Cytaty na temat scenariusz
strona 3

„Dużo piszę na egzemplarzach scenariuszy lub sztuk i wymyślam opowieści o swojej postaci. Kiedyś w szkole kolega podejrzał, co napisałam i strasznie się śmiał, bo to było coś w stylu: „na zewnątrz śmiech, a w środku szloch”. Czasem podglądam ulubionych aktorów w różnych filmach i obserwuję, jak się zmieniają.”

Joanna Gleń (1978)

o przygotowywaniu się do ról.

O śmiechu, O czasie

„Moja rada dla pisarzy, młodych scenarzystów jest taka: zabierzcie się do pracy. Wstawajcie o tej samej porze każdego ranka. Ja tak robię już od 40 lat. Pracę zaczynam kwadrans po ósmej, kończę kwadrans po dwunastej, później lunch, potem drzemka, wracam do pracy o piątej i pracuję do 18.15. Tak wygląda całe moje życie. No, może z wyjątkiem wakacji i wizyt przyjaciół. I tak po prostu się pisze. W tworzeniu scenariusza nie ma magii, magicznej formuły. Są ludzie, którzy oczywiście mają jakiś dar do pisania, powołanie. Ale to jest moja rada do młodych scenarzystów. Piszcie.”

Ronald Harwood (1934) brytyjski dramatopisarz i scenarzysta filmowy pochodzenia południowoafrykańskiego

Źródło: Wywiad, 2004 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=19673

O życiu, O ludziach, O wakacjach, Pora roku

„Starałem się sobie wyobrazić jak może się poczuć facet, multimilioner, ożeniony z niebezpieczną kobietą (niebezpieczną w sensie posiadania większej części udziałów w ich firmie), który widzi się na zdjęciu z kochanką, przepiękną modelką, w jednym z plotkarskich magazynów. A nic nieznaczący przechodzień ujęty jest na tym samym zdjęciu w tle. Facet w panice mówi do żony: „ona nie jest ze mną – jest z nim!”. Nie wiem jak wszystkie te szczegóły zebrały się w jedna całość, ale pamiętam, że pewnego dnia ta całość była na tyle wyraźna, iż zacząłem ją postrzegać jako niezły scenariusz i pewnie jeszcze lepszy film.”

Francis Veber (1937)

odpowiedź na pytanie, jak powstał pomysł na film Czyja to kochanka?.

O kobietach, O facetach, O kochankach, Sens

„Na to, że serial cieszył się tak ogromną sympatią widzów, złożyło się mnóstwo elementów, m. in. scenariusz pióra pani Zientarowej oraz reżyser i aktorzy, którzy swoim niebywałym poczuciem humoru uświetnili go jeszcze bardziej. Dziś, nikomu niczego nie ujmując, nie widzę nikogo, kto mógłby zająć miejsce na przykład Kazimierza Rudzkiego czy kogokolwiek innego, kto pracował na planie Wojny domowej 40 lat temu…”

Krzysztof Janczar (1950) aktor polski

o serialu Wojna domowa. Źródło: Jestem zawsze głodny świata, „Tele Tydzień” nr 35, 29 sierpnia 2005 http://www.plebania.pl/wywiady/janczar.html

O wojnie

„Posiadanie własnego stylu to tak, jak posiadanie określonej osobowości. Gdy dostaję scenariusz do przeczytania, od razu przychodzą mi do głowy pomysły na obrazy. Nie mam problemu z wizualizacją historii. Współpraca z reżyserem odbywa się w ten sposób, że zawsze mówię mu, jak to widzę, a on podejmuje decyzję, czy chce taki film.”

Artur Reinhart (1965)

Źródło: dyskusja redakcyjna, „Film&TV. Kamera” 4/2005

O historii, O decyzjach, O osobowości, O współpracy

„Próbuję napisać scenariusz o erotycznej ewolucji kobiety. To będzie czterogodzinny film porno. Znowu inspirowany de Sade’em – od szlachetnej Justyny do „złej” Julietty. (…) Tym razem mam trudniej – erotyzm kobiet jest jednak zupełnie inny niż mężczyzn.”

Lars von Trier (1956) duński reżyser filmowy

Źródło: rozmowa Pawła Felisa, „Duży Format”, 26 maja 2011

O kobietach

„Rzadko grywałem główne role chyba dlatego, że jestem aktorem charakterystycznym. Dla takich ludzi nie pisze się scenariuszy. Ale nie jestem z tych, co narzekają. Uważam, że każda rola, którą zagrałem czegoś mnie nauczyła i coś wniosła do mojego aktorstwa.”

Artur Barciś (1956) polski aktor

Źródło: „Życie Warszawy”, 12 sierpnia 2006 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/5uab.htm

O życiu, O ludziach

„W Polsce jest tylko kilku producentów, którzy są równocześnie reżyserami. Kiedy taki producent rozmawia z reżyserem o zmianach w scenariuszu, to taka dyskusja ma wymiar merytoryczny. Natomiast najczęściej trafiamy na producentów, którzy są byłymi kierownikami produkcji, czyli ludźmi, którzy nigdy nie pracowali w kreatywnym zawodzie. Ludzie ci, którzy wcześniej nie pisali nic poza kosztorysami, nagle odkrywają w sobie kompetencje do ingerowania w dialogi.”

Tomasz Konecki (1962) polski reżyser

Źródło: Wywiad, 2003 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=15832

O ludziach

„Pisanie scenariusza jest w pewien sposób magiczną czynnością, bardzo trudną na początku, ale jednocześnie sprawiającą, że kiedy piszesz, czujesz jakby wszystko wokół ciebie wnikało i uzupełniało tekst. Włączasz radio, słyszysz piosenkę i czujesz, że to utwór, którego szukałeś do konkretnej sceny! W dokładnie taki sposób do scenariusza trafił Kierkegaard, mówili o nim w radiu w momencie, gdy go potrzebowałem.”

Dagur Kári (1973)

Źródło: Anna Bielak, Strach przed lataniem. Dagur Kari dla Stopklatki, 3 lipca 2011 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=78474

O strachu

„Tak czy owak wszystko dobrze się skończyło. Zmieniłem kierunek studiów na historię z ukierunkowaniem polityczno-filozoficznym i poznałem kilku nowych przyjaciół. Od tego czasu, życie na uczelni było wszystkim czego pragnąłem począwszy od niewielkiej ilości czasu jaki ode mnie wymagano. Tak naprawdę, nigdy się nie pogodziłem z faktem, że osiągnięcia na uczelni to coś wymagającego wysiłku. Dwa lata później zakończyłem swoją edukację z bardzo średnimi ocenami i dwoma na nowo odkrytymi i raczej naiwnymi ambicjami z lat młodzieńczych. Chciałem podróżować. I chciałem pisać.
Chęć oczywiście, sama w sobie nie gwarantuje sukcesu. Niestety moje raczej cieplarniane wychowanie nie nauczyło mnie tego. Nie nauczyły mnie tego również 3 lata w instytucji edukacyjnej, gdzie kobiety w średnim wieku codziennie sprzątają ci pokój i ścielą łóżko. Prawdę mówiąc byłem zepsuty. Przeniosłem się do Londynu, który wessał mnie niczym doktora Watsona na początku Studium w szkarłacie. W przeciwieństwie do Dr. Watsona nie zamierzałem jednak pozostać na długo – chciałem zaoszczędzić jedynie trochę pieniędzy, coś napisać i wybrać się w podróż dookoła świata płacąc za wszystko z zaliczek od hojnego wydawcy.
Jasne.
Londyn zweryfikował te marzenia. W domu, w Norfolk, a nawet w Cambridge, moje pragnienie zostania pisarzem odróżniały mnie od tłumu. W Londynie, fakt, że chcesz zostać pisarzem (artystą, reżyserem ) było czasem czymś dobijająco przeciętnym. Każdy w Londynie pisze powieść, planuje to zrobić, zna kogoś kto to robi, pracuje w wydawnictwie, albo co najgorsze z wszystkiego – już coś wydał.
Dzięki szczęśliwej sytuacji geopolitycznej będącej następstwem kliku wieków brytyjskiego imperializmu ustępującego pola szybko rozwijającej się strefie wpływów Stanów Zjednoczonych, ludzie na całym świecie chcą się uczyć angielskiego.
Z zupełnie zrozumiałych, choć pedagogicznie niepewnych powodów, ludzie wierzą, że jedyny sposób by nauczyć się angielskiego to lekcje z native speakerami. Dodaj do tego powszechną żyłkę handlową przedsiębiorców, odrobinę sprytnej reklamy i oto wynik – przemysł Nauki Języka Angielskiego (NJA). Niecały rok od momentu, gdy zdecydowałem, że chcę żyć i pracować za granicą znalazłem się w Istambule mając za sobą cztery tygodnie treningu w International House bez wartego uwagi doświadczenia i z większą pensją niż lokalny lekarz. Czyż gospodarka rynkowa nie jest wspaniała?
NJA była dla mnie dość przypadkową karierą (zapewne podobnie jak w przypadku 90% jej pracowników), lecz dziwnym trafem kontynuowałem ją 14 lat. Poczucie winy w stosunku do nieszczęsnych tureckich lekarzy sprawiło, że dobrze wyuczyłem się tego fachy. Czytałem literaturę, dołączyłem do zawodowych stowarzyszeń, zapisałem się na dalsze kursy. Z Istambułu jeździłem do Londynu, Z Londynu do Madrytu, z Madrytu do Glasgow. Z nieopierzonego ucznia stałem się dyrektorem studium, potem doświadczonym profesjonalistą w dziedzinie NJA i wreszcie trenerem nauczycieli. Moje wynagrodzenie rosło. Niewielkie szkółki otworzyły mi drogę do w miarę poważnych instytucji, które otworzyły mi drogę do profesjonalnych firm, które otworzyły mi drogę do posady na uniwersytecie. Rozdawałem foldery na konferencjach. Ale zaraz…
Czy nie chciałem zostać pisarzem? No tak. Podczas, kiedy utrzymywałem się z uczenia angielskiego, również pisałem w tym języku. czasem wściekle, czasem spokojnie i leniwie – zależnie od nastroju. Pisałem krótkie historie, pisałem artykuły. Pisałem scenariusz i poświęciłem półtora roku mojego cennego czasu próbując sprawić aby jakiś filmowiec potraktował go poważnie. Pisałem powieść. Zupełnie nic nie wydałem i nikt nie zrobił filmu.
Na plus mogę policzyć to, że pisałem to na co miałem ochotę.
W końcu napisałem Modyfikowany węgiel. Golancz go wydał, Hollywood kupiło, a ja zostawiłem swoją stałą pracę.
Osiem miesięcy. Tak po prostu.
Ciągle piszę. Musiałbym być martwy albo sparaliżowany, żeby przestać.”

Richard Morgan (1965)

Źródło: informacja biograficzna z obwoluty Modyfikowanego węgla

O języku słowackim, O życiu, O kobietach, O ludziach

„Czytam już którąś z kolei wersję scenariusza i mogę stwierdzić, że postacie są coraz bardziej mięsiste, kolorowe. Z tego filmu dużo dowiemy się o naszym polskim charakterze, ale bez drwin. Autorzy raczej akceptują swoich bohaterów pełnych słabości i ułomności. To ma być ciepłe spojrzenie na świat, a nie kolejny film o tym, że świat się składa wyłącznie z kurw i złodziei.”

Łukasz Garlicki (1977) aktor polski

o filmie Lekcje pana Kuki. Źródło: wywiad, „Gazeta Wyborcza”, 2006 http://serwisy.gazeta.pl/wyborcza/1,68586,3582291.html

O świecie, O charakterze, O czytaniu

„Myślę o dłuższej serii dokumentów poświęconych Chodorkowskiemu. Kusi mnie też, żeby zrobić fabularny film traktujący o historii Juliana Assange'a. Uważam, że obu tych ludzi łączy to, że wzbudzają ambiwalentne uczucia i są bardzo ciekawymi ludźmi. Ich biografie to gotowe scenariusze filmowe.”

Cyril Tuschi (1969)

Źródło: Michał Hernes, Cyril Tuschi: Rosyjski rząd nie traktuje mnie serio, 13 października 2011 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=81589

O ludziach, O emocjach, O historii, O myślach

„Nie chwaląc się, muszę przyznać, że naprawdę dołożyliśmy wszelkich starań, by uniknąć przecieków. Zupełnie, jakby nie chodziło o film, a o jakieś tajne przedsięwzięcie na miarę Projektu Manhattan! Nie robiliśmy na przykład kopii scenariusza dla członków ekipy. Ani scenograf, ani autor zdjęć nie dostali tekstu! Oczywiście, jeśli ktoś potrzebował, mógł udać się do czytelni, gdzie znajdował się zamknięty w sejfie egzemplarz scenariusza. Można było robić notatki, ale po skończonej lekturze tekst z powrotem lądował w sejfie i w ogóle nie opuszczał pokoju. Żaden agent, żaden aktor nie dostał skryptu przed rozpoczęciem zdjęć. Oczywiście odtwórcy głównych ról mogli zapoznać się z tekstem, ale wtedy scenariusz przywoził im do domu specjalny kurier, który czekał przed wejściem. Potem zabierał skrypt i odwoził go na miejsce. Dzięki temu udało się nam zadbać o bezpieczeństwo. Tak naprawdę jednak naszymi największymi sojusznikami w walce o utrzymanie tajemnicy okazali się fani „Indiany Jonesa”. Widzowie po prostu nie chcieli wiedzieć zbyt wcześnie, co się wydarzy w filmie. Chcieli pójść do kina i pozwolić się zaskoczyć. W pewnym momencie doszło do przykrego incydentu, gdy pewna osoba ukradła z planu blisko 4000 zdjęć, które zdradziłyby całą fabułę. Złodziej zaoferował je pewnej stronie internetowej – nie będę wymieniał jej nazwy – która z reguły nie ma oporów przed ujawnianiem tego rodzaju sekretów. Okazało się jednak, że ci ludzie uwielbiają Indianę Jonesa i nie chcieli psuć innym fanom zabawy. Zadzwonili więc do działu prawnego Paramount Pictures, w porozumieniu z FBI przygotowali prowokację i w ten sposób doprowadzili do aresztowania złodzieja. W tej chwili, gdy rozmawiamy, człowiek ten siedzi już w więzieniu. George Lucas nie bierze jeńców. Mnie czasem stać na wielkoduszność, George jednak jest w takich sprawach bezwzględny.”

Steven Spielberg (1946) amerykański reżyser, scenarzysta i producent filmowy

Źródło: wywiad, 2008 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=45855

O ludziach, O pokoju, O domu, O czasie

„(…) gdy dostałam rolę [w M jak miłość], planowałam na stałe osiedlić się za granicą. Wyjechałam z kraju, bo byłam zakochana we Francuzie: razem zamieszkaliśmy, dzieci chodziły we Francji do szkoły, ja znalazłam tam pracę… Ale zostałam zdradzona i wróciłam do Polski. I nagle postać Badeckiej stała mi się bardzo bliska: spotkała nas w życiu dokładnie taka sama sytuacja… Trochę tak, jakby Ilonka Łepkowska, pisząc scenariusz, spojrzała na mnie i prześwietliła całe moje życie.”

Dorota Sadowska (1965)

Źródło: Małgorzata Karnaszewska, Dorota Sadowska – Łepkowska prześwietliła moje życie http://archiwum.mjakmilosc.tvp.pl/76603/dorota-sadowska-lepkowska-przeswietlila-moje-zycie.html

O miłości, O życiu, O dzieciach, O zamieszkaniu

„Ku sobie pchnął nas Krzysztof Zanussi, który był moim profesorem na wydziale reżyserii w Katowicach. Ponieważ podobały mu się moje szkolne prace powiedział żebym po zrobieniu dyplomy zgłosiła się do Studia Tor. Obiecał mi pomóc w zrealizowaniu debiutu. Oczywiście kiedy tylko skończyłam szkołę skontaktowałam się z Krzysztofem Zanussim. Przedstawiłam mu nieco nieudolny scenariusz, poruszający podobne tematy, które później znalazły się w Pręgach. Zanussi dał mi wtedy telefon do Wojciecha Kuczoka twierdząc, że powinnam się skontaktować z tym pisarzem ponieważ jego zdaniem mamy podobną wrażliwość i być może przyniesie to jakieś ciekawe efekty. Kiedy zadzwoniłam do Wojtka okazało się, że nasza znajomość sięga dziesięciu lat. Poznaliśmy się w pociągu, jadąc na dzień otwarty na wydział aktorski. Oboje chcieliśmy być aktorami. Wojtek z aktorstwa zrezygnował. Ja jeszcze kilkakrotnie próbowałam. Bezskutecznie. Potem kiedy studiowałam w Katowicach reżyserię ciągle widywaliśmy się ponieważ Wojtek przychodził na zajęcia z dramatopisarstwa.”

Magdalena Piekorz (1974) polska reżyser i scenarzystka filmowa

Źródło: Wywiad, 2004 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=21920

O studiach

„(…) robienie filmu to nie to samo, co pisanie scenariusza.”

Paweł Narożnik (1967)

o filmie Dzisiaj jest piątek. Źródło: Wywiad, 2007 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=41515

„Antoni Krauze miał prawo zrobić taki film, jaki dyktowały mu serce i sumienie. Jego artystyczna wypowiedź jako twórcy tego filmu, inspiratora, reżysera, współautora scenariusza jest wyrazem jego niezależnego myślenia, samodzielnej postawy twórczej. Życzyłabym sobie i widzom, żebyśmy po obejrzeniu filmu mieli wspólne wnioski i refleksje. On do nich zachęca. Ja natomiast nikogo do niczego nie nakłaniałam i nie chciałabym zajmować tu stanowiska na temat przyczyny katastrofy. To wykracza poza pracę aktora.”

Beata Fido (1967)

Źródło: Agnieszka Niewińska, Krytycy skreślili „Smoleńsk” jeszcze przed premierą (wywiad z Beatą Fido), „Do Rzeczy”, nr 38/189, 19–25 września 2016, s. 35.

O myślach, O myśleniu, Serce

„Filip Zylber bez zdjęć próbnych zaproponował mi rolę w teatrze telewizji według opowiadań Olgi Tokarczuk, który będzie realizował w kwietniu. Dostałam scenariusz. Przez pierwszy tydzień myślałam, że ktoś się pomylił i zaraz dostanę telefon z przeprosinami, że to nie o mnie chodzi. Byłam zaskoczona, bo dostałam rolę bez żadnych starań.”

Matylda Paszczenko-Witkowska (1976)

Źródło: „Gazeta Wyborcza”, Łódź, 27 lutego 2004 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/zawszes.htm

O myślach, O myśleniu

„(…) jest to klasyczny typ samotnika. Ian Fleming stworzył Bonda w swojej wyobraźni, ale tak naprawdę to Sean Connery dał mu swoją twarz. Wydaje mi się, że wizerunek agenta 007 utrzymał się tak długo w świadomości widzów między innymi dlatego, że producenci zadbali o to, by była to marka z klasą. Premiera każdego filmu z Bondem stanowiła wydarzenie. Jego przygody zawsze w jakiś sposób nawiązywały do aktualnych wydarzeń, ale z drugiej strony bohater nigdy nie opowiadał się po stronie jakiejś politycznej opcji. Scenariusz koncentrował się przede wszystkim na akcji, na widowiskowych scenach. Publiczność to uwielbiała. I tak pozostało do dziś.”

Daniel Craig (1968) aktor angielski

o Jamesie Bondzie. Źródło: James Bond powrócił!, wywiad, 2008 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=50179

„Aktorom o azjatyckim pochodzeniu nie wysyła się złożonych czy głębokich scenariuszy. Ja dostaje głównie propozycje zagrania terrorysty, kierowcy taksówki lub geniusza komputerowego. A chciałbym pokazać moją wszechstronność. Trzeba pamiętać, że przed 'Slumdogiem' ostatnim nagrodzonym Oscarem filmem o Hindusie był 'Gandhi' z Benem Kingsleyem. Fakt, że ja i Freida w ogóle coś znaczymy w Hollywood jest już dużym postępem.”

Dev Patel (1990) aktor brytyjski

Źródło: Patel: Hollywood jest rasistowskie, interia.pl, 9 sierpnia 2010 http://film.interia.pl/wiadomosci/film/news/patel-hollywood-jest-rasistowskie,1516485,38

„Zawsze decyduje się na pracę po przeczytaniu scenariusza. Następnie dużą rolę przywiązuję do reżysera, ale też aktorów.”

Chris Menges (1940) brytyjski operator filmowy

Źródło: Wywiad, 2002 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=12056

„Zawsze zaczynam od piosenki i dopiero wokół niej dobudowuję scenę, a przed napisaniem scenariusza zajmuję się soundtrackiem. Później zazwyczaj okazuje się, że i tak nie wykorzystuję wszystkich utworów, ale to nie ma znaczenia. Nie mógłbym zrobić filmu niemego, bo nie potrafię wyrazić się przez obrazy – tylko przez słowa i muzykę.”

Petr Zelenka (1967) reżyser i scenarzysta czeski

Źródło: Wywiad, 2003 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=17372

Obraz

„Wśród seriali rzadko zdarza się scenariusz, którego nie trzeba poprawiać na planie. Trzeba sporo dodawać od siebie, ale wszyscy są do tego przyzwyczajeni.”

Przemysław Bluszcz (1970) polski aktor

Źródło: Bohdan Gadomski, Z taką twarzą łatwo nie jest, „Tygodnik Angora” nr 19, 13 maja 2012 http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/139270.html

„Jak byłem małolatem, natknąłem się na teledysk (…) Plus i minus i od razu zwariowałem. Jak widziałem rapującego te słowa Magika, w czarno-białym obrazie, widziałem w tym niesamowitą jazdę. Bałem się wtedy, że to może zginąć i nigdy już nie wróci. Tak też odkryłem wówczas Kaliber 44, a później Paktofonikę. Zarówno twórczość Magika, jak też Fokusa i Rahima, to głos pokolenia, niesamowita poezja oraz niezwykłe ujęcie tamtego czasu, tęsknota. Coś takiego mnie zachwyca, jak również to, jak oni tę rzeczywistość kreowali. W tym scenariuszu znalazłem ponadto historię o Polsce, ludziach, o specyficznym środowisku i typie człowieka, jego wrażliwości. Są to rzeczy, które się ze mną rymują, dlatego chciałem o tym opowiedzieć i wziąć w tym udział. Nawet gdybym nie dostał roli w tym filmie, to chciałem robi cokolwiek, aby być przy tej produkcji.”

Marcin Kowalczyk (1985) piłkarz polski

o roli w filmie Jesteś Bogiem. Źródło: Marcin Kowalczyk z nagrodą im. Zbyszka Cybulskiego 2012, culture.pl, 21 stycznia 2013 http://www.culture.pl/kalendarz-pelna-tresc/-/eo_event_asset_publisher/L6vx/content/marcin-kowalczyk-z-nagroda-im-zbyszka-cybulskiego-2012

O Bogu, O historii, O rzeczywostości, O czasie

„Myślę, że aktorowi najtrudniej wejść w ten etap roli, w którym – według scenariusza – coś się zadziało, ale nie zostało pokazane na ekranie.”

Maja Hirsch (1977) aktorka polska

Źródło: Płachta na byka – wywiad z Mają Hirsch – część pierwsza http://www.m-jak-milosc.pl/Wywiady/1637/Plachta-na-byka-wywiad-z-Maja-Hirsch-czesc-pierwsza.html

O myślach, O myśleniu

„Boryszyn jest miejscem historycznym i trzeba go wykorzystywać do popularyzowania tradycji naszego oręża. Pracując nad scenariuszem widowiska opierałem się częściowo na filmie, który zrealizowałem przed sześcioma laty dla telewizji. Poświęcony był właśnie bitwie, stoczonej w pierwszym dniu drugiej wojny przez naszych kawalerzystów z nacierającymi niemieckimi oddziałami pancernymi. Jej areną były okolice wsi Mokra.”

Bogusław Wołoszański (1950) polski dziennikarz

Źródło: wywiad, 2010 http://www.gazetalubuska.pl/apps/pbcs.dll/article?AID=/20100612/WYWIADY/500522062

O wojnie, O lecie

„W momencie kiedy samemu piszesz scenariusz, po skończeniu trzeba umieć o nim zapomnieć. Potem trzeba zdobyć się względem tego tekstu na chamski, ordynarny i bezwzględny stosunek, aby uwolnić się od bycia jego autorem.”

Paweł Borowski (1973)

Źródło: Wywiad, 2009 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=59498

„Na początku traktowałam seriale jako trening, ale później zaczęłam odmawiać. Ileż można wciskać ludziom kit? Na szczęście Chichot losu, w którym występuję, traktuje widza inaczej. Zgodziłam się w nim zagrać, bo gdy przeczytałam scenariusz, poczułam, że jest to serial o czymś. Ma wyraziście zarysowane postaci i dobre dialogi.”

Marta Żmuda Trzebiatowska (1984) polska aktorka telewizyjna, filmowa i teatralna

Źródło: Rafał Bryndal, Nie jestem widokówką, „Gazeta Wyborcza”, 6 maja 2011 http://wyborcza.pl/1,106359,9543992,Nie_jestem_widokowka.html

O losie, O szczęściu, Trening

„To był bardzo duży stres. Przez wiele lat dotykałam prawie tylko i wyłącznie seriali. Nawet jeśli była to spora rola, to rozbita na kilka odcinków pozwalała na szerokie planowanie. Tutaj mojej bohaterki było dużo, a tym samym miałam wiele scen. W zasadzie wszystko się na tej Inge opierało. Mając świadomość, że nie chodzi tu tylko o wygranie relacji między bohaterami i emocjonalny problem, który w komedii romantycznej powinien być najsilniejszy, trzeba było jeszcze pamiętać o tym tytułowym milczeniu. A na planie wiadomo, jak to bywa. Kręcimy nie chronologicznie, jest mało czasu na sceny. Ich z kolei jest prawie tyle, co w serialu, więc musimy mocno pędzić. Siedziałam dużo nad scenariuszem. Powypisywałam sobie dużo rzeczy, których się potem pilnowałam. Nie wszystko oczywiście udało mi się zawrzeć tam gdzie chciałam i to z różnych powodów. Był to naprawdę duży stres, żeby wszystko co sobie wymyśliłam dalej zrealizować.”

Aneta Todorczuk-Perchuć (1978) polska aktorka

o roli w filmie Milczenie jest złotem. Źródło: wywiad, 2010 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=69129

O problemach, O relacjach, O czasie

„Jeśli piszesz scenariusz, wiesz, że nie zostaniesz Bergmanem. Jeżeli to jest powieść, jakim powieściopisarzem masz nadzieję zostać, wiedząc, że przed tobą był Dostojewski. I Dickens, i Cervantes, i wszyscy ci mistrzowie, którzy doprowadzili cię do tego więzienia przy biurku.
Ale jeśli jesteś prawdziwym pisarzem, nie masz innego wyjścia, musisz to robić, a solidną jak kamień podstawą tego wszystkiego musi być wiara w siebie.”

William Goldman (1931–2018) amerykański pisarz, dramaturg i scenarzysta

Źródło: Maciej Karpiński, Niedoskonałe odbicie, op. cit., s. 17, 18.

O wierze

„Uwielbiam pisać. Książki dla dzieci, powieści dla dorosłych, scenariusze, poezję, wszystko.”

Evangeline Lilly (1979) aktorka kanadyjska

Źródło: wywiad Piotra Zawadzkiego, „Gazeta Telewizyjna”, 16 kwietnia 2010.

O dzieciach, O książkach

„Zawsze robię to w ten sam sposób. Wielokrotnie czytam scenariusz i proszę przyjaciół o uwagi. Każda wskazówka jest dla mnie niezwykle cenna.”

Owen Wilson (1968) aktor i scenarzysta amerykański

o przygotowywaniu się do roli.
Źródło: Wciąż słyszę, że mam pstro w głowie, „To i Owo” 2010, nr 30, s. 5.

O czytaniu

„Kino to słowa i obrazy, piękno filmu, sens jego istnienia tkwi w jego złożoności, wielowymiarowości. Zaczynałem jako scenarzysta, więc słowa są dla mnie równie ważne, a praca nad scenariuszem jest kluczowa dla każdego filmu. Estetyka jest pochodną tekstu, ale i nie będę się wstydzić tego, że dbam o formę wizualną.”

Alan Parker (1944) brytyjski reżyser i scenarzysta filmowy

Źródło: Łukasz Biskupski, Lech Moliński, Alan Parker: Nie chcę remake’u „Harry’ego Angela”, stopklatka.pl, 4 grudnia 2008 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=50984

Cytaty o pięknie, Obraz, Sens

„Uwaga krytyków skupia się niemal wyłącznie na gotowym filmie i ta decyzja metodologiczna sprawia, że ignorują oni proces twórczy poprzedzający zdjęcia, w tym punkt wyjścia i długotrwały, ewolucyjny proces, któremu podlega (…) scenariusz. Recenzje pisane są zatem bez analizy tekstu, a mimo to oceniają zarówno scenariusz, jak reżyserię.”

Ugo Pirro (1920–2008)

Źródło: Maciej Karpiński, Niedoskonałe odbicie. Warsztat scenarzysty filmowego, Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, Warszawa 2006, s. 16.

O decyzjach

„Scenariusz i reżyseria Ludwik Dorn, wykonawstwo Arkadiusz Mularczyk, sufler pan prezes Janusz Kurtyka.”

Wojciech Olejniczak (1974) polityk polski

komentarz do postępowania Arkadiusza Mularczyka przed Trybunałem Konstytucyjnym. Źródło: gazeta.pl http://wiadomosci.gazeta.pl/wiadomosci/1,53600,4126555.html

„Czasem reżyser cały życie czeka na scenariusz (…). Gdy dostałem do rąk skrypt Nędzników, wiedziałem, że mam „swój” scenariusz. Wiedziałem, że z tego tekstu może powstać albo wielki dramat, albo wielki teatr.”

Ryszard Bolesławski (1889–1937) polski reżyser

Źródło: Photoplay Studies 1935, nr 1, w: M. Kulesza, Ryszard Bolesławski. Umrzeć w Hollywood, Warszawa 1989

O życiu, O czasie, O czekaniu

„Scenariusz jest dla mnie rzeczą raczej drugorzędną. Robię film, zanim poznam dokładnie treść scenariusza. Pojawia mi się on w kończonej formie jako odczucie całości. Dopiero potem szukam scenariusza i dostosowuję go do tego, co już mam w głowie. (…) Wybieram taki [scenariusz], który mogę dostosować do mego wyobrażenia o przyszłym filmie i wraz z pisarzem „ucieramy” go tak długo, aż zaczyna mi odpowiadać. Często nie przypomina to zupełnie wersji pierwotnej.”

Alfred Hitchcock (1899–1980) brytyjski reżyser i producent filmowy

Źródło: „Cahiers du Cinéma” nr 39, 1954, cyt. za: Stanisław Grzelecki, 3000 m sensacji, Filmowa Agencja Wydawnicza, Warszawa 1957, s. 62.

„Nie boję się schematów, ponieważ nie mam ich w sobie. Staram się nie traktować świata „wprost”. Myślę za mojego bohatera, stwarzam go od pierwszej do ostatniej komórki, przygotowując się do danej roli, nie koncentruję się jedynie na ramach scenariusza. „Rozmawiam” ze swoją postacią, pytam ją: jakie książki czyta, jakiej słucha muzyki, co lubi jeść, czy późno chodzi spać. Jakie ma sny… Aktorstwo nie jest dla mnie słowem wpisanym w rubryce „zawód”. To sposób na życie. Tak więc powiedzieć o sobie, że „bywam” aktorem, oznaczałoby to samo, co stwierdzenie, że zdarza mi się oddychać.”

Maciej Zakościelny (1980) polski aktor

Źródło: Justyna Tawicka, Maciej Zakościelny: Zacząłbym raz jeszcze – tak samo, wp. pl http://film.wp.pl/id,54851,name,Maciej-Zakoscielny,nid,74414,osoba_wywiady.html

O życiu, O książkach, O myślach, O czytaniu

„De Laurentiis zwrócił się do mnie po obejrzeniu filmu Człowiek – słoń. Nasze pierwsze spotkanie trwało pięć minut… Zdecydował się po przeczytaniu siedemdziesięciu stron mojego scenariusza.”

David Lynch (1946) amerykański reżyser i scenarzysta filmowy

spotkanie Dino de Laurentiisa z Lynchem.

„Zacząłem pisać scenariusz, gdy moja 6-letnia córka zapytała: „Tato, czemu Jezus miał dwóch ojców?” Polański zrobił film, w którym diabeł zapładnia kobietę, by spłodzić kolejnego diabla, w moim filmie Bóg zapładnia Marię, by spłodzić Jezusa.”

Peter Greenaway (1942) brytyjski reżyser filmowy

o nowym, kontrowersyjnym filmie.

O kobietach, O Bogu, O córce

„Wojtek śmieje się, że różnica między pisaniem książek i scenariuszy polega na tym, że książki się po prostu pisze, a scenariusze się tylko poprawia.”

Magdalena Piekorz (1974) polska reżyser i scenarzystka filmowa

chodzi o Wojciecha Kuczoka. Źródło: Wywiad, 2004 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=21920

O książkach

„Życie w Chinach przypomina oglądanie spektaklu na gigantycznej scenie. Fabuła jest absurdalna, scenariusz niewiarygodny do tego stopnia, że nie ogarnia go wyobraźnia żadnego pisarza.”

Murong Xuecun (1974)

Źródło: Potwór bez łańcucha, hfhrpol.waw.pl http://www.hfhrpol.waw.pl/Tybet/raport.php?raport_id=1459

O życiu

„Jeśli scenarzysta zarabia kilkadziesiąt tysięcy za scenariusz, nad którym powinien pracować pół roku to wychodzi, że ma mniejszą średnią niż facet odśnieżający ulice.”

Łukasz Kośmicki (1968)

Źródło: Wywiad, 18 lutego 2010 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=63241

O facetach

„My nie mamy wyborów, tylko wojnę. Kiedy ruszasz na front, zdajesz sobie sprawę, co cię może spotkać. Jestem gotowy na każdy scenariusz.”

Uładzimir Niaklajeu (1946) poeta, prozaik, polityk

wypowiedziane przed białoruskimi wyborami 19 grudnia 2010.
Źródło: Marcin Wojciechowski, Nie bądź bezpieczny, poeta pamięta, „Gazeta Wyborcza”, 31 grudnia 2010.

„(…) był poranek, dzień, w którym miałem iść na galę rozdania Oscarów. Otrzymałem płytę z nagraniem Toma Hanksa. Ten filmik to takie szkolenie, taka wskazówka, co zrobić na wypadek zdobycia statuetki – Hanks spokojnym głosem mówi: jeśli wygrasz tylko się nie denerwuj. Pamiętaj, że będziesz występować przed sporą publicznością, około 8 milionów ludzi będzie oglądać to wydarzenie, więc… nie nawal. Głowa do góry, peace! I w tym momencie zacząłem panikować. Do tej chwili nie zdawałem sobie sprawy, nawet nie myślałem o tym, że mógłbym wygrać. Usłyszałem głos Toma Hanksa i zdałem sobie sprawę, że zagrożenie jest realne – mogę zwyciężyć! Rozpętałem jakieś szaleństwo. Do końca próbowałem sobie wmówić, że przecież nie mam szans, „Obywatel Milk” ma silną konkurencję i na pewno nie wygra w tym wyścigu o najlepszy scenariusz.”

Dustin Lance Black (1974) amerykański scenarzysta, reżyser i producent filmowy

Źródło: Wywiad, 2010 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=67549

O ludziach, O myślach, O szaleństwie, O myśleniu

„Chciałbym zrobić taką karierę jak Leonardo DiCaprio, ale jeszcze nikt nie przysłał mi scenariusza filmu o dużym tonącym statku.”

Zac Efron (1987) aktor i piosenkarz amerykański

Źródło: „Forum”, 7 lutego 2011

„Jestem z wykształcenia polonistą, ale staram się zajmować filmem. W polskim kinie częstym błędem jest niedopracowanie na etapie scenariusza. Ponieważ sam piszę teksty, wiedza zdobyta na studiach pomaga mi przy narracji, konstrukcji bohatera. Pomimo różnic między językiem filmu i literatury, korzystam z doświadczeń zdobytych na polonistyce.”

Artur Pilarczyk (1975)

Źródło: Wywiad, 2007 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=41260

O wykształceniz, O błędach, O literaturze, O wiedzę

„Polska kinematografia jest offowa, nie jest z natury profesjonalna. Mamy model, w którym brakuje dobrych producentów, jest ledwie dwóch, trzech ludzi, którzy się na producentów nadają. To nie tak, że filmy są średnie, bo scenariusze są średnie. Po prostu cały nasz przemysł jest średni.”

Łukasz Kośmicki (1968)

Źródło: Wywiad, 18 lutego 2010 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=63241

O ludziach, O naturze

„Pierwsze czytanie scenariusza czy dramatu jest dla mnie rozdziewiczaniem siebie względem tekstu. Potem dokonuje się już megapracę. Trzy miesiące w teatrze lub w filmie o ile dostaje się na tyle wcześniej scenariusz.”

Eryk Lubos (1974)

Źródło: wywiad, 2009 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=61544

O czytaniu

„Ciało jest narzędziem aktorki, a ja nie widzę niczego złego w tym, by je wykorzystywać na ekranie, jeśli tego wymaga scenariusz. Nie wstydzę się swoich kształtów. Mój ojciec zawsze mi powtarzał: „Moniko jesteś piękną dziewczyną i nie musisz tego ukrywać.””

Monica Bellucci (1964) włoska modelka i aktorka

„Szczerze mówiąc uwielbiam to, jak postać została ukazana w latach 70. Nie jestem za tym aby przemyślać kim był. Myślę, że pierwsze wydanie, to oryginalne… było genialne i tak naprawdę Marvel próbował wykorzystać okres ekspansji filmu afroamerykańskiego, aby stworzyć komiks o czarnoskórym superbohaterze. Uważam, że świetnie im się to udało dlatego uważam, że powinno się wziąć numer 1. komiksu, napisać na jej podstawie scenariusz i tyle. Epoka The Luke Cage: Hero for Hire, jest idealną epoką.”

Quentin Tarantino (1963) amerykański reżyser i scenarzysta filmowy

Źródło: Quentin Tarantino nie jest szczęśliwy ze zmian dokonanych w serialu Luke Cage http://moviesroom.pl/z-ostatniej-chwili/seriale/7555-quentin-tarantino-nie-jest-szczesliwy-ze-zmian-dokonanych-w-serialu-luke-cage, moviesroom.pl, 1 października 2016.

O myślach, O myśleniu

„Filmy, które chciałbym zrealizować, przestały budzić zainteresowanie ludzi, którzy mają pieniądze. Od jednego z producentów dowiedziałem się, w jaki sposób ocenia wartość trafiających do niego scenariuszy. Po prostu daje je do oceny swojej czternastoletniej córce.”

Waldemar Krzystek (1953) polski reżyser, scenarzysta filmowy

Źródło: „Rzeczpospolita”, 9 grudnia 2005 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/czlowiekwa.htm

O pieniądzach, O ludziach

„Kiedy decydujesz się na jakieś zobowiązanie, musisz brać pod uwagę wszystkie scenariusze. Również te negatywne. Jeśli już podejmujesz decyzję, trzymaj się jej. Przecież był taki moment kiedy wiedziałeś, że postępujesz słusznie. Oczywiście każdą decyzję należy dokładnie przemyśleć. Nie można beztrosko angażować się w związek z drugą osobą. Każdemu jesteśmy winni odrobinę szacunku.”

John Lydon (1956) wokalista angielski (Sex Pistols), pseud. Johnny Rotten

Źródło: „Mam zęby, żeby gryźć” (rozmowa z Johnem Lydonem), wp.pl, 10 października 2013 http://muzyka.wp.pl/interviewId,680871,page,3,title,Mam-zeby-zeby-gryzc-rozmowa-z-Johnem-Lydonem,wywiad.html

O muzyce, O decyzjach

„Nie miałem najmniejszego zamiaru kręcić komedii romantycznej. Jakoś nie jestem przekonany do tego gatunku. Wszystkie scenariusze kończą się zawsze tak samo. Jedyne różnice dotyczą szczegółów z drugiego planu. Owszem, czasami komuś uda się sklecić z tego materiału jakąś ciekawą, zabawną historię – przyznaję, to się faktycznie zdarza – generalnie jednak unikam tego rodzaju filmów.(…) Oglądać, owszem, lubię. Uważam jednak, że potwornie trudno jest zrealizować komedię romantyczną, która różniłaby się czymkolwiek od miliona innych i wciągnęła widzów na tyle, by zapomnieli o tym, że i tak wiedzą, jak to się skończy. A ja bardzo nie lubię popadać w schematy.”

George Clooney (1961) aktor amerykański

Źródło: Yola Czaderska-Hayek, Wyjdą z tego jakieś potwory. George Clooney, „Ostatni wielki gwiazdor”, specjalnie dla Stopklatki, stopklatka.pl, 20 czerwca 2008 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=46652

O historii

„Jestem Argentyńczykiem, ale już od pięciu lat mieszkam w Urugwaju i pisząc scenariusz do filmu, od razu myślałem o nim w kategoriach urugwajskiej rzeczywistości.”

Adrián Biniez (1974)

Źródło: Lech Moliński, Cenię art house i mainstream. Twórca „Gigante” w Stopklatce, 3 września 2009 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=58108

O myślach, O rzeczywostości, O myśleniu

„Pisanie scenariusza jest zadziwiającym, tajemniczym doświadczeniem. Dzisiaj masz wszystkie elementy pod kontrolą, jutro ją tracisz i gubisz się w chaosie i niepewności. Jednego dnia wszystko układa się dobrze, drugiego już nie, kto wie jak i dlaczego. To jest proces twórczy, wymykający się analizie; ma w sobie coś z magii i cudu. Cokolwiek zostało powiedziane czy napisane o doświadczeniu pisarskim od zarania dziejów, wciąż sprowadza się do jednego – to jest twoje własne, osobiste doświadczenie. Twoje – i nikogo więcej. Praca wielu ludzi składa się na powstanie filmu, ale scenarzysta jest wśród nich jedynym, który samotnie siada nad kartką papieru…”

Syd Field (1935–2013)

Źródło: Maciej Karpiński, Niedoskonałe odbicie. Warsztat scenarzysty filmowego, Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, Warszawa 2006, s. 19.

O ludziach

„Jestem szczęśliwa, że nawet dzisiaj, kiedy – niestety – nie ma już z nami autora scenariusza, Jacka Janczarskiego, słuchowisko ciągle jest pamiętane.”

Marta Lipińska (1940) Polska aktorka

o audycji Kocham pana, panie Sułku. Źródło: „Temi”, 4 sierpnia 2005 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/humorna.htm

„Role dla kobiet dzielą się teraz na dwie kategorie: kobiet użytecznych, dzięki którym mężczyźni podbudowują swoje ego lub kobiet spod znaku „striptisologia”. Wreszcie dostałam scenariusz, który jest optymistyczny, mądry i pełno w nim dobra. A na dodatek utożsamiam się z bohaterką, którą gram.”

Natalie Portman (1981) aktorka amerykańska

o swojej roli w filmie Pana Magorium cudowne emporium

O kobietach, O mężczyznach

„(…) wydaje mi się, że w przypadku adaptacji cięcia są niezbędne. Przecież nie chodzi o to, by przenieść książkę w całości na taśmę filmową, ekranizowana historia musi zostać przefiltrowana przez twoją wrażliwość, emocjonalność, sposób postrzegania świata. Dokonując analizy książki, przygotowując wstępną wersję scenariusza musiałem przede wszystkim wybrać bohaterów – wybrałem sześciu, siedmiu najważniejszych i na nich się skupiłem, wokół nich zacząłem budować całą fabułę. Potem nastąpiła żmudna, długotrwała praca nad adaptacją, ale myślę, że efekt końcowy jest niezły. Autor książki widział film i był wzruszony.”

Bent Hamer (1956)

o filmie W drodze do domu. Źródło: Kino, najmocniejszy stymulant. Bent Hamer, twórca „Historii kuchennych”, specjalnie dla Stopklatki, 17 listopada 2010 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=71437

O książkach, O domu, O historii, O myślach

„Najwięcej trudności sprawia mi pisanie scenariuszy, największą frajdę montaż. Ale to mi się bardzo podoba w realizacji filmu – ciągła zmienność w działaniu.”

Przemysław Filipowicz (1987)

Źródło: INF 2009 - Offowe Odkrycie Roku. Liczy się w entuzjazm, stoplatka.pl, 8 lutego 2010 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=62942

„(Pisanie scenariusza do „Strefy mroku” nauczyło mnie) praktycznie wszystkiego o telewizji. Przed wejściem w to przedsięwzięcie nie przeczytałem żadnego scenariusza i musiałem od podstaw zgłębić tajniki dotyczące jego struktury czy formy. Nie ukrywam, że ukształtowało mnie to literacko i odbiło się na pisanych przeze mnie powieściach. Udoskonaliłem dialogi, które w serialach odgrywają kluczową rolę. Jak wiadomo, muszą być krótkie i bardziej zwięzłe. Nieprzypadkowo wspominałem też o ważnej roli struktury. W „Pieśni Ognia i Lodu” każdy rozdział kończy się jakimś nagłym zwrotem akcji bądź niedopowiedzeniem, do którego się potem wraca. Te nagłe cięcia są, oczywiście, związane z reklamami.”

George R.R. Martin (1948) amerykański pisarz fantasy i science fiction

Źródło: Od „Strefy Mroku” do „Gry o tron”, z Georgem R.R. Martinem rozmawia Michał Hernes http://www.fantastyka.pl/media/pdf_bonus_2012.pdf, bonusowy dodatek do „Nowej Fantastyki”, 2012 rok.

„Zrobiłem ok. 40 filmów, więc tak naprawdę najmocniej jestem związany z tą sztuką. Te, które robiłem, wypływały ze mnie. Ja byłem autorem scenariuszy do nich, choć również zdarzało się, że proponowano mi realizację filmów opartych na cudzym pomyśle.(…) Miałem też ogromne szczęście, że udało mi się nakręcić tyle filmów. Kiedy zaczynałem sądziłem, że zrobię tylko jeden. A tymczasem nakręciłem ich kilkadziesiąt i każdy nowy jest niesamowitą przygodą. Mam nadzieję, że będzie to dalej tak trwało.”

Carlos Saura (1932) hiszpański reżyser filmowy

Źródło: Wywiad, 7 czerwca 2010 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=66339

O szczęściu

„Kocham wszystkie kolejne etapy produkcji filmu, począwszy od znalezienia historii, przez wszystkie fazy pisania scenariusza, aż do wyboru obiektywów, a później pracy na planie z aktorami. Ale najbardziej kocham montaż. Staram się osiągnąć perfekcję w każdej z tych faz. Kiedy już dokonamy wyboru, nie wolno nam odpuszczać, musimy iść maksymalnie daleko, mieć pewność, że wycisnęliśmy wszystko, co się dało i z formy, i z treści projektu. Sprawdzianem naszej perfekcji będzie odbiór widowni.”

Bogdan George Apetri (1976)

Źródło: Tadeusz Sobolewski, Rozmowa z reżyserem filmu „Peryferie” http://wyborcza.pl/1,75475,9311413,Rozmowa_z_rezyserem_filmu__Peryferie_.html?utm_source=RSS_aol&utm_medium=RSS&utm_campaign=6481029, „Gazeta Wyborcza”, 23 marca 2011.

O historii, O perfekcji, Kochać się

„Jest zapewne duży wkład aktora w rolę, jaką odgrywa, ale jednak podstawą jest scenariusz.”

Krzysztof Pieczyński (1957) aktor polski

Źródło: Wywiad http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=53730

„Żeby napisać dobrą sztukę teatralną, przede wszystkim trzeba mieć talent. Powiedział to bodajże Antoni Czechow i miał rację. To samo, albo jeszcze bardziej dotyczy scenariuszy kinowych.”

Juliusz Machulski (1955) polski reżyser filmowy

Źródło: O tym jak napisać scenariusz filmowy. Wywiad z Juliuszem Machulskim http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=27169

„Lubię grać w filmach akcji, ale gdy głównymi bohaterkami są w nich kobiety, mają one na ogół mało wspólnego z rzeczywistością. Najczęściej to jakieś męskie fantazje. W scenariuszu Salt znalazłam jednak prawdziwy dramat, Evelyn Salt to dobrze skrojona postać. Myślę, że „Salt” to doskonały film dla kobiet.”

Angelina Jolie (1975) aktorka amerykańska

Źródło: Będąc młodą szpieżycą, wywiad dla tygodnika „Ogoniok”, tłum. „Forum”, 23 sierpnia 2010.

O kobietach, O fantazji, O myślach, O rzeczywostości

„Wcale nie trzeba zostawać aktorką, żeby być blisko filmów i uczyć się, jak to wszystko funkcjonuje. Można też być nieopłacanym stażystą. Bycie blisko jest jednak nieodzowne dla każdego, kto sam chce kręcić filmy i pisać scenariusze.”

Rie Rasmussen (1976) modelka i aktorka duńska

Źródło: Monika Marach, Jestem nowym talentem. Rozmowa z Rie Rasmussen, gwiazdą najnowszego filmu Luca Bessona, Stopklatka.pl, 15 marca 2006 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=30381

„Dlaczego minister obrony narodowej nie zdecydował się na leasing nowoczesnego samolotu dla tak ważnej delegacji państwowej, do składu której zatwierdził podsekretarza stanu w MON, szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego i dowódców wszystkich rodzajów wojsk. Jak można było umieścić kluczowe dla bezpieczeństwa państwa osoby w jednym samolocie z poprzedniej epoki i wysłać ten samolot w czasie mgły na polowe lotnisko, bez wyznaczenia z góry zapasowego wariantu lądowania i scenariusza pozwalającego na przesunięcie terminu uroczystości?”

Sławomir Petelicki (1946–2012) generał polski

o Bogdanie Klichu. Źródło: gazeta.pl, 22 kwietnia 2010 http://wiadomosci.gazeta.pl/Wiadomosci/1,80708,7803514,Gen__Petelicki_apeluje__Premierze_odwolaj_Klicha.html

O czasie

„Bądźmy szczerzy, Batman to świr, nie? Dawno temu, kiedy dostałem do przeczytania scenariusz Początku, pomyślałem sobie: albo ten facet jest skończonym idiotą, albo podchodzi do sprawy poważnie. Może nawet za poważnie. Bruce Wayne z pewnością nie jest zdrowy psychicznie. Można nawet powiedzieć, że ma rozdwojenie jaźni: jedna to spokojny biznesmen i playboy, a druga to wściekły, przerażający potwór. Bruce stworzył tego potwora celowo, żeby ulokować w nim całą swoją furię i usunąć ją ze swego normalnego życia.”

Christian Bale (1974) walijski aktor

Źródło: rp.pl, 25 lipca 2012 http://www.rp.pl/artykul/9155,918675-Christian-Bale--Batman-to-swir.html

O facetach

„Tym różni się performance od teatru, że ja niczego nie udaję, nie robię żadnych prób, nie mam scenariusza. Długo nie potrafiłam zaakceptować faktu, że w teatrze istnieje coś takiego jak prawda artystyczna i że aktor, który udaje, może być tak samo autentyczny jak ja w moich akcjach. Ale jednak teatr uczy kontrolować emocje, dystansować się do siebie.”

Marina Abramović (1946) jugosłowiańska artystka intermedialna

Źródło: rozmowa Marioli Wiktor, Gwiazda wycięta na brzuchu, „Gazeta Wyborcza”, 5 października 2012.

O prawdzie, O gwiazdach

„Zawsze się zastanawiam, z jakiego środowiska wywodzi się bohater, jakie mógł mieć w życiu przygody, jakie dzieciństwo? Wszystko ma przecież na niego wpływ - to są pewne kody, wynik naszych historii. Ale najpierw czytam scenariusz, daję go też do przeczytania swoim asystentkom i już ubieram postaci, już je widzę, chociaż jeśli jeszcze nie zapadła decyzja aktorska, nie widzę ich twarzy. A potem wszystkiego o postaci dowiaduję się od scenarzysty i reżysera.”

Dorota Roqueplo (1960)

Źródło: Dominika Bierczyńska, Kostium mówi prawdę o człowieku (wywiad z Dorotą Roqueplo), "Kino", nr 9/2014 (567), wrzesień 2014, s. 40.

O historii, O decyzjach, O czytaniu, O dzieciństwie

„Woody Allen nigdy nie przeprowadza castingów. Gdy któregoś dnia po prostu się dowiedziałam, że wybrał mnie do pracy w swoim filmie i mam udać się we wskazane miejsce, pomyślałam, że (…) to tylko jakiś żart. Ale dostałam fragment scenariusza, tylko sceny z moim udziałem. Oczywiście zgodziłam się. W dodatku okazało się, że moja rola ma być jedną z głównych!”

Evan Rachel Wood (1987) aktorka amerykańska

Źródło: Brad Balfour, Evan Rachel Wood: Wolę pozostać tajemnicą, „To i Owo” nr 19, 10 maja 2011, s. 5.

O tajemnicy

„Uwielbiam Luca Bessona, ponieważ jest znakomitym filmowcem i sam pisze scenariusze swoich filmów. (…) Luc Besson jest szczególny, bo zaczął pracować w przemyśle, kiedy miał 17 lat. Sam pokonał każdy stopień, pracował w każdym filmowym zawodzie. Ze szczegółami wie, czym zajmują się poszczególni ludzie i wielokrotnie zdarza się tak, że wykonałby ich zadania znacznie lepiej niż oni sami.”

Rie Rasmussen (1976) modelka i aktorka duńska

Źródło: Monika Marach, Jestem nowym talentem. Rozmowa z Rie Rasmussen, gwiazdą najnowszego filmu Luca Bessona, Stopklatka.pl, 15 marca 2006 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=30381

O ludziach

„Tak naprawdę Klancyk wyłonił się na przełomie 20 stycznia 200607 roku, kiedy pojechaliśmy na festiwal PAKA – po to, żeby coś skonkretyzować. Doszliśmy do finału i starliśmy się z jurorami, którzy twierdzili, że kabaret musi mieć formę, konferansjera, piosenkę i tekst, że nie wolno pytać o inspirację, że to jest świetne, ale pokazujemy ćwiczenia. Że tego nie można puścić w telewizji na żywo. Ale po powrocie z Krakowa zaczęliśmy grać znowu. Zrobiliśmy wtedy spektakl „Kto widział małpę trzymającą scenariusz” Polega on na tym, że wrzucamy około pięciuset ćwiczeń do słoja i losujemy. Czasami gramy sceny, których jeszcze nie widzieliśmy ani nigdy nie graliśmy. Losuje publiczność, nic nie jest zaplanowane.”

Michał Sufin (1983)

Źródło: Katarzyna Gawkowska, Jam teatralny, „Teatr” nr 7-8, 7 sierpnia 2012 http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/144746.html

O ćwiczeniach

„Scenariusz w stosunku do literatury jest bardziej skracaniem i upraszczaniem. Szukaniem filmowego substytutu dla słowa. To znaczy odnajdywaniu takich sytuacji, które są dzianiem się, a nie mówieniem. Scenarzysta to w sumie ktoś taki, kto przynosi reżyserowi i bohatera, i historię. Ostateczna wersja skryptu pisana jest natomiast już na stole montażowym.”

Grzegorz Łoszewski (1964) polski scenarzysta filmowy

Źródło: Wywiad, 2006 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=30066

O historii, O literaturze

„Aż trudno uwierzyć, że w XXI wieku nadal w większości scenariuszy kobiety to jakieś kompulsywne, nieprzewidywalne mimozy, niepotrafiące się wysłowić. Problem polega chyba na tym, że od zarania kina scenariusze piszą frustraci w kryzysie wieku średniego. Aktorka z ambicjami musi naprawdę odsiewać mnóstwo śmieciowych propozycji i walczyć potem na planie z reżyserami. Albo wypracować jakąś strategię.”

Emily Blunt (1983) angielska aktorka

Źródło: Joanna Derkaczew, Emily Blunt: Piszcie nas jak facetów http://wyborcza.pl/1,75475,11559024,Emily_Blunt__Piszcie_nas_jak_facetow.html, Gazeta Wyborcza.pl, 18 kwietnia 2012

O kobietach, O problemach, O wieku

„Pułkownik Ireneusz Szeląg przyszedł z bardzo precyzyjnym scenariuszem. Używając żargonu, niby dementował, a faktycznie potwierdzał moje informacje. Dziennikarze i opinia publiczna dali się jednak na to nabrać.”

Cezary Gmyz (1967)

o konferencji prasowej Naczelej Prokuratory Wojskowej w sprawie śladów trotylu na wraku TU-154M
Zawód: dziennikarz śledczy
Źródło: s. 22

„(…) kiedy piszę scenariusz, jest to dla mnie rzecz święta; kiedy zaś kręcę film, chrzanię scenariusz.”

Quentin Tarantino (1963) amerykański reżyser i scenarzysta filmowy

Źródło: Wywiad, 2003 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=16676

„Znalazłem w tym scenariuszu coś, czego nie ma w niezliczonych kinowych romansach męsko-damskich – obraz miłości, która nie polega na seksie.”

Heath Ledger (1979–2008) aktor australijski

o filmie Tajemnica Brokeback Mountain.
Źródło: konferencja prasowej podczas Festiwalu Filmowego w Wenecji w 2005.

O tajemnicy, O seksie, Obraz

„Był problem, to przecież ikona – jak umieścić Michaela Jacksona w świecie Simpsonów? Rozwiązaniem, do którego się przyznaję, przynajmniej jako autor pomysłu, bo nie pisałem scenariusza – było napisanie dla niego roli stukilowego białego faceta, któremu wydaje się, że jest Michaelem Jacksonem. Trzymaliśmy kciuki, żeby zaśmiał się podczas czytania scenariusza – i tak się stało.”

Matt Groening (1954) amerykański twórca filmów animowanych

opowiadając o udziale Michaela Jacksona w sezonie trzecim Simpsonów.
Źródło: Bartek Koziczyński, 333 popkultowe rzeczy… lata 90., wyd. Vesper, Poznań 2011, ISBN 978-83-7731-064-9, s. 466.

O problemach, O czytaniu

„Polityka to jedyna gałąź show-biznesu, w której wciąż występują ci sami aktorzy, w tych samych dekoracjach, w tych samych kostiumach, powtarzają ten sam scenariusz i nikomu to nie przeszkadza.”

Jacques Dutronc (1943) piosenkarz i aktor francuski

Źródło: Forum, 25 czerwca 2007

O biznesie

„Kiedy scenariusz jest zbyt tragiczny, staramy się dodać coś śmiesznego. A kiedy zaczynamy sobie za bardzo robić jaja – wtedy dołączamy coś tragicznego, żeby nie było za płytko.”

Jan Hřebejk (1967)

Źródło: wywiad, 2007 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=41607

„Mózg mi lasuje się od kiepskich scenariuszy, jakie musiałem czytać przez całe lata.”

Sydney Pollack (1934–2008) amerykański aktor, reżyser i producent

Źródło: „Forum”, 20 listopada 2006

O czytaniu

„Ogólnie rzecz biorąc, scenariusze są podobne, mechanizm jest ten sam – całość kręci się wokół tańca, życiowych problemów i osiągania wymarzonego celu wbrew przeszkodom. Poszczególne filmy różnią się tak naprawdę szczegółami.”

Michał Piróg (1979) polski tancerz i choreograf

o filmach o tematyce tanecznej. Źródło: Stopklatka, 22 września 2010 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=69499

O tańcu

„Nasz zawód jest nieustannie obecny w naszym życiu rodzinnym. Oddychamy tą samą atmosferą, mamy podobne pragnienia i ambicje. Rozumiemy się i nie zazdrościmy sobie sukcesów. Potrafimy się także doskonale wspierać, gdy któreś z nas przeżywa jakieś niepowodzenie. Często rozmawiamy o przeszłości teatru, filmu, Teatru Telewizji. Moje córki wsłuchują się w nasze wspomnienia, a oglądając dawne polskie filmy, mówią. – Jakie to było fajne kino! Jakie scenariusze, jak ładnie grali aktorzy. O coś w nich chodziło, były pełne poezji, jakieś takie tajemnicze. Dotykały rzeczywistości, ale nie wprost, nie mrugały za bardzo, nie były nachalne. I faktycznie. Dzisiejsza rzeczywistość jakoś nie jest w stanie wykreować nowego Kabaretu Starszych Panów czy drugiej Agnieszki Osieckiej…”

Jerzy Schejbal (1946) aktor polski

Źródło: Justyna Hofman-Wiśniewska, Seriale są wielkim wyzwaniem, „Tele Tydzień” 32/06, 9 sierpnia 2006 http://web.archive.org/web/20060823230322/http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/ssww.htm

O rzeczywostości, O sukcesie, O przeszłości, Niepowodzenie

„Dziś piłka ręczna jest taka, że scenariusze, które wydaje się, że są już napisane, nagle się zmienia. Nagle masz innych bohaterów, ktoś inny dostaje Oscara.”

Bogdan Wenta (1961) polski piłkarz ręczny

Źródło: sport.pl http://www.sport.pl/sport/1,65025,7487263,ME_pilkarzy_recznych__Bogdan_Wenta__Siodmak_powiedzial_.html

O sporcie

„W szpitalach każdego dnia rozgrywają się dramatyczne wydarzenia. To niemal gotowe materiały na scenariusze.”

Jada Pinkett Smith (1971) aktorka amerykańska

Źródło: Monica Popescu, To serial nie tylko o lekarzach, „To i Owo” nr 12, 31 maja 2011, s. 12.

„Moim zdaniem problemem polskiego kina są scenariusze. Kiepskie scenariusze. Teksty, które zdarza mi się czytać, są często pretensjonalne, całkowicie przegadane, o niczym. Nawet jeśli biorą się do nich dobrzy reżyserzy, to miesiącami muszą nad takim scenariuszem pracować, żeby zrobić z tego coś, na podstawie czego można zrobić film. Polscy scenarzyści mają pomysły, ale to jest jakieś takie niezdarne, niezgrabne, nie takie. A bez dobrego scenariusza nie da się niczego zrobić.”

Karolina Gruszka (1980) aktorka polska

Źródło: „Przegląd” 28/06, 13 lipca 2006 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/zwpw.htm

O czytaniu

„Piekło zrobione jest z ogromnym talentem. Zdecydowaną kreską. Jest to bardzo trudny scenariusz, ponieważ są tam akcje równoległe. Film ten wymaga ogromnej pracy montażowej. I z tego punktu widzenia film ten bardzo wysoko cenię. Natomiast emocjonalnie, sentymentalnie i z powodu występu Cate Blanchett jest mi bliższe Niebo.”

Krzysztof Piesiewicz (1945) prawnik, polityk, scenarzysta

Ta cała problematyka, temat i estetyka tego filmu. Źródło: Wywiad, 2006 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=30315

O piekle

„W zeszłym roku pojechałam (…) na festiwal Encounters. Film [Hanoi-Warszawa] zobaczyła producentka Alison Sterling (…). Szukała reżysera (…) i mój styl bardzo jej się podobał. Opowiedziała mi o projekcie (…), Zaślepionej, którego temat bardzo mnie zaintrygował i od tego czasu zaczęłyśmy pracować razem. Autorką scenariusza jest Caroline Harrington. Jako reżyser miałam wpływ na kształt scenariusza, ale nie pisałam go. To trudna sytuacja, zwłaszcza że przywykłam pisać sama dla siebie. Jednak praca ze scenarzystą ma wiele plusów: przede wszystkim ma się dystans i można skupić się na czymś więcej poza sprawnym przeprowadzeniem intrygi.”

Katarzyna Klimkiewicz (1977)

Źródło: „Zaślepiona” Katarzyny Klimkiewicz w kinach, culture.pl, maj 2013 http://www.culture.pl/kalendarz-pelna-tresc/-/eo_event_asset_publisher/L6vx/content/zaslepiona-katarzyny-klimkiewicz-w-kinach

O czasie

„Kiedy gram postać fikcyjną, punktem odniesienia jest wyłącznie tekst scenariusza. To, co zrobię z moim bohaterem, zależy wyłącznie ode mnie, no i od reżysera, który również ma jakąś wizję. Natomiast jeśli mam wcielić się w człowieka, który żył naprawdę – zwłaszcza w takiego człowieka-instytucję, jak Johnny Cash, z miejsca napotykam na szereg ograniczeń. Owszem, istnieje wiele źródeł, z których można skorzystać, wiele filmów dokumentalnych, które można obejrzeć. Niezależnie jednak od tego, ile czasu spędzę na przygotowaniach, ile książek przeczytam, zawsze znajdzie się ktoś, kto powie: „To nieprawda, Johnny by nigdy się tak nie zachował”. Jeśli więc mam grać postaci historyczne, to wolę już takie role, jak Kommodus w Gladiatorze.”

Joaquin Phoenix (1974) aktor amerykański

Na tyle mało wiadomo na jego temat, że nikt nie może zarzucić mi, że coś, co mówię czy robię, nie pasuje do tego człowieka. Czuję się wtedy po prostu bezpieczniej. Źródło: Yola Czaderska-Hayek, Zanadto wczułem się w rolę. Joaquin Phoenix specjalnie dla Stopklatki, stopklatka.pl, 17 lutego 2006 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=29916

O książkach, O zachowaniu, O czasie

„Dobry scenariusz to taki, który daje dużo możliwości, taki, który nie jest do końca dopowiedziany i jasny, pozostawia pole do własnych odkryć. Poszukiwanie nowych dróg interpretacji jest fascynujące.”

Atom Egoyan (1960)

Źródło: Atom Egoyan o filmie „Chloe”, „Syrena Films”, 26 października 2010 http://www.kinomaniak.pl/katalog/wywiad/116,1

O poszukiwaniu

„Mam sceptyczny stosunek do teorii wychowania. Nie wierzę książkom. Ich autorzy tworzą mody na określony sposób wychowania, podczas gdy życie pisze własne, oryginalne scenariusze. Jestem wyjątkowo odporna na wszelkie mody, zarówno w wychowaniu, jak i w każdej innej dziedzinie. Mam świadomość ich przemijania. Najmądrzejsza jest wiedza zapisana w nas samych i z niej powinniśmy korzystać. Słuchać tego, co podpowiada nam serce, i pilnie, uważnie obserwować.”

Ewa Błaszczyk (1955) polska aktorka

Źródło: Wszystko jest takie kruche. Z Ewą Błaszczyk rozmawia Izabela Górnicka-Zdziech, s. 119.

O życiu, O książkach, O wiedzę, Serce

„To nie jest spór polityczny. Tu chodzi o to, czy będziemy mieli państwo prawa, czy to państwo prawa zniknie, ze wszystkimi konsekwencjami dla obywateli. Tu nie chodzi o Trybunał. (…) Tu chodzi o prawa podstawowe, podstawowe wolności obywatelskie, naszą wolność, naszą ochronę prywatności, nasze najbardziej żywotne interesy w państwie. O naszą pozycję w Europie także. (…) Teza tego typu, która każe uznawać hierarchiczną rolę Sejmu i władzy ustawodawczej, jest wyraźnym powrotem do doktryny komunistycznej. (…) Kierujemy się doświadczeniami państw totalitarnych, w których nie uznawano zasady podziału władzy i uznawano, że władza, która zdobyła większość w parlamencie, jest nieograniczona w swoich działaniach. (…) W tej chwili wszystkie scenariusze, nawet najbardziej pesymistyczne, wydają się prawdopodobne. Jeżeli będzie to szło w tym kierunku, to może zmierzać do tego, że Trybunał stanie się atrapą sądu konstytucyjnego i nie będzie istniał.”

Marek Safjan (1949) prawnik polski

wypowiedź na temat bieżącej fazy kryzysu wokół Trybunału Konstytucyjnego. Źródło: Safjan: spór o TK można rozwiązać w dwie godziny http://www.tvn24.pl/prof-marek-safjan-w-faktach-po-faktach-w-tvn24,669696,s.html tvn24.pl, 19 sierpnia 2016

O wolności

„(…) scenariusz rozpływa się (…) w filmie i nikt go nie widzi.”

Patrice Cheraeu (1944–2013) francuski reżyser teatralny i filmowy

Źródło: Wywiad, 2004 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=19767

„Niedługo obchodzę siedemdziesiąte siódme urodziny urodziny, nadal czuję się w niezłej formie i bardzo chętnie stanąłbym jeszcze za kamerą. Po głowie chodzi mi wiele pomysłów i gotowych scenariuszy. Tylko nikt ich jakoś nie chce.”

Stanisław Jędryka (1933–2019) polski reżyser

Źródło: wywiad, 2010 http://film.onet.pl/0,0,1619129,1,596,artykul.html

O urodzinach

„We Francji jest jeden człowiek, który wszystkim rządzi: reżyser, który napisał scenariusz. To jest dzieło sztuki. On również kontroluje montaż, ponieważ ma możliwość wpływania na ostateczny kształt filmu. To gwarantuje francuskie prawo. Jest to spore ułatwienie, gdyż jest tylko jeden człowiek odpowiedzialny za wszystko i tylko z nim należy rozmawiać.”

Jean Reno (1948) aktor francuski

Źródło: wywiad, 2001 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=4181

„Tak naprawdę nie wiem, w co powinienem się wczytywać w scenariuszach, nie mam określonej reguły na tworzenie muzyki. Robię ją uchem i sercem. Muzykę trzeba usłyszeć, nie idzie o rozpisywanie jej na nuty. Kiedy czytam historię myślę o melodii, ciszy i o tym wszystkim co łączy mnie z charakterem tej historii – tak komponuję.”

Gustavo Santaolalla (1951)

Źródło: Monika Petryczko, Robię muzykę do dobrych filmów. Gustavo Santaolalla, laureat Oscara, specjalnie dla Stopklatki, 3 lipca 2006 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=32295

O historii, O myślach, O charakterze, O czytaniu

„Pierwsza rzecz, którą się interesuję, jest nazwisko reżysera. Drugą rzeczą jest wysokość honorarium. Na samym końcu czytam scenariusz. Jeśli te trzy elementy są do zaakceptowania, wtedy przyjmuję taką propozycję. W przeciwnym razie zwykle ją odrzucam.”

Wojciech Kilar (1932–2013) polski kompozytor

Źródło: wywiad, 2003 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=13428

O czytaniu

„Jako operator nie czuję się kreatorem świata, ja jedynie wypełniam czyjeś sny. Za każdym razem staram się zrozumieć, jaka jest geneza literacka świata, który mam współtworzyć, jakie są obsesje – także plastyczne – reżysera. Muszę stopić to wszystko w spójny obraz. Rzeczą wspaniałą w tym zawodzie jest, że można znaleźć partnera, z którym przez lata współpracy tę zależność, która bywa zależnością pańszczyźnianą, udaje się przekształcić w partnerstwo. Istnieje coś takiego jak polska szkoła współpracy operatora z reżyserem. W polskim kinie scenopis, powstały w wyniku współpracy reżysera z operatorem, bardzo często jest nową wersją scenariusza.”

Sławomir Idziak (1945) polski operator filmowy

Z doświadczeń operatora
Źródło: „Kino” 6/1986

O szkole, O współpracy, Obraz

Cytaty na temat scenariusz strona 3

Cytaty na temat scenariusz
strona 3