Cytaty o historii
strona 30

Adrian Klarenbach Fotografia

„Nie znam tradycji zachodniopomorskiej, ale Panie Brudziński odwal się Pan od podkarpackiej.#Judasz był żydem, chyba że chcesz Pan zmieniać historię. Strażacy nie mają wątpliwości, a u Pana takowe skąd?”

Adrian Klarenbach (1973)

o komentarzu Joachima Brudzińskiego odnośnie &quot;bicia Judasza&quot; w Pruchniku. <br class="br">Źródło: radiozet.pl https://wiadomosci.radiozet.pl/Polska/Polityka/Adrian-Klarenbach-do-Brudzinskiego-Odwal-sie-Pan.-Teraz-przeprasza?fbclid=IwAR3UKowmKXRpkdWpu8Hxq0gOyPg8PEKjkhY6o6MCM30Z9ow8d85O5UTJAiM, 23 kwietnia 2019

„Tusk w pędzie do synekury brukselskiej brnie w antypolskich poczynaniach coraz bardziej. Oczywiście pomagają mu w tym ludzie poprzedniej epoki, jak Dworak i Luft oraz plejada tzw. ministrów, którzy w mojej ponad 3-letniej przygodzie na Wiejskiej, nie zapisali się niczym wyjątkowym, a dziś odbierają narodowi nawet prawo do poznania własnej historii, łżąc w mediach, że w szkołach ponadgimnazjalnych będzie jej więcej a nie mniej. Szkoda straconych blisko 23 lat. Tak, czy inaczej, to już jedno pokolenia Polaków. Inni, którzy wyzwolili się spod wpływów sowieckich, znacznie lepiej zagospodarowali swoją niepodległość!”

Mirosław Krajewski (1946) polski historyk i polityk

Źródło: Stracone lata III RP, Blog Mirosława Krajewskiego, 30 marca 2012 http://miroslawkrajewski.blog.onet.pl/Stracone-lata-III-RP,2,ID461785274,n

O ludziach
Albert Camus Fotografia

„W sierpniowej nocy Paryż bije ogniem ze wszystkiej broni. W ogromnej dekoracji z kamienia i wody, wokół rzeki, której fale ciężkie są od historii, raz jeszcze wzniesiono barykady wolności. Raz jeszcze sprawiedliwość trzeba okupić krwią ludzi.”

Albert Camus (1913–1960) francuski pisarz, noblista

Pismo Combat

O ludziach, O sprawiedliwości, O wolności
John Maxwell Coetzee Fotografia

„Historia nabiera życia dopiero wtedy, gdy stwarzamy dla niej miejsce we własnej świadomości; nikt nie ma prawa obarczać takim brzemieniem żadnego wolnego człowieka.”

John Maxwell Coetzee (1940) południowoafrykański pisarz, noblista

Źródło: Zapiski ze złego roku

Adam Michnik Fotografia

„Ja nie wiem, czy oni sobie to uświadamiają, ale oni uruchomili mechanizm, który znamy z historii Wszechzwiązkowej Komunistycznej Partii Bolszewickiej. To znaczy: sprzeczności klasowe nasilają się wraz z budową socjalizmu. Tzn. oni w tej chwili naśladują politykę PPR z lat 44-49. Bitwa o handel, likwidacja pluralizmu, osaczanie wsi, rewolucja edukacyjna, nowa polityka historyczna, wszystko to wtedy robiono.”

Adam Michnik (1946) polski dziennikarz i publicysta

Źródło: rozmowa Sławomira Sierakowskiego, Michnik: Będę wydawał „Wyborczą” w podziemiu http://krytykapolityczna.pl/kraj/michnik-sierakowski-rozmowa/#comment-13381, krytykapolityczna.pl, 24 listopada 2017.

Beata Szydło Fotografia

„Jan Paweł II mówił, że historia uczy, że demokracja bez wartości przemienia się w jawny lub zakamuflowany totalitaryzm. Nasz wielki Polak, wielki Europejczyk jest symbolem chrześcijańskiej, zjednoczonej Europy. Dyktat politycznej poprawności – laicyzacji państwa – wprowadza miejsce dla wartości, które są nam obce kulturowo, które prowadzą do sterroryzowania codziennego życia Europejczyków. Polski rząd podejmie starania, by pomnik naszego rodaka ocalić od ocenzurowania i zaproponujemy, aby przenieść go do Polski, o ile będzie zgoda francuskich władz i społeczności lokalnej.”

Beata Szydło (1963) polska działaczka samorządowa i polityczna

o możliwości przeniesienia pomnika Jana Pawła II z Francji do Polski. <br class="br">Źródło: Ważna deklaracja premier! Beata Szydło: zaproponujemy Francji przeniesienie pomnika Jana Pawła II do Polski https://wpolityce.pl/swiat/364487-wazna-deklaracja-premier-beata-szydlo-zaproponujemy-francji-przeniesienie-pomnika-jana-pawla-ii-do-polski, wpolityce.pl, 28 października 2017.

O demokracji
Norman Davies Fotografia

„To był niesamowity sukces wojskowy, kiedy 30 tys. amatorów walczyło codziennie z zawodowym wojskiem mającym samoloty i artylerię. Armia Krajowa nie miała też pomocy Zachodu, na którą liczyła, mimo tego trzymali się do końca. Każdy wie, że nie tylko Powstanie Warszawskie, ale i cała historia Armii Krajowej skończyła się tragedią. Oni walczyli z Niemcami wojskowo, ale potem wpadli w pułapkę sojuszników. I znowu mało kto oczekiwał takiego zakończenia.”

Norman Davies (1939) brytyjski historyk

o powstaniu warszawskim i Armii Krajowej. <br class="br">Źródło: Prof. Norman Davies: Armia Krajowa zdała egzamin wojskowy http://dzieje.pl/aktualnosci/prof-norman-davies-armia-krajowa-zdala-egzamin-wojskowy, dzieje.pl, 13 lutego 2012.

O sukcesie, O pomocy
Andrzej Friszke Fotografia

„Armia Krajowa była armią państwową. Przypominam, że wszyscy żołnierze, oficerowie, którzy nie znajdowali się w niewoli, mieli obowiązek zgłosić się do służby w AK. To była część Polskich Sił Zbrojnych, będąca też częścią sił zbrojnych alianckich. I to, co dzisiaj się odbywa, jest próbą narzucenia monopartyjnego, nacjonalistycznego poglądu ideologicznego na całą polską kulturę i historię i patrzenia oczami skrajnych nacjonalistów.”

Andrzej Friszke (1956) polski historyk

o honorowaniu przez władze Brygady Świętokrzyskiej NSZ. <br class="br">Źródło: rozmowa Doroty Wysockiej-Schnepf, Prof. Friszke: Gdy więźniowie Dachau czekali na egzekucję, Brygada Świętokrzyska piła szampana z Gestapo http://wyborcza.pl/7,82983,25081657,prof-friszke-gdy-wiezniowie-dachau-czekali-na-egzekucje-brygada.html, wyborcza.pl, 12 sierpnia 2019.

Stanisław Mackiewicz Fotografia

„Gomułka ma dziś tak duży kredyt w polskim społeczeństwie, że trudno nawet w naszej historii doszukać się polityka, który by mu dorównywał pod tym względem. Na razie z kredytu, którego naród polski mu tak powszechnie udzielił, korzysta jak najlepiej: oto zapowiedział polski model socjalizmu i uniknął konfliktu z Rosją, na który nas nie stać, i przez to już dobrze zasłużył się krajowi.”

Stanisław Mackiewicz (1896–1966) premier Rządu Rzeczypospolitej Polskiej na Wychodźstwie

o Władysławie Gomułce <br class="br">Źródło: onet.pl https://facet.onet.pl/warto-wiedziec/zasadzka-na-gomulke-kto-chcial-zabic-wielkiego-choc-krotkotrwalego-idola-narodu/n8se2l8, 18 kwietnia 2019

Stanisław Mackiewicz Fotografia

„Nie mogę się nawet zastanawiać nad historią Postania Warszawskiego i wypowiadać na jego temat sądów poza wyrazem podziwu dla bohaterstwa dzieci, które brały w nim udział. W drugiej wojnie światowej Polska w minimalny sposób wpłynęła na bieg wydarzeń i poniosła maksimum strat. Anglia odwrotnie – w sposób maksymalny wpłynęła na bieg wydarzeń i poniosła minimum strat. W tym wyraża się cała różnica pomiędzy doskonałością rządów angielskich a nieudolnością naszych.”

Stanisław Mackiewicz (1896–1966) premier Rządu Rzeczypospolitej Polskiej na Wychodźstwie

Zielone oczy
Źródło: s. 230

O wojnie, O dzieciach, O stracie
Stanisław Mackiewicz Fotografia

„Jeśli jednak polityka ma być tylko metodą zdążającą do osiągnięcia określonych celów, to z historii dowiadujemy się, która polityka osiągnęła zwycięstwo, czyli była polityką dobrą, którą ściągnęła klęski, czyli była polityką błędną i niesłuszną.”

Stanisław Mackiewicz (1896–1966) premier Rządu Rzeczypospolitej Polskiej na Wychodźstwie

Zielone oczy
Źródło: s. 64

O zwycięstwie
Stanisław Mackiewicz Fotografia

„Od lat trzydziestu piszę stale, że bolszewicy zakłamują historię. Ale jakże zakłamał historię Polski w XVIII wieku romantyzm polski i przez ten romantyzm natchniona historiografia polska XIX i XX wieku. Odczuwam to tak wyraźnie właśnie dlatego, że książka niniejsza miała być życiorysem Stanisława Augusta. Romantyzm polski znakomicie ułatwił sobie zadanie. Z grubsza teza Polaka wychowanego na naszej historiografii wygląda, jak następuje: naród w czasach rozbiorów był wspaniały, bohaterski, kryształowy, cnotliwy; tylko król był obrzydliwy, tchórzliwy, przekupny, niemoralny.”

Stanisław Mackiewicz (1896–1966) premier Rządu Rzeczypospolitej Polskiej na Wychodźstwie

Stanisław August
Źródło: s. 346

O książkach, O wieku
Stanisław Mackiewicz Fotografia

„Biegu (…) historii (…) nie można zmienić, można co najwyżej obserwować, dokąd on zmierza.”

Stanisław Mackiewicz (1896–1966) premier Rządu Rzeczypospolitej Polskiej na Wychodźstwie

Stanisław August
Źródło: s. 124

Stanisław Mackiewicz Fotografia

„Pomiędzy generałem Borem, dowódcą powstania, a marszałkiem Rydzem, wodzem w kampanii wrześniowej, różnica jest zasadnicza. Rydz miał w Polsce faktycznie władzę i wojskową, i polityczną, stąd za klęskę wrześniową ponosi odpowiedzialność całkowitą: i formalną, i materialną. Bór był tylko dowódcą wojskowym, słuchał politycznych rozkazów rządu, wojskowych – naczelnego wodza i prezydenta. Bór jest gorąco atakowany przez przyjezdnych z Warszawy, zarówno narodowców, których jego otoczenie prześladowało, jak lewicowców, których popierało. Ale jako wojskowy, wobec historii Bór będzie miał inną reputację niż Rydz, który miał 33 dywizje piechoty i całe państwo do dyspozycji, walczył tylko 17 dni i uciekł. Bór nie miał nic, miał konspirację tworzoną w fantastycznych warunkach, walczył 63 dni i poszedł razem z żołnierzami do niewoli, zrywając łańcuch naszych wodzów, którzy żołnierzy zostawiali, sami uciekali, jak Rydz z Polski, Sikorski z Francji. Pod dowództwem Rydza wojsko polskie dało mniej, niż świat od niego oczekiwał, pod dowództwem Bora Powstanie Warszawskie bije wszystkie rekordy wytrzymałości.”

Stanisław Mackiewicz (1896–1966) premier Rządu Rzeczypospolitej Polskiej na Wychodźstwie

Lata nadziei

O świecie
Stanisław Mackiewicz Fotografia

„Powstanie warszawskie było najbardziej bohaterskim epizodem tej wojny. Zdarzało się w historii, że lud wielkiego miasta wyrywał broń z rąk okupanta i wzniecał rozruch, trwający trzy dni, czy tydzień. Ale tutaj z podziemi wyszło wojsko, chwyciło niemieckich żołnierzy za ręce i potem przez 63 dni toczyło wspaniałą wojnę, zdobywając oręż na nieprzyjacielu. Niemcy musieli skierować przeciwko powstaniu, poza wojskami pomocniczymi, aż pięć swoich dywizji. Walka pięciu dywizji ze spiskiem konspiracyjnym, przez przeszło dwa miesiące, była dotychczas nieznana historii wojen.”

Stanisław Mackiewicz (1896–1966) premier Rządu Rzeczypospolitej Polskiej na Wychodźstwie

Historia Polski od 18 listopada 1918 do 17 września 1939

O wojnie, O ludziach, O walce
Stanisław Mackiewicz Fotografia

„Władzę nad Polską sprawują kobiety. Zasługują sobie na to, bo są o wiele od Polaków odważniejsze, reprezentują u nas czynnik determinacji, decyzji, energii. Ale ich kobieca uczuciowość nadaje całej naszej historii, wszystkim naszym aktom politycznym specjalnie uczuciowy koloryt.”

Stanisław Mackiewicz (1896–1966) premier Rządu Rzeczypospolitej Polskiej na Wychodźstwie

Był bal

O kobietach, O decyzjach
Mikael Colville-Andersen Fotografia

„Kiedy w latach 50. pojawił się samochód jako dobro masowe, wszystko zostało mu podporządkowane. Pewnie już wszyscy słyszeli, że skopiowaliśmy to myślenie o przyszłości z USA. Ale już nie wszyscy, że w samych Stanach mieli niesamowite siatki tramwajowe. Popatrz na St. Louis! Jak im to powiedziałem, nie uwierzyli, więc kazałem im iść do biblioteki, żeby nauczyli się historii swojego miasta. Wyobraź sobie, że 100 lat temu 20 proc. mieszkańców Los Angeles jeździło rowerami codziennie!”

Mikael Colville-Andersen (1968)

Źródło: rozmowa Aleksandry Gurgul, Rower to lekarstwo na wszystko, a na hulajnogach jeżdżą leniwi milenialsi. „Chrzanić opornych, poprawiamy jakość ich życia” http://wyborcza.pl/magazyn/7,124059,25020968,rower-to-lekarstwo-na-wszystko-a-na-hulajnogach-jezdza.html, wyborcza.pl, 27 lipca 2019.

O losie, O samochodach, O myślach, O przyszłości
Alexandre Dumas Fotografia

„Cóż to jest historia? To gwóźdź, na którym wieszam moje powieści.”

Alexandre Dumas (1802–1870) pisarz francuski

Źródło: Myślę, więc jestem…, oprac. Czesława i Joachim Glenskowie, op. cit., s. 103.

Alina Cała Fotografia

„Istnieje grupa inteligencji, powiedziałabym humanistycznej, która przyjęła ideę włączenia historii Żydów w historię polską. Jest to jednak mniejszość.”

Alina Cała (1953) historyczka polska, działaczka opozycyjna w okresie PRL

Źródło: Katarzyna Przyborska, Taktyka leczenia snem. Rozmowa z Aliną Całą https://krytykapolityczna.pl/kraj/pruchnik-judasz-rozmowa-z-alina-cala/, krytykapolityczna.pl, 14 maja 2019.

O inteligencji
Ignacy Dec Fotografia

„My wiemy, kochani państwo, że tych faktów, jakimi były mordy rytualne, nie da się z historii wymazać. Dlaczego? Dlatego, że my, polskie państwo, w naszych archiwach, w ocalałych dokumentach, mamy na przestrzeni różnych wieków – wtedy, kiedy Żydzi żyli razem z naszym narodem polskim – my mamy prawomocne wyroki po mordach rytualnych.”

Ignacy Dec (1944) polski teolog katolicki, biskup

Źródło: Mówił o żydowskich mordach rytualnych. Archidiecezja i uczelnia chcą wyjaśnień, „Kurier Lubelski”, 19 listopada 2018 https://kurierlubelski.pl/mowil-o-zydowskich-mordach-rytualnych-archidiecezja-i-uczelnia-chca-wyjasnien/ar/13677674

O wieku, Kochać się

„Bohaterstwo, ofiarność i zaciętość powstańców są największym w naszej historii przejawem walki o wolność jako wartości wyższej niż życie ludzkie, kalectwo, wszystkie dobra materialne. Byłoby ciężkim błędem nie doceniać, a co gorsza odżegnywać się od takich wartości duchowych.”

Jerzy Kirchmayer (1895–1959) generał polski

o powstaniu warszawskim
Źródło: Władysław Bartoszewski, Powstanie Warszawskie, Świat Książki, Warszawa 2009, ISBN 978-83-247-1699-9, s. 389.

O życiu, O błędach, O wolności, O walce
Jordi Sierra i Fabra Fotografia

„Opanował uczucie gniewu. Historia kraju obfitowała w konflikty połączone wspólnym mianownikiem, dwie Hiszpanie z tą samą flagą w tle. Zawsze zwyciężała jednak reakcyjna, katolicka, zakorzeniona w przeszłości, z mroczną przyszłością.”

Jordi Sierra i Fabra (1947) hiszpański pisarz

Źródło: Siedem dni w lipcu, op. cit., s. 96.

O emocjach, O przeszłości, O przyszłości
Judith Butler Fotografia

„Represyjne bądź podporządkowujące prawo niemal zawsze samo znajduje dla siebie usprawiedliwienie poprzez historię mówiącą o tym, jak byłoprzed  prawem, oraz co sprawiło, że prawo pojawiło się w swojej obecnej i koniecznej postaci. Wymyślona opowieść o źródle prawa opisuje na ogół stan przed prawem. Bieg opowieści wydaje się konieczny i nieodwracalny, a jej zwieńczeniem jest ustanowienie prawa, które w ten sposób zyskuje usprawiedliwienie. Historia o prapoczątku jest zatem strategicznym zagraniem w ramach owej opowieści. Zawiera ona jedno jedyne, autorytatywne wytłumaczenie przeszłości, której przecież nie sposób odtworzyć, i w ten sposób stwarza wrażenie, że ustanowienie prawa było historycznie nieuniknione.”

Judith Butler książka Uwikłani w płeć

Źródło: Uwikłani w płeć. Feminizm i polityka tożsamości, tłum. Karolina Krasuska, Warszawa 2008

O wrażeniach, O przeszłości, O pewności siebie
Leszek Balcerowicz Fotografia

„Jedną z przyczyn gorszych epizodów w historii demokratycznych państw jest właśnie pojawienie się uzdolnionych demagogów. Tego się nie da przewidzieć. Jeżeli więc Polska zostanie dotknięta takim przypadkiem, a ludzie będą bierni lub co gorsza – pójdą za demagogią – to stracimy wiele lat pogoni za lepszym życiem.”

Leszek Balcerowicz (1947) polski polityk i ekonomista

Trzeba się bić z PiS o Polskę
Źródło: Rozdział XI. Jakie państwo? w: Trzeba się bić z PiS o Polskę, Wydawnictwo Czerwone i Czarne, Warszawa 2016, ISBN 9788377002186, s. 303.

O ludziach

„Dziś IPN zajmuje się zakłamywaniem polskiej historii. Wybiela zbrodnie prawicowego podziemia. Wspiera taką zmianę nazw ulic, która zaprzecza temu, że również ludzie lewicy byli ofiarami wojny. Szarek neguje ustalenia prokuratury o zbrodni w Jedwabnem i udziale w niej polskich sąsiadów.”

Wojciech Czuchnowski (1964) Polski dziennikarz i publicysta

Źródło: Jak upadał IPN. Dziś zajmuje się zakłamywaniem polskiej historii http://wyborcza.pl/7,75968,22430954,jak-upadal-ipn-dzis-zajmuje-sie-zaklamywaniem-polskiej-historii.html, wyborcza.pl, 27 września 2017.

O wojnie, O ludziach
Tadeusz Isakowicz-Zaleski Fotografia

„Film ma swoje elementy, z którymi się nie zgadzam, ale zeznania świadków, ich historie są absolutnie prawdziwe i ważne.”

Tadeusz Isakowicz-Zaleski (1956) polski duchowny katolicki obrządku ormiańskiego

o filmie Tylko nie mów nikomu <br class="br">Źródło: Szymon Piegza, Paweł Czernich Ks. Isakowicz-Zaleski dla Onetu: oczekuję, że niektórzy polscy biskupi zrezygnują https://wiadomosci.onet.pl/tylko-w-onecie/ks-isakowicz-zaleski-oczekuje-ze-niektorzy-biskupi-zrezygnuja-wywiad/48nc7cw, onet.pl, 3 czerwca 2019.

James George Frazer Fotografia

„Gdyby ludzkość postępowała zawsze logicznie i mądrze, historia nie byłaby długą kroniką głupoty i zbrodni.”

James George Frazer książka Złota Gałąź

Źródło: Złota gałąź (ang. The Golden Bough), tłum. Henryk Krzeczkowski, Warszawa 1978, s. 263.

O głupocie
Yuval Noah Harari Fotografia

„Według obecnego stanu wiedzy tylko przedstawiciele homo sapiens potrafią rozmawiać o hipotetycznych i kontrfaktycznych możliwościach oraz opowiadać wyssane z palca historie.”

Yuval Noah Harari (1976) izraelski historyk i profesor

Sapiens. Od zwierząt do bogów
Źródło: s. 34.

O wiedzę
Yuval Noah Harari Fotografia

„Przyznać, że historia nie jest z ducha deterministyczna, to przyznać, że większość współczesnych ludzi wierzy w nacjonalizm, kapitalizm i prawa człowieka tylko przez przypadek.”

Yuval Noah Harari (1976) izraelski historyk i profesor

Sapiens. Od zwierząt do bogów
Źródło: s. 290.

O ludziach
Herbert Hoover Fotografia

„Naczelnym zadaniem historii jest budowanie lepszego świata. Historia inspiruje tych, którzy szukają pokoju.”

Herbert Hoover (1874–1964) amerykański polityk, prezydent USA

Źródło: 1000 dolarów za porcję ryżu i kakao. Słynny obiad Herberta Hoovera https://www.rmf24.pl/fakty/polska/news-1000-dolarow-za-porcje-ryzu-i-kakao-slynny-obiad-herberta-ho,nId,2645605, rmf24.pl, 17 października 2018.

O pokoju
Agnieszka Czopek Fotografia

„To już jest historia. Zwłaszcza że zaangażowałam się w pracę, pojawiły się dzieci, a do tego bardziej zajęłam się sprawami związanymi z Bogiem i wiarą. Zostałam świadkiem Jehowy i staram się bardzo usilnie żyć według tych zasad, które są w Piśmie Świętym. Nie omijać żadnej, tylko stosować się do wszystkich. To też wymaga czasu, tym bardziej że staram się pomagać ludziom, którzy chcą poznawać Biblię i wprowadzać dobre zmiany w swoim życiu.”

Agnieszka Czopek (1964) pływaczka polska

Źródło: „Gdy Jezus głosił Słowo Boże, też różnie reagowano”, sport.onet.pl, 7 maja 2019 https://sport.onet.pl/plywanie/agnieszka-czopek-sadowska-pierwsza-polska-medalistka-w-plywaniu-wywiad/8wfnrb0

O Bogu, O dzieciach, O wierze, O czasie
Władysław Anders Fotografia

„Nie ma słów, które by mogły wyrazić nasze uczucia i podziw dla waszego bohaterstwa. Przeżywamy każdym tętnem krwi tragedię stolicy. Od początku robiliśmy i robimy wszystko, co w naszej mocy, by pomóc Wam w dostarczaniu broni. Wasze bezgraniczne poświęcenie i niespotykane w historii bohaterstwo stolicy musi wstrząsnąć sumieniami wszystkich uczciwych ludzi i narodów. W marszu naszym żołnierskim do Polski jesteście dla nas wzorem ducha. Wierzymy głęboko, że z Waszego poświęcenia oraz przelanej krwi żołnierskiej na wszystkich szlakach do Ojczyzny powstać musi Polska niepodzielna, naprawdę wolna, naprawdę niepodległa, taka, jaką w sercu ma każdy uczciwy Polak.”

Władysław Anders (1892–1970) polski generał

depesza do dowódcy AK gen. Tadeusza Komorowskiego „Bora”, Włochy, 31 sierpnia 1944.
Źródło: Andrzej Krzysztof Kunert, Rzeczpospolita Walcząca. Powstanie Warszawskie 1944, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 1994, s. 221.

O ludziach, O emocjach, O ojczyźnie, Serce
Władysław Bartoszewski Fotografia

„Nasze stosunki są naprawdę dobre. Ale musimy prowadzić je w wielu kierunkach. Należy na przykład ograniczyć wspominanie historii. Choć to ważne i potrzebne, to jednak to jeszcze nie wszystko. Musimy m. in. rozszerzyć kontakty między młodzieżą. I wyeliminować idiotyzmy, które pojawiają się co pewien czas, gdy jakiś dziennikarz obdarzony kompletną ignorancją połączoną z arogancją pisze na przykład o polskich obozach koncentracyjnych. Takim skandalom trzeba zapobiegać. A najlepszym kierunkiem do tego jest polsko-izraelska wspólna taktyka.”

Władysław Bartoszewski (1922–2015) polski polityk, działacz społeczny, historyk

o stosunkach polsko-izraelskich. <br class="br">Źródło: Bartoszewski: Polski nie stać, by zwracać cały majątek http://wiadomosci.dziennik.pl/opinie/artykuly/124695,bartoszewski-polski-nie-stac-by-zwracac-caly-majatek.html, dziennik.pl, 11 kwietnia 2008

O młodzieży, O czasie
Beata Mazurek Fotografia

„Naftalina? Apeluję do polityków opozycji, zwłaszcza kobiet, z PO i innych partii, by wspólnie odrzucić taki język, który kojarzy się niestety z odczłowieczaniem znanym z ponurych kart historii XX wieku.”

Beata Mazurek (1967) polska działaczka polityczna, socjolog

o wypowiedzi Ewy Kopacz. <br class="br">Źródło: dziennik.pl https://wiadomosci.dziennik.pl/polityka/artykuly/590036,kopacz-naftalina-perfumy-polityka-po-pis-kobiety-mowa-nienawisci-jezyk.html, 27 stycznia 2019

O kobietach, O wieku, O języku słowackim
Zofia Posmysz Fotografia

„Grupy przybywające do Oświęcimia (…) pytają: co zrobić, by uniknąć powtórzenia tej historii? Odpowiadam im, aby nie dali się uwieść ideologiom, których źródłem jest pycha, poczucie wielkości, wyższości, pogarda dla gorszego gatunku. Owocem tego są twory takie jak Auschwitz.”

Zofia Posmysz (1923) polska pisarka, scenarzystka, autorka m.in. ''"Pasażerki"''

Źródło: Królestwo za mgłą…, op. cit., s. 388.

Jan Grabowski Fotografia

„Jak mam oceniać to, że Tadeusz Rydzyk buduje Sprawiedliwym kaplicę? Przecież w Radiu Maryja całymi latami można było usłyszeć antysemickie treści. Jak mam oceniać to, że kult Sprawiedliwych zaczyna uprawiać skrajna prawica – miłośnicy ONR i NSZ? To nic innego, jak próba przedstawienia działalności Sprawiedliwych jako normy zachowań Polaków w czasie okupacji. A to jest przecież bezczelne fałszowanie historii.”

Jan Grabowski (1962) polski historyk, zajmujący się Holocaustem i profesor

Źródło: Prof. Jan Grabowski: Pomagaliśmy Niemcom zabijać Żydów http://wyborcza.pl/alehistoria/7,121681,23154070,prof-jan-grabowski-pomagalismy-niemcom-zabijac-zydow.html, wyborcza.pl, 17 marca 2019.

O zachowaniu, O czasie
Anna Azari Fotografia

„W Izraelu ta ustawa jest traktowana jako możliwość oskarżania dziennikarzy czy samych ocalałych z Holokaustu, którzy dają świadectwo o swojej historii.”

Anna Azari (1959) izraelska dyplomatka

o nowelizacji ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu ze stycznia 2018 <br class="br">Źródło: Ambasador Izraela o ustawie o IPN: może służyć do oskarżania ocalałych z Zagłady https://www.tvn24.pl/wiadomosci-z-kraju,3/ambasador-izraela-anna-azari-w-tvn24-o-nowelizacji-ustawy-o-ipn,810598.html, tvn24.pl, 30 stycznia 2018.

O ustawie
George H.W. Bush Fotografia

„Bez męstwa Polaków wszystkie dyplomatyczne zabiegi i międzynarodowe negocjacje z końca lat 80. nie przyniosłyby przemian w Europie. To zwyczajni ludzie zapoczątkowali zmianę biegu historii.”

George H.W. Bush (1924–2018) 41. prezydent USA

Źródło: George H.W. Bush odwiedził Polskę dwukrotnie. Jako pierwszy prezydent USA https://wiadomosci.wp.pl/george-h-w-bush-odwiedzil-polske-dwukrotnie-jako-pierwszy-prezydent-usa-6322768963364993a, wp.pl, 1 grudnia 2018.

O ludziach

„Zapraszając do swego filmowego świata, reżyser zwykle wskazuje prowadzącą doń szeroką drogę wijącą się na pozór bezpiecznie wśród sielskich pól i łąk, wprowadza do malowniczych domów wydających się oazami spokoju, prezentuje bohaterów często o dziwacznych wyglądach, ale i bujnych temperamentach, stworzonych do przeżywania silnych emocji. W filmy Kolskiego wchodzi się łatwo, uroda ekranowego świata i ludzi uwodzi, fabuły fascynują, czas płynie leniwie, zdarzenia magiczne mieszają się z realnymi, metafizyka kusi objawieniem tajemnicy. Aliści nagle okazuje się, że w nasłonecznionym krajobrazie czają się mroczne cienie, z bohaterów wypełzają demony, wielka Historia upomina się o swe ofiary, gwałtowne namiętności powodują nieszczęścia, złe postępki z przeszłości domagają się zadośćuczynienia, śmierć zbiera obfite żniwo.”

Grażyna Stachówna (1951)

o Janie Jakubie Kolskim <br class="br">Źródło: „Kino”, 6/2009, cyt. za: Konrad J. Zarębski, Afonia i pszczoły, culture.pl, czerwiec 2009 http://www.culture.pl/baza-film-pelna-tresc/-/eo_event_asset_publisher/eAN5/content/afonia-i-pszczoly

O śmierci, O ludziach, O wyglądzie, O czasie

„Nakręcony osiemdziesiąt pięć lat temu Gabinet doktora Caligari mógłby pozostać w historii kina tylko jako film, który zapoczątkował niemiecki ekspresjonizm i skierował sztukę filmową na nowe tory rozwoju. Jego sławę zwiększyło jednak wykreowanie postaci charyzmatycznej, doktora Caligari, której symboliczne znaczenie ujawnili późniejsi interpretatorzy.”

Grażyna Stachówna (1951)

Władcy wyobraźni. Sławni bohaterowie filmowi
Źródło: s. 131.

„Nastassja Kinski zagrała w Tess rolę życia: była niezwykle piękna, czarująca, i zmysłowa, a przy tym delikatna, wrażliwa i wzruszająca. Polański z prawdziwą fascynacją eksponował ją na ekranie, a scena, gdy Tess je dojrzałą truskawkę, podawaną jej do ust przez Aleca, zyskała sławę jednej z najbardziej erotycznych w historii kina.”

Grażyna Stachówna (1951)

Polański od A do Z
Źródło: s. 171.

„Filmy Polańskiego skutecznie przekonują odbiorców, że podczas seansu liczą się tylko oni ich zadowolenie. Wszystkimi użytymi środkami reżyser upewnia swą publiczność, że trudzi się tylko dla jej przyjemności. Ciekawe historie, niezwykli bohaterowie, uroda kadru, wyrafinowane zabiegi narracyjne, suspens i wykalkulowana gradacja napięć, elegancka forma i doskonała profesjonalność filmowej roboty widoczna w każdym szczególe – to niezmienne cechy jego stylu.”

Grażyna Stachówna (1951)

Polański od A do Z
Źródło: s. 186.

O przyjemności
Jarosław Szarek Fotografia

„Ta zbrodnia nigdy nie została rozliczona, 30 tysięcy dzieci Zamojszczyzny ciągle oskarża w trybunale historii.”

Jarosław Szarek (1963)

o Dzieciach Zamojszczyzny, uroczystość odsłonięcia tablicy poświęconej Dzieciom Zamojszczyzny na Pawiaku, Warszawa, 20 września 2018. <br class="br">Źródło: Tablicę poświęconą pamięci dzieci Zamojszczyzny odsłonięto na Pawiaku https://dzieje.pl/aktualnosci/tablice-poswiecona-pamieci-dzieci-zamojszczyzny-odslonieto-na-pawiaku, dzieje.pl, 20 września 2018.

O dzieciach
Andrzej Dera Fotografia

„Dziś jesteśmy zobowiązani, jako to pokolenie, które żyje w wolnym, suwerennym państwie, aby pamiętać o tej straszliwej zbrodni, bo te 30 tysięcy dzieci nadal ostrzega i oskarża w trybunale historii. My mamy już tylko jedną powinność: pamiętać o tym.”

Andrzej Dera (1961) polski prawnik i polityk

o Dzieciach Zamojszczyzny, uroczystość odsłonięcia tablicy poświęconej Dzieciom Zamojszczyzny na Pawiaku, Warszawa, 20 września 2018. <br class="br">Źródło: Tablicę poświęconą pamięci dzieci Zamojszczyzny odsłonięto na Pawiaku https://dzieje.pl/aktualnosci/tablice-poswiecona-pamieci-dzieci-zamojszczyzny-odslonieto-na-pawiaku, dzieje.pl, 20 września 2018.

O dzieciach

„Dla mnie ważnym jest moja rodzina, kraj, wypadki, które kształtowały nas jako społeczeństwo. Interesuje mnie związek ludzi i ich kolejne poznawanie. Wciąż oczekujemy na odwrócenie złej karty historii.”

Jerzy Kalina (1944) polski rzeźbiarz, performer, scenograf

Źródło: Rzeźbiarza chwalił dziś prezes PiS. Jerzy Kalina opowiada o swoim dziele http://niezalezna.pl/222206-rzezbiarza-chwalil-dzis-prezes-pis-jerzy-kalina-opowiada-o-swoim-dziele-wideo, niezalezna.pl, 10 kwietnia 2018.

O ludziach, O rodzinie
Lew Trocki Fotografia

„Podejmujemy pierwszą w dziejach świata próbę zorganizowania pracy w interesie większości pracujących. Ale to oczywiście nie oznacza zniesienia elementów przymusu. Element przymusu nie znika z rachunków historycznych. Nie, przymus odgrywa i będzie odgrywał ważną rolę przez długi jeszcze okres historii.”

Lew Trocki (1879–1940) rosyjski rewolucjonista

Źródło: histmag.org https://histmag.org/Komunizm-wojenny-w-Rosji-1918-1921.-Nieudane-preludium-komunizmu-wlasciwego-16055/3, 29 listopada 2017.

Andrzej Zybertowicz Fotografia

„Ja sam dopiero kilkanaście lat temu uświadomiłem sobie, że nie wiem prawie nic o wspólnej historii polsko-żydowskiej. W podstawówce, liceum, na studiach historycznych - nigdzie nie uczono mnie o Żydach w Polsce. Wiedziałem o Auschwitz, ale też tłumaczono, że tam ginęli głównie Polacy, nie uwypuklając tego, że w przewadze byli to polscy Żydzi.”

Andrzej Zybertowicz (1954) socjolog polski

Źródło: Prof. Andrzej Zybertowicz: Antypolonizm w Izraelu bierze się z poczucia wstydu za bierność Żydów w czasie Holokaustu. To forma odreagowania http://www.polskatimes.pl/opinie/wywiady/a/prof-andrzej-zybertowicz-antypolonizm-w-izraelu-bierze-sie-z-poczucia-wstydu-za-biernosc-zydow-w-czasie-holokaustu-to-forma,12920030/3/, polskatimes.pl, 9 lutego 2018

Jan Olszewski Fotografia

„Była to pierwsza próba odwrócenia biegu historii Polski, który został zdeterminowany założeniami ludzi mających w latach 80. ubiegłego wieku pełną świadomość, że ustroju komunistycznego nie da się utrzymać w takiej formie, w jakiej dotychczas występował. I że trzeba myśleć o kierunkach jego zmiany. Założenia te zostały wypracowane przez ośrodki związane ze służbami specjalnymi PRL-u, partią i niektórymi środowiskami intelektualnymi. Musimy sobie wyraźnie powiedzieć, że tzw. plan Balcerowicza w swoich podstawowych założeniach powstawał właśnie wtedy i był następnie realizowany.”

Jan Olszewski (1930–2019) polski polityk prawicowy, premier III Rzeczypospolitej

Źródło: Próba budowy państwa obywatelskiego https://gpcodziennie.pl/40643-probabudowypanstwaobywatelskiego.html, gpcodziennie.pl, 3 czerwca 2015

O ludziach, O myślach, O wieku, O myśleniu
Michał Kamiński Fotografia

„Andrzej Duda przejdzie do historii fatalnie, jako łamacz konstytucji.”

Michał Kamiński (1972) polityk polski

Źródło: Michał Kamiński: trzeba zmienić i władzę, i opozycję https://wiadomosci.onet.pl/tylko-w-onecie/michal-kaminski-trzeba-zmienic-i-wladze-i-opozycje/btd85n1, onet.pl, 18 czerwca 2018

Grzegorz Braun Fotografia

„Mamy takie eksterytorialne placówki, centra dezinformacyjno-propagandowe, jak ośrodek Polin, zwany dla zmylenia przeciwnika (tj. narodu polskiego) Muzeum Historii Żydów Polskich.”

Grzegorz Braun (1967) polski reżyser i scenarzysta

Źródło: Grzegorz Braun. Prognoza na rok 2018. Rozwiązanie wojenne wisi w powietrzu http://nczas.com/2018/01/02/grzegorz-braun-prognoza-na-rok-2018-rozwiazanie-wojenne-wisi-w-powietrzu/, nczas.com, 1 stycznia 2018

Małgorzata Karolina Piekarska Fotografia

„Przed laty krążył dowcip o Mieczysławie Foggu, że niby odkopano w Egipcie mumię, która ożyła i spytała, czy ten Fogg jeszcze śpiewa. Dzisiaj bohaterem dowcipu jest Czesław Niemen. Na pewno po trosze dlatego, że Fogg od lat nie żyje, ale pewnie i z tego powodu, że nie wszystkie nastolatki słyszały śpiewającego Fogga. I ja nie mówię, że są niewykształcone i nieobyte. Każda epoka ma swego idola, a każde środowisko swoje dzieła i wykonawców, którymi się zachwyca. Oczywiście ważne, by poszerzać swój krąg zainteresowań, czyli sięgnąć po tego Mieczysława Fogga czy Ellę Fitzgerald, ale to już inna historia.”

Małgorzata Karolina Piekarska (1967) polska dziennikarka i pisarka

Wzrockowisko (rubryka w czasopiśmie Cogito)
Źródło: Co znaczy znany?, nr 20/2000 (144), 28 listopada 2000; cyt. za: s. 126.

O śpiewie, O lecie
Jerzy Zajadło Fotografia

„Alternatywy nie ma, bo nic lepszego niż wzajemna kontrola równoważących się władz nie wymyślono. Mamy przykłady w historii, kiedy było inaczej. Takie jak koncepcje jednolitości władzy państwowej czy centralizmu demokratycznego. Sprowadzanie sędziów do roli posłusznych wykonawców rozkazów władzy wykonawczej czy wręcz partii politycznej pamiętamy też z okresu nazizmu.”

Jerzy Zajadło (1954) Polski naukowiec

Źródło: Prof. Jerzy Zajadło: Sprowadzanie sędziów do roli posłusznych wykonawców rozkazów partii pamiętamy też z okresu nazizmu http://wiadomosci.dziennik.pl/opinie/artykuly/554596,reforma-sadownictwa-sad-najwyzszy.html, dziennik.pl, 21 lipca 2017

Elżbieta Cherezińska Fotografia

„Historia to polityka, tyle że widziana z dystansu. Historia to ludzie, których ożywiamy, wyciągając spod płyt grobowców. Nie, nie jestem wariatką, do której obcy mówią nocami. Oni ani nie są dla mnie obcy, ani nie są dla mnie historią. Tysiąc lat? Nie szkodzi.”

Elżbieta Cherezińska (1972)

Gra w kości (2010)
Źródło: Od autorki, s. 7

O ludziach, O nocy
Andrzej Nowak (historyk) Fotografia

„Reforma premiera Jarosława Gowina, którą poparła rządząca formacja Prawa i Sprawiedliwości, zmierza do zmarginalizowania tej drugiej, społecznej roli humanistyki, do zniechęcenia zwłaszcza młodszych uczonych do popularyzacji wiedzy o historii, o literaturze, o kulturze, o myśli.”

Andrzej Nowak (historyk) (1960) polski historyk

Źródło: List otwarty do prezesa Jarosława Kaczyńskiego. Prof. Andrzej Nowak: Reforma Gowina marginalizuje społeczną rolę humanistyki https://wpolityce.pl/polityka/426761-list-prof-nowaka-do-jaroslawa-kaczynskiego, wpolityce.pl, 22 grudnia 2018.

O sprawiedliwości, O literaturze, O myślach, O wiedzę
Andrzej Nowak (historyk) Fotografia

„Próba wpisywania historii do prawa, nie prowadzi do niczego dobrego. Dostrzegam jedynie złe konsekwencje tego ustawodawstwa. Jest to oddanie państwu decyzji dotyczącej tego, co mamy mówić, jak mamy myśleć, i jakie mamy mieć wspomnienia. Prywatnie można wytaczać procesy o zniesławienie na terenie prawa państwa, w którym do takiego oszczerstwa doszło. Gdyby Państwo Polskie wynajmowało dobre kancelarie np. w Stanach Zjednoczonych czy w Australii, gdzie często dochodzi do takich nadużyć, dopiero wtedy moglibyśmy skutecznie bronić naszego imienia. Nie możemy liczyć na rozwiązanie problemu przy pomocy jednego aktu prawnego. Trzeba wykonać ogromną pracę, a przede wszystkim potrzeba czasu, aby zmienić tę sytuację.”

Andrzej Nowak (historyk) (1960) polski historyk

Źródło: Nowelizacja ustawy o IPN jest szkodliwa. Nie rozwiążemy problemu stereotypów i kłamstw jednym aktem prawnym https://wnet.fm/2018/02/23/nowelizacja-ustawy-o-ipn-szkodliwa-rozwiazemy-problemu-stereotypow-klamstw-jednym-aktem-prawnym/, wnet.fm, 23 lutego 2018

O myślach, O decyzjach, O czasie, O pomocy
Frans Timmermans Fotografia

„Jeśli ludzie nie czują się chronieni przez Europę, to Europa staje się częścią problemu, a nie rozwiązania. A jeśli nie udaje się z Europą, ludzie sięgają do tego, co sprawdzało się w historii. A tym czymś było państwo narodowe. Wynaturzeniem tego poczucia staje się nacjonalizm. I to przez chwilę działa, tak jak w przypadku alkoholizmu. Wieczorem człowiek czuje się świetnie, a następnego dnia rano ma kaca.”

Frans Timmermans (1961) Holenderski polityk

Źródło: rozmowa Daniela Brösslera, Frans Timmermans: Niektórzy mówią: „Ta podzielona Europa może nie była wcale taka zła”. Odpowiadam: „Wszyscy jesteśmy Europejczykami” http://wyborcza.pl/magazyn/7,124059,21544896,frans-timmermans-niektorzy-mowia-ta-podzielona-europa-moze.html, przeł. Ryszard Turczyn, wyborcza.pl, 24 marca 2017.

O ludziach
David Irving Fotografia

„Niestety jestem od wielu lat ofiarą niezwykle brutalnej kampanii zniesławiającej. Mówi się o mnie rzeczy straszne, oskarża o głoszenie poglądów, których w moich książkach po prostu nie ma. Mam zakaz wjazdu do Niemiec, w Austrii siedziałem w więzieniu. Zaledwie kilka dni temu przetrzymywano mnie bez żadnego powodu przez trzy godziny w areszcie na lotnisku w Atlancie i omal nie odesłano z powrotem do Wielkiej Brytanii. A jednocześnie żadna z moich książek w tych krajach – ani nigdzie indziej na świecie – nie jest zakazana. Wszystkie te szykany spotykają mnie dlatego, że mam odwagę pisać prawdziwą historię, a nie powtarzać jakieś bajki dla dzieci.”

David Irving (1938) historyk brytyjski, oskarżony o kłamstwo oświęcimskie

Źródło: „Historia Do Rzeczy”, kwiecień 2014, Piotr Zychowicz, Niemcy. Opowieści niepoprawne politycznie cz. III, op. cit., s. 255.

O dzieciach, O książkach
Antoni Krauze Fotografia

„Wydawało mi się, że ten film musi się tak skończyć. Szukałem dla tego filmu tzw. szczęśliwego zakończenia. Oczywiście zdawałem sobie sprawę, że nie może tam nic być łatwego i przyjemnego, ale wydawało mi się po prostu, że tak się musiała ta historia zakończyć. Ci ludzie, którzy lecieli, żeby oddać hołd tym, których zamordowano 70 lat wcześniej, którzy zginęli, spotkali się razem, stąd to zakończenie.”

Antoni Krauze (1940–2018) polski reżyser i scenarzysta filmowy

o końcowych scenach filmu Smoleńsk. <br class="br">Źródło: Antoni Krauze: Szukałem szczęśliwego zakończenia &quot;Smoleńska&quot; http://www.rp.pl/Gdynia-2016-/160929814-Antoni-Krauze-Szukalem-szczesliwego-zakonczenia-Smolenska.html, rp.pl, 22 września 2016.

O ludziach
Antoni Krauze Fotografia

„Tragedia smoleńska stała się najważniejszym wydarzeniem w III RP, najtragiczniejszą chwilą w polskiej historii od czasu II wojny światowej. Stała się wydarzeniem, które wpływa na los dzisiejszej Polski i życie Polaków w sposób niebywale silny; które nas podzieliło bardzo głęboko. Dlatego próba zmierzenia się z tym tematem jest nie tylko wielkim wyzwaniem, ale i obywatelskim obowiązkiem twórcy.”

Antoni Krauze (1940–2018) polski reżyser i scenarzysta filmowy

Źródło: Nie żyje Antoni Krauze. Był wybitnym reżyserem i scenarzystą. Twórcą filmu &quot;Smoleńsk&quot; https://wpolityce.pl/spoleczenstwo/381559-nie-zyje-antoni-krauze-byl-wybitnym-rezyserem-i-scenarzysta-tworca-filmu-smolensk, wpolityce.pl

O życiu, O losie, O wojnie, O czasie
Rafał Matyja Fotografia

„Większość złych wydarzeń w historii Rzeczypospolitej, o których myśleliśmy, że przebiegały w sposób dramatyczny, wyglądała tak naprawdę banalnie nieefektownie. Zanim przyszły rozbiory, państwo gniło sto lat. Nie zauważamy, że państwo nam znika.”

Rafał Matyja (1967) politolog polski, dziennikarz

Źródło: Rafał Matyja dla „GW”: nie zauważymy jak państwo nam zniknie http://wiadomosci.onet.pl/kraj/rafal-matyja-dla-gw-nie-zauwazymy-jak-panstwo-nam-zniknie/ev24mh5, onet.pl, 3 czerwca 2017.

O myślach, O myśleniu
Janusz Marchwiński Fotografia

„Dopóki będzie istniał Kościół katolicki w takiej formie, w jakiej istnieje, to nie, bo ta instytucja jest młyńskim kamieniem, który wisi u szyi społeczeństwa i ściąga go w otchłań. I żadne wspominanie wielkiego papieża Polaka nic tutaj nie pomoże. To jest taka sama prawdziwa wersja historii, jak Potop czy Ogniem i mieczem Sienkiewicza. To jest dokładnie to samo. Nie było cudu Częstochowy, nie było księdza Kordeckiego, to znaczy był, ale nie w tej roli, a mit staje się nagle prawdą historyczną. Kościół jest przede wszystkim zainteresowany swoim własnym losem i swoim własnym przetrwaniem, swoim własnym interesem. I zrobi wszystko, żeby zapewnić sobie przetrwanie. Kościół katolicki w ogóle nie jest instytucją religijną, to jest pewna opcja polityczna, rodzaj politycznej grupy interesu.”

Janusz Marchwiński (1948)

Źródło: Ani tu, ani tam Krystyna Naszkowska, Wielka Litera

O losie

„Czasami wydaje mi się, że między jednym Izraelczykiem – powiedzmy lewicowcem – a drugim, prawicowcem, jest dużo silniejsza więź niż w Polsce pomiędzy jednym a drugim człowiekiem mieszkającym na tej samej ulicy. Zaczynasz mówić o polityce, historii, Żydach, Kościele i nagle widzisz, że jesteś w obcym świecie, że nie ma tu żadnej szansy, by się porozumieć, jesteś po prostu odrzucony. W Polsce nadal nie lubi się obcych.”

Michał Sobelman (1953)

Źródło: Ani tu, ani tam, Krystyna Naszkowska, Wielka Litera

Robert Rient Fotografia

„Od podróży z plecakiem znacznie bardziej heroiczne i wymagające uważania na siebie wydaje mi się słuchanie wiadomości, chodzenie do pracy, która zabiera osiem, a z dojazdami dziesięć godzin, płacenie rachunków, życie historią ludzi z telewizora, których nigdy nie spotkałem, ale w imię których gotów jestem znienawidzić innych ludzi, którzy wybrali historię innych ludzi z telewizora, gromadzenie rzeczy i wyposażanie domu, martwienie się, ciągłe martwienie się o to, co może się wydarzyć, jak się do tego przygotować, co powinienem mieć, osiągnąć, kim być, zwłaszcza w porównaniu z tymi, którzy – co wyraźnie potwierdzają ich osie czasu na Facebooku – już kimś są.”

Robert Rient (1980) polski dziennikarz, reportażysta, pisarz

Przebłysk. Dookoła świata, dookoła siebie

O życiu, O ludziach, O domu, O czasie
Robert Rient Fotografia

„Dopóki mama pozostaje słowem, można ją angażować w każdą historię. Ta, która mnie urodziła i wykarmiła, ta, która mnie chroni i ubiera, jest maltretowana. Mogę uznać ją za słowo i w ten sposób oddzielić się od niej, wierząc, że stanowię indywidualny, niezależny twór. Mogę też uznać, że istnieję i doświadczam wyłącznie w zależności od Ziemi.”

Robert Rient (1980) polski dziennikarz, reportażysta, pisarz

Przebłysk. Dookoła świata, dookoła siebie

Aleksander Kwaśniewski Fotografia

„Wszystkie te zjawiska: nacjonalizm, rasizm, antysemityzm, ksenofobia, to jest jak ten przysłowiowy dżin, który jest w butelce. Póki jest zamknięty, można nad tym panować. Kiedy się odkorkuje tę butelkę i wypuści się tego dżina, nikt go już z powrotem do butelki nie wpuści; historia o tym uczy.”

Aleksander Kwaśniewski (1954) polski polityk, przezydent Polski

Źródło: Kropka nad i, TVN24 https://www.tvn24.pl/wiadomosci-z-kraju,3/kropka-nad-i-kwasniewski-o-sporze-z-izraelem,810507.html, 29 stycznia 2018

Carlos Fuentes Fotografia

„Pracowity, ostrożny, przebiegły Ulisses, przywiązany do największego masztu, słuchający bez zagrożenia. Nie słyszał nic, oto jest prawda. Syreny mu nie śpiewały. Zagubiony statek minął w ciszy wyspy zaczarowane; głucha załoga wyobraziła sobie tę pokusę. Przywiązany kapitan powiedział, że słyszał i wytrzymał. Kłamał. To kwestia prestiżu, sensu legendy. Ulisses był własnym agentem od reklamy. Syreny tym razem, tylko tym razem, nie śpiewały: ten jeden raz, kiedy historia zanotowała ich śpiew (…) Ulisses mógł minąć je bez zagrożenia. Ulisses pragnął tylko być bohaterem antagonizując: zawsze puls agonii; nigdy śpiew syren, który słyszalny jest tylko dla tych, co już nie podróżują, już nie zdobywają się na wysiłek, wyczerpali się, chcą przeobrażeni przebywać w jednym tylko miejscu, które będzie mieściło ich wszystkich.”

Carlos Fuentes (1928–2012) pisarz meksykański

Rozdział: Happily ever after
Święta strefa

O prawdzie, O podróżowaniu, O wysiłku, O śpiewie
Carlos Fuentes Fotografia

„Nie wiem, kogo może zainteresować moja historia; jest bardzo pospolita i zwyczajna; to po prostu rozczarowanie, nie warto go wspominać.”

Carlos Fuentes (1928–2012) pisarz meksykański

Rozdział: Tam gdzie się oznajmia i koresponduje
Święta strefa

O rozczarowaniu
Carlos Fuentes Fotografia

„Inwentarze, katalogi są ostateczną ironią, którą można odpowiedzieć na wszystkie zmarnotrawione historie, na wszystkie pokonane osoby, na wszystkie puste znaczenia. Przedmioty, które są królestwem pozorów, mszczą się za świat niedotykalny, duchowy, który przedtem nas poskromił.”

Carlos Fuentes (1928–2012) pisarz meksykański

Rozdział: Nieobecna dama'
Święta strefa

O świecie
Jan Tomasz Gross Fotografia

„To jest najważniejsze wydarzenie historyczne, jeśli chodzi o dwudziestowieczną historię Polski. Trzy miliony polskich obywateli zostało zamordowanych w sposób niesłychanie brutalny, jak nigdy przedtem i miejmy nadzieję – nigdy potem. I to społeczeństwo nic na ten temat nie wie.”

Jan Tomasz Gross (1947) historyk i socjolog polsko-amerykański

o Holocauście na ziemiach polskich <br class="br">Źródło: J.T. Gross o polskim udziale w Zagładzie. Postawcie pomniki wywiezionym z miasteczek Żydom zamiast Kaczyńskiemu. Rozmowa Sławomira Sierakowskiego http://krytykapolityczna.pl/kraj/jan-tomasz-gross-slawomir-sierakowski-wywiad-polska-antysemityzm-holokaust/, krytykapolityczna.pl, 12 lutego 2018

Jan Tomasz Gross Fotografia

„Kłamią na temat własnej historii tylko ci, którzy się jej wstydzą. Historia ma w sobie rozmaite elementy, a okresy wojen, pełne przemocy i ludzkiego cierpienia, są w historii każdego społeczeństwa szczególnie złożone. Oprócz czynów szlachetnych bywa, że ludzkie zachowanie w takich okresach daje późniejszym pokoleniom powody do wstydu.”

Jan Tomasz Gross (1947) historyk i socjolog polsko-amerykański

Źródło: Prof. Jan Tomasz Gross dla Onetu: zapłaczmy nad śmiercią trzech milionów polskich Żydów https://wiadomosci.onet.pl/tylko-w-onecie/prof-jan-tomasz-gross-po-nowelizacji-ustawy-o-ipn/p3vx72p?utm_source=detal&amp;utm_medium=synergy&amp;utm_campaign=allonet_detal_popularne, onet.pl, 14 sierpnia 2018.

O zachowaniu, O cierpieniu

„Wszechświat powstał jako dar miłości wewnątrz Trójcy Świętej. Cała historia materii była przygotowaniem sceny dla aktu tej miłości, może jednego z wielu; cała ewolucja była przygotowaniem człowieczeństwa dla Syna Bożego, czyli materiału ofiary płynącej z tej miłości. Cały też jego sens to nasz udział w tej miłości. Wszystkie realia naszego życia, nasze sprawy i okoliczności mają wartość tylko jako język, którym tę miłość można wyrazić. Inaczej nie mają więcej sensu niż go ma w oczach człowieka bieganina mrówek po piasku – choćby nawet mrówkom wydawała się strasznie ważna.”

Małgorzata Borkowska (1939) polska benedyktynka i pisarka

Źródło: Jezus, Syna Ojca, str. 87, Wydawnictwo Benedyktynów TYNIEC

O miłości, O wszechświecie, O języku słowackim, Sens
Kazimierz Kik Fotografia

„Wzniósł się na szczyt populizmu i ma krystaliczny cel: porwać za sobą wszystkich niezadowolonych Polaków. Kaczyński nie proponuje nic nowego, natomiast grozi rewolucją. Chce odbierać bogatym i dawać biednym. Widzieliśmy to w najgorszych momentach historii Europy.”

Kazimierz Kik (1947)

wypowiedź z 2013 o Jarosławie Kaczyńskim <br class="br">Źródło: Wiele lat czekał, poparł rząd i się doczekał. Kazimierz Kik profesorem belwederskim http://kielce.wyborcza.pl/kielce/7,47262,22990433,wiele-lat-czekal-i-w-koncu-sie-doczekal-kazimierz-kik-zostal.html, wyborcza.pl, 6 lutego 2018

O pewności siebie
Gary Lineker Fotografia

„Piłka nożna to prosta gra. Dwudziestu dwóch mężczyzn ściga piłkę przez 90 minut, a na końcu Niemcy już nie zawsze wygrywają. Poprzednia wersja ogranicza się tylko do historii.”

Gary Lineker (1960) piłkarz angielski

o porażce reprezentacji Niemiec w piłce nożnej i jej odpadnięciu w rundzie grupowej mistrzostw świata w piłce nożnej 2018. <br class="br">Źródło: gazeta.pl http://www.sport.pl/mundial/56,154361,23604843,mundial-2018-korea-poludniowa-niemcy-to-najwieksza-munidalowa.html, 27 czerwca 2018

O grach, O piłce nożnej
Kazimierz Staszewski Fotografia

„Zauważ, że mimo kompletnej niewiedzy, jaką ma społeczeństwo na temat narkotyków, panuje podejście, że muzyk to sobie może pozwolić na takie historie, ale dziennikarz, który przeprowadza wywiad z ministrami, to już niedopuszczalne. Tak mi się skojarzyło po tym, jak czytałem o sprawie Kamila Durczoka. Zresztą znam trochę dziennikarzy, przecież wśród nich jest taka sama jazda, jak w środowisku muzycznym, o ile nie lepsza.”

Kazimierz Staszewski (1963) polski muzyk rockowy

Kazik w wywiadach
Źródło: Kazik Staszewski. Idę tam gdzie idę. Autobiografia. Rozmawia Rafał Księżyk, wyd. 2, Warszawa 2015, s. 297.

O czytaniu
Kazimierz Staszewski Fotografia

„To Kukiz próbował mnie wciągnąć do polityki. W pełni doceniam i popieram historię, która zdarzyła się teraz w sferze politycznej, natomiast prywatnie on jest kolegą, którego nie darzę sympatią. I zdaje się, że vice versa.”

Kazimierz Staszewski (1963) polski muzyk rockowy

Kazik w wywiadach
Źródło: Kazik Staszewski. Idę tam gdzie idę. Autobiografia. Rozmawia Rafał Księżyk, wyd. 2, Warszawa 2015, s. 408.

Piotr Zychowicz Fotografia

„Pakt Ribbentop-Beck Zychowicza jest doskonałym przykładem pisania alternatywnej historii narodu w oparciu o zadawnione urazy subalterna, dla którego najprostszym sposobem budowania nowej postzależnościowej tożsamości jest tryb przekonania o dawnej potędze i absolutnej moralnej przewagi.”

Piotr Zychowicz (1980) Polski historyk, dziennikarz i publicysta

Autorka: Natalia Lemann, Alternatywna miara wielkości? Postkolonialne uwarunkowania wizji hegemonicznej przeszłości Polski w wybranych historiach alternatywnych http://www.staff.amu.edu.pl/~comparis/attachments/article/302/Lemann.pdf, „Porównania”, 2014, nr 14, s. 40.

Piotr Gursztyn Fotografia

„To jest najbardziej wstrząsające w całej tej historii, że to nie był eksces jakiejś żywiołowej wściekłości, jakichś pijanych żołdaków, rozwścieczonych oporem powstańców – czegoś takiego nie było. (…) Ci żandarmi w ogóle nie zetknęli się z powstańcami, ich nie miało co rozwścieczyć, oni po prostu wykonywali ludobójcze rozkazy i to dość chętnie. Bo wiemy z niemieckich relacji, że można było odmówić wykonania rozkazów i były takie przypadki, że niektórzy żandarmi się migali albo przynajmniej tak później twierdzili, że oni tych rozkazów nie wykonywali.”

Piotr Gursztyn (1970) polski dziennikarz prasowy i telewizyjny

o Rzezi Woli w 1944 w Warszawie. <br class="br">Źródło: 73 lata temu Niemcy prowadzili masowe egzekucje w Warszawie. Gursztyn: „Rzeź Woli była przemysłowym ludobójstwem” https://wpolityce.pl/historia/352002-73-lata-temu-niemcy-prowadzili-masowe-egzekucje-w-warszawie-gursztyn-rzez-woli-byla-przemyslowym-ludobojstwem, wpolityce.pl, 6 sierpnia 2017.

O relacjach
Mieczysław Moczar Fotografia

„Wszyscy kombatanci, byli więźniowie obozów koncentracyjnych, którzy walczyli i cierpieli za ojczyznę, stanęli teraz we wspólnym froncie przeciwko oszczercom, którzy prowadzą swoją ohydną kampanię antypolską. (…) Trzeba przekazać młodemu pokoleniu prawdziwą historię walki polskich patriotów przeciwko hitleryzmowi.”

Mieczysław Moczar (1913–1986) komunistyczny działacz społeczny i polityczny okresu PRL

Źródło: wywiad dla Polskiej Agencji Prasowej, marzec 1968; cyt. za: Wojciech Czuchnowski, Media trąbią o bohaterstwie Polaków i niewdzięczności ocalonych. Luty 2018? Nie, marzec 1968 http://wyborcza.pl/magazyn/7,124059,23004672,media-trabia-o-bohaterstwie-polakow-i-niewdziecznosci.html, wyborcza.pl, 10 lutego 2018.

O cierpieniu, O walce, O ojczyźnie
Jan Nowak-Jeziorański Fotografia

„Kukliński znajdzie właściwe miejsce w historii. Bardzo mocno w to wierzę. Będzie fascynował historyków i publicystów, wszystkich ludzi, będzie się o nim dyskutować przyszłości i w końcu zostanie powszechnie uznany za bohatera. Jestem przekonany, że w dłuższej perspektywie – zwycięży.”

Jan Nowak-Jeziorański (1914–2005) polski dziennikarz, politolog, działacz społeczny, żołnierz AK

o Ryszardzie Kuklińskim <br class="br">Źródło: Ryszard Kukliński - człowiek, który wstrząsnął komuną https://www.polskieradio.pl/39/247/Artykul/1132492,Ryszard-Kuklinski-czlowiek-ktory-wstrzasnal-komuna, polskieradio.pl, 11 lutego 2016.

O ludziach, O przyszłości
Roman Polański Fotografia

„Mnie Polacy uchronili, także trudno mi pogodzić się z tego rodzaju pojęciami, ale to, że byli tzw. szmalcownicy, jak to się nazywało po polsku, to jest sprawą historii, a nie jakiegoś zdania.”

Roman Polański (1933) polski reżyser i aktor

zapytany przez dziennikarkę Katarzynę Janowską, czy zgadza się z tezą, że Polacy byli wspólnikami Trzeciej Rzeszy w Zagładzie Żydów. <br class="br">Źródło: Wywiad Katarzyny Janowskiej z Romanem Polańskim, Rezerwacja. Wydanie specjalne, „Rezerwacja”, Onet.pl, 2 maja 2018, https://vod.pl/programy-onetu/rezerwacja-wydanie-specjalne-205/441qtg7?utm_source=onet40&amp;utm_medium=referral&amp;utm_campaign=share_from_detail_top

Roman Polański Fotografia

„Była to historia, której szukałem: mimo zgrozy, niosła za sobą pozytywne przesłanie i była pełna nadziei. Być może dlatego jego historia wydaje się tak poruszająca i prawdziwa. Szpilman opisuje realia tamtego okresu z zaskakującym obiektywizmem, który wydaje się niemal chłodny i naukowy. W jego książce są dobrzy i źli Polacy, dobrzy i źli Żydzi, dobrzy i źli Niemcy.”

Roman Polański (1933) polski reżyser i aktor

spytany, dlaczego wspomnienia Władysława Szpilmana tak bardzo go poruszyły. <br class="br">Źródło: filmweb.pl https://www.filmweb.pl/news/Polański%3A+%22%27Pianista%27+to+mój+najważniejszy+film%22-7956, 5 września 2002

O pewności siebie
Grzegorz Górny Fotografia

„Działali też żydowscy konfidenci. Dobrze udokumentowana jest historia z Paulinowa, gdzie do Polaków zgłosił się po pomoc żydowski uciekinier z getta, który w rzeczywistości był agentem gestapo. Potem zadenuncjował Niemcom tych, którzy znaleźli mu schronienie. W efekcie hitlerowcy zabili kilkunastu Polaków. Wieści o tym rozchodziły się wśród ludności, co jeszcze bardziej wzmagało strach przed okazywaniem pomocy. O to właśnie chodziło hitlerowcom, gdy organizowali tę prowokację. Należy wyraźnie podkreślić, że zarówno Żydzi, jak i Polacy byli ofiarami systemu stworzonego przez niemieckich okupantów. Był to system, który odwoływał się do najniższych ludzkich instynktów. Ktoś przecież wymyślił i egzekwował prawo nagradzające donoszenie i polowanie na ludzi oraz zabijanie całych rodzin za elementarny odruch solidarności z bliźnimi.”

Grzegorz Górny (1969) polski dziennikarz i publicysta

Źródło: Są Sprawiedliwi znani tylko Bogu https://www.gosc.pl/doc/1808581.Sa-Sprawiedliwi-znani-tylko-Bogu/2, gosc.pl

O ludziach, O strachu, O rzeczywostości, O pomocy
Kurt Vonnegut Fotografia

„Rumfoord miał z Dreznem kłopot. Jego jednotomowa historia Amerykański Sił Powietrznych w drugiej wojnie światowej miała być popularnym skrótem dwudziestosiedmiotomowej Oficjalnej historii Sił Powietrzbych w drugiej wojnie światowej.”

Kurt Vonnegut książka Rzeźnia numer pięć

Rzecz polegała na tym, że w tych dwudziestu siedmiu tomach nie było prawie nic na temat nalotu na Drezno, chociaż zakończył się on takim oszałamiającym sukcesem.
Rzeźnia numer pięć

O wojnie

„Kościół stał się wielkim hamulcowym, wielkim wstecznikiem, a więc i wielkim szkodnikiem w rozwoju Polski. I tak jak władza PiS stanowi aberrację w polskiej historii, tak i pozostający w organicznym sojuszu z PiS Kościół jest wielkim wstydem i wyrzutem sumienia. Musimy dążyć do uwolnienia od takiego Kościoła i do uzyskania pełnego rozdziału państwa i Kościoła.”

Maciej Michalik (1959) polski chirurg

Źródło: Dzięki PiS grozi nam polski Kościół państwowy http://wyborcza.pl/7,95891,23229693,dzieki-pis-grozi-nam-polski-kosciol-panstwowy.html, wyborcza.pl, 5 kwietnia 2018

Tymon Tymański Fotografia

„Cała historia muzyki XX wieku to bezwstydna kopulacja prymarnego, żywiołowego, afrykańskiego rytmu z subtelną europejską harmonią i melodyką.”

Tymon Tymański (1968) polski kompozytor, instrumentalista, poeta, prozaik

Źródło: AD HD. Autobiografia. Z Tymonem Tymańskim rozmawia Rafał Księżyk, Kraków 2013, s. 375.

O wieku
Robert Brylewski Fotografia

„Do dzisiaj zdarza mi się rozmawiać z ludźmi o Biblii i zauważyłem, że mają bardzo skrajne nastawienie. Nigdy nie miałem takiego kłopotu, że Biblia albo musi być dobra, albo zła, bo Biblia to historia, wiedza. Po moich kontaktach z różnymi religiami nabrałem przekonania, że bardziej liczy się godność, jaką daje człowiekowi wiara, niż udowadnianie, że Bóg istnieje.”

Robert Brylewski (1961–2018) polski muzyk rockowy (Brygada Kryzys)

Źródło: Kryzys w Babilonie. Autobiografia, rozmawia Rafał Księżyk, Wydawnictwo Literackie, Kraków 2012, s. 179.

O Bogu, O wierze, O religii, O wiedzę
Ignacy Mościcki Fotografia

„Obywatele Rzeczypospolitej! Nocy dzisiejszej odwieczny wróg nasz rozpoczął działania zaczepne wobec Państwa Polskiego, co stwierdzam wobec Boga i Historii. W tej chwili dziejowej zwracam się do wszystkich obywateli państwa w głębokim przeświadczeniu, że cały naród w obronie swojej wolności, niepodległości i honoru skupi się dookoła Wodza Naczelnego i sił zbrojnych oraz da godną odpowiedź napastnikowi, jak to się już nieraz działo w historii stosunków polsko-niemieckich. Cały naród polski, błogosławiony przez Boga, w walce o swoją świętą i słuszną sprawę, zjednoczony z armią, pójdzie ramię przy ramieniu do boju i pełnego zwycięstwa.”

Ignacy Mościcki (1867–1946) prezydent II Rzeczypospolitej

odezwa po napaści Niemiec na Polskę 1 września 1939. <br class="br">Źródło: Kalendarium. 1 września 1939 https://1wrzesnia39.pl/39p/kalendarium-1/8869,1-wrzesnia-1939-piatek.html, 1wrzesnia39.pl

O Bogu, O wolności, O walce
Jan Szyszko Fotografia

„Na bazie inwentaryzacji rozpoczęliśmy pewien proces – eksperyment, który mam nadzieję będzie sławny na cały świat. Mianowicie jedna trzecia terytorium części gospodarczej Puszczy Białowieskiej (…) pozostanie nietknięta, tak jak życzy sobie tego UNESCO i wiele osób na całym świecie, najczęściej tych, którzy nigdy w życiu w Puszczy Białowieskiej nie byli, nie znają jej historii i nie znają ludzi tam mieszkających. Będziemy cały czas monitorowali procesy zachodzące w tych dwóch częściach i za rok będziemy mieć pierwsze wyniki mówiące, która działalność jest lepsza z punktu widzenia prawa Unii Europejskiej.”

Jan Szyszko (1944–2019) polski polityk, pracownik naukowy

o Puszczy Białowieskiej. <br class="br">Źródło: Minister Szyszko: Puszcza Białowieska nie będzie wpisana na listę zagrożonego dziedzictwa http://www.radiomaryja.pl/informacje/min-szyszko-puszcza-bialowieska-bedzie-wpisana-liste-zagrozonego-dziedzictwa/, radiomaryja.pl, 29 czerwca 2017.

O ludziach, O świecie, O czasie
Ion Pacepa Fotografia

„Już nie pierwszy raz słyszałem, jak Elena snuje marzenia o zmuszeniu każdej rumuńskiej rodziny do urodzenia co najmniej czworga dzieci. Jej najgłębszym marzeniem jest, by ona sama stała się prezydentem Rumunii; aby jej imię przeszło do historii, jako jeydynej kobiety – prezydenta, której udało się podwoić populację narodu w czasie swojej kadencji.”

Ion Pacepa (1928)

Czerwone horyzonty (1987)
Źródło: s. 206.

O kobietach, O dzieciach, O marzeniach, O czasie
Bolesław Prus Fotografia

„Już od kilkunastu lat, co kwartał lub półrocze, z systematycznością zwycięzców sedańskich, zohydzacie warszawiakom Warszawę podwyższając ceny lokalów, które – bodaj psy zamieszkiwały! (…) Cudzoziemiec badający historię rozwoju komornego mógłby sądzić, że domy wasze przerobiliście na pałace nowej Jerozolimy, podwórza na Edeny, rynsztoki na spławne kanały; my tymczasem z praktyki wiemy doskonale, że te pałace, te podwórza i te ogrody były, są i na wiek wieków pozostaną rezerwoarami chłodu, głodu, ciemności, wilgoci i chorób epidemicznych tudzież menażeriami pluskw, szczurów, karaluchów, z małym dodatkiem istot ludzkich, na które diabli wiedzą z jakiej racji spadają wszystkie ciężary i niewygody.”

Bolesław Prus (1847–1912) polski pisarz i publicysta

o kamienicznikach warszawskich.
Kroniki tygodniowe
Źródło: t. 1, PIW, Warszawa 1958, s. 64.

O głodzie, O psie, O wieku

„Naród polski, w świetle obecnego prawa, ma prawo konfiskować wszystko, co uznaje za mające znaczenie historyczne dla kraju, jeśli jest źle utrzymywane. Ja miałem nad głową miecz Damoklesa: mogli mi skonfiskować wszystko. I wówczas powtórzyłaby się historia jak za czasów nazizmu i komunizmu. Rząd polski chciał zamknąć umowę przed końcem roku, z racji rozliczeń krajowych. W ciągu jednego miesiąca dokonano tego, co powinno było zająć sześć miesięcy.”

Adam Karol Czartoryski (1940) polski książę

Źródło: Książę Adam Karol Czartoryski: Rząd chciał skonfiskować kolekcję http://www.rp.pl/Historia/303219939-Ksiaze-Adam-Karol-Czartoryski-Rzad-chcial-skonfiskowac-kolekcje.html, rp.pl, 21 marca 2018.

Ksawery Pruszyński Fotografia

„Był kiedyś, jak ja, młodszym asystentem przy katedrze historii prawa i wkładał tę samą co ja pasję w volumina i pandecta, w wilkierze i rescripta.”

Ksawery Pruszyński (1907–1950) polski pisarz, dziennikarz, dyplomata

Kolejne zimy słały białe gronostaje śniegu na renesans krużganków wawelskich; kolejne wiosny rozzieleniały Sikornik zielenią jeszcze młodszą niż ta z trawników Green Parku. Ale ciemne pokoje gmachu na Gołębiej 20, gdzie zakłady uniwersyteckie gnieździły się od czasów Zygmunta Starego, były zawsze tak samo mroczne, jedynie może na wiosnę bardziej jeszcze wilgotne. A myśmy pisali rozprawę po rozprawie, pracę po pracy.
Źródło: Trembacz z Samarkandy, w: Ksawery Pruszyński, Opowieści. Wybór, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1972, s. 5.

Robert Makłowicz Fotografia

„Robiłem ten program przez 20 lat, kiedy przy władzy było SLD, potem PiS i PO. We wszystkim, co robię w telewizji, staram się pokazywać prosty fakt, że bogactwo kulturalne wynika z różnorodności. Zgubą dla różnorodności jest nacjonalizm, który w naszej historii oznacza same przykre rzeczy: getto ławkowe, numerus clausus, kolaborację Bolesława Piaseckiego z komunistami, to jest w końcu zbliżenie do Rosji i nienawiść do Niemców. Dla mnie, człowieka czującego się monarchistą, związanego niezwykle mocno z ideą habsburską Europy Środkowej, endecja jest tak wstrętna jak płucka na kwaśno w barze Smok.”

Robert Makłowicz (1963) dziennikarz polski

o programie Makłowicz w podróży, który w marcu 2017 został zdjęty z anteny TVP. <br class="br">Źródło: Agnieszka Kublik, Sylwetka Roberta Makłowicza. TVP jak ogórki z ciepłą wódką http://wyborcza.pl/7,75398,21597584,sylwetka-roberta-maklowicza-tvp-jak-ogorki-z-ciepla-wodka.html, wyborcza.pl, 5 kwietnia 2017.

O nienawiści, O bogactwie
Otylia Jędrzejczak Fotografia

„Mnie basen uspokajał, wszystko porządkował. Tam tworzyłam historie, napisałam wiele tomów harlequinów, uczyłam się do testów, śpiewałam piosenki. Woda dawała poczucie bezpieczeństwa. To było miejsce, w którym nie zagrażał mi świat. Wiedziałam, że to mój czas, że nikt nie zadzwoni, nie przerwie, nie zaprowadzi w inne miejsce. Każdy ma swój dom i czuje spokój, kiedy zamknie drzwi od środka. Ja miałam wodę.”

Otylia Jędrzejczak (1983) polska pływaczka, mistrzyni olimpijska

Źródło: rp.pl, 2 lutego 2017 http://www.rp.pl/Plus-Minus/302029876-Otylia-Jedrzejczak--Plywanie-daje-poczucie-bezpieczenstwa.html,

O świecie, O domu, O wodzie, O śpiewie

„Kolejna publikacja profesora Bogumiła Grotta, wybitnego historyka i religioznawcy, pracownika Instytutu Religioznawstwa Uniwersytetu Jagiellońskiego, autora szeregu książek i kilkudziesięciu artykułów naukowych poświęconych m. in. związkom nacjonalizmu i religii, nie wymaga specjalnych rekomendacji. Zainteresowania badawcze Bogumiła Grotta koncentrują się wokół historii chrześcijaństwa nowożytnego, katolicyzmu społecznego, relacji pomiędzy religią, polityką, kulturą i życiem społecznym.”

Bogumił Grott (1940) polski historyk

charakterystyka sylwetki naukowej B. Grotta przy recenzji książki jego autorstwa. <br class="br">Autorka: Aneta Dawidowicz, „Religia, cywilizacja, rozwój. Wokół idei Jana Stachniuka”, Bogumił Grott, Kraków 2003: [recenzja&lt;nowiki&gt; http://bazhum.muzhp.pl/media//files/Annales_Universitatis_Mariae_Curie_Sklodowska_Sectio_K_Politologia/Annales_Universitatis_Mariae_Curie_Sklodowska_Sectio_K_Politologia-r2006-t13/Annales_Universitatis_Mariae_Curie_Sklodowska_Sectio_K_Politologia-r2006-t13-s143-145/Annales_Universitatis_Mariae_Curie_Sklodowska_Sectio_K_Politologia-r2006-t13-s143-145.pdf&lt;/nowiki&gt;], „Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska. Sectio K. Politologia”, 13, 2006, s. 143.

O książkach, O religii, O relacjach
Magdalena Parys Fotografia

„Berlin to najbardziej amerykańskie miasto ze wszystkich niemieckich metropolii, miasto przybyszy, homoseksualistów, transwestytów ale i proletariatu. Miasto, które zbudowało swoją potęgę na kontrastach. Posiada fleur, na który pracował Bismarck, Humboldt, Marlena Dietrich, Alfred Döblin, Einstein, David Bovie ale także niestety Hitler. To miasto nieprzewidywalne, które pomimo swej strasznej historii mogło stać się symbolem wolności i tolerancji, miastem otwartym.”

Magdalena Parys (1971) polska poetka, pisarka i tłumaczka mieszkająca w Berlinie

Źródło: rozmowa Beaty Kęczkowskiej Magdalena Parys: Aż się we mnie trzęsie. „Wysokie Obcasy extra”, październik 2015

O wolności
Magdalena Parys Fotografia

„Kocham Polskę tak jak ktoś, kto ją utracił i długo tęsknił. Kocham Polskę tak jak kocha się dziecko czy rodziców. Po prostu kocham. Powiedzieć, że kocham, bo znam, bo to jest moje, swojskie i znane, to za mało. Dotąd myślałam, że kocham Gdańsk, morze, park w Szczecinie, ale ostatnio jechałam przez Gniezno i czułam takie wzruszenie, że trudno mi to opisać. Jak ktoś mówi, że kocha Polskę to natychmiast podejrzewany jest o jakieś nacjonalistyczne skrzywienia, a ja jestem zdeklarowaną liberałką. W Polsce trzeba wciąż uważać co się mówi. (…) Kiedy mówię, że lubię jakiś stary kościółek zaraz słyszę, że chyba zdewociałam. Kiedy oburzam się słysząc, że Polska jest w ruinie, mówi mi się, że nie tylko w ruinie, ale nie odzyskała wolności, że jest pod zaborami. Jakimi zaborami? Zwyczajne proste zdania bez podtekstu zaraz się upolitycznia, nawet u cioci na imieninach. Bo Polska to dwa obozy, które poza wspólnym językiem nie mają nic wspólnego, dzieli je historia, religia, media, permanentna wojna domowa o wszystko i o nic.”

Magdalena Parys (1971) polska poetka, pisarka i tłumaczka mieszkająca w Berlinie

Źródło: rozmowa Beaty Kęczkowskiej Magdalena Parys: Aż się we mnie trzęsie. „Wysokie Obcasy extra”, październik 2015

O wojnie, O dzieciach, O religii, O myślach
Magdalena Parys Fotografia

„Cała historia Niemiec jest po części zbiorową amnezją i równoczesnym przypominaniem tego co było. Dotyczy to zarówno II wojny światowej jak i długiego okresu kolaborowania ze Stasi.”

Magdalena Parys (1971) polska poetka, pisarka i tłumaczka mieszkająca w Berlinie

Źródło: rozmowa Patrycji Janowskiej Magdalena Parys: Magik z Berlina. „Lampa”, nr.3/4 2014

O wojnie
Paul Johnson Fotografia

„Ogromnie cenię Chile i Chilijczyków, zaniepokoiłem się więc, kiedy mój przyjaciel Salvador Allende został prezydentem i wpuścił do swego kraju hordy zbrojnych radykałów z całego świata. Wynikła z tego największa na świecie inflacja, powszechna przemoc i groźba wojny domowej. Poczułem ulgę, kiedy władzę przejął, zgodnie z wolą Parlamentu, generał Pinochet, a jeszcze bardziej ucieszyło mnie, że zdołał ożywić gospodarkę i postawił ją na pierwszym miejscu w Ameryce Łacińskiej. Uniemożliwiając przekształcenie Chile w komunistycznego satelitę, generał ściągnął na siebie wściekłą nienawiść Związku Sowieckiego, którego propaganda z powodzeniem przedstawiała go w lewicujących salonach na całym świecie jako demona. Był to ostatni triumf sowieckich agentów, zanim KGB sam skończył na śmietniku historii, natomiast w moich oczach Pinochet pozostał bohaterem, bo wiem, jak wygląda prawda.”

Paul Johnson (1928) dziennikarz i historyk angielski

Bohaterowie (2007)
Źródło: Bohaterowie, wyd. Świat Książki, Warszawa 2009, tłum. Anna i Jacek Maziarscy, s. 315-316.

O nienawiści, O wojnie, O prawdzie, O pewności siebie
Maria Rodziewiczówna Fotografia

„Myśmy mieli wieki wybujałość wolności, nasza historia jednym szeregiem klęsk i błędów wynikłych z rozpasania swobody i nieposzanowania władzy. Wy jesteście teoretycy i utopiści, my jesteśmy praktyką. My możemy was uczyć.”

Maria Rodziewiczówna (1864–1944) polska pisarka

Polak do Ukraińca-rewolucjonisty
Czarny Bóg
Źródło: s. 152

O wolności, O wieku