„Ideologia kolonialistyczna, pragnąc ułatwić ucisk tego wspaniałego ludu [Majów], zniekształciła kulturę indiańską i narzuciła dyskryminację rasową. Przez długi czas uważano Indian za istoty niższe, za lud zacofany, nie potrafiący przyswoić sobie postępu i techniki. Niemało rewolucjonistów było w sobie przeszłości więźniami tej ideologii i uważało masy indiańskie za kulę u nogi rewolucji. Doświadczenie walki partyzanckiej wykazało, że chłopstwo indiańskie, zamiast być przeszkodą dla rewolucji, jest jej siłą decydującą. Nie ma ludu, bez względu na to, jak zacofanym uczynił go ucisk, który by nie mógł zostać zmobilizowany przez zbrojną walkę wyzwoleńczą, mającą prawidłowo ocenić orientację. Konkretnie położenie wsi i droga naszej rewolucji pozwalają na zmobilizowanie owych mas chłopskich, wychodząc nie od poziomu ich świadomości, lecz od stopnia wyzysku, który cierpią.”

Źródło: Zbigniew Marcin Kowalewski, Guerilla latyno-amerykańska, Zakład Narodowy im. Ossolińskich – Wydawnictwo, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk 1978, s. 89.