Jorge Luis Borges cytaty

strona 3

„Życie wymaga jakiejś pasji.”

„Przeszłość jest niezniszczalna: prędzej czy później zdarzenia powracają. Jednym z takich powracających zdarzeń jest zamiar zniszczenia przeszłości.”

„Umrzeć za religię jest łatwiej, niż absolutnie nią żyć.”

„W Rzymie rozmawiałem z filozofami, którzy uważali, że przedłużanie życia ludzi jest przedłużaniem ich agonii i zwielokrotnianiem ich śmierci.”

„Istnieje jedno święte prawo na całym świecie, nasze prawo do niepowodzeń, samotnej wędrówki i cierpień.”

„Rzeczy trwają dłużej niż ludzie.”

„Zawsze jest słowem niedozwolonym dla ludzi.”

„Większość ludzi nie interesuje się zaświatami, ale w nie wierzy. Ja zaś, przeciwnie, nie wierzę, ale się interesuję.”

„Od pierwszego Adama, który ujrzał noc,
I dzień, i kształt swojej dłoni,
Ludzie snuli opowieści i utrwalali
W kamieniu, w metalu czy na pergaminie
To wszystko, co zawiera ziemia czy co tworzy sen.
Oto ich dzieło: Biblioteka.
Powiadają, że liczba jej woluminów
Przekracza liczbę ciał niebieskich
Czy ziaren piasku na pustyni. Człowiek,
Co chce ją wyczerpać,
Traci rozum i zuchwałe oczy.
Zawarta jest tu rozległa pamięć wieków
Minionych, miecze i bohaterowie,
Lakoniczne symbole algebry,
Wiedza, co sonduje planety
Rządzące przeznaczeniem,
Moce ziół i talizmanów ze słoniowej kości,
Wiersz, w którym trwa pieszczota,
Nauka, co rozszyfrowuje samotny
Labirynt Boga - teologia,
Alchemia, która w błocie szuka złota,
I formy wyobrażeń bałwochwalcy.
Niewierni twierdzą, że gdyby spłonęła,
Spłonęłaby historia. Lecz się mylą.
Te nieskończone księgi zostały spłodzone
Przez ludzką bezsenność. Jeśliby z nich wszystkich
Nie ocalała ani jedna, bezsenność
Spłodzi na nowo każdy wers i każdą kartę,
Wszystkie prace i każdą miłość Heraklesa,
Każdą lekcję każdego manuskryptu.
Teraz, w pierwszym stuleciu Hidżry,
Ja, ów Omar, co ujarzmił Persów
I narzuca Islam kuli ziemskiej,
Rozkazuję żołnierzom, by zniszczyli ogniem
Rozległą Bibliotekę,
Co nie zginie. Niech będzie pochwalony
Bóg, który nie śpi, i Muhammad, Prorok.”

„Proszę mych bogów lub czasu sumę,
by moje dni zasłużyły na zapomnienie,
by imię moje było Nikt jak Ulissesa imię,
ale by jakiś wiersz mój przetrwał
w nocy przychylnej wspominaniu
albo w porankach ludzi.”

„Każde słowo, w swoim czasie, było neologizmem.”

„Jedyną tajemnicą jest czas, ten nie kończący się wątek z wczoraj, dziś, przyszłości, zawsze i nigdy.”

„Bóg wprawia w ruch gracza, ten zaś figurę.
Jaki bóg zza pleców Boga rozpoczyna fabułę
z pyłu i czasu, i snów, i agonii?”

„Czym są w końcu słowa? Słowa to symbole naszych wspólnych wspomnień. Kiedy używam danego słowa, spodziewam się, że czytelnicy posiadają pewne doświadczenia, związane z jego znaczeniem.”

„Wątpliwe, aby świat miał sens; jeszcze bardziej wątpliwe, aby miał sens podwójny lub potrójny, zauważy niedowiarek. Ja sądzę, że tak właśnie jest; (…).”

„Bezkresny
jest rytuał układania o piasku pieśni
i z piaskiem życie nasze się zatraca.”

„Nie tylko trudno było mu zrozumieć fakt, że pojęcie „pies” może obejmować tyle różnych jednostek różnej wielkości i różnego kształtu; ale niepokoiło go także i to, że pies widziany o godzinie trzeciej czternaście (z profilu) może posiadać tę samą nazwę co tenże pies widziany o trzeciej piętnaście”

„Nie śmierć mnie wcale nie przeraża. Śmierć oznacza kres istnienia, myślenia, czucia, wątpienia. Człowiek umiera i ma przynajmniej to szczęście, że już o nic nie musi się martwić. Jak powiada rzymski poeta, równie dobrze można by widzieć powód do zmartwień w tym, że przez tyle wieków poprzedzających nasze narodziny nie istnieliśmy.”

„Wiem o pewnej niebezpiecznej okolicy, której bibliotekarze odrzucają przesądny i próżny zwyczaj poszukiwania sensu w książkach i porównują go do zwyczaju poszukiwania go w snach, czy w chaotycznych liniach ręki…”

„Obraz miasta, jaki nosimy w sobie, jest zawsze trochę przestarzały.”

„Czyż u kobiet trudno o miłość? Bez namysłu poddają się uczuciom miłosnym, nie uważając na skutki. Dym czczych kadzideł odurza je – rade błąkać się, rade coraz nowe spotykać obiekty.”

„Przyjaźń nie mniej jest tajemnicza niżeli miłość czy też jakiekolwiek inne oblicze zamętu, który nazywa­my życiem.”

„Nowela jest naturalna, a powieść sztuczna, dlatego jej nie uprawiam.”

„Bóg łaskawy
asygnuje nam dziedzictwo i niepamięć.”

„Nie będzie nigdy wyjściowych drzwi. Jesteś we wnętrzu,
a twierdza obejmuje wszelki punkt wszechświata
i ni awersu, ni rewersu nie posiada,
ni zewnętrznego muru, ni tajnego centrum.”

„Żadne przeznaczenie nie jest lepsze od innego, tylko człowiek musi uszanować to, które w sobie nosi.”

„Litując się nad nieszczęściami bohaterów powieści, w końcu zaczynamy litować się za bardzo nad własnymi.”

„Biblioteka jest nieograniczona i periodyczna.”

„Jest jakaś przyjemność w podpatrywaniu
sekretu piasku, gdy ślizga się i stacza,
a kiedy już ma spaść, wiruje i obraca
się z pośpiechem, tak jak całkiem w ludzkim jest zwyczaju.”

„Każdy stan umysłowy jest niepodzielny: sam fakt nazwania go – id est sklasyfikowania go – zawiera w sobie zafałszowanie.”

„W szczegóły mogą obfitować wydarzenia, ale nie pamięć.”

„Wzruszają mnie drobne mądrości,
które przepadają wraz ze śmiercią człowieka
— nawyk jakichś książek, jakiegoś klucza, jakiegoś ciała pośród innych ciał —
rytm nie do odzyskania, którym świat darzył go
z konieczności i przyjaźni.”

„Potem pomyślał, że rzeczywistość nie pokrywa się na ogół z przewidywaniami; z przewrotną logiką wywnioskował stąd, że przewidzieć jakąś okoliczność to udaremnić jej realizację. Wierny tej wątłej magii wymyślał okrutne szczegóły po to, aby się one nie wydarzyły.”

„Mówić to popadać w tautologie.”

„Tak bowiem na początku literatury, jak i na końcu, jest mit.”

„Między początkiem dnia a nocą jest otchłań
świateł i lęków, i agonii;
twarz, która przegląda się w nocnych
zużytych lustrach, to nie ta sama twarz, obca.
Ulotne dzisiaj wątłe jest i to jest wieczność;
na inne nie licz Niebo, ani na inne Piekło.”

„Jeżeli wieczność istnieje, śmierć jest tylko żartem.”

„Znam pewien labirynt grecki, złożony z jedynej linii prostej. W tej linii zagubiło się już tylu filozofów, że z łatwością może się zgubić zwykły detektyw.”

„O literaturze powiem to, co można bez wątpienia rzec o duszy: każdy powinien osiągnąć zbawienie, a można je osiągnąć tylko pokonując błędy.”

„Wydaje mi się, że jako pisarz popełniłem już wszystkie możliwe błędy, co zresztą jest jedyną drogą do prawdziwego pisarstwa.”

„Jednej tylko rzeczy nie ma. To zapomnienie.”

“I have no way of knowing whether the events that I am about to narrate are effects or causes.”

“When you reach my age, you realize you couldn't have done things very much better or much worse than you did them in the first place.”

“There are those who seek the love of a woman to forget her, to not think about her.”

“Man's memory shapes
Its own Eden within”

“What man of us has never felt, walking through the twilight or writing down a date from his past, that he has lost something infinite?”

“Like all those possessing a library, Aurelian was aware that he was guilty of not knowing his in its entirety.”

“We accept reality so readily - perhaps because we sense that nothing is real.”

“I thought that a man can be an enemy of other men, of the moments of other men, but not of a country: not of fireflies, words, gardens, streams of water, sunsets.”

“The dictionary is based on the hypothesis -- obviously an unproven one -- that languages are made up of equivalent synonyms.”

“i walk slowly, like one who comes from so far away he doesn't expect to arrive.”

“It means much to have loved, to have been happy, to have laid my hand on the living Garden, even for a day.”

“I believe that in time we will have reached the point where we will deserve to be free of government.”

“A book is not an isolated being: it is a relationship, an axis of innumerable relationships”

“There is an hour of the afternoon when the plain is on the verge of saying something. It never says, or perhaps it says it infinitely, or perhaps we do not understand it, or we understand it and it is untranslatable as music.”

“He thought that the rose was to be found in its own eternity and not in his words; and that we may mention or allude to a thing, but not express it.”

“There is nothing in the world that is not mysterious, but the mystery is more evident in certain things than in others: in the sea, in the eyes of the elders, in the color yellow, and in music.”

“I think that the reader should enrich what he is reading. He should misunderstand the text; he should change it into something else.”

“He was very religious; he believed that he had a secret pact with God which exempted him from doing good in exchange for prayers and piety.”

“Paradise will be a kind of library”

“Fame is a form, perhaps the worst form, of incomprehension.”

“It may be that universal history is the history of the different intonations given a handful of metaphors.”

“From my weakness, I drew strength that never left me.”

“The machinery of the world is far too complex for the simplicity of men.”

“We have shared out, like thieves, the amazing treasures of days and nights.”

“Leaving behind the babble of the plaza, I enter the Library. I feel, almost physically, the gravitation of the books, the enveloping serenity of order, time magically dessicated and preserved.”

“Loneliness does not worry me; life is difficult enough, putting up with yourself and with your own habits.”

“It only takes two facing mirrors to build a labyrinth.”

“The task of art is to transform what is continuously happening to us, to transform all of these things into symbols, into music, into something which can last in man’s memory. That is our duty. If we don’t fulfill it, we feel unhappy.”

“To think, analyze and invent are not anomalous acts, but the normal respiration of the intelligence.”