Tomasz z Akwinu cytaty strona 2

„Sprawiedliwie nie oznacza po równo.”

„Kto milczy, jest zwycięzcą sporu.”

„Wolność prawdziwa, to wolność od błędu i niepewności.”

„Nie wolno zmuszać niewiernych do wierzenia, ponieważ wiara musi pochodzić z wolnej woli.”

Suma teologii

„Widzimy więc, jak zbawienna jest rola wiary. Ale powie ktoś: Jest rzeczą niemądrą wierzyć w to czego się nie widzi.
Odpowiem tak: Nasz umysł jest niedoskonały. Gdyby człowiek mógł sam w pełni poznać wszystko, co podlega zmysłom i co nie podlega, byłoby oczywiście rzeczą głupią wierzyć w to, czego się nie widzi. Niestety nasze poznanie jest… niedoskonałe… Jeśli więc nasz umysł jest tak ograniczony, czy jest sensowną rzeczą poprzestać tylko na tym, co człowiek potrafi poznać własnymi siłami i nie dawać wiary Bogu?
Można odpowiedzieć jeszcze inaczej. Załóżmy, że jakiś uczony wypowiedział się na temat związany z jego wiedzą. Usłyszał to jakiś prostak i powiedział: To nie jest tak, jak on mówi, bo ja tego nie rozumiem. Czy nie będziemy mieli racji, nazywając takiego człowieka głupcem?
Po trzecie… Gdyby człowiek chciał wierzyć w tylko to, co sam pozna, życie na tym świecie byłoby nieznośne. Bo jak można żyć nie wierząc innym? Chociażby w to, że ten właśnie człowiek jest moim ojcem…
Bóg daje dowody, że to czego uczy wiara, jest prawdziwe… Chrystus potwierdził (cudami) nauczanie Apostołów i świętych.
Ale powiesz, że my teraz cudów nie oglądamy…
… przecież teraz ogromna masa ludzi wierzy w Chrystusa. I to nieraz ludzi mądrych, szlachetnych, mających wielkie znaczenie. A stało się to na skutek działalności apostolskiej prostych i ubogich kaznodziejów. Jeśli to się stało w sposób cudowny, masz odpowiedź na pytanie. Jeśli nie – to nawrócenie się świata bez cudu, jest chyba jeszcze większym cudem…
Wypływa stąd wniosek, że nie powinniśmy wątpić w sensowność wiary…”

Infidelium quidam sunt qui nunquam susceperunt fidem sicut Gentiles et Judaei; et tales nullo modo sunt ad fidem compellendi ut ipsi credant, quia credere voluntatis est (łac.)
Suma teologii
Źródło: II, II, q. 10, a.8.

„Ich niezawiniona (nieprzezwyciężalna) ignorancja nie zbawi ich, jeśli jednak boją się Boga i żyją w zgodzie ze swym sumieniem, Bóg w swym nieskończonym miłosierdziu dostarczy im środków koniecznych do zbawienia, a gdyby to było konieczne, ześle raczej anioła, by pouczył ich o wierze katolickiej, niż miałby pozwolić, by zginęli poprzez niezawinioną ignorancję.”

Źródło: Wykład pacierza, oprac. Jacek Salij

Tomasz z Akwinu Cytaty o Bogu

„Ludzie dobrzy mają znosić złych w tym znaczeniu, że winni cierpliwie znieść doznane od nich osobiste krzywdy, ale w miarę jak to jest godziwe. Nie mogą natomiast pozwolić na wyrządzanie krzywdy Bogu i bliźnim, gdyż, jak mówi św. Jan Chryzostom: „Należy być cierpliwym, gdy chodzi o osobiste krzywdy; natomiast obojętność na krzywdy wymierzone przeciw Bogu byłaby zbyt bezbożna.””

Źródło: „Zawsze Wierni” nr 6 (175), listopad-grudzień 2014, s. 64.

„Co do poznania istoty Bożej, najpierw należy przyjąć, że Bóg jest. Człowiekowi rozumnemu rzuca się to w oczy.”

Suma teologii
Źródło: II-II q. 108, a. 1, ad 2.

„W odniesieniu do natury partykularnej kobieta jest czymś niedoszłym i niewydarzonym. Czemu? Bo tkwiąca w nasieniu siła czynna zmierza do utworzenia czegoś doskonałego: podobnego do siebie co do płci męskiej. A że rodzi się kobieta, dzieje się to albo z powodu słabości siły czynnej, albo z powodu jakiejś niedyspozycji materii, albo też spowodowało to coś z zewnątrz, np. wiatry południowe, o których [Filozof] pisze, że są wilgotne. Natomiast w odniesieniu do natury powszechnej kobieta nie jest czymś niewydarzonym, ale z zamierzenia natury jest przeznaczona do dzieła rodzenia. A to zamierzenie natury powszechnej zależy od Boga, który jest powszechnym twórcą natury. I dlatego, ustanawiając naturę, powołał do bytu nie tylko mężczyznę, ale i kobietę.”

O wierze (1259–1265)

„Najpierw wiąże człowieka z Bogiem.”

Suma teologii
Źródło: tom 7, zag. 92, art. 1

„Ze względu na to, w czym głównie ziszcza się treść obrazu, mianowicie ze względu na naturę myślącą zarówno w mężczyźnie jak i w kobiecie widnieje obraz Boga. Pod pewnym ubocznym względem prawdą jest, że obraz Boga znajduje się w mężczyźnie w inny sposób niż w kobiecie, gdyż mężczyzna jest początkiem i celem kobiety, tak jak Bóg jest początkiem i celem całego stworzenia. Stąd też Apostoł po słowach: „Mężczyzna… jest obrazem i chwałą Boga, a kobieta jest chwałą mężczyzny” uzasadnia to twierdzenie dodając (1 Kor. 11,8): To nie mężczyzna powstał z kobiety, lecz kobieta z mężczyzny. Podobnie też mężczyzna nie został stworzony dla kobiety, ale kobieta dla mężczyzny.”

„Z drugiej jednak strony trzeba wiedzieć, że w wypadku zagrożenia dla wiary, podwładni powinni upominać przełożonych nawet publicznie, a powodem tego było grożące zaburzenie w sprawach wiary. I tak to rozumie glosa Augustyna do listu Galatów (2, 14) mówiąc: „sam Piotr dał przykład przełożonym, by w wypadku zejścia z prostej drogi nie oburzali się na upomnienia podwładnych.””

Suma teologii
Źródło: tom 7, zag. 93, art. 4

Tomasz z Akwinu Cytaty o wierze

„Po czwarte wreszcie, wiara pozwala nam zwyciężać pokusy.”

Suma teologii
Źródło: IIa, IIæ q. 33, art. 4, ad 2.

„Pierwszą z rzeczy koniecznych dla chrześcijanina, bez której nie można być prawdziwym chrześcijaninem jest wiara. Niesie ona ze sobą cztery wartości:
# Najpierw wiąże człowieka z Bogiem.
# Po drugie, dzięki wierze rozpoczyna się w nas życie wieczne.
# Po trzecie, wiara jest naszą przewodniczką na ziemi.
# Po czwarte wreszcie, wiara pozwala nam zwyciężać pokusy.”

„Heretycy popełniają grzech, z powodu którego zasłużyli sobie nie tylko na to, by zostali karą klątwy wyłączeni z Kościoła, lecz także usunięci ze świata karą śmierci. O wiele bowiem cięższą zbrodnią jest psuć wiarę, która daje życie dla duszy, niż fałszować pieniądze, które służą życiu doczesnemu. Skoro więc świeccy władcy z miejsca sprawiedliwie karzą fałszerzy pieniędzy i innych złoczyńców karą śmierci, tym bardziej heretyków można z miejsca, skoro tylko udowodni się im winę herezji, nie tylko ukarać klątwą, ale także sprawiedliwie uśmiercić. Ze strony zaś Kościoła jest miłosierdzie troszczące się o nawrócenie błądzących; stosownie do nauki Apostoła nie potępia się ich od razu, lecz dopiero: „po pierwszym i drugim upomnieniu”; po tym zaś skoro heretyk nadal trwa w uporze, straciwszy nadzieję w jego nawrócenie, mając na uwadze zbawienie innych, Kościół karą klątwy wyklucza go z swojego łona i następnie zostawia go sądownictwu świeckiemu, by przezeń był usunięty ze świata karą śmierci. Mówi przecież Hieronim: „Trzeba odciąć zgangrenowane członki i usunąć z trzody parszywą owcę, aby cały dom nie spłonął, nie popsuła się cała masa, nie zaraziło się całe stado, nie zginęła cała trzoda.””

„Pożyczający pieniądze przenosi posiadanie ich na tego, kto od niego pożycza; ten przeto, któremu pieniądze pożyczono, posiada je na własne ryzyko i obowiązany jest oddać je w całości: stąd wniosek, że nie wolno wierzycielowi żądać więcej, niż pożyczył. Natomiast człowiek, który powierza swe pieniądze czy to kupcowi czy wytwórcy w formie jakiegokolwiek rodzaju spółki, nie przenosi na tego kupca czy wytwórcę posiadania swoich pieniędzy, przeciwnie te pieniądze pozostają nadal jego własnością; skutkiem tego kupiec handluje tymi pieniędzmi na ryzyko ich właściciela, podobnież wytwórca na jego ryzyko używa tych pieniędzy do produkcji. Wobec takiego stanu rzeczy wolno pożyczającemu godziwie domagać się części zysku, płynącego z danego przedsiębiorstwa, jako że zysk ten płynie z jego własności.”

Suma teologii
Źródło: II, II, q. 11.3.

Tomasz z Akwinu cytaty

„Jedna jest prawdą objawiania, druga natomiast prawdą filozofii i naturalnego rozumu.”

Suma teologii
Źródło: II, II, q. 78, a.1.

„Pożądanie chwały ludzkiej pozbawia duszę wielkości: kto bowiem szuka przychylności u ludzi, musi służyć ich woli we wszystkich słowach i czynach; w ten sposób, usiłując wszystkim się podobać, staje się niewolnikiem poszczególnych.”

„Piękno polega na właściwej proporcji i blasku.”

Źródło: De regno.

„Prostytucja należy do społeczeństwa jak kloaka do najwspanialszego pałacu. Prostytucja odpowiada kloace w pałacu; gdyby się ją usunęło, cały pałac zacząłby cuchnąć.”

„Człowiek ma rozum i rękę.”

Źródło: Mikołaj Kozakiewicz, O miłości prawie wszystko, LSW, Warszawa 1982, s. 83.

„Podwładny nie ma obowiązku być posłusznym przełożonemu, jeśli ten nakazuje mu coś, w czym nie podlega mu ów podwładny.”

Habet homo rationem et manus (łac.)

„(…) wszystko, co się porusza, przez co inne jest poruszane (…).”

Suma teologii
Źródło: II-a II-ae, q. 104, a.5.

„Człowiek jest bytem złożonym.”

O wierze (1259–1265)

„Przyjemności cielesne przeszkadzają w używaniu rozumu z trzech powodów – rozpraszają go, krępują i są mu przeciwne.”

„Prawo ludzkie ma o tyle moc obowiązującą o ile jest zgodne z właściwymi zasadami. Wobec tego jest rzeczą oczywistą, że powinno się ono wywodzić z prawa wiecznego. O ile więc odchyla się od tych właściwych zasad, jest prawem niesłusznym; nie posiada ono wtedy cech prawa, lecz raczej jest jego pogwałceniem.”

„Dwojakie jest podleganie: jedno niewolnicze; według niego przełożony posługuje się poddanym dla swojego pożytku: i takie podleganie nastało po grzechu. Jest jeszcze inne podleganie: domowe i obywatelskie; według niego przełożony posługuje się podległymi dla ich pożytku i dobra: i to podleganie istniałoby także przed grzechem. Bowiem w mnogości ludzi brak by było dobra porządku, gdyby jedni nie byli rządzeni przez innych mądrzejszych. I według tak pojmowanego poddaństwa kobieta z natury jest podległa mężowi, gdyż z natury mężczyzna ma większe rozeznanie rozumu.”

Suma teologii
Źródło: I-II, 93,3 ad 2.

„Prawo jest to rozporządzenie rozumu dla dobra wspólnego nadane i publicznie obwieszczone przez tego, kto ma pieczę nad wspólnotą.”

A jak niżej powiemy, stan niewinności pierworodnej nie wyklucza nierówności wśród ludzi.
Suma teologii
Źródło: tom 7, zag. 92, art. 1

„Utworzenie kobiety z żebra mężczyzny było uzasadnione. Pierwsze, by dać do zrozumienia, że miedzy mężczyzną i kobietą winna istnieć więź wspólnotowa. Bowiem ani kobieta nie powinna „przewodzić nad mężem”; i dlatego nie jest uczyniona z głowy, ani też mężczyzna nie powinien jej lekceważyć jakby jakąś podległą niewolnicę: i dlatego nie jest uczyniona ze stóp. Drugie, ze względu na symbolikę: bo z boku Chrystusa umierającego na krzyżu wypłynęły sakramenty, tj. krew i woda którymi Kościół jest ustanowiony.”

Lex est quaedam rationis ordinatio ad bonum commune, ab eo qui curam communitatis habet promulgata. (łac.)
Suma teologii
Źródło: I – II, q. 90, a. 4; za: Jan Paweł II, Pamięć i tożsamość, Wydawnictwo Znak, Kraków 2005, s. 139.

„Nie ma nic w umyśle, czego nie byłoby przedtem w zmysłach.”

Suma teologii
Źródło: tom 7, zag 92, art. 3

„Konsekwencje czynu nie sprawiają, że staje się on zły, jeśli był dobry, albo że staje się dobry, jeśli był zły.”

Nihil est in intellectu, quod non sit prius in sensu. (łac.)

„Lepiej jest iść słuszną drogą potykając się, niż wielkimi krokami błądzić po bezdrożach. Kto kuleje na słusznej drodze, idzie wprawdzie powoli, ale zbliża się do celu. Ktokolwiek zaś błądzi po bezdrożach, im szybciej podąża, tym bardziej oddala się od celu.”

Eventus sequens non facit actum malum qui erat bonus, nec bonum qui erat malus (łac.)
Suma teologii
Źródło: I, II, q. 20, a.5.

„Nie wolno mówić kłamstwa, nawet by ocalić kogoś z jakiegokolwiek niebezpieczeństwa.”

Źródło: Marta Żurawiecka, Z księdzem Twardowskim 2014, Wyd. Diecezjalne i Drukarnia w Sandomierzu, Sandomierz 2013, s. 173.

„Ilekroć grzeszą, grzeszą pod płaszczykiem dobra.”

Suma teologii
Źródło: II-II, q. 110, a.3.

„Sprawiedliwość to mocna, stała wola oddawania każdemu tego, co mu się należy.”

Źródło: Marta Żurawiecka, Z księdzem Twardowskim 2014, Wyd. Diecezjalne i Drukarnia w Sandomierzu, Sandomierz 2013, s. 141.

“I would rather feel compassion than know the meaning of it. I would hope to act with compassion without thinking of personal gain.”

Tomasz z Akwinu: Cytaty po angielsku

“Rarely affirm, seldom deny, always distinguish.”

“The truth of our faith becomes a matter of ridicule among the infidels if any Catholic, not gifted with the necessary scientific learning, presents as dogma what scientific scrutiny shows to be false.”

“Friendship is the source of the greatest pleasures, and without friends even the most agreeable pursuits become tedious.”

“There must be must be a first mover existing above all – and this we call God.”

“We can't have full knowledge all at once. We must start by believing; then afterwards we may be led on to master the evidence for ourselves.”

“Faith has to do with things that are not seen, and hope with things that are not in hand.”

“Obedience unites us so closely to God that it in a way transforms us into Him, so that we have no other will but His.
If obedience is lacking, even prayer cannot be pleasing to God.”

“The happy man in this life needs friends.”

“The study of truth requires a considerable effort - which is why few are willing to undertake it out of love of knowledge - despite the fact that God has implanted a natural appetite for such knowledge in the minds of men.”

“It is not theft, properly speaking, to take secretly and use another's property in a case of extreme need: because that which he takes for the support of his life becomes his own property by reason of that need”

Źródło: Summa Contra Gentiles

“A hymn is the praise of God with song; a song is the exultation of the mind dwelling on eternal things, bursting forth in the voice.”

“Man has free choice, or otherwise counsels, exhortations, commands, prohibitions, rewards and punishments would be in vain.”

Commentary on the Psalms http://dhspriory.org/thomas/english/PsalmsAquinas/ThoPs0.htm , Introduction

“Charity, by which God and neighbor are loved, is the most perfect friendship.”

“But if man's affection be one of passion, then it is moved also in regard to other animals: for since the passion of pity is caused by the afflictions of others; and since it happens that even irrational animals are sensible to pain, it is possible for the affection of pity to arise in a man with regard to the sufferings of animals. Now it is evident that if a man practice a pitiful affection for animals, he is all the more disposed to take pity on his fellow-men: wherefore it is written (Prov. 12:10): "The just regardeth the lives of his beasts: but the bowels of the wicked are cruel." Consequently the Lord, in order to inculcate pity to the Jewish people, who were prone to cruelty, wished them to practice pity even with regard to dumb animals, and forbade them to do certain things savoring of cruelty to animals. Hence He prohibited them to "boil a kid in the milk of its dam"; and to "muzzle the ox that treadeth out the corn"; and to slay "the dam with her young."”

Źródło: Quaestiones disputatae: De caritate (ca. 1270) http://dhspriory.org/thomas/QDdeVirtutibus2.htm#4

“To be united to God in unity of person was not fitting to human flesh, according to its natural endowments, since it was above his dignity; nevertheless, it was fitting that God, by reason of his infinite goodness, should unite it to himself for human salvation.”

Thomas Aquinas książka Summa Theologica

I-II, q. 102, art. 6 ad. 8
Summa Theologica (1265–1274)

“The greatness of the human being consists in this: that it is capable of the universe.”

Thomas Aquinas książka Summa Theologica

Źródło: Summa Theologica (1265–1274), III, q. 1, art. 2, ad 2

“Baptism is the door of the spiritual life and the gateway to the sacraments.”

Źródło: De Veritate (On Truth) q. 1, art. 2, ad 4

“It is on account neither of God's weakness nor ignorance that evil comes into the world, but rather it is due to the order of his wisdom and the greatness of his goodness that diverse grades of goodness occur in things, many of which would be lacking if no evil were permitted. Indeed, the good of patience would not exist without the evil of persecution; nor the good of preservation of life in a lion if not for the evil of the destruction of the animals on which it lives.”

Thomas Aquinas książka Summa Theologica

III, q.73, 3
Summa Theologica (1265–1274)

“I answer that, It was necessary for woman to be made, as the Scripture says, as a "helper" to man; not, indeed, as a helpmate in other works, as some say, since man can be more efficiently helped by another man in other works; but as a helper in the work of generation. This can be made clear if we observe the mode of generation carried out in various living things. Some living things do not possess in themselves the power of generation, but are generated by some other specific agent, such as some plants and animals by the influence of the heavenly bodies, from some fitting matter and not from seed: others possess the active and passive generative power together; as we see in plants which are generated from seed; for the noblest vital function in plants is generation. Wherefore we observe that in these the active power of generation invariably accompanies the passive power. Among perfect animals the active power of generation belongs to the male sex, and the passive power to the female. And as among animals there is a vital operation nobler than generation, to which their life is principally directed; therefore the male sex is not found in continual union with the female in perfect animals, but only at the time of coition; so that we may consider that by this means the male and female are one, as in plants they are always united; although in some cases one of them preponderates, and in some the other. But man is yet further ordered to a still nobler vital action, and that is intellectual operation. Therefore there was greater reason for the distinction of these two forces in man; so that the female should be produced separately from the male; although they are carnally united for generation. Therefore directly after the formation of woman, it was said: "And they shall be two in one flesh"”

De Potentia (On Power) q. 3, art. 6, ad 4

“If… the motion of the earth were circular, it would be violent and contrary to nature, and could not be eternal, since … nothing violent is eternal …. It follows, therefore, that the earth is not moved with a circular motion.”

Thomas Aquinas książka Summa Theologica

Gn. 2:24
I, q. 92, art. 1 (Whether the Woman should have been made in the first production of things?)
Summa Theologica (1265–1274)

“Yet if heretics be altogether uprooted by death, this is not contrary to Our Lord's command [in Matthew 13:30], which is to be understood as referring to the case when the cockle [weeds] cannot be plucked up without plucking up the wheat, as we explained above (10, 8, ad 1), when treating of unbelievers in general.”

Commentaria in libros Aristotelis de caelo et mundo

“Reason may be employed in two ways to establish a point: firstly, for the purpose of furnishing sufficient proof of some principle, as in natural science, where sufficient proof can be brought to show that the movement of the heavens is always of uniform velocity. Reason is employed in another way, not as furnishing a sufficient proof of a principle, but as confirming an already established principle, by showing the congruity of its results, as in astrology the theory of eccentrics and epicycles is considered as established, because thereby the sensible appearances of the heavenly movements can be explained; not, however, as if this proof were sufficient, forasmuch as some other theory might explain them.”

Thomas Aquinas książka Summa Theologica

II–II, q. 11, art. 3, ad. 3
Summa Theologica (1265–1274)

“All that I have written seems like straw compared to what has now been revealed to me.”

Thomas Aquinas książka Summa Theologica

I, q. 32, art. 1, reply obj. 2
Summa Theologica (1265–1274)

“As regards the individual nature, woman is defective and misbegotten, for the active power of the male seed tends to the production of a perfect likeness in the masculine sex; while the production of a woman comes from defect in the active force or from some material indisposition, or even from some external influence…On the other hand, as regards human nature in general, woman is not misbegotten, but is included in nature's intention as directed to the work of generation. Now the general intention of nature depends on God, Who is the universal Author of nature. Therefore, in producing nature, God formed not only the male but also the female.”

Remarks on being requested to resume writing, after a mystical experience while saying mass on or around 6 December 1273, as quoted in A Taste of Water : Christianity through Taoist-Buddhist Eyes (1990) by Chwen Jiuan Agnes Lee and Thomas G. Hand
All that I have written seems like straw to me.
As quoted in The Thought of Thomas Aquinas (1993), by Brian Davies, p. 9
Everything I have written seems like straw by comparison with what I have seen and what has been revealed to me.
As quoted in Sacred Games : A History of Christian Worship (1997) by Bernhard Lang, p. 323
Oryginał: (la) Raynalde, non possum, quia omnia quae scripsi videntur mihi palae.

“Natural inclinations are present in things from God, who moves all things. So it is impossible for the natural inclinations of a species to be toward evil in itself. But there is in all perfect animals a natural inclination toward carnal union. Therefore it is impossible for carnal union to be evil in itself.”

Thomas Aquinas książka Summa Theologica

I, q. 92, art. 1, ad 1
Summa Theologica (1265–1274)

“We ought to cherish the body. Our body's substance is not from an evil principle, as the Manicheans imagine, but from God. And therefore, we ought to cherish the body by the friendship of love, by which we love God.”

Summa Contra Gentiles, III,126,3