Cytaty na temat kompozytor

Zbiór cytatów na temat kompozytor, muzyka, czas, ludzie.

Cytaty na temat kompozytor

„Tina Landryna fajna dziewczyna wredna i paskudna czasami okrutna. Artystka, poetka, wokalistka, kompozytorka, malarka, rysowniczka, zagorzała orędowniczka pokoju na świecie. Pochodzi z Landrynkowego Gaju. Swoją przygodę z muzyką rozpoczęła bardzo wcześnie, już w łonie matki śpiewała suity do wolności. Obecnie współpracuje z wiejskimi poetami, kloszardami, trędowatymi i pomazańcami odszczepionymi od rzeczywistości.”

Tina Landryna

Źródło: strona osobista Tina Landryna: https://sites.google.com/site/tinalandrynaart

O pokoju, O matce, O rzeczywostości, O wolności

„W sierpniu 1982 roku mieszkałam w Toronto, gdy prasa podała wiadomość o śmierci Ingrid Bergman.
Wielu moich przyjaciół mówiło o tym ze smutkiem. Było nam wszystkim żal, jak zwykle, kiedy dowiadujemy się o odejściu ulubionych aktorów, pisarzy, artystów, kompozytorów, publicznych lub bardzo prywatnych osób. Podzielili się z nami własnym światem, talentem i każdy z nich stał się jak drogi przyjaciel, którego odejście się opłakuje.
To bardzo ładna nagroda – taka ludzka pamięć i odczucia. Jeden z pięknych pośmiertnych „honorów”, oddanych ludziom, którzy wzbudzali nasze wzruszenia, wiele nam dali swoją sztuką, swoją pracą. Dla mnie Ingrid dołączyła do grupy osób publicznych (bo prywatne opłakujemy często do końca naszego życia), którzy byli mi drodzy, bo cząstka ich została w nas. Nawet czytanie po latach o śmierci trzydziestodziewięcioletniego Fryderyka Chopina, który zmarł sto lat przed moim urodzeniem, wywołuje u mnie myśl: taki talent odszedł, i tak przedwcześnie.”

Aleksandra Ziółkowska (1949) pisarka polska

Ingrid Bergman prywatnie
Źródło: s. 12

O śmierci, O świecie, O myślach, O odejściu

„Kompozytor jest również poetą.”

Ludwig van Beethoven (1770–1827) niemiecki kompozytor

Źródło: Leksykon złotych myśli, wyboru dokonał Krzysztof Nowak, Warszawa 1998.

O myślach, O myśleniu

„Kompozytor to człowiek, który, częstokroć z pomocą niczego nie podejrzewających muzyków, łazi i narzuca swą wolę niczego nie podejrzewającym cząsteczkom powietrza.”

Frank Zappa (1940–1993) amerykański muzyk rockowy, multiinstrumentalista, kompozytor

Źródło: Takiego mnie nie znacie

O pomocy

„Słucham jedynie utworów pisanych przez profesjonalnych kompozytorów. Muzyka kogoś bez żadnego wykształcenia muzycznego nie może być dobra.”

Krzysztof Penderecki (1933) polski kompozytor i dyrygent

Źródło: „Machina” nr 12 (32), grudzień 1998

O wykształceniz, O muzyce

„Szczęśliwy, kto może być kompozytorem i wykonawcą zarazem.”

Fryderyk Chopin (1810–1849) polski kompozytor i pianista XIX wieku

Źródło: Fryderyk Chopin, „Alma Mater” nr 130–131, grudzień-styczeń 2010–2011.

„Uwielbiam muzykę. Mój dziadek, kompozytor i dyrygent, nauczył mnie słuchać i wprowadził w ten świat. Może dlatego buntuję się przeciwko prymitywnemu sposobowi wykorzystywania muzyki w kinie. Nie chcę, aby pełniła rolę emocjonalnej smyczy dla widza, by sztucznie pompowała napięcie czy narzucała cokolwiek.”

Michael Haneke (1942)

Źródło: Janusz Wróblewski, Wciąż się buntuję. Rozmowa z Michaelem Haneke, „Polityka”, 29 października 2012 http://www.polityka.pl/tygodnikpolityka/kultura/1531805,1,rozmowa-z-michaelem-haneke.read|

O świecie

„Wiem doskonale, że nie jestem jednym z tych kompozytorów, którzy wprowadzają innowacje harmoniczne, jak Strawiński, Ravel czy Debussy, sądzę jednak, że jest też miejsce dla muzyki, która nie wstydzi się korzystać z cudzych akordów. Czyż nie tak było z Mozartem – Schubertem?”

Francis Poulenc (1899–1963) kompozytor francuski

Źródło: culture.pl http://www.culture.pl/pl/culture/artykuly/os_czarnecki_slawomir

„Händel jest największym kompozytorem, jaki kiedykolwiek żył. Zdejmuję czapkę z głowy i klękam przed jego grobem.”

Georg Friedrich Händel (1685–1759) niemiecki kompozytor i organista

Cytaty o Händlu

„Wyjdzie w tej kwestii ze mnie paskudny konserwatysta, ale skoro ma być szczerze to będzie szczerze. Generalnie ubolewam bardzo nad stopniowym zastępowaniem fizycznych nośników muzycznych przez pliki cyfrowe. Zawsze będę bronił tezy, że muzyka to nie tylko wrażenie słuchowe, które jakoś trzeba do uszu doprowadzić za pomocą słuchawek czy głośników. Każdy kontakt z płytą winylową, CD, czy kasetą to dla mnie pewna szalenie intrygująca wartość dodana, w której mogę pełniej wniknąć w cały artystyczny zamysł Twórcy. Sam jestem kompozytorem i wydaję swoją muzykę w postaci płyt. Gatunek niszowy, ale obserwuję ten sam konserwatyzm wśród moich Słuchaczy. Nie tylko muzyka, ale również jej opakowanie ma znaczenie. Przecież to jest cała kompleksowa machina, w której bierze udział muzyk, plastyk, który projektuje okładkę i szatę graficzną, redaktor od tekstów w książeczce, w których kompozytor chciałby coś więcej wyjaśnić, opisać okoliczności powstania muzyki, czy zamieścić inne ważne informacje. Trudno to być może zrozumieć młodszemu pokoleniu, ale dla moich rówieśników to wszystko miało i dalej ma znaczenie. Oczywiście poza płytami CD posiadam profil na BandCamp, gdzie można sobie moją muzykę kupić i załadować na twardy dysk w dowolnie wybranym formacie. Staram się więc iść z duchem czasu. Z drugiej strony być może schyłek CD i winyla nie jest taki nieuchronny, jakby sie mogło wydawać. Przecież wciąż pojawiają się wydawnictwa płytowe, a firmy audiofilskie produkują gramofony i odtwarzacze kompaktowe o coraz lepszych parametrach. Mało kto tak naprawdę wie, jak wiele informacji zawiera leciwy już dysk CD. Trzeba tylko posłuchać dobrze nagranej płyty na dobrym sprzęcie, a pewne jest że wykrzykniemy „WOW!””

Przemysław Mieszko Rudź (1976)

Jeśli pliki cyfrowe to nieuchronna przyszłość, to nie ma co z tym walczyć. Muzyka i tak jest najważniejsza. Moje pokolenie jednak zawsze będzie z nostalgią wracać do całego misterium związanego z rozpakowaniem nowej płyty ulubionego wykonawcy, włożeniu jej do odtwarzacza, potem już w wygodnym fotelu, z drinkiem w dłoni delektowania się dźwiękami. Może jest dla nas jeszcze jakaś nadzieja? Źródło: Przyszłość widzę cyfrową, molicki.com 3 kwietnia 2014 http://www.molicki.com/kulturalnie/przyszlosc-widze-cyfrowa

O nadziei, O muzyce, O wrażeniach, O czasie

„Najważniejsza jest wierność kompozytorowi.”

Michał Znaniecki (1969)

Źródło: Alina Mrowińska, Żeby panie trzasnęły drzwiami, „Gazeta Wyborcza” nr 299, „Wysokie Obcasy”, 19 grudnia 2011 http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/129925.html

O wierności

„Swego czasu Praga przyciągała uwagę świata dzięki premierom Mozarta. Nie dziwi więc, że wpływ tego uwielbianego kompozytora był znaczny. Mozart był również źródłem muzyki Smetany. Nie może być lepszego i piękniejszego źródła dla takiej indywidualności wśród kompozytorów co Smetana.”

Bohuslav Martinů (1890–1959) kompozytor czeski

Źródło: artykuł z 1928, cyt. za: Martinů about Mozart, martinu.cz http://www.martinu.cz/data/docs/0000070_d.pdf

O czasie

„Z perspektywy zachodniej Europy jesteście niewidoczni, nie wiemy o was nic. Nie znam polskich malarzy ani myślicieli, tylko jednego kompozytora – Chopina. Na dodatek jesteście katolikami, a to jest okropne. Największym złem tego kraju być może nie był sowiecki reżim, ale właśnie katolicyzm. Kościół katolicki jest mocno antyfeministyczny – zabrania antykoncepcji, aborcji, buduje poczucie winy związane z seksualnością. Tak się działo przez dwa tysiące lat i tak dzieje się ciągłe. Stąd postrzegam was jako mały, zacofany kraj. Przykro mi.(…) Powinniście zobaczyć Holandię.”

Peter Greenaway (1942) brytyjski reżyser filmowy

o Polsce i jej mieszkańcach. Źródło: Wywiad, 2007 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=41379

„Przyznam, że nie znam wielu polskich kompozytorów. Ale dzieła Kilara uwielbiam, w szczególności „Draculę” oraz „Śmierć i dziewczynę.””

Dani Filth (1973)

Są naprawdę niezwykłe.

O śmierci

„Kolejna rzecz związana z byciem kompozytorem to szukanie amunicji. Zaczynasz być obserwatorem, dystansujesz się. Pozostajesz czujny. Ta umiejętność doskonali się z biegiem lat – obserwowanie ludzi i tego, jak na siebie reagują. Co w pewien sposób sprawia że stajesz się dziwnie chłodny.”

Keith Richards (1943) brytyjski muzyk rockowy, gitarzysta (The Rolling Stones)

Życie

O ludziach

„Pracowałem niemal w każdej branży muzycznej. Rockowcy uważają mnie za muzyka rockowego, jazzmani za jazzmana, jeszcze inni za kompozytora muzyki filmowej. Tymczasem wiem, że mój świat to świat muzyki poważnej. Na komponowanie muzyki poważnej, współczesnej, poświęcam około osiemdziesięciu procent czasu – a niekiedy nawet więcej. Niestety, świat muzyki współczesnej jest tak malutki, że czasami odnoszę wrażenie, że można się w nim udusić. No i ja w nim chyba nie jestem za bardzo akceptowany. (…) „O!”

Krzesimir Dębski (1953) kompozytor polski, skrzypek jazzowy

powiadają – wszędzie go pełno, to po co się jeszcze do nas pcha.” Nie narzekam jednak, bo mam dużo wykonań.
Źródło: „Studio” 1999, nr 5

O świecie, O muzyce, O wrażeniach, O czasie

„Dziś w nocy śmierć zabrała nam wspaniałego człowieka… Straciliśmy geniusza, którego uwielbiałem i ja, i wy. (…) Dziś w nocy zmarł wielki radziecki kompozytor, mój przyjaciel Siergiej Prokofjew. Proszę państwa o uczczenie jego pamięci minutą ciszy.
(Po dłuższej chwili, zwracając się do koncertmistrza): Panie Wochniak, a tak swoją drogą: podobno Stalin też umarł.”

Grzegorz Fitelberg (1879–1953) polski dyrygent i kompozytor

6 marca 1953. Źródło: Marcin Zasada, Śmierć Stalina i Stalinogród to źródło dobrych anegdot. Czy w Katowicach śmiali się z komunistów?, „Dziennik Zachodni”, 10 marca 2013 http://www.dziennikzachodni.pl/artykul/778964,smierc-stalina-i-stalinogrod-to-zrodlo-dobrych-anegdot-czy-w-katowicach-smiali-sie-z-komunistow-historia-dz,id,t.html?cookie=1

O śmierci, O historii

„Spośród moich ulubionych kompozytorów Mozart był i zawsze będzie pierwszy. Toczyłem z nim największe bitwy, usiłując zbliżyć się do jego perfekcji i równowagi w tym, co naturalne i organiczne, jak i bogate w treści. Ale również pewna powściągliwość, by nie wybuchać – w skrócie: opanowanie. Nie, żebym rzeczywiście kontrolował swe kompozycje, ale poddaję się okolicznościom, tematowi itp. Ja tylko może wnoszę pewien talent i dyscyplinę.”

Bohuslav Martinů (1890–1959) kompozytor czeski

Źródło: Balance of Martinů’s work up to 1935, martinu.cz http://www.martinu.cz/data/docs/0000070_d.pdf

O perfekcji

„Często zaskakują nas ludzie, których poznajemy bliżej. Chopin także mnie zaskoczył. Jawił mi się jako natchniony, schorowany artysta, jakiego znałem z portretu. Wiedziałem o tym, że bywał trudny, że gdy wpadał w furię stawały mu włosy na głowie, ale to są stereotypy. Cieszę się, że ten film, ten scenariusz – daje możliwość ich złamania. Bo kiedy dowiedziałem się o Chopinie, że np. potrafił się upić winem i grać łokciami na fortepianie, to zaczął mi się jawić jako zwykły człowiek. Z mnóstwem wad: nieznośny, dziecinny, histeryczny, elegancki i dowcipny dandys, ale i perfekcyjny pracoholik. Film podgląda go w codziennych sytuacjach. To nie jest biografia wielkiego kompozytora, to jest opowieść o miłości, w którą ten kompozytor został uwikłany.”

Piotr Adamczyk (1972) polski aktor

Źródło: Wywiad, 2002 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=7501

O ludziach

„W filmie tzw. aktorskim kompozytor ma za zadanie jedynie „ilustrować” pewne sytuacje i tu najważniejsza jest taka muzyka, która nie przeszkadza widzowi.”

Michał Urbaniak (1943) polski muzyk jazzowy

Źródło: Zastanawiam się czy zagrać siebie. Rozmowa z Michałem Urbaniakiem, stopklatka.pl, 26 lutego 2003 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=13244

O muzyce

„Gdybym nie był kompozytorem – choć według mnie to najlepsza rzecz, jaką mogłem robić – to chciałbym grać w szachy, ale chciałbym być wielkim graczem, najlepiej mistrzem świata.”

Ennio Morricone (1928–2020) włoski kompozytor muzyki filmowej

Źródło: Kochanek X Muzy http://www.przeglad-tygodnik.pl/pl/artykul/kochanek-x-muzy

O kochankach

„To prawda, ale mam nadzieję, że dzięki naszemu nagraniu Paderewski przeżyje renesans. Za oceanem jest kojarzony właśnie jako pianista i dyplomata. W Ameryce przyjęto bowiem, że jedynym polskim kompozytorem tworzącym opery był Stanisław Moniuszko. Liczę, że Manru na DVD to zmieni.”

Janusz Ratajczak (1929–1992) polski lekkoatleta

Źródło: Anna Stasiewicz, Czuję większy stres, kiedy gram przed „żywą” widowni, „Gazeta Pomorska” nr 58, 9 marca 2012 http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/134918.html

O prawdzie

„Moim zdaniem, kompozytor, tak jak poeta, rzeźbiarz i malarz, zobowiązany jest, służyć człowiekowi, ludziom. Musi upiększać ludzkie życie i bronić go. Musi być obywatelem przede wszystkim tak, aby jego sztuka świadomie gloryfikowała ludzkie życie i prowadziła człowieka ku promiennej przyszłości. Taki jest niezmienny kodeks sztuki, jak ja go widzę.”

Siergiej Prokofjew (1891–1953) rosyjski kompozytor i pianista

Źródło: Sergei Prokofiev, Music and Life, 1951, s. 137.

O życiu, O sztuce, O przyszłości

„Muzyka współczesna interesuje mnie od bardzo dawna. Myślę, że związane jest to z doborem repertuaru, w którym czuję się swobodna. Zawsze fascynował mnie kolor dźwięku. Repertuar współczesny daje możliwość ciekawych poszukiwań w sferze dźwięku i to mnie bardzo interesuje. Ale wykonuję nie tylko muzykę współczesną. Zawsze kochałam muzykę Brahmsa i dlatego właśnie w styczniu 2010 roku nagrałam wszystkie sonaty na skrzypce i fortepian tego kompozytora w ramach tzw. Project Brahms.”

Joanna Kurkowicz (1970)

Źródło: Maciej Białas, Joanna Kurkowicz, czyli jak się zostaje diwą wiolinistyki, „Akcent”, nr 2/2010.

O muzyce, O kolorach, O poszukiwaniu, O myślach

„W filmach aktorskich kompozytor musi uważać na to, żeby muzyka nie wypaczyła sensu dialogów i dramaturgii. W przypadku takich filmów jak Mikrokosmos i Makrokosmos muzyka jest czymś w rodzaju komentarza.”

Bruno Coulais (1954)

Źródło: Wywiad, 2003 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=13814

O muzyce, Sens

„Nigdy nie dopuszczałam do siebie myśli, że kobiety mogą mieć trudniej w zawodzie kompozytora. Tyle że na ten zawód trzeba się umieć zdecydować. I być gotowym zapłacić pewną cenę.”

Elżbieta Sikora (1943)

Źródło: Anna Luboń, Podwójne życie Marii, „ELLE” nr 12, 15 listopada 2011 http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/127231.html

O życiu, O kobietach, O myślach, O myśleniu

„Mój ojciec Władysław Szpilman nie jest pisarzem. Jest pianistą, kompozytorem oraz inspiratorem życia kulturalnego. Jest „człowiekiem, w którym mieszka muzyka”, jak to niegdyś określono.”

Andrzej Szpilman (1956) polski kompozytor, producent muzyczny i lekarz stomatolog

Źródło: Wstęp (marzec 2003) w: Władysław Szpilman, Pianista. Warszawskie wspomnienia 1939–1945, op. cit., s. 5.

O muzyce

„Zakochałem się w Dostojewskim. To był Mój Pisarz, tak jak jeszcze wcześniej Moim Kompozytorem był Gershwin, właściwie nie wiem dlaczego.”

Piotr Dumała (1956)

Źródło: „Gazeta Wyborcza”, 14 lutego 2002 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/bylemr.htm

„Rob spytał się mnie, czy mogę zrobić kilka melodii w barokowych klimatach – czegoś w stylu Vivaldiego, Bacha albo Handela. A ponieważ znałem się na utworach tych kompozytorów, wiedziałem, jak melodyjne i harmonijne były kompozycje tego okresu. Powiedziałem więc Robowi, jakie instrumenty i instrumentacja będzie potrzebna do stworzenia tych barokowych brzmień. Stworzył on cały arsenał dźwięku dla mnie. Tak właśnie zaczęła się nasza współpraca 20 lat temu. Mieliśmy tydzień na stworzenie muzyki do pierwszego Heroesa. Była to świetna zabawa dla mnie, ponieważ nigdy wcześniej wtedy nie grałem w gry komputerowe i nigdy nie tworzyłem soundtracku. Tworzyłem tylko klasyczne koncerty, pieśni chóralne, utwory fortepianowe i muzykę kameralną na potrzeby koncertów. To był nowy świat dla mnie: tworzenie muzyki, by pomóc stworzyć świat fantasy w strategicznej grze komputerowej.”

Paul Romero (1965)

Źródło: Sylath (oprac. i tłum.), Wywiad z Paulem Romero i Robem Kingiem http://www.tawerna.biz/czytaj_newsa_474_wywiad-z-paulem-romero-i-robem-kingiem.html, tawerna.biz, udostępniony 4 września 2014

O świecie, O grach, O współpracy

„Swego czasu opery zaczęto wykonywać w językach narodowych, wychodząc z założenia, że w ten sposób będą bardziej zrozumiałe dla publiczności danego kraju. Założenie było błędne nie tylko dlatego, że dla publiczności wyśpiewywane słowa najczęściej i tak są niezbyt zrozumiałe. Chodzi o to, że przecież kompozytorzy, tworząc muzykę do opery, brali pod uwagę brzmienie konkretnych słów. Inaczej się pisze do słów, powiedzmy, niemieckich, a inaczej – włoskich. Pod względem artystycznym brzmienie libretta i muzyka tworzą nierozerwalną całość i nie należy pozbawiać tego słuchaczy. Również śpiewak inaczej wykonuje swoją partię, gdy używa słów „zjednoczonych” z muzyką. Na szczęście nastąpił powszechny powrót do śpiewania oper w języku, w jakim napisane było oryginalne libretto. Jeśli zaś można zaproponować publiczności przedstawienie, które uwzględnia także inne istotne realia – warto z tego skorzystać, uszanować charakter epoki, w imię niezapomnianego przeżycia artystycznego. Naszą ideą jest zatem to, by publiczność festiwalu obcowała z takim dziełem, jakim mógł je słyszeć i widzieć Mozart, w jakie zaangażował cały swój geniusz.”

Stefan Sutkowski (1932–2017) polski muzykolog, twórca Warszawskiej Opery Kameralnej

Źródło: Alicja Hendler, Festiwal (bardzo) Mozartowski, „Rzeczpospolita”, 26 kwietnia 2011 http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/115859.html?josso_assertion_id=9DAF5028E624D2C4

O szczęściu, O muzyce, O charakterze, O czasie

„Jestem zdania, że orkiestracja stanowi część osobowości kompozytora w muzyce. Orkiestracja stanowi finalnie znaczą część tego, jak faktycznie brzmi ta muzyka. Melodie są melodiami, a ja zawsze mówię, że melodyjki może sobie każdy po prostu zagwizdać. Jednak tak naprawdę to, jak się opracuje te melodie, świadczy po pierwsze o klasie kompozytora, a po drugie o jego stylu.”

Bartosz Chajdecki (1980) polski kompozytor

Źródło: Adam Krysiński, Bartosz Chajdecki – wywiad rzeka z kompozytorem, soundtracks.pl, 7 maja 2010 http://soundtracks.pl/index.php?op=show&ID=1182

O muzyce, O osobowości

„Pierwszy odcinek oglądałem u sąsiadów, nie chciałem być sam i to było traumatyczne przeżycie. Już czołówka podnosi poziom adrenaliny. Ten nędzny dowcip, że oto przerywamy program i ta zaskakująca muzyka… nawiasem mówiąc, nie wiem, dlaczego do obrabiania znanych motywów od „Siekiery motyki”, poprzez „Głęboką studzienkę” po „Dla Elizy” Beethovena zaangażowano zdolnego kompozytora Janusza Stokłosę. Powiedział mi, że dostał te motywy gotowe od reżysera, razem ze scenami. To w takim razie chyba reżyser Warchoł powinien się pod tym podpisać. Ale pal diabli muzykę. Sąsiedzi patrzyli na mnie i pytali: o co tu chodzi? Skąd się pojawił ten Pokorny? Co to za koleś? Trzeba panu wiedzieć, że w scenariuszu on był zupełnie inaczej wprowadzony, była w tym logika. Pointa o zadłużeniu domu miała pojawić się znacznie później, tu reżyser sprzedał ją zaraz na początku. Żałosny dowcip Nauczycielki, która pyta Docenta, czy ją też nadmucha, został wymyślony i wstawiony przez reżysera. A cała Polska myśli, że to ja mam takie wyrafinowane poczucie humoru. W ogóle karygodne jest samodzielne dopisywanie kwestii do scenariusza, w sytuacji, kiedy autor jest pod ręką. Skróty mógłbym zaakceptować, dopisywania nie. Więc czułem się strasznie. Po odcinku zadzwoniłem do reżysera i mieliśmy bardzo nieprzyjemną rozmowę.”

Janusz Płoński (1947)

o serialu Dylematu 5. Źródło: Wywiad, 2007 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=37769

O muzyce, O domu, O myślach, O myśleniu

„Ponadto, teraz wielu wykonawców, to są „Zosie samosie”. Sami piszą muzykę, teksty i sami śpiewają. Aczkolwiek dobry wokalista nie zawsze bywa dobrym kompozytorem”

Romuald Lipko (1950–2020) polski instrumentalista i kompozytor (Budka Suflera)

Źródło: Robert Małolepszy, Romuald Lipko: Po prostu gramy i śpiewamy http://muzyka.onet.pl/publikacje/artykuly/romuald-lipko-po-prostu-gramy-i-spiewamy,1,4531017,wiadomosc.html, muzyka. onet. pl, 22 września 2007.

O muzyce, O śpiewie

„Wydawcy Tory byli pierwszymi kompozytorami Boskiej Symfonii zawartej w Biblii i w judaizmie. Przekazując nam pełną skalę różnych – a niekiedy sprzecznych ze sobą – głosów, nauczyli nas wsłuchiwania się w boskie objawienie w całym jego bogactwie i w jego pełni.”

Israel Knohl (1952)

Źródło: The Divine Symphony. The Bible’s Many Voices, Filadelfia 2003, s. 33.

O bogactwie

„Zostanie kompozytorką było dla mnie retrospektywną decyzją w tym sensie, że stało się to całkiem naturalnie jako odzew na potrzeby powstałe w tamtym czasie.”

Jocelyn Pook (1960)

Źródło: Guy Damman, String theory, „The Works. The magazine of BASCA”, s. 14 http://www.jocelynpook.com/wp-content/uploads/2013/04/BASCA-The-Works-cover-feature-010313.pdf

O decyzjach, O czasie, Sens

„Nie mam natury pedagoga, nie umiem przekazywać wiedzy. Przez jakiś czas wykładałem na wydziale reżyserii w krakowskiej szkole teatralnej. Nie za bardzo mi to szło, zrezygnowano więc ze mnie po jakichś ośmiu latach.(…) Czasem młodsi kompozytorzy (i nie tylko młodsi) przyznają przy wódeczce, że czerpią inspiracje z mojej muzyki. Ale to właśnie inspiracje, a nie moja konkretna nauka. Powiem więcej – jak uczyłem w krakowskiej PWST, to starałem się odwieść moich studentów od zajmowania się operą, bo jestem jej wrogiem. To dziś okropnie anachroniczna forma. Co z tego – kilku moich studentów reżyseruje opery, więc i tu poniosłem klęskę jako pedagog.”

Zygmunt Konieczny (1937) kompozytor polski

Źródło: „Nasz Dziennik”, 11 października 2006 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/zprs.htm

O wiedzę, O naturze, O nauce, O czasie

„Barańczak oddał własnym słowem to, co podpowiedziała mu muzyczna wyobraźnia Schuberta. Nawiązał do tego, czego współczesny człowiek może doświadczyć i co może rozwarstwić. Właśnie w przypadku tego arcydzieła okazało się, że można oddzielić słowo Müllera od tego, co niesie muzyka Schuberta. Bo kompozytor wyrasta tu ponad poetę. Barańczak to odkrył i udowodnił. Odniósł Podróż zimową do realiów naszego życia. Cykl wyzwolony z romantycznego słowa, osadzony w kontekście naszej rzeczywistości, staje się dla dzisiejszego odbiorcy bardziej dramatyczny. Często szokuje. Gdy śpiewam te pieśni, nierzadko, oprócz zachwytu, czuję zakłopotanie słuchaczy.”

Jerzy Artysz (1930) polski śpiewak operowy

o tłumaczeniach pieśni Schuberta.
Źródło: „Studio” 1999, nr 2

O muzyce, O rzeczywostości, O śpiewie

„Będzie trochę taka, jak ją czuję ja, ale przede wszystkim taka – jak ją stworzyła kompozytorka i jaką ją widzi reżyser na scenie. Mam nadzieję, że sprostam ich oczekiwaniom. A Skłodowska-Curie w tej operze to osoba twarda, silna, zdecydowana, wiele pracująca. Trochę niesamowita jak na tamte czasy…”

Anna Mikołajczyk-Niewiedział (1972)

o roli Marii Skłodowskiej-Curie. Źródło: Mirosław Baran, Curie to silna i zdecydowana kobieta, „Gazeta Wyborcza Trójmiasto”, 17 listopada 2011 http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/127399.html

O kobietach

„(…) wielka liczba nagranych płyt, zaproszeń zagranicznych i krajowych, następnie – satysfakcja kompozytorów, którzy powierzali nam swoje utwory, a nawet nam je dedykowali, wreszcie to, że ludzie mówią o szczególnej atmosferze, jaka u nas panuje – i w orkiestrze, i w biurze. To są powody do olbrzymiej satysfakcji.”

Antoni Wit (1944) dyrygent polski

Źródło: „Śląsk” 2000, cyt. za: culture.pl http://www.culture.pl/pl/culture/artykuly/os_wit_antoni

O ludziach

„Nie wierzę w specjalizację „kompozytor muzyki teatralnej”. Nie widzę sensu takiego szufladkowania, bo wiem, że gdybym pisał tylko muzykę teatralną, to w pewnym momencie zatrzymałbym się zawodowo.”

Paweł Mykietyn (1971) polski kompozytor i klarnecista

Źródło: „Teatr” 9/08, 23 października 2008 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/kmtnk.htm

Sens

„Nad kompozycjami w Stanach najczęściej nie pracuje jeden człowiek, ale cały zespół. Nikt nie chciał mi uwierzyć, że to ja sam napisałem muzykę do Draculi. Pytali mnie komu zapłacić za aranżację. Dla mnie było to zaskoczenie. Teraz już wiem, że to normalna hollywoodzka praktyka. Nie ukrywa się tam, że muzykę do filmu Gladiator pod okiem Hansa Zimmera pisało siedmiu współpracowników. To prawdziwa fabryka. Dla Ennio Morricone piszą rzesze asystentów. Ludzie, których przyciąga do kina nazwisko kompozytora, nie mają świadomości, że czasami ich idol sprawował w tym przypadku jedynie funkcję kontrolną.”

Wojciech Kilar (1932–2013) polski kompozytor

Źródło: wywiad, 2003 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=13428

O ludziach

„Hitler, paru wielkich kompozytorów i niewiarygodny egoizm. I mają czelność stroić fochy, gdy ktoś im każe spłacić cudze długi! Zbyt wielu Francuzów ma właśnie taką wizję Niemiec.”

François Reynaert (1960)

Źródło: Zabójcze puenty, „Forum”, nr 9, 29 kwietnia-14 maja 2015, s. 82.

O egoiźmie

„(…) Mahlera w żadnym wypadku nie możemy uznać za kompozytora, który pisał muzykę programową. Wstępne komponowanie symfonii według literackiego czy filozoficznego planu stanowiło wprawdzie element jego warsztatu, ale sam kompozytor na pewnym etapie pracy program ten ignorował, a potem wyrzucał, dochodząc do wniosku, że jeśli muzyka wymaga opisu nie jest na tyle cenna, na ile by pragnął. Ponadto z jego własnych słów wiemy, że np. pierwszą część III Symfonii zaczął pisać z jakimś konkretnym zamysłem lecz potem muzyka jakby się sama komponowała, nie miał nad jej przebiegiem pełnej kontroli.”

Jerzy Semkow (1928–2014)

Źródło: „Gazeta Wyborcza”, 5 kwietnia 2001 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/jsemkow.htm

O muzyce

„Händel jest największym kompozytorem jaki kiedykolwiek żył. Zdejmuję czapkę z głowy i klękam przed jego grobem.”

Ludwig van Beethoven (1770–1827) niemiecki kompozytor

Händel ist der größte Komponist, der je lebte. Ich würde decken Sie meinen Kopf auf und knien Sie auf seinem Grab. (niem.)
mówiąc do J.A. Stumpffa jesienią 1823.
Źródło: Friedrich Kerst, Beethoven der Mann und der Künstler

„Jestem jak Mahler, są we mnie dwaj ludzie – dyrygent i kompozytor.”

Leonard Bernstein (1918–1990) amerykański kompozytor, pianista, dyrygent

Źródło: Janusz Ekiert, Czy wiesz? Zagadki muzyczne, Warszawa 1995, wyd. Alfa, s. 64.

O ludziach

„Jestem urodzonym kompozytorem, pisanie muzyki sprawia mi przyjemność. W teatrze działam na zasadzie nieznanej autorom dramatów, gdyż znajduję koncepcje muzyczne i nimi staram się wzbogacić – co tu ukrywać – skostniały teatr.”

Bogusław Schaeffer (1929–2019) polski kompozytor, muzykolog

Źródło: „Gazeta Wyborcza”, Kielce, 5 marca 2005 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/potencjalm.htm

O przyjemności

„Tragedią Tupaca jest to, że jego przedwczesna śmierć jest typowa dla zbyt wielu młodych czarnych ludzi w tym kraju… Gdybyśmy stracili Oprę Winfrey w wieku 25 lat, stracilibyśmy względnie nieznaną, lokalną pustelniczkę TV marketu. Gdybyśmy stracili Malcolma X w wieku 25 lat, stracilibyśmy naciągacza zwanego Czerwony Detroit. I gdybym ja opuścił świat w wieku 25 lat, stracilibyśmy bigbandowego trębacza i ambitnego kompozytora – jedynie skrawek mojego ewentualnego życiowego potencjału.”

Quincy Jones (1933) amerykański muzyk i aranżer jazzowy

O śmierci, O ludziach, O świecie, O wieku

„Jeśli zdolny, uczony, to z Łomży,
kompozytor ceniony, to z Łomży,
zasłużony dyrektor, profesor czy rektor,
to z Łomży, to z Łomży, jak nic!
Nie liczymy na cuda, my z Łomży,
nie boimy się trudu, my z Łomży,
bo my z Łomży, a Łomża jest perłą wśród miast,
najpiękniejszą gwiazdeczką wśród gwiazd.”

Janusz Odrowąż (1914–1984)

Źródło: My z Łomży

„Jestem czynnym kompozytorem (ponad 440 kompozycji […]), dramaturgiem (właśnie piszę 39. sztukę; sztuki moje egzystują w 17 językach z estońskim, węgierskim i hebrajskim włącznie […]) oraz czynnym grafikiem. Od kilkunastu lat moim celem jest tworzenie za pomocą nowych i najnowszych środków estetycznie doniosłej muzyki. W teatrze – sześć moich sztuk było granych ponad 250 razy – staram się o przenoszenie moich doświadczeń kompozytorskich na teren sceniczny, lubię też eksperymentować – sztuka Multi pisana i grana jest w pięciu językach jednocześnie. W 1998 otrzymałem w Nowym Jorku Nagrodę im. Jurzykowskiego. W maju 1999 odbyło się Międzynarodowe Sympozjum Naukowe zorganizowane przez Uniwersytet Jagielloński, poświęcone mojej twórczości kompozytorskiej, dramaturgicznej i graficznej, połączone z koncertem monograficznym i wystawieniem sztuk teatralnych.”

Bogusław Schaeffer (1929–2019) polski kompozytor, muzykolog

Źródło: książka programowa Warszawskiej Jesieni (1999), cyt. za: culture.pl http://www.culture.pl/pl/culture/artykuly/os_schaeffer_boguslaw

O książkach, O sztuce, O pomocy

„Być kompozytorem i nie być muzykiem to tragedia.
Oznacza, że jest się geniuszem bez talentu.”

Nadia Boulanger (1887–1979) francuska kompozytorka i pedagog

„Zależy mi jedynie na komponowaniu dobrej muzyki; tej, nad którą chcę pracować. Nie przeszkadza mi, jeżeli przypomina ona styl innego kompozytora, ani jeżeli jest czymś zupełnie nowym, czego wcześniej nie stworzyłem. Nie chcę być jednolity, jak wszyscy mam w sobie wiele osobowości.”

Jonathan Harvey (1939–2012)

Źródło: Klaudia Baranowska, Zależy mi na komponowaniu dobrej muzyki http://www.dwutygodnik.com/artykul/4160/, Dwutygodnik.com nr 97/2012.

O osobowości

„Najlepszymi słuchaczami muzyki są inni kompozytorzy, a najlepszymi czytelnikami – inni pisarze. Ci ludzie widzą, jak rzecz jest uszyta. Jeśli jest dobrze uszyta, mają z tego więcej przyjemności niż niekompozytor i niepisarz. Znają wszystkie sztuczki, więc jak zobaczą nową sztuczkę, naprawdę są pod wrażeniem. Słyszą harmonie, wiedzą, dlaczego brzmi tak, jak brzmi, nie potrzebują, żeby łatwo wpadało w ucho.”

Magdalena Tulli (1955) polska pisarka i tłumaczka

Źródło: Agnieszka Sowińska, Czytelnia: Rozlazłość mi wyszła uszami http://www.dwutygodnik.com/artykul/4729-czytelnia-rozlazlosc-mi-wyszla-uszami.html, dwutygodnik.com nr 115/2013.

O ludziach, O przyjemności, O wrażeniach

„Jako że już od dwudziestu trzech lat jestem szefem orkiestr radiowych wykonywanie polskich utworów współczesnych jest moją codziennością. Skoro wykonuję więcej muzyki współczesnej niż inni dyrygenci, z natury rzeczy czuję się na tym gruncie pewniej. Nie traktuję jednak tego jedynie jako służbowego obowiązku. Zawsze uważałem, że misją polskich orkiestr radiowych jest propagowanie twórczości rodzimej – zarówno kompozytorów nieżyjących, jak żyjących. Dlatego też muzyka ta pełni tak dużą rolę w tym, co robię. Kiedy dostaję partyturę współczesnego polskiego kompozytora, którego znam i cenię, to cieszę się nią, zanim jeszcze ją otworzę i zobaczę, czy ten utwór mi się spodoba. Po prostu już wtedy czuję, że będę robił coś ważnego, pożytecznego.”

Antoni Wit (1944) dyrygent polski

Źródło: „Śląsk” 2000, cyt. za: culture.pl http://www.culture.pl/pl/culture/artykuly/os_wit_antoni

O muzyce, O naturze

„Jestem artystką, która próbuje rozszerzyć swoje działania o bycie kuratorem, historykiem, opowiadaczem historii, krytykiem, archiwistą, projektantem wystaw, architektem, kompozytorem, galerzystą, socjologiem, biologiem, filmowcem, kolekcjonerem, fotografem, performerem, magikiem itd.”

Goshka Macuga (1967)

Źródło: culture.pl http://www.culture.pl/pl/culture/artykuly/os_macuga_goshka

O historii

„Moja matka była śpiewaczką operową, a ojciec kompozytorem i chcieli bym ja także była muzykiem, grała na instrumencie, ale… byłam zbyt leniwa. Ale kiedy napisałam słowa do tej melodii, to odważyłam się ją zaśpiewać, muzyka ta stała się moja, przez to, że opowiedziałam ją po swojemu. I wtedy dotarło do mnie, że to jest właśnie jazz, esencja tego co jest w nim najpiękniejsze i że dzięki temu, paradoksalnie, wyrażam też miłość wobec muzyki klasycznej, w której otoczeniu wyrastałam.”

Cæcilie Norby (1964)

Źródło: Nie traktujmy klasyki śmiertelnie poważnie http://jazzarium.pl/przeczytaj/wywiady/nie-traktujmy-klasyki-%C5%9Bmiertelnie-powa%C5%BCnie-wywiad-z-caecilie-norby-jedn%C4%85-z-gwiazd

O miłości, O muzyce, O matce

„Charakter narodowy kompozytora nie polega na cytatach folkloru, czego najwspanialszym przykładem jest twórczość Chopina.”

Karol Szymanowski (1882–1937) kompozytor polski

Źródło: „Muzyka”, Tom 42, Zakład Narodowy im. Ossolinńskich, Oddział w Warszawie, 1997, s. 20.

O muzyce, O charakterze

„Ja jestem z natury jazzmanem, muzykiem jazzowym, pianistą jazzowym, kompozytorem. Mentalnie jestem jazzmanem, ale sama formuła jazzu mi nie wystarcza. Ja po prostu lubię przekraczać granice, jestem outsiderem, lubię polistylistykę, cross-over, wędrówki w różne rejony muzyki. Po prostu formuła jazzu – jako środka narracji, improwizacji, tworzenia muzyki na żywo tu i teraz – mnie interesuje raczej w szerokim kontekście.”

Leszek Kułakowski (1955) polski muzyk

Źródło: „Jazz Forum”, 9/2010 http://www.jazzforum.com.pl/news.php?action=show&id=1330

O naturze

„Polska produkuje niesamowite talenty – muzyków, malarzy, kompozytorów. Podobnie Węgry. Tak samo jest z operatorami. Moglibyśmy zalać cały świat!”

László Kovács (1933–2007) filmowiec węgierski, operator kamery

Źródło: wywiad, 2004 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=23069

O świecie

„Dla mnie – jako muzyka – dzieła poetyckie dzielą się na dwie zasadnicze kategorie. Są dzieła, które dopiero w atmosferze muzyki nabierają prawdziwego życia i wyrazu. I inne, tak po brzegi wypełnione swoistą muzyką słowa i myśli, iż wszelkie wysiłki kompozytora, by uzupełnić to, co w istocie swej żyje organicznie niemal samowystarczalnym życiem, staje się beznadzieją, syzyfową pracą.”

Karol Szymanowski (1882–1937) kompozytor polski

Źródło: O muzykę do Sułkowskiego, „Wiadomości Literackie” nr 51, 1925.

O muzyce, O myślach, O wysiłku, O myśleniu

„(…) unikałem sytuacji, w których muzyka jest wyłącznie ilustracyjna. Niektórzy traktują muzykę, jak zło konieczne w filmie, „jak się coś nie uda, to podbiję to muzyką”. Ja się zawsze starałem, żeby miała ona jakąś funkcję dramaturgiczną.(…) każdy kompozytor ma swój styl, ja nie mogłem przez cały czas pracować z jednym. Np. Fellini pracował z Nino Rotą, dopóki ten nie umarł. Ośmielę się powiedzieć cynicznie, że dobrze, że umarł, bo reżyser zaczął pracować z innymi kompozytorami, którzy wnieśli mu coś nowego do filmów.”

Daniel Szczechura (1930) polski reżyser

Źródło: Wywiad, 2010 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=67535

O muzyce, O złu, O czasie

„Świadomość, że partia saksofonu będzie musiała być wykonana przez człowieka, uczuliła mnie na dawno już postrzegany problem, jakim jest dla każdego muzyka granie z taśmą. Zawsze wydawało mi się, że taśma, będąca ze swej natury ostatecznym zapisem muzyki nie pozwalającym na żadną dowolność interpretacji, stoi w jaskrawej sprzeczności z istotą twórczego wykonania, które to taką właśnie dowolność zakłada. Przecież to wykonawca sprawia, że partytura, która jest tylko przybliżonym zapisem intencji kompozytora, staje się muzycznym konkretem; to właśnie dzięki interpretacji każda realizacja tego samego utworu może być nowym, świeżym przeżyciem. Truizmem jest stwierdzenie, że w trakcie wykonywania muzyki obok elementów wypracowanych podczas przygotowania utworu jest zawsze margines na pewną dowolność będącą wynikiem żywej, spontanicznej reakcji wykonawcy na współwykonawców, na publiczność, na warunki akustyczne sali itp. Wiedziałem, że nie może to być utwór na taśmę i instrument. Więc jeśli nie taśma, to co?”

Stanisław Krupowicz (1952) polski kompozytor

o rozterkach związanych z pisaniem utworu Concerto w 1987 roku. Źródło: culture.pl http://www.culture.pl/pl/culture/artykuly/os_krupowicz_stanislaw

O muzyce, O problemach, O naturze

„Zmarł Czesław Niemen – określany jako król polskiej muzyki. Był jednym z najwybitniejszych polskich artystów – piosenkarzem, kompozytorem, instrumentalistą i plastykiem. Od lat walczył z ciężką chorobą.”

Czesław Niemen (1939–2004) polski piosenkarz, kompozytor i autor tekstów piosenek

Źródło: Polska Agencja Prasowa, na wiadomość o śmierci, http://www.djsportal.com/pl/artysci/index.php?id=niemen

O śmierci

„Bardzo lubię komputery i bardzo lubię Internet. Nie za bardzo natomiast przepadam za ściąganiem muzyki, bo to jak okradanie ludzi, kompozytorów z pieniędzy i pomysłów. Ale ma to też swoje dobre strony. Jeśli nie masz żadnej wydanej płyty, myślę, że wówczas ludzie powinni móc od ciebie ściągnąć twoją muzykę za darmo przez, powiedzmy, jakiś rok czy dwa. Wtedy możesz wystawić fragmenty utworów itp.”

Leif Edling (1963)

Źródło: Leif Edling – Krux (gitara basowa), rockmetal.pl, 7 listopada 2003 http://www.rockmetal.pl/wywiady/krux-leif.edling.03.html?5

O ludziach, O myślach, O myśleniu

„Siebie nie słyszysz, boś jest
zusammen do kupy kompozytor,
muzyk i instrument. Dlatego.
Nie słyszysz (…).”

Piotr Sommer (1948) poeta polski, tłumacz literatury angielskiej

Źródło: Nowa proza Piotra Sommera (wydarzenie medialne)

„Mężczyźni nie są obarczeni obowiązkami domowymi, obowiązki matki są bardziej absorbujące niż ojca. Przy tym kompozytorzy mają jakieś szczególne dla dobrych żon, rezygnujących ze swych osobistych ambicji na rzecz pracy twórczej, a przecież nonsensem byłoby, aby mąż kompozytorki rzucił zawód albo zajął się domem dlatego tylko, iż miał nieszczęście ożenić się z kompozytorką.”

Grażyna Bacewicz (1909–1969) polska kompozytorka

Źródło: Sławomir Koper, Życie artystek w PRL, Wydawnictwo Czerwone i Czarne, Warszawa 2013, ISBN 9788377000670, s. 298.

O życiu, O mężczyznach, O nieszczęściu, O domu

„Pozdrawiam znajomych kompozytorów, których muzykę rozpoznaję w pańskiej symfonii.”

Gioacchino Rossini (1792–1868) włoski kompozytor operowy

gdy młody kompozytor grał na fortepianie swą kompozycję, by Rossini ją ocenił, a ten co chwila uchylał kapelusza; cytat przypisywany.
Źródło: Janusz Ekiert, Czy wiesz? Zagadki muzyczne, Warszawa 1995, wyd. Alfa, s. 73.

„(…) natchnieniem dla kompozytora była raczej ogólna i dość osobista, poetycko-malarska wizja orientalnego świata (nie tylko arabskiego), jego klimatu, sztuki i miłości.”

Tadeusz A. Zieliński (1931–2012)

Szymanowski. Liryka i ekstaza
Źródło: s. 83

„To, że będę kompozytorem, wymyśliłem chyba jeszcze w przedszkolu, patrząc z podziwem na Zbigniewa Preisnera, który bębnił w nasze pianino.”

Antoni Łazarkiewicz (1980)

Źródło: „Gazeta Wyborcza”, Warszawa, 4 marca 2004 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/zebywid.htm

„Myślę, że istnieje różnica między tworzeniem muzyki a pisaniem piosenek, a dla mnie słowa są sednem, tam znajduje się charakter piosenki i jej historia. Fascynuje mnie jak postrzegana jest piosenka z perspektywy czasu, migawki, czy fotografii czasów, w których żył kompozytor. Czy jest to piosenka z początków XX wieku opowiadająca o reglamentacji i kolejkach po żywność, czy to Justin Bieber śpiewający „baby, baby, baby” otrzymuje się wgląd w mentalność kulturową i wartości społeczne, nadzieje i obawy.”

Hozier (1990)

o ewolucji muzyki popularnej i tworzeniu piosenek. Źródło: Neil McCormick, wywiad dla magazynu „ The Telegraph”, 30 listopada 2014, polskie tłumaczenie: Aleksandra Urbańska, sounduniverse.pl, 24 grudnia 2014 http://www.telegraph.co.uk/music/artists/hozier-im-a-gangly-introvert/

O historii, O myślach, O charakterze, O czasie

„Friedrich Schopping był geniuszem, dlatego nie mógł być Polakiem. To najwspanialszy kompozytor, jakiego zrodziła niemiecka ziemia.”

Hans Frank (1900–1946) nazista, gubernator Generalnego Gubernatorstwa

podczas otwierania w Krakowie wystawy poświęconej Chopinowi, 27 października 1943.
Źródło: Fortepian Schoppinga, „Duży Format”, 13 maja 2010.

„Witold był prawdziwym mistrzem. Był pierwszym kompozytorem, który wypracował sposób notacji aleatorycznych fragmentów, który jest skuteczny. A to wcale nie jest takie proste, nawet w arcydziełach jest z tym problem. Na przykład w Pasji wg św. Łukasza Krzysztofa Pendereckiego – ostatnio byłem na próbie. Nikt nie wiedział, co ma grać, kiedy zacząć kiedy skończyć. Katastrofa. A system Witolda działa, wielu kompozytorów go naśladowało.”

Simon Rattle (1955) dyrygent angielski

o Witoldzie Lutosławskim. Źródło: Simon Rattle tylko dla Dwójki: jakie będą orkiestry przyszłości?, polskieradio.pl, 1 maja 2013 http://www.polskieradio.pl/8/192/Artykul/835261,Simon-Rattle-tylko-dla-Dwojki-jakie-beda-orkiestry-przyszlosci

O problemach, O przyszłości

„(…) znam polskiego kompozytora muzyki filmowej. Nazywa się Wojciech Kilar. Skomponował jedną z moich ulubionych ścieżek dźwiękowych. Mam na myśli muzykę do filmu Drakula Francisa Forda Coppoli. Osobiście, dla mnie to szlachetna i wzniosła muzyka. Zresztą jest ona dla mnie pewnego rodzaju punktem odniesienia w tym gatunku.”

Éric Serra (1959) kompozytor francuski

Źródło: Jadwiga Polus, Eric Zawodowiec. Rozmowa z kompozytorem Luca Bessona, Stopklatka.pl, 8 czerwca 2008 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=46372

O muzyce, O myślach, O myśleniu

„Poznaliśmy się kiedy mieliśmy po 18 lat. Spotkaliśmy się w studio nagraniowym. Grałem wtedy partię gitary dla pewnego francuskiego piosenkarza, który był kolegą Luca. Tak to się zaczęło. Luc pewnego dnia wpadł do studia, żeby go odwiedzić. Nie miał jeszcze żadnych szczególnych filmowych osiągnięć na swoim koncie. Wtedy asystował przy jakimś filmie. I kiedy Luc zobaczył, jak improwizuję, doszedł do wniosku, że muszę być kompozytorem. Kilka miesięcy później, rozpoczął pracę nad swoim pierwszym filmem krótkometrażowym pod tytułem L'avant-dernier. Wtedy poprosił mnie o skomponowanie do niego muzyki. W pierwszej chwili odmówiłem. Powiedziałem mu: – Nie. Ja nie jestem kompozytorem. Jestem tylko muzykiem. – Ale on nalegał mówiąc: – Ależ owszem. Wiem, że jesteś kompozytorem.”

Éric Serra (1959) kompozytor francuski

Za co mu dzisiaj dziękuję. o Luku Bessonie. Źródło: Jadwiga Polus, Eric Zawodowiec. Rozmowa z kompozytorem Luca Bessona, Stopklatka.pl, 8 czerwca 2008 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=46372

O studiach

„Dla mnie płyta DVD nie ma żadnej wartości. To tylko zwykły przedmiot. Płyty DVD powinny być darmowe, bo są to masowe produkty bez istotnej wartości, w odróżnieniu od prezentacji scenicznej, która zawsze jest niepowtarzalna. Dawni kompozytorzy, jak na przykład Mendelsohn, nie pobierali tantiem z tytułu praw autorskich do swoich partytur.”

Francis Ford Coppola (1939) reżyser, scenarzysta, kompozytor, producent filmowy i aktor amerykański

Źródło: wywiad przeprowadzony przez François Armaneta i François Forestiera w „Le Nouvel Observateur”, tłum. „Forum”, 18 stycznia 2010.

„Współczesny artysta, w tym i kompozytor, znajduje się w okowach dwóch skrajności. Z jednej strony grozi mu bełkot, jeżeli całkowicie odrzuci tradycję, z drugiej zaś może popaść w banał, jeśli za bardzo się na nią zapatrzy. To jest paradoks uprawiania sztuki dzisiaj.(…) Skoro nie można całkowicie uwolnić się od banału, to trzeba z tym banałem prowadzić pewną grę, traktować go jako tworzywo pozwalające na zachowanie pewnych elementów konwencji, ale równocześnie za pomocą cudzysłowu, metafory, paradoksu osiągnąć do niego odpowiedni dystans. Efektem takich zabiegów może być pewna mieszanina środków, prowadząca do eklektyzmu, który w czasach awangardy był napiętnowany i odrzucony, w dużej mierze słusznie. Dziś wraca i podszywa się pod postmodernizm. Jest wszakże do zastosowania wiele sposobów, aby nie popaść w eklektyzm, mimo uprawiania gry z tradycją.”

Paweł Szymański (ur. 1954) (1954)

Źródło: „Studio” 1996, nr 9

O zachowaniu, O pomocy

„Utwór muzyczny w moim rozumieniu jest procesem, ciągiem przyczynowo-skutkowym. Kontynuuję zatem typowy europejski sposób podejścia do tego zagadnienia, charakterystyczny dla większości kompozytorów tego obszaru kulturowego. Wzorce zaczerpnięte z kultur wschodnich nie wpływają w sposób decydujący na moją twórczość, radykalnie się jednak od nich nie odcinam. W niektórych utworach próbuję „wziąć czas w nawias.””

Artur Cieślak (1968) polski kompozytor, krytyk muzyczny i pedagog

Źródło: Małgorzata Kosińska, Artur Cieślak, culture.pl, październik 2008 http://www.culture.pl/baza-muzyka-pelna-tresc/-/eo_event_asset_publisher/eAN5/content/artur-cieslak

O muzyce, O czasie

„Muzyka Elżbiety Sikory jest wymagająca. Zawsze jest pewna trudność z przygotowywaniem współczesnych, dopiero co napisanych dzieł, gdy kompozytor siedzi obok, a utwór zmienia się i ewoluuje na scenie. Nie jest to gotowy materiał, z którym przyjeżdża się na próby i który się tylko ćwiczy. Repertuar klasyczny jest przeanalizowany, poukładany, wiemy jak się do niego zabrać, bo każda nutka została omówiona. Tu praca jest zupełnie inna, kompozytorka czuwa na próbach, aby jeszcze udoskonalać dzieło. Jej obecność w pewien sposób ułatwia nam pracę, ale też utrudnia, bo na próby przyjechaliśmy nauczeni czegoś, co ciągle się zmieniało.”

Anna Mikołajczyk-Niewiedział (1972)

Źródło: Mirosław Baran, Curie to silna i zdecydowana kobieta, „Gazeta Wyborcza Trójmiasto”, 17 listopada 2011 http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/127399.html

O kobietach, O muzyce

„Mam to szczęście, że jestem kompozytorem. Ale uprawianie i granie muzyki to ludzka rzecz. Jestem takim samych człowiekiem jak inni. Mam serce, mam dzieci, potrafię kochać. Voila.”

Éric Serra (1959) kompozytor francuski

Źródło: Jadwiga Polus, Eric Zawodowiec. Rozmowa z kompozytorem Luca Bessona, Stopklatka.pl, 8 czerwca 2008 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=46372

O szczęściu, O dzieciach, Serce, Kochać się

„Zygmunt Konieczny jest takim kompozytorem, który rozumie, że muzyka jest na służbie, że ma stanąć w drugim szeregu.”

Jan Jakub Kolski (1956) polski pisarz i reżyser

Źródło: Wywiad, 2003 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=16694

O muzyce

„Kiedyś muzykę do filmów pisywali Krzysztof Penderecki, Grażyna Bacewiczówna czy Stefan Kisielewski. Ludzie z mojej rodziny poważnych kompozytorów symfonicznych. Teraz nastąpiła specjalizacja i pojawili się kompozytorzy, którzy zajmują się wyłącznie muzyką filmową. Często pozbawieni klasycznego wykształcenia.”

Wojciech Kilar (1932–2013) polski kompozytor

Źródło: wywiad, 2003 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=13428

O ludziach, O wykształceniz

„Kompozytorem, którego bardzo cenię i uważam za mistrza muzyki filmowej jest John Williams. Myślę, że dobra muzyka filmowa powinna tworzyć spójną całość z obrazem filmowym, mając jednocześnie wystarczające walory artystyczne, żeby móc funkcjonować autonomicznie. Muzyka Williamsa jest właśnie taka i za to bardzo cenię tego kompozytora.”

Maciej Zieliński (1971) koszykarz polski

Źródło: Łukasz Remiś, Wywiad z Maciejem Zielińskim, soundtracks.pl, 6 kwietnia 2006 http://soundtracks.pl/index.php?op=show&ID=531

O muzyce, O myślach, O myśleniu, Obraz

„(…) nie należy także brać nazbyt poważnie pianistyki kobiecej. Kobiety w dzisiejszej sytuacji niewiele maja do powiedzenia. Podobnie jak kompozytorki. To już sprawa temperamentu, psychiki i jeszcze jakichś cech przypisanych niewiastom. U nas, na roku, było ich szesnaście, nas [mężczyzn] tylko dwóch. Kobiety mają zdolność przebrnięcia przez pierwszy okres nauki, który wymaga dyscypliny, systematyczności i w ogóle porządku. To im się udaje. Potem jest już gorzej.”

Wacław Kisielewski (1943–1986) pianista polski (Marek i Wacek)

Źródło: „Dookoła Świata”, 6 sierpnia 1967

O kobietach, O nauce

„Sztuka obrazu filmowego to bardzo osobista twórczość. To swego rodzaju osobista podróż. Tworzenie filmu przypomina grę w orkiestrze, w której występują scenarzysta, kompozytor, montażysta i autor zdjęć. Reżyser jako dyrygent prowadzi wszystkich w jednym kierunku. Ale dla każdego z nas to odrębna podróż.”

Vittorio Storaro (1940) włoski operator filmowy

Źródło: Marcin Tomaszewski, Opowieść jest w obrazie, tvp.info, 17 grudnia 2012 http://tvp.info/opinie/wywiady/opowiesc-jest-w-obrazie/9452251

O sztuce, Obraz

„Z Chopinem zaprzyjaźniłam się do tego stopnia, że mojemu mężowi – pianiście – powiedziałam (…), że gdybyśmy żyli w czasach Chopina, to miałby konkurencję. Bo rzeczywiście zobaczyłam w tym wielkim kompozytorze faceta z krwi i kości, naprawdę wspaniałego mężczyznę, ciekawą osobowość, człowieka, który mógł się podobać, w którym można się zwyczajnie zakochać. To było dla mnie odkrycie, bo Chopin kojarzy się z takimi pojęciami jak: wielki kompozytor, gruźlica, problemy, emigracja, tęsknota, dramatyczne i smutne utwory. A ja nagle zobaczyłam, że to był mężczyzna naprawdę ciekawy, interesujący, dowcipny, taki który mógł porwać, mógł się podobać, mógł powodować różne emocje.”

Anna Czerwińska-Rydel (1973)

Źródło: Agnieszka Sikorska-Celejewska, Wielcy ludzie obrastają w legendy – rozmowa z Anną Czerwińską-Rydel http://qlturka.pl/2015/12/11/wielcy-ludzie-obrastaja-w-legendy-rozmowa-z-anna-czerwinska-rydel/, qlturka.pl, 25 listopada 2011

O ludziach, O literaturze, O osobowości

„To cud, kompletny cud… że stale przychodzą nowi wspaniali kompozytorzy, śpiewacy, scenografowie, aktorzy. I tak bez specjalnych pieniędzy, właściwie z niczego powstają nowe pomysł, programy. Oczywiście, że dziś jest to inna „Piwnica”. Ludzie się zmienili, czasy się zmieniły. Lepsza, gorsza? Ci, co przychodzili dwadzieścia lat temu, mówią, że wtedy to było fantastycznie. Ci, co przychodzili dziesięć lat temu, upierają się z kolei „no, wtedy to było.””

Piotr Skrzynecki (1930–1997) polski aktor, twórca "Piwnicy pod Baranami"

Dla mnie najlepszy kabaret jest zawsze ten, który jest teraz. Bo lepszy wróbel w garści niż kanarek na gałęzi.
Źródło: Joanna Olczak-Ronikier, Piotr, Kraków 1998

O ludziach

„Kiedyś chciano nazywać mnie dyrygentem od muzyki współczesnej. Przecież tyle razy występowałem na 'Warszawskich Jesieniach', prowadziłem tyle prawykonań współczesnych utworów, sam jestem kompozytorem 'współczesnym'. Kiedy indziej znowu klasyfikowano mnie jako specjalistę od klasyków wiedeńskich, bo dużo dyrygowałem klasyką. Ale prawdziwy dyrygent powinien mieć jak najszerszy repertuar.”

Jan Krenz (1926) polski kompozytor i dyrygent

Źródło: „Studio” 1993, nr 7

Jesień

„Muzyka jest sztuką rozgrywającą się w czasie. A więc komponujemy ją między innymi po to, aby wywołać w słuchającym cykl określonych reakcji, których porządek i przebieg w czasie ma zupełnie zasadnicze znaczenie dla określonego rezultatu, jakim jest percepcja całości utworu. Innymi słowy – komponując formę zamkniętą zakładamy, że w czasie wykonania słuchający jest niejako prowadzony przez kompozytora poprzez poszczególne etapy utworu aż do jego zakończenia. (…) Haydn był mistrzem w rozkładaniu treści muzycznej w czasie…”

Witold Lutosławski (1913–1994) polski kompozytor

Źródło: Ludwik Gawroński, Muzyka w Programie Drugim Polskiego Radia, „Akcent” nr 3 (101), 2005

O muzyce, O czasie

„[Muzyka] uważana jest za najbardziej autonomiczną i najmniej przedstawiającą ze wszystkich sztuk. Jednakże odbija ona na różne sposoby rzeczywistość wokół siebie i wywiera wpływ na swoje społeczne i kulturalne otoczenie. Muzyka jest – podobnie jak biologia, płeć (gender), gestykulacja – czymś intertekstualnym, a nawet transcendentalnym. Znaki muzyczne można badać zarówno w ujęciu historycznym, jak i jako semiotykę muzyczną w jej własnym środowisku. Kompozytorzy od Szopena do Sibeliusa i autorzy od Nietschego do Greimasa i Barthesa ilustrują drogi tej nowej dyscypliny w ramach semiotyki i muzykologii.”

Eero Tarasti (1948)

Źródło: Walery Pisarek, Wstęp do nauki o komunikowaniu, Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne, Warszawa 2008, s. 74.

O muzyce, O rzeczywostości, O nauce

„Reżyserię traktuję jako zawód, a nie jako wypowiedź odautorską. Nie jestem kompozytorem, raczej wykonawcą, grającym raz Mendelssohna, raz Bacha.”

Janusz Morgenstern (1922–2011) polski reżyser filmowy

Źródło: „Ekran” 1969, cyt. za: Bartosz Staszczyszyn, Książkowy portret Janusza Morgensterna, culture.pl http://www.culture.pl/kalendarz-pelna-tresc/-/eo_event_asset_publisher/L6vx/content/ksiazkowy-portret-janusza-morgensterna

„Myślenie, jakie prezentuje minister Gliński, chciałoby zamknąć najcenniejsze wytwory kreatywności artystów i kompozytorów w gorsecie lokalnego trybalizmu i sprowadzić je do przekaźnika narodowo-politycznego komunikatu. Znamy te wzory choćby z epoki stalinowskiej. Każdy, komu sztuka i muzyka są szczerze bliskie, dobrze wie, że takie właśnie wpasowanie sztuki w ideologiczne okowy legło u podstaw sztuki totalitarnej – III Rzeszy czy socrealizmu – a po próbie czasu pozostaje po tym co najwyżej niesmak i gablota w muzeum po słusznie minionej epoce. W wydaniu zaktualizowanym byłby to zapewne nadwiślański narodowy socjalizm.”

Piotr Balcerowicz (1964)

o Piotrze Glińskim.
Źródło: Piotr Balcerowicz, Czemu buczałem w filharmonii, „Gazeta Wyborcza”, 5 września 2016, s. 19.

O sztuce, O muzyce, O myślach, O czasie

„Polska jest na tyle dziwnym krajem, że w ogóle nie rozumie się tu, kto to jest scenograf. Wszystkie nagrody teatralne przyznawane są aktorom, czasem reżyserom czy kompozytorom. Ale generalnie to aktor jest bogiem. Aktor zna się na sztuce współczesnej, na kuchni, na planowaniu rodziny, na polityce, na homofobii, na malarstwie flamandzkim i na zarazkach. Boli cię ząb? Zadzwoń do aktora celebryty. Wiemy, jaki ma rozmiar buta i majtek. A najlepiej, kiedy aktor jest bez żadnej szkoły i jest kompletnym imbecylem, ale znają go wszystkie gospodynie domowe w Polsce, bo gra w serialu. Historyk sztuki czy krytyk nie powinien się wypowiadać, bo aktor wszystko wie.”

Małgorzata Szczęśniak (1954) polska scenografka i autorka kostiumów

Źródło: Małgorzata Szczęśniak. Związki zawodowe i małżeńskie, Wysokie Obcasy, 5 sierpnia 2013 http://www.wysokieobcasy.pl/wysokie-obcasy/1,96856,14337529,Malgorzata_Szczesniak__Zwiazki_zawodowe_i_malzenskie.html

O Bogu, O butach, O grach, O czasie

„I po co to komu było, myślałeś. Trzeba było się nie modlić o tę wojnę powszechną o wolność narodów. Trzeba było zlać sprawę. Byłyby najwyżej trzy Polski, a wszyscy Polacy chodziliby opromienieni ciepłem cierpienia narodu bez kraju. Kompozytorzy by komponowali, pisarze by pisali. Terroryści by za nią ginęli, za Polskę, za piękną Polonię, w pociągach Deutsche Bahnu, w rosyjskich marszrutkach, w austriackich cukierniach, a świat by ich miał coraz bardziej dosyć. (…) Jaka piękna by była Polska, gdyby istniała – tak by pisali. Historycy polscy by dowodzili, że musiałby to być najcudowniejszy kraj pod słońcem (…). Inni tworzyliby historie alternatywne i wyobrażali sobie Polskę jako raj na ziemi. Niemiecki porządek, słowiańska dusza. Niemiecki kraft, słowiański spontan. Tak by pięknie było. I po cholerę było toto rodzić w takich bólach i tyle razy, żeby tego trupa skazanego przez historię na śmierć co rusz reanimować? Ten projekt toksyczny i beznadziejny, który nigdy nie może się udać, ale który, kurwa, angażuje w siebie za każdym razem na śmierć i życie miliony wolontariuszy, którzy wywlekają dla niego do ostatka swoje bebechy i gówno z tego mają?”

Ziemowit Szczerek (1978) polski pisarz i publicysta

Siódemka (2014)
Źródło: s. 244.

O życiu, O śmierci, O świecie, O duszy

„Brel – gniewny Belg zbuntowany przeciw mieszczańsko-bigoteryjnej atmosferze kraju Flamandów, osiedlił się przed laty w Paryżu, i w krótkim czasie zyskał w piosence pozycję jednego z czterech wielkich: Aznavour – Brel – Bécaud – Brassens. Był wspaniałym autorem ostrych, satyrycznych piosenek, kompozytorem i wykonawcą własnych utworów, niestety – coraz wyraźniej wyniszczanym chorobą płuc. (…) Był na scenie niezwykle dynamiczny, spalał się; opowiadał mi (…), że na każdym koncercie traci prawie kilogram na wadze (…).”

Lucjan Kydryński (1929–2006) polski dziennikarz, konferansjer

Marek i Wacek. Historia prawdziwa (1990)
Źródło: s. 29

O chorobach, O czasie, O lecie

„Nie umiem pisać, ale jestem tego rodzaju debilem, który jeżeli czegoś nie umie, to go to strasznie wciąga. Tak było z muzyką. Nie jestem kompozytorem, nie znam się na muzyce, ale mnie to wciągnęło. Lubię po prostu to, czego nie umiem, co jest nieznane.”

Maria Peszek (1973) aktorka i piosenkarka polska

Źródło: wp.pl – Złote Usta 2008 http://muzyka.wp.pl/id,78892,size,2,galeria.html, 23 grudnia 2008

O muzyce

„Nie jestem regularnym kompozytorem muzyki filmowej. Koncentruję się na pracy z muzykami, poszukiwaniach, odkrywaniu nowych koncepcji dotyczących wiecznego problemu związku między czasem a dźwiękiem oraz ogólną pozycją kompozytora wobec czasu, a także nad koncepcją dynamiki i zmian tempa”

Wim Mertens (1953)

wzrastające, spadające Źródło: wywiad, 2003 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=15467

O poszukiwaniu, O czasie

„Mogłem przedstawić Scatmana Johna jako osobę, artystę, piosenkarza scat, rappera i kompozytora. W moich piosenkach mogłem przedstawić swoją wizję świata, świata, który chciałbym oglądać i świata, który, wiem to dobrze, istnieje.”

Scatman John (1942–1999) amerykański muzyk

Źródło: Bogna Świątkowska, Sławomir Pękala, Hieronim Wrona (red.), Encyklopedia muzyki popularnej. Rap, dance i techno, Oficyna Wydawnicza Atena, Poznań 1997, ISBN 83-85414-93-2, s. 409.

„Fortepian gra ciebie. I nigdy o tym nie zapomnij. Oczywiście, musisz pokazać, że jesteś tego wart. Z całą uniżonością, skromnością pozwalasz się mu porwać. Muzyka cię zagarnia, muzyka ciebie wybiera. I nie mówię tego jedynie jako wykonawczyni. Kompozytorzy często myślą, że to oni mają przewagę, że to oni tworzą. Nieprawda. A na pewno nieprawda, dopóki nie wiesz, jak z muzyką rozmawiać.”

Tori Amos (1963) amerykańska artystka rockowa, wokalistka i pianistka

Wywiady, Polskie Radio Program III – Minimax, 2 sierpnia 2001
Źródło: Piotr Kaczkowski, 42 rozmowy, Prószyński i S-ka, Warszawa 2004, ISBN 83-7337-709-3, s. 316.

O muzyce, O grach, O myślach, O myśleniu

„Jimi Hendrix był dla nas wszystkich bardzo ważny w tym sensie, że pojawił się ze swoim zupełnie nowym podejściem do muzyki, do sceny muzycznej. Był ważny z wielu powodów. Dla mnie niezwykle istotne było to, że mieliśmy podobne podejście do warsztatu twórczego. Hendrix tworzył tak, jak kompozytorzy muzyki poważnej. Może z wyjątkiem bluesowych, jego utwory, tak jak i moje, odrzucają tradycyjne formy kompozycji i poszukują nowych. To podobieństwo widzenia było bardzo pomocne. Stanowiło dodatkową zachętę w trudnych latach, gdy byłem zmuszony pozyskiwać ważnych ludzi z wytwórni płytowych. Muzyka Hendrixa pomagała mi przekonywać tych ludzi do moich pomysłów. Pozwalała im zrozumieć, że to, co chcę robić na płytach, może okazać się sukcesem.”

Jack Bruce (1943–2014) brytyjski kompozytor, wokalista i basista (The Cream)

z wywiadu dla Radiowej Trójki – marzec 1997.
Źródło: Piotr Kaczkowski, Przy mikrofonie, Prószyński i S-ka, Warszawa 1999, ISBN 83-7052-806-6, s. 146.

O ludziach, O muzyce, O poszukiwaniu, O sukcesie

„Moją intencją jest rozwijać się jako muzyk. Być ciągle lepszym kompozytorem, wokalistą, autorem tekstów. Element niespodzianki jest tu bardzo ważny. Nie chcę, żeby ludzie mówili: Sting, już wiemy, jaki jest, rozumiemy go, wiemy, co nam pokaże. Wtedy skończyłaby się moja wolność. Bo polega ona na tym, że ciągle mam w zanadrzu coś, czego się po mnie nikt jeszcze nie spodziewał.”

Sting (1951) brytyjski piosenkarz, basista, kompozytor piosenek, członek grupy The Police

z wywiadu dla Radiowej Trójki – Warszawa, 18 czerwca 1996.
Źródło: Piotr Kaczkowski, Przy mikrofonie, Prószyński i S-ka, Warszawa 1999, ISBN 8370528066, s. 87–88.

O ludziach, O wolności

„Na lotnisku w Neapolu czekał na nas (leciałam oczywiście w towarzystwie Ranucia) kompozytor piosenki, którą miałam śpiewać na festiwalu. Towarzyszyła mu żona, młoda, przystojna kobieta – matka pokaźnej liczby dzieci. Dokładnie nie pamiętam, ale liczba dzieci waha się w mojej pamięci między siódemką a dziewiątką. Zresztą, jeśli popełniam niedokładność, to do tego czasu wyrównana ona została z pewnością na korzyść dziewiątki.”

Anna German (1936–1982) piosenkarka polska

Cytaty z książki "Wróć do Sorrento?..."

O kobietach, O dzieciach, O matce, O śpiewie