Betty Friedan książka Mistyka kobiecości
Mistyka kobiecości (The Femine Mystique, 1960)
Źródło: tłum. A. Wysokińska, „Res Publica” nr 210, 2008
Betty Friedan, właśc. Bettye Naomi Goldstein – amerykańska psycholog żydowskiego pochodzenia, pisarka, działaczka społeczna; feministka nurtu liberalnego.
W 1942 ukończyła z wyróżnieniem college, przez rok kontynuowała studia na uniwersytecie w Berkeley, gdzie zajmowała się psychologią. Po roku opuściła Berkeley, by pracować jako reporterka. W 1947 wyszła za mąż za Carla Friedana, z którym rozwiodła się 22 lata później.
Stała się jedną z ikon amerykańskiego feminizmu drugiej fali, m.in. dzięki wydanej w 1963 roku Mistyce kobiecości, gdzie Friedan po raz pierwszy zakwestionowała powojenny kontrakt społeczny w USA każący kobietom spełniać się wyłącznie jako niepracującym żonom i lokować wszystkie ambicje w prowadzeniu domu i wychowywaniu dzieci. Jako pierwsza powiedziała, że kobiety nie muszą się wstydzić swoich ambicji ani też mieć poczucia winy, jeśli mają własne marzenia, niezwiązane z mężem ani dziećmi. Argumentowała, że kluczem do przełamania patriarchalnej „mistyki kobiecości” jest edukacja i praca zawodowa.
W 1966 r. Friedan założyła National Organization for Women , pierwszą i największą organizację feministyczną w Stanach Zjednoczonych, walczącą o prawo do aborcji, równe płace i dostęp do awansu, a także urlopy macierzyńskie.
Postulaty Betty Friedan, podobnie jak NOW, łączone były z ruchem białych kobiet z klasy średniej i szybko zostały poddane krytyce ze strony kobiet, które czuły się wykluczone z głównego nurtu feminizmu, m.in. czarnych, radykalnych i lesbijskich feministek. Friedan odrzucała krytykę, nie chciała się zgodzić na grożące ruchowi – jej zdaniem – utożsamienie feminizmu z lesbianizmem, nie godziła się także z postulatami feminizmu radykalnego, który nazwała złudną nadzieją dla kobiet. Pragnęła, by NOW pozostała organizacją głównonurtową. Wpisała się w ten sposób w jedną z najważniejszych dyskusji amerykańskiej drugiej fali.
W ostatnich latach Friedan uznała, że aktywizacja zawodowa kobiet nie spełniła wszystkich pokładanych w niej nadziei, lecz zamiast wyzwolić kobiety, nałożyła na nie podwójne obciążenie polegające na pracy zawodowej i pracy w domu. Od tego momentu nawoływała do większego włączenia mężczyzn w sferę prywatną oraz do rozpoznania specyficznych potrzeb każdej z płci . Postulowała konieczność wspólnej z mężczyznami zmiany wartości dominujących w sferze publicznej.
Zmarła z powodu niewydolności serca w wieku 85 lat. Wikipedia

Betty Friedan książka Mistyka kobiecości
Mistyka kobiecości (The Femine Mystique, 1960)
Źródło: tłum. A. Wysokińska, „Res Publica” nr 210, 2008
Betty Friedan książka Mistyka kobiecości
Mistyka kobiecości (The Femine Mystique, 1960)
Źródło: tłum. A. Wysokińska, „Res Publica” nr 210, 2008
Betty Friedan książka Mistyka kobiecości
Mistyka kobiecości (The Femine Mystique, 1960)
Źródło: Deborah G. Felder, 100 kobiet, które miały największy wpływ na dzieje ludzkości, tłum. Maciej Świerkocki, wyd. Świat Książki, Warszawa 1998, ISBN 8371296665, s. 97.
Betty Friedan książka Mistyka kobiecości
Mistyka kobiecości (The Femine Mystique, 1960)
Źródło: tłum. A. Wysokińska, „Res Publica” nr 210, 2008
Betty Friedan książka Mistyka kobiecości
Źródło: The Feminine Mystique
Betty Friedan książka Mistyka kobiecości
Interviews with Betty Friedan, Janann Sherman, ed. Univ. Press of Mississippi, 2002, ISBN 1578064805, p. x.
Źródło: The Feminine Mystique
“It is easier to live through someone else than to become complete yourself.”
Betty Friedan książka Mistyka kobiecości
Źródło: The Feminine Mystique (1963), Ch. 14 "A New Life Plan for Women".
As quoted by The Christian Science Monitor (1 April 1974) This has sometimes appeared paraphrased: "Man is not the enemy here, but the fellow victim."
“The problem lay buried, unspoken for many years in the minds of American women.”
Betty Friedan książka Mistyka kobiecości
Opening lines, Ch. 1 "The Problem That Has No Name".
The Feminine Mystique (1963)
Kontekst: The problem lay buried, unspoken for many years in the minds of American women. It was a strange stirring, a sense of dissatisfaction, a yearning that women suffered in the middle of the twentieth century in the United States. Each suburban housewife struggled with it alone. As she made the beds, shopped for groceries, matched slipcover material, ate peanut butter sandwiches with her children, chauffeured Cub Scouts and Brownies, lay beside her husband at night, she was afraid to ask even of herself the silent question — “Is this all?”
Betty Friedan książka The Fountain of Age
Preface.
The Fountain of Age (1993)
Kontekst: What had really caused the women’s movement was the additional years of human life. At the turn of the century women’s life expectancy was forty-six; now it was nearly eighty. Our groping sense that we couldn’t live all those years in terms of motherhood alone was “the problem that had no name.” Realizing that it was not some freakish personal fault but our common problem as women had enabled us to take the first steps to change our lives.
Betty Friedan książka Mistyka kobiecości
Źródło: The Feminine Mystique
Betty Friedan książka Mistyka kobiecości
Źródło: The Feminine Mystique
Betty Friedan książka Mistyka kobiecości
Źródło: The Feminine Mystique (1963), Ch. 11 "The Sex-Seekers".
The Playboy Interview (1992)
The Playboy Interview (1992)
It Changed My Life: Writings on the Women's Movement (1998)
Betty Friedan książka Mistyka kobiecości
Źródło: The Feminine Mystique (1963), Ch. 14 "A New Life Plan for women".
Betty Friedan książka Mistyka kobiecości
Źródło: The Feminine Mystique (1963), Ch. 1 "The Problem That Has No Name".
Betty Friedan książka Mistyka kobiecości
Źródło: The Feminine Mystique (1963), Ch. 14 "A New Life Plan for Women".
“Do you object to the celebration of sexuality in our pictorials?”
The Playboy Interview (1992)
Betty Friedan książka The Fountain of Age
Źródło: The Fountain of Age (1993), Ch. 4.
“The feminine mystique has succeeded in burying millions of American women alive.”
Betty Friedan książka Mistyka kobiecości
Ch 13 "The Forfeited Self".
The Feminine Mystique (1963)
Betty Friedan książka Mistyka kobiecości
Źródło: The Feminine Mystique (1963), Ch. 14 "A New Life Plan for Women".
Betty Friedan książka Mistyka kobiecości
Źródło: The Feminine Mystique (1963), Ch. 1 "The Problem That Has No Name"
“Playboy: What's behind the current's men's movement?”
The Playboy Interview (1992)
“Friedan: There was a masculine mystique, too.”
The Playboy Interview (1992)