtedy Warszawy. Pochodziło to z tego, że nasi generałowie, ludzi pod względem wojskowym niedouczeni, mieli ogromne ambicje polityczne i stąd myśleli, że najważniejsze dla Polski jest to, żeby oni udali się do zbawiającej nas Anglii i tam nadal politykowali.”

Stanisław Mackiewicz (1896–1966) premier Rządu Rzeczypospolitej Polskiej na Wychodźstwie

Zielone oczy
Źródło: s. 10

O ludziach, O myślach, O myśleniu

„Pomiędzy generałem Borem, dowódcą powstania, a marszałkiem Rydzem, wodzem w kampanii wrześniowej, różnica jest zasadnicza. Rydz miał w Polsce faktycznie władzę i wojskową, i polityczną, stąd za klęskę wrześniową ponosi odpowiedzialność całkowitą: i formalną, i materialną. Bór był tylko dowódcą wojskowym, słuchał politycznych rozkazów rządu, wojskowych – naczelnego wodza i prezydenta. Bór jest gorąco atakowany przez przyjezdnych z Warszawy, zarówno narodowców, których jego otoczenie prześladowało, jak lewicowców, których popierało. Ale jako wojskowy, wobec historii Bór będzie miał inną reputację niż Rydz, który miał 33 dywizje piechoty i całe państwo do dyspozycji, walczył tylko 17 dni i uciekł. Bór nie miał nic, miał konspirację tworzoną w fantastycznych warunkach, walczył 63 dni i poszedł razem z żołnierzami do niewoli, zrywając łańcuch naszych wodzów, którzy żołnierzy zostawiali, sami uciekali, jak Rydz z Polski, Sikorski z Francji. Pod dowództwem Rydza wojsko polskie dało mniej, niż świat od niego oczekiwał, pod dowództwem Bora Powstanie Warszawskie bije wszystkie rekordy wytrzymałości.”

Stanisław Mackiewicz (1896–1966) premier Rządu Rzeczypospolitej Polskiej na Wychodźstwie

Lata nadziei

O świecie, O historii

„Powstanie Warszawy było cudem bohaterstwa, wykazało, że Polacy mają armię podziemną o wiele liczniejszą i lepszą niż inne narody, które są lub były w podobnej do nas sytuacji, ale powstanie warszawskie było działaniem o charakterze bohaterskiej samolikwidacji. Wszystkie państwa i wszystkie narody rezerwują swe siły na finisz wojny, my, Polacy, zmarnowawszy swe 33 dywizje w pierwszych dwóch tygodniach wojny, marnujemy teraz resztki naszych samodzielnych sił zbrojnych. Powstanie Warszawy nie przyniosło nam realnie nic, a jego znaczenie propagandowe, jakkolwiek duże, nie wyrówna nam strat materialnych, do tego stopnia są one olbrzymie. Zrujnowaliśmy piękną naszą stolicę, straciliśmy mnóstwo zabitych, oddaliśmy 30 tysięcy jeńców, wtrąciliśmy olbrzymią ilość ludności w straszliwą nędzę. Odpowiedzialna za powstanie Warszawy jest generalnie cała emigracja polska, która pobiera swój Schweigegeld i pozwala rządowi p. Mikołajczyka systematycznie dezorientować kraj co do rzeczywistej naszej sytuacji politycznej. Ale poza tym trzeba stwierdzić, kto personalnie i szczegółowo w naszych londyńskich władzach wojskowych i cywilnych jest odpowiedzialny za dopuszczenie do wybuchu tego powstania. Istnieje przecież komisja przy naszym rządzie dla konstatowania zbrodni rządów Składkowskiego i poprzednich, tzw. sanacyjnych. Należy rozszerzyć pełnomocnictwa tej komisji na sprawę powstania Warszawy. Żołnierzowi Warszawy należy się cześć, tym, którzy do powstania z Londynu dopuścili, należy się kara.”

Stanisław Mackiewicz (1896–1966) premier Rządu Rzeczypospolitej Polskiej na Wychodźstwie

Lady Makbet myje ręce

O wojnie, O karze, O charakterze, O sile

„Jeśli dziś dwie literki AK stały się znakiem wysiłku całego narodu polskiego w walce o niepodległość, jeśli słowo Kraj ma dla ucha polskiego dźwięk mocny i zawsze jednakowy – to w dużej mierze jest to zasługą obecnego Wodza Naczelnego. Dzięki jego osobistym walorom i autorytetowi, płynącemu z głębokiej, jednającej pełne zaufanie prawości – współpraca wszystkich czynników Polskiego Państwa Podziemnego: cywilnego, politycznego i wojskowego, stała się źródłem jedności całego społeczeństwa.”

Andrzej Pomian (1911–2008) polski historyk, pisarz emigracyjny, korespondent RWE

o Tadeuszu Komorowskim
Źródło: Tadeusz Bór-Komorowski w relacjach i dokumentach, op. cit., s. 399.

O zaufaniu, O wysiłku, O walce, O współpracy

„Sąd Najwyższy w najnowszym orzeczeniu za fakty powszechnie znane uznaje fakty ustalone przez historyków w oparciu o zasady prawidłowej metodologii naukowej. Prof. Łojek, prof. Madajczyk, dr Szczęśniak zgodnie twierdzą, że transporty jeńców były enkawudowskie, a nie wojskowe.”

Mariusz Bogusz (1963)

o uznaniu przez SN ustaleń historyków dotyczących zbrodni katyńskiej Źródło: Przemówienie na Ogólnopolskim Konkursie Krasomówczym w 1994 roku http://bazhum.muzhp.pl/media//files/Palestra/Palestra-r1994-t38-n5_6(437_438)/Palestra-r1994-t38-n5_6(437_438)-s144-149/Palestra-r1994-t38-n5_6(437_438)-s144-149.pdf, „Palestra”, 38, 1994, 5-6 (437-438), s. 147.

„Hiszpania kręci się w błędnym kole od czasów królów katolickich: wojny, dyktatury, królowie płodzący idiotów z kuzynkami, ciotkami i siostrami przyrodnimi. Do tego Kościół, jak wieczne zakotwiczenie w przeszłości, wojskowi i kolejne wojny, więcej księży i więcej ciemnoty…”

Jordi Sierra i Fabra (1947) hiszpański pisarz

Źródło: Dwa dni w maju, tłum. Rozalya Sasor, Wydawnictwo Albatros, Warszawa 2018, s. 15.

O wojnie, O przeszłości

„W czasie translokacji oddziałów AK zza Bugu dochodziło do częstych starć zbrojnych z jednostkami policyjno-wojskowymi okupanta, zwłaszcza podczas forsowania rzeki Bug, ale dzięki sprawnej organizacji akcji odbywało się to bez większych strat.”

Jerzy Markiewicz (1928–2015) polski prawnik, historyk publicysta

Partyzancki kraj
Źródło: s. 308.

O stracie, O czasie

„Ściśle z niemieckimi jednostkami policyjnymi i wojskowymi współpracowała policja bezpieczeństwa (Sipo), w skład której wchodziły: tajna policja państwowa (Gestapo), służba bezpieczeństwa (SD) i policja kryminalna (Kripo). Do najważniejszych zadań Sipo należało dekonspirowanie polskiego ruchu oporu i likwidacja jego ogniw organizacyjnych.”

Jerzy Markiewicz (1928–2015) polski prawnik, historyk publicysta

Partyzancki kraj
Źródło: s. 21–22.

„Po raz pierwszy zetknąłem się z 17-tysięczną rzeszą żołnierską, która oczekiwała mego przybycia. Do końca życia nie zapomnę ich wyglądu. Ogromna część bez butów i bez koszul. Wszyscy właściwie w łachmanach, częściowo w strzępach starych mundurów polskich, wychudli jak szkielety. Większość pokryta wrzodami wskutek awitaminozy. Ale, ku zdumieniu towarzyszących mi bolszewików z gen. Żukowem na czele, wszyscy byli ogoleni. I cóż za wspaniała żołnierska postawa. Serce mi się ścisnęło, gdy patrzyłem na tych nędzarzy, i zapytywałem się w duchu, czy uda się z nich jeszcze zrobić wojsko i czy zdołają znieść oczekujące ich trudy wojenne. Odpowiedź zjawiała się natychmiast; dość było popatrzeć w te błyszczące oczy, z których wyzierała wola i wiara (…). Pierwszy i – daj, Boże – ostatni raz w życiu przyjąłem defiladę żołnierzy bez butów. Uparli się, że chcą maszerować. Chcą pokazać bolszewikom, że bosymi, poranionymi nogami potrafią na piasku wybić takt wojskowy jako początek swego marszu do Polski.”

Władysław Anders (1892–1970) polski generał

o defiladzie żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych w ZSRR (1941–1942). Źródło: Bez butów do Andersa https://dorzeczy.pl/historia/63066/Bez-butow-do-Andersa.html, dorzeczy.pl, 29 kwietnia 2018.

O Bogu, O wierze, O butach, O wyglądzie

„Panowie, stanowicie wojskową elitę. Dam wam pięciu albo sześciu żołnierzy i będziemy was osłaniać ogniem zaporowym, żebyście mogli przejść na drugą stronę rue de Rivoli. Macie tylko dostać się siłą do środka, by wydobyć tkaninę.”

Dietrich von Choltitz (1894–1966) niemiecki wojskowy w stopniu generała piechoty, wojenny gubernator Paryża w czasie II wojny światowej

Do dwóch SS-mannów o odzyskaniu Tkaniny z Bayeux, 21 sierpnia 1944. Źródło: Robert M. Edsel, Obrońcy skarbów https://books.google.pl/books?id=6iRvBgAAQBAJ&pg=RA3-PA9&sa=X&ved=0ahUKEwiUp-aI4dTfAhWKw4sKHYBJDg8Q6AEIPzAD#v=onepage&q&f=false

O sile

„Ciągle istnieje zagrożenie militarne ze strony Rosji. W Suwałkach obchodzimy tę rocznicę z taką świadomością, że niedaleko stąd odbywają się dziś rosyjskie manewry wojskowe. To jest demonstracja siły naszego wschodniego sąsiada, na pewno wymierzona przecież między innymi w nas. Mamy w pamięci to, co się stało we wschodniej Ukrainie.”

Jarosław Zieliński (1960) polski nauczyciel i polityk

w czasie 78. rocznicy agresji Rosji sowieckiej na Polskę z 17 września 1939. Źródło: Wiceszef MSWiA: ciągle istnieje zagrożenie militarne ze strony Rosji http://www.polskieradio.pl/5/3/Artykul/1857145,Wiceszef-MSWiA-ciagle-istnieje-zagrozenie-militarne-ze-strony-Rosji, polskieradio.pl, 17 września 2017.

O sile

„Zmiany mogą niepokoić, szczególnie że odchodzą niekiedy generałowie z bogatą kartą kariery zawodowej, ale stanowisko prezydenta jest takie, że do tej pory wymiana kadr w armii postępuje spokojnie, nie ma zagrożenia destabilizacją na szczytach hierarchii wojskowej.”

Marek Magierowski (1971) polski dziennikarz

o zmianach kadrowych na najwyższych stanowiskach w siłach zbrojnych RP na przełomie 2016 i 2017. Źródło: Magierowski: prezydent uważa, że do tej pory wymiana kadr w armii postępuje spokojnie, nie ma zagrożenia destabilizacją http://wiadomosci.onet.pl/kraj/magierowski-prezydent-uwaza-ze-do-tej-pory-wymiana-kadr-w-armii-postepuje-spokojnie/dd8b2bn, onet.pl, 18 marca 2017

„Henryk Sławik oraz József Antall ocalili życie ponad pięciu tysiącom Żydów, a dzięki ich współpracy z polskimi strukturami wojskowymi kilkadziesiąt tysięcy oficerów i żołnierzy przedostało się do Aliantów.”

Henryk Sławik (1894–1944) polski dziennikarz i polityk

uchwała Senatu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 24 września 2014 upamiętniająca 70. rocznicę śmierci Henryka Sławika oraz 40. rocznicę śmierci Józsefa Antalla seniora. Źródło: Uchwała Senatu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 24 września 2014 upamiętniająca 70. rocznicę śmierci Henryka Sławika http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WMP20140000885/O/M20140885.pdf, sejm.gov.pl

O życiu, O współpracy

„Taka jest praktyka USA i innych krajów, które czasami zwiększają koszty - polityczne, finansowe - dobrych stosunków w reakcji na czyjąś skłonność do kompromisu. I to nawet jeśli jest to bliski sojusznik. USA robią tak nawet w relacjach z Izraelem. To Izrael jest jednym z najbliższych sojuszników USA na świecie, a już się zdarzało, że amerykańskie dostawy wojskowe (gigantyczne, dużo większe niż do Polski) były wstrzymywane lub ograniczane, bo na przykład Izrael nie chciał spełnić oczekiwań Amerykanów ws. rozmów pokojowych z sąsiadami. Taki jest nie tylko amerykański, ale światowy standard.”

Grzegorz Kostrzewa-Zorbas (1958) politolog polski, działacz państwowy

Źródło: Ekspert ds. bezpieczeństwa: Kryzys polsko-izraelski może ograniczyć Polsce dostęp do broni http://wiadomosci.gazeta.pl/wiadomosci/7,114871,22988116,kryzys-polsko-izraelski-moze-zwiekszyc-cene-patriotow-i-ograniczyc.html, gazeta.pl, 6 lutego 2018

O relacjach

„Macierewicz robi bardzo dobrą robotę, jego działania są pozytywne. Napadają na niego, bo on dochodzi do prawdy. Do prawdy zamachu. Powiem państwu dlaczego. U mnie to jest przemyślane. Jeśli samolot spada i leci tak nisko, to nie ma prawa się rozpaść, tak jak się rozpadł. Mówienie o tej pancernej brzozie to jest gra w głupiego Jasia. Bo nawet głupi Jasio zrozumie, że samolot wojskowy, który jest wzmocniony, ścina pół hektara lasu i nic mu się nie dzieje.”

Andrzej Rosiewicz (1944) piosenkarz polski

Źródło: Andrzej Rosiewicz: poprzednie rządy uważam za zdradzieckie https://kultura.onet.pl/muzyka/wiadomosci/andrzej-rosiewicz-poprzednie-rzady-uwazam-za-zdradzieckie/p8yswjt, onet.pl, 22 kwietnia 2018

O grach

„Drogi do La Rochelle były zatłoczone przez uciekinierów. Panował nieprawdopodobny chaos. Resztki jednostek wojskowych wymieszane były z cywilami. Była to bezkształtna masa, podatna na wybuch paniki. W tym morzu chaosu próbowaliśmy zachować dyscyplinę i godną postawę, co przyjmowano ze zdziwieniem i politowaniem. Nie muszę chyba przekonywać, że gardziliśmy Francuzami, ich wojskiem i ludnością cywilną.”

Zygmunt Przetakiewicz (1917–2005)

o sytuacji we Francji w momencie przegranej z Niemcami w 1940.
Od ONR-u do PAX-u
Źródło: s. 59–60.

O zachowaniu

„Brak polsko-radzieckiej współpracy wojskowej oraz całkowite nieliczenie się dowództwa AK w czasie podejmowania decyzji z możliwością poniesienia klęski, uczyniły z powstania bezprzykładną tragedię narodową, której nikt nie jest w stanie usprawiedliwić. W wyniku walk Warszawa uległa zniszczeniu. Dla całego londyńskiego obozu upadek powstania był wielką polityczną, militarną i psychologiczną klęską, z której nigdy się nie podniósł.”

Jan Ciechanowski (1930–2016) polski historyk

Źródło: Jan M. Ciechanowski, Powstanie warszawskie, Londyn 1971, s. 378.

O decyzjach, O czasie, O współpracy

„Wojskowi są z natury ludźmi niezdecydowanymi, co jest przyczyną wielu przegranych bitew, jednocześnie we krwi mają posłuszeństwo wobec wyższych rangą.”

Maurice Druon Królowie przeklęci

Królowie przeklęci
Źródło: Zamordowana królowa, tom II, s. 268.

O naturze

„Gdybym miał nakreślić kredą linię wyznaczającą jakąś granicę, to najwyraźniejszą z nich byłaby ta: państwo powinno ograniczać się do tego, co dotyczy państwa oraz tworów państwa, a mianowicie zewnętrznych instytucji swojej religii, sądownictwa, skarbu, sił wojskowych morskich i lądowych, korporacji, których istnienie uzależnione jest od gwarancji państwa, słowem do tego wszystkiego, co jest prawdziwie i słusznie publiczne, na potrzeby spokoju publicznego, bezpieczeństwa publicznego, porządku publicznego, dobrobytu publicznego.”

Edmund Burke książka Rozważania o rewolucji we Francji

O relacjach między władzą państwa a wolnością obywateli.
Rozważania o rewolucji we Francji

O religii, O uzależnieniu

„Weźmy choćby przykład Wojciecha Jaruzelskiego. Był to człowiek Moskwy, całkowicie zaprzedany Sowietom. Wypełniał ich wszelkie polecenia, gotowy był nawet w ich interesie terroryzować własny naród. Jak można było pozwolić, by taki zdrajca żył wygodnie w Warszawie do końca swoich dni? Gdy umarł, pochowano go uroczyście, z pełnym szacunkiem, z udziałem polskich władz wojskowych i państwowych. Kto przeciwko temu protestował? Jedynie gawiedź uliczna. Tylko ona wykazała się odpowiednim wyczuciem sytuacji. Nie wykazali się zaś nim polska inteligencja oraz polscy naukowcy, polscy historycy i dowódcy wojskowi.”

Zbigniew Siemaszko (1923)

Źródło: Piotr Zychowicz, Głupota Adolfa Hitlera (rozmowa ze Zbigniewem Siemaszką), "Do Rzeczy Historia", nr 8 (18)/2014, sierpień 2014, s. 17.

O inteligencji

„Truman uznał za ważne wciągnięcie istotnej liczby bezpartyjnych wojskowych, bankierów republikańskich i prawników z Wall Street do swej administracji. Zwrócił się więc tym samym do istniejących źródeł siły w kraju o pomoc, jakiej potrzebował w rządzeniu krajem. Eisenhower częściowo odziedziczył tę koalicję, a po części sam był nieomal jej tworem. (…) Kennedy zaś w czasie swej krótkotrwałej administracji usiłował stworzyć podobną strukturę sojuszów.”

Samuel Huntington (1927–2008) politolog amerykański

Demokratyczne zaburzenia
Źródło: s. 125.

O sile, O czasie, O pomocy

„Istotą fali demokratycznej lat 60. Było powszechne wyzwanie wobec istniejących systemów władzy zarówno publicznej, jak i prywatnej. W takiej lub innej formie wyzwanie to przejawiało się wobec rodziny, uniwersytetu, kół gospodarczych, stowarzyszeń publicznych i prywatnych, polityki, biurokracji państwowej i służby wojskowej. Ludzie przestali odczuwać jednolity obowiązek posłuszeństwa wobec tych, których poprzednio uważali za wyższych od siebie wiekiem, rangą, statusem, doświadczeniem, charakterem czy też zdolnościami.”

Samuel Huntington (1927–2008) politolog amerykański

Demokratyczne zaburzenia
Źródło: s. 96.

O ludziach, O charakterze, O wieku, O pewności siebie

„Miałem zamiar założyć w Rosji zakon wojskowy buddystów. Po co?”

Roman von Ungern-Sternberg (1885–1921)

Dla obrony moralnej ewolucji ludzkości od zgubnych wpływów rewolucji, gdyż jestem tego zdania, że postęp ewolucyjny prowadzi do ideału, t.j. bóstwa, rewolucja zaś po gwałtownym skoku naprzód wstrzymuje rozwój i prowadzi wstecz do zezwierzęcenia.
Źródło: A.F. Ossendowski, Przez kraj ludzi, zwierząt i bogów, Gdańsk 2002, s. 160.

„Opis: o pełnieniu funkcji prokuratora wojskowego w latach 40. i 50.”

Helena Wolińska (1919–2008) prokurator wojskowy w okresie PRL

To stara historia. Źródło: Wolińska dla „Guardiana”: Jestem kozłem ofiarnym, tvn24.pl, 21 listopada 2007 http://www.tvn24.pl/12691,1529320,wiadomosc.html

„Szef kontrwywiadu wojskowego płk Nosek, chcąc się podlizać ministrowi Klichowi, wymyślił tę bajkę i wpisał ją do Wikipedii. Mój jedyny związek z Tyrmandem, to trzykrotna lektura Złego.”

Sławomir Petelicki (1946–2012) generał polski

Ale było to chytrze wymyślone, bo Tyrmanda w Polsce lubią wszyscy… Gdybym nie pracował ponad dziesięć lat na Zachodzie, nie udałoby mi się przechytrzyć „betonu” w naszym wojsku i stworzyć GROM-u. Siedząc w podobnych strukturach w Polsce, miałbym wyprany mózg jak niektórzy przedstawiciele wojskowego betonu, którzy nie wiedzą, co to jest kreatywność i są gotowi potwierdzić najgłupsze kłamstwo.
o akcji „Tyrmand” w której rzekomo miał uczestniczyć gen. Petelicki inwigilując słynnego pisarza.
Źródło: wywiad dla miesięcznika „Playboy” nr 1/2011.

To tłumaczenie czeka na recenzję. Czy to jest poprawne?

„Zmiana opinii jest prawie nieznana u starszego wojskowego.”

Gilbert Keith Chesterton (1874–1936) pisarz angielski

O zmianach

Cytaty na temat wojskowy strona 3

Cytaty na temat wojskowy
strona 3