Hermann Hesse cytaty strona 6

„Jedynie miłość nadaje sens życiu. Dlatego im bardziej zdolni będziemy do miłości i dawania siebie innym, tym bardziej sensowne będzie nasze życie.”

„Bóg nie zsyła nam rozpaczy, aby nas zabić, lecz by nowe pobudzić w nas życie.”

„Większość ludzi jest jak opadłe liście, które rozwiewa wiatr. Krążą w powietrzu, a potem spadają na ziemię. Ale nieliczni są jak gwiazdy, które poruszają się po ustalonym kursie, gdzie nie może ich dosięgnąć wiatr. Mają prawo i kierunek w sobie.”

Źródło: Myślę, więc jestem: aforyzmy, maksymy, sentencje, oprac. Czesława i Joachim Glenskowie, Antyk, Kęty 1993, ISBN 8386482001, s. 159.

„Życie jest zawsze straszne. Nie jesteśmy winni, a mimo to jesteśmy odpowiedzialni.”

Hermann Hesse książka Wilk stepowy

Wilk stepowy

„Tym spośród nas, którzy łatwo znajdują zadowolenie, a pogodni są tylko z pozoru, przeciwstawiają się inni ludzie i całe ludzkie pokolenia, których pogoda nie jest powierzchowną igraszką, ale powaga i głębią. Jednego z nich znałem, był to dawny nasz mistrz muzyki, którego sam niegdyś widywałeś w Waldzell czasami, człowiek ten w ciągu ostatnich lat swojego życia posiadł cnotę pogody w tak znacznym stopniu, że promieniowała zeń jak światło ze słońca, że w postaci życzliwości, radości życia, dobrego humoru, ufności i zaufania przechodziła ona na wszystkich dookoła, we wszystkich też dalej promieniując, we wszystkich tych, którzy prawdziwie blask jej wchłonęli i pozwolili się nim przeniknąć. Ja również oświecony zostałem jego blaskiem, mnie również udzielił on nieco swej jasności i promienistości serca (…) Osiągnięcie takiej pogody jest dla mnie, a wraz ze mną dla wielu, celem najwyższym i najszlachetniejszym. Znajdziesz ową pogodę także u niektórych ojców z kierownictwa zakonu. A pogoda ta nie jest ani igraszką, ani upodobaniem w samym w sobie, jest najwyższą świadomością i miłością, jest afirmacją wszelkiej rzeczywistości, czuwaniem na skraju wszelkich głębin i przepaści, jest cnota rycerzy i świętych, cnota niezniszczalną, która wraz z wiekiem i przybliżaniem się śmierci stale jeno wzrasta. Jest ona tajemnica piękna i właściwą substancją wszelkiej sztuki. Poeta, który cuda i potworności życia taneczną miara swych wierszy opiewa, muzyk, co pozwala im rozbrzmiewać w postaci czystej współczesności, jest szafarzem światła, pomnaża radość i jasność na ziemi, nawet jeśli nas najpierw wiedzie przez łzy i ból. Może ów poeta, którego wiersze tak nas zachwycają, jest smutnym samotnikiem, może i muzyk ów był posępnym marzycielem, lecz także i wówczas dzieło jego uczestniczy w radości gwiazd i bogów. To, co nam daje, nie jest już jego mrokiem, cierpieniem czy trwogą, to kropla czystego światła, wiekuistej radości. Nawet całe narody czy języki zgłębić usiłują głębiny świata przez mity, kosmogonie, religie, radość ta jest ostatecznym i najważniejszym celem, który mogą osiągnąć.”

„Życie każdego człowieka – to jego droga do samego siebie, do stania się samym sobą (…).”

Józef Knecht do swojego przyjaciela Plinia Designori
Gra szklanych paciorków
Źródło: Gra szklanych paciorków (rozdz. Rozmowa), tłum. Maria Kurecka, Wydawnictwo Poznańskie 1971, s. 319–322.

Hermann Hesse Cytaty o życiu

Hermann Hesse książka Demian

Demian

„Gdyby moje życie nie było eksperymentem pełnym niebezpieczeństw i bólu, gdybym nie przebywał nieustannie nad otchłanią i nie czuł pustki pod stopami, moje życie nie byłoby nic warte i z pewnością nie napisałbym niczego.”

„Człowiek – to mieszczański kompromis.”

motto wiersza Pawła Barańskiego. <br class="br">Źródło: neurokultura.pl http://www.neurokultura.pl/poezja/32-pawe-baraski-wiersze.html

„Święci są prawdziwymi ludźmi, młodszymi braćmi Zbawiciela. Ku nim wędrujemy zawsze, przez całe życie zbliżamy się do nich każdym dobrym uczynkiem, każdą odważną myślą i wszelką miłością.”

Źródło: Collin Wilson, Outsider-artysta (van Gogh), „Życie Literackie” nr 9, 2 marca 1958, s. 10 http://mbc.malopolska.pl/dlibra/doccontent?id=14903.

„Przecenia się stronę zmysłową, jeśli się uważa, że życie duchowe jest tylko żałosną namiastką zmysłowości. Zmysły nie się w niczym więcej warte od ducha ani odwrotnie. Wszystko stanowi jedną całość i wszystko jest tyle samo warte. Obejmujesz kobietę albo piszesz wiersz – to nie ma znaczenia. Najważniejsza jest miłość, zapał, wewnętrzne przejęci, a jeżeli masz w sobie tę miłość, to wszystko jedno, czy jesteś mnichem na górze Atos czy światowcem w Paryżu.”

„Miłość, czułość, uczucie – to rzeczy, których dziecko na ogół potrzebuje mniej, niż się nam, dorosłym, wydaje.”

Klingsor w rozmowie z Louisem
Źródło: Ostatnie lato Klingsora s. 290 [w:] W słońcu dawnych dni

Hermann Hesse Cytaty o miłości

Hermann Hesse książka Rosshalde

Rosshalde

„Lepiej zostać zabitym przez faszystów
Niż samemu być faszystą!
Lepiej zostać zabitym przez komunistów
Niż samemu być komunistą!
Dlatego my, błądzący bracia,
Możemy kochać nawet w poróżnieniu,
A nie sądzić i nienawidzić.
Cierpliwa miłość,
Miłująca cierpliwość
Zbliża nas do świętego celu.”

„Wiara, podobnie jak miłość, nigdy nie opiera się na rozumie.”

Źródło: Namysł

„Miłość nie powinna prosić – mówiła – ani żądać. Miłość musi posiadać siłę, dzięki której dojdzie sama w sobie do pewności. I wtedy nie ją cokolwiek ciągnąć będzie, lecz ona zacznie przyciągać. Sinclairze, miłość u pana ciągnięta jest przeze mnie. A jeśli ona kiedykolwiek mnie pociągnie, wówczas przyjdę. Nie chcę jednak dawać prezentów, chcę zostać zdobyta.”

Hermann Hesse książka Demian

Demian

Hermann Hesse cytaty

„Mądrość to myśleć ze sceptycyzmem, a działać z optymizmem.”

„Musisz wyrzec się wszystkiego, co masz, i musisz oczyścić się z całej przeszłości, inaczej nigdy nie zdołasz jasnym, swobodnym wzrokiem spojrzeć na świat.”

Hermann Hesse książka Rosshalde

Rosshalde

„Zrób ten krok i raz odrzuć precz wszystko, a przekonasz się, że świat ma dla ciebie w zanadrzu jeszcze tysiące cudów.”

Hermann Hesse książka Rosshalde

Rosshalde

„Oczywiście nie chcą pływać! Urodzili się przecież dla ziemi, nie dla wody. I oczywiście nie chcą myśleć, gdyż stworzeni zostali do życia, a nie do myślenia! Tak, a kto myśli i kto z myślenia czyni sprawę najważniejszą, ten wprawdzie może w tej dziedzinie zajść daleko, ale taki człowiek zamienił ziemię na wodę i musi kiedyś utonąć.”

Hermann Hesse książka Wilk stepowy

Wilk stepowy

„Ci, którzy są jak dzieci, umieją kochać; na tym polega ich sekret.”

„Zaprawdę, nikt nie jest mędrcem, kto nie zna ciemności.”

Źródło: Siddhartha, tłum. Małgorzata Łukasiewicz

„Wiecznie to samo. Kiedy się wdać z kimś dorosłym w rozmowę o tym, co naprawdę ważne, zawsze kończy się rozczarowaniem albo i upokorzeniem.”

Hermann Hesse książka Rosshalde

Rosshalde

„I tak jak obłęd, w wyższym tego słowa znaczeniu, jest początkiem wszelkiej mądrości, tak schizofrenia jest początkiem wszelkiej sztuki, wszelakiej fantazji.”

„Kto jest zbyt wygodny, by samodzielnie myśleć i być sędzią samego siebie, ten podda się istniejącym zakazom, temu jest lekko.”

„Prawda, mój kochany, istnieje! Lecz „nauka”, której pożądasz, jakaś absolutna, doskonała i wyłącznie mądrością obdarzająca nauka – nie istnieje. I nie powinieneś też wcale tęsknić do takiej doskonalej nauki, przyjacielu, lecz tylko do udoskonalenia samego siebie. Boskość jest w tobie, nie w pojęciach ani książkach. Prawdą się żyje, nie wykłada się jej. Przygotuj się do walk, Józefie, widzę, że już się one rozpoczęły.”

„Jeśli wysoki urząd powoła cię na jakieś stanowisko, wiedz: wszelkie wstępowanie po urzędowych szczeblach nie jest krokiem ku wolności, lecz ku związaniu. Im większa urzędowa władza, tym związanie głębsze. Im silniejsza osobowość, tym bardziej potępiana samowola.”

Mistrz gry szklanych paciorków (magister ludi) do Józefa Knechta podczas wizyty w domu mistrza po ukończeniu kastalskiej szkoły średniej.
Gra szklanych paciorków
Źródło: Gra szklanych paciorków (rozdz. Powołanie), tłum. Maria Kurecka, Wydawnictwo Poznańskie 1971, s. 81

„Jakże mam nie być wilkiem stepowym i obdartym pustelnikiem, skoro żyję w świecie, którego celów nie podzielam, którego radości są mi wszystkie – obce.”

Jedna z reguł Zakonu Kastalskiego, którą wstępujący do niego Józef Knecht otrzymał jako zadanie, przedmiot medytacji.
Gra szklanych paciorków
Źródło: Gra szklanych paciorków (rozdz. Lata studiów), tłum. Maria Kurecka, Wydawnictwo Poznańskie 1971, s. 140

„To (…) była jedna z wad szkoły i uczoności: tendencją rozumu wydawało się widzieć wszystko i przedstawiać tak, jak gdyby było płaskie i miało tylko dwa wymiary.”

Hermann Hesse książka Narcyz i Złotousty

Narcyz i Złotousty
Źródło: tłum. Marceli Tarnowski, Oficyna Wydawnicza Most, Warszawa 1991, s. 65

„I dobrze jest pamiętać o tym, że w nas samych istnieje ktoś, kto wszystko wie, wszystkiego chce i wszystko lepiej robi niż my.”

Hermann Hesse książka Demian

Demian

„Wieczność jest mgnieniem oka, w sam raz długim na żart.”

Hermann Hesse książka Wilk stepowy

Wilk stepowy

„Gdzie schodzą się zaprzyjaźnione drogi, tam cały świat wygląda na moment jak ojczyzna.”

„Wiedza bez szacunku, wykształcenie bez serca – to największy grzech przeciw duchowi.”

„Sumienie świata nie ma adresu.”

„(…) im więcej od siebie wymagamy czy też im więcej aktualne nasze zadanie od nas wymaga, tym bardziej zdani jesteśmy na szukanie źródła siły w medytacji, na nieustannie odnawiane godzenie umysłu z duszą. Im bardziej zaś – a miałbym na to sporo przykładów – absorbuje nas jakieś zadanie, to podniecając i pobudzając, to znów nużąc i przytłaczając, tym łatwiej stać się może, iż zaniedbamy owo źródło, podobnie jak przy zatopieniu się w jakiejś umysłowej pracy łacno skłonny bywa człowiek do zaniedbania ciała i jego pielęgnacji. Ludzie prawdziwie wielcy w dziejach świata wszyscy albo umieli medytować, albo też nieświadomie znali drogę wiodącą ku temu właśnie celowi, do którego medytacja nas prowadzi. Inni zaś, nawet najzdolniejsi i najsilniejsi, wszyscy w końcu ponieśli klęskę i porażkę, ponieważ ich zadanie czy też ambitne marzenie tak nimi owładnęło, tak ich opętało i opętanymi uczyniło, że utracili zdolność do nieustannego odrywania się od tego, co aktualne, i do zachowania dystansu.”

„Gdyby na kolanach siedziała ci dziewczyna, która ci się akurat podoba, gdybyś miał w perspektywie talerz zupy, na którą akurat masz ochotę, nie mordowałbyś się z tymi głupstwami. W przyrodzie jest dziesięć tysięcy kolorów, a myśmy się uparli zredukować skalę do dwudziestu. Oto i całe malarstwo. Człowiek nigdy nie jest zadowolony i musi jeszcze dostarczać sprawy krytykom.”

Mistrz gry szklanych paciorków (magister ludi) do Józefa Knechta podczas wizyty w kastalskiej szkole drugiego stopnia w Waldzell.
Gra szklanych paciorków
Źródło: Gra szklanych paciorków (rozdz. Waldzell), tłum. Maria Kurecka, Wydawnictwo Poznańskie 1971, s. 102

„Możemy zrozumieć się nawzajem, lecz wyjaśnić samego siebie każdy może tylko sam.”

Źródło: Ostatnie lato Klingsora, s. 288 w: W słońcu dawnych dni

Hermann Hesse książka Demian

Demian

„Nauczyciel wie mnóstwo rzeczy, ale same nudziarstwa.”

Hermann Hesse książka Rosshalde

Rosshalde

„Niektóre kobiety wiejskie, posiadające i znające tylko Biblię, więcej zaczerpnęły z niej wiedzy, pociechy i radości niż niejeden wybredny bibliofil korzystający z kosztownej biblioteki.”

„Samotność jest niezależnością, życzyłem jej sobie i zdobyłem ją po długich latach. Była ona zimna, o tak, ale była też cicha, prawdziwie cicha i wielka, podobnie jak zimne, ciche przestworza, po których wędrują gwiazdy.”

„Ach, te pierwsze próby, kiedy się szuka i nie znajduje – to piękne.”

Hermann Hesse książka Rosshalde

Rosshalde

Hermann Hesse: Cytaty po angielsku

“These persons all have two souls, two beings within them. There is God and the devil in them; the mother's blood and the father's; the capacity for happiness and the capacity for suffering; and in just such a state of enmity and entanglement towards and within each other as were the wolf and man in Harry.”

“For a long time one school of players favored the technique of stating side by side, developing in counterpoint, and finally harmoniously combining two hostile themes or ideas, such as law and freedom, individual and community. In such a Game the goal was to develop both themes or theses with complete equality and impartiality, to evolve out of thesis and antithesis the purest possible synthesis. In general, aside from certain brilliant exceptions, Games with discordant, negative, or skeptical conclusions were unpopular and at times actually forbidden. This followed directly from the meaning the Game had acquired at its height for the players. It represented an elite, symbolic form of seeking for perfection, a sublime alchemy, an approach to that Mind which beyond all images and multiplicities is one within itself — in other words, to God. Pious thinkers of earlier times had represented the life of creatures, say, as a mode of motion toward God, and had considered that the variety of the phenomenal world reached perfection and ultimate cognition only in the divine Unity. Similarly, the symbols and formulas of the Glass Bead Game combined structurally, musically, and philosophically within the framework of a universal language, were nourished by all the sciences and arts, and strove in play to achieve perfection, pure being, the fullness of reality. ”

Hermann Hesse książka Wilk stepowy

Steppenwolf (1927)

“How alien our country has become from her noblest Province and how unfaithful to that Province's spirit; how far body and soul, ideal and reality have moved apart in our country; how little they know about each other, or want to know.”

Hermann Hesse książka Gra szklanych paciorków

The Glass Bead Game (1943)

“If nature has made you a bat, you shouldn't try and be an ostrich. You consider yourself odd at times, you accuse yourself of taking a road different from most people. You have to unlearn that! Gaze into the fire, the clouds and as soon as the inner voices begin to speak - surrender to them. Don't ask first whether it is permitted or would please your teachers or your father or some God. You will ruin yourself if you do that. That way you will become earth bound, a vegetable.”

Hermann Hesse książka Gra szklanych paciorków

The Glass Bead Game (1943)

“It was as if by becoming a musician and Music Master he had chosen music as one of the ways toward man's highest goal, inner freedom, purity, perfection, and as though ever since making that choice he has done nothing but let himself be more and more permeated, transformed, purified by music — his entire self from his nimble, clever pianist's hands and his vast, well-stocked musician's memory to all the parts and organs of body and soul, to his pulses and breathing, to his sleep and dreaming — so that he was now only a symbol, or rather a manifestation, a personification of music.”

Hermann Hesse książka Demian

Źródło: Demian (1919), p. 180

“The world, as it is now, wants to die, wants to perish — and it will.”

Hermann Hesse książka Gra szklanych paciorków

The Glass Bead Game (1943)

“I realize today that nothing in the world is more distasteful to a man than to take the path that leads to himself.”

Hermann Hesse książka Demian

Źródło: Demian (1919), p. 199

“How foolish to wear oneself out in vain longing for warmth! Solitude is independence. It had been my wish and with the years I had attained it. It was cold. Oh, cold enough! But it was also still, wonderfully still and vast like the cold stillness of space in which the stars revolve.”

Hermann Hesse książka Demian

Źródło: Demian (1919), p. 134

“To find new light that old ties cannot give.”

Hermann Hesse książka Wilk stepowy

Steppenwolf (1927)

“The "music of decline" had sounded, as in that wonderful Chinese fable; like a thrumming bass on the organ its reverberations faded slowly out over decades; its throbbing could be heard in the corruption of the schools, periodicals, and universities, in melancholia and insanity among those artists and critics who could still be taken seriously; it raged as untrammeled and amateurish overproduction in all the arts.”

Hermann Hesse książka Gra szklanych paciorków

The Glass Bead Game (1943)

“You are like me; you are different from other people. You are Kamala and no one else, and within you there is a stillness and a sanctuary to which you can retreat at any time and be yourself, just as I can. Few people have that capacity and yet everyone could have it.”

Hermann Hesse książka Gra szklanych paciorków

The Glass Bead Game (1943)

“We were picking apart a problem in linguistic history and, as it were, examining close up the peak period of glory in the history of a language; in minutes we had traced the path which had taken it several centuries. And I was powerfully gripped by the vision of transitoriness: the way before our eyes such a complex, ancient, venerable organism, slowly built up over many generations, reaches its highest point, which already contains the germ of decay, and the whole intelligently articulated structure begins to droop, to degenerate, to totter toward its doom. And at the same time the thought abruptly shot through me, with a joyful, startled amazement, that despite the decay and death of that language it had not been lost, that its youth, maturity, and downfall were preserved in our memory, in our knowledge of it and its history, and would survive and could at any time be reconstructed in the symbols and formulas of scholarship as well as in the recondite formulations of the Glass Bead Game. I suddenly realized that in the language, or at any rate in the spirit of the Glass Bead Game, everything actually was all-meaningful, that every symbol and combination of symbols led not hither and yon, not to single examples, experiments, and proofs, but into the center, the mystery and innermost heart of the world, into primal knowledge. Every transition from major to minor in a sonata, every transformation of a myth or a religious cult, every classical or artistic formulation was, I realized in that flashing moment, if seen with a meditative mind, nothing but a direct route into the interior of the cosmic mystery, where in the alternation between inhaling and exhaling, between heaven and earth, between Yin and Yang, holiness is forever being created.”

Siddhartha to Kamala, p. 58
Siddhartha (1922)

“As for others and the world around him he never ceased in his heroic and earnest endeavor to love them, to be just to them, to do them no harm, for the love of his neighbor was as deeply in him as the hatred of himself, and so his whole life was an example that love of one's neighbor is not possible without love of one's self, and that self-hate is really the same thing as sheer egoism and in the long run breeds the same cruel isolation and despair.”

Hermann Hesse książka Gra szklanych paciorków

The Glass Bead Game (1943)

“Instead of playing his part as truly and honestly as he could, the German intellectual has constantly rebelled against the word and against reason and courted wonderful creations of sound, and wonderful beauties of feeling and mood that were never pressed home to reality, has left the greater part of its practical gifts to decay. None of us intellectuals is at home in reality. We are strange to it and hostile. That is why the part played by intellect even in our own German reality, in our history and politics and public opinion, has be so lamentable a one.”

Hermann Hesse książka Wilk stepowy

Preface
Steppenwolf (1927)

“But lifts us stage by stage to wider spaces.”

Hermann Hesse książka Wilk stepowy

Steppenwolf (1927)

“And let no sentiments of home detain us.”

Hermann Hesse książka Gra szklanych paciorków

The Glass Bead Game (1943)

“Wisdom is nothing but a preparation of the soul, a capacity, a secret art of thinking, feeling and breathing thoughts of unity at every moment of life.”

Hermann Hesse książka Gra szklanych paciorków

The Glass Bead Game (1943)

“The marvel of the Bhagavad-Gita is its truly beautiful revelation of life's wisdom which enables philosophy to blossom into religion.”