„Charakter jednostki jest „czynnikiem” społecznego rozwoju tylko tam, tylko wówczas i tylko o tyle – gdzie, kiedy i o ile pozwalają na to stosunki społeczne.”

— Gieorgij Plechanow

Źródło: O roli jednostki w historii, str. 15 http://www.filozofia.uw.edu.pl/skfm/publikacje/plechanow01.pdf

Pochodzi z Wikiquote. Ostatnia aktualizacja 21 maja 2020. Historia

Tematy

historia, charakter, rozwój, jednostka, stosunek, czynnik

Gieorgij Plechanow2

rosyjski rewolucjonista i teoretyk marksizmu, publicysta, f… 1856–1918

Podobne cytaty

„Marksistowskie określenie stosunków produkcji jako zobiektywizowanych stosunków współdziałania pomiędzy jednostkami i grupami jednostek podkreślało także jeden aspekt społecznego współdziałania i niezależności od woli poszczególnych uwikłanych w taki stosunek jednostek, koniecznościowy, historyczny charakter przynajmniej niektórych form społecznego uczestnictwa i współdziałania.”

Bronisław Misztal (1946)

Zagadnienia społecznego uczestnictwa i współdziałania
Źródło: s. 25 opublikowanej pracy habilitacyjnej Misztala

„Dokonany i ciągle dokonujący się postęp instytucji społecznych i rozwój ludzkiej osobowości można – w pewnym uproszczeniu – sprowadzić do procesu naturalnej selekcji najbardziej odpowiednich sposobów myślenia oraz przymusowej adaptacji do środowiska, zmieniającego się w miarę wzrostu liczbowego społeczeństw i stopniowych zmian w instytucjach. Instytucje społeczne są nie tylko wynikiem procesu selekcji i adaptacji, który kształtuje postawy i skłonności wyznaczają one jednocześnie sposób życia i stosunki między ludźmi i dlatego są same z kolei istotnymi czynnikami selekcji. Przemiany instytucji powodują dalszą selekcję jednostek o najbardziej odpowiednim usposobieniu oraz dalszą adaptację charakteru i obyczajów jednostek do zmieniającego się – dzięki przemianom instytucji – środowiska.”

Thorstein Veblen (1857–1929) ekonomista i socjolog amerykański

Teoria klasy próżniaczej (1899)

„Jeśli jednostka obrabuje inną jednostkę, to nazywa się to „rabunkiem”. Jeśli czyni to grupa – „sprawiedliwością społeczną”.”

Nicolás Gómez Dávila (1913–1994)

„Każdy ustrój społeczny jest kompromisem między instynktem wolności a instynktem społecznym. Wszelka polityka jest świadomym kształtowaniem tego kompromisu. (…) Jedną z najistotniejszych cech każdego ustroju jest jego stosunek między społeczeństwem (którego legalnym wyrazem jest państwo) a jednostką.”

Wiktor Alter (1890–1943) polsko-żydowski działacz socjalistyczny

Źródło: Człowiek w społeczeństwie, Wydawnicza Spółdzielnia Czytelników Książki „Światło”, Warszawa 1938 http://lewicowo.pl/varia/viewpub/tid/2/pid/221.

„Pokój jest warunkiem rozwoju ekonomicznego i społecznego Casamance.”

Augustin Diamacoune Senghor (1928–2007)

Źródło: Mamadou Diouf, Casamance, afryka.org, 15 maja 2008 http://afryka.org/afryka/casamance,news/

„W łonie gatunku społecznego jednostka jest zaledwie przelotną fikcją…”

Michel Houellebecq książka Mapa i terytorium

Mapa i terytorium

„Wartości muszą istnieć w czyjejś świadomości, jeśli słowo to ma mieć w ogóle jakieś znaczenie, zatem muszą one ze swej istoty być indywidualne. Wartości, o których jest tutaj mowa, nie odnoszą się również do punktu widzenia całej gospodarki, ale tylko jednostki. Jak we wszystkich ocenach fakt społeczny polega tu na tym, że wartości indywidualne są ze sobą związane, a nie są niezależne jedna od drugiej. Całokształt stosunków ekonomicznych tworzy system ekonomiczny, tak jak całokształt stosunków społecznych tworzy społeczeństwo. Chociaż nie można mówić o wartościach społecznych, istnieje jednak społeczny system wartości, społeczny system wartości indywidualnych. Wartości te są ze sobą powiązane, tak, jak wartości w ramach gospodarki indywidualnej. Oddziałują na siebie wzajemnie poprzez stosunki wymienne, tak że wpływają na wszystkie wartości innych jednostek gospodarujących i znajdują się pod ich wpływami.”

Joseph Schumpeter (1883–1950) ekonomista amerykański pochodzenia austriackiego

Źródło: Teoria rozwoju gospodarczego, PWN, Warszawa 1960, s. 87–88.

„Człowiek sam przez się zazwyczaj nie jest ani zły, ani dobry, ani urodzonym zdrajcą, ani rycerzem bez skazy. Zaś może stać się jednym lub drugim, w zależności od konkretnych warunków, z których część tylko zależna jest od danej jednostki. Zapewne – są ludzie, których hart duszy i siła charakteru potrafią w dużym stopniu zrównoważyć wpływy warunków zewnętrznych. Ci ludzie potrafią w każdej okoliczności pozostać wiernymi samym sobie. Są również inni, których wartość moralna jest patologicznie niska. Ale to są wyjątki. Zaś olbrzymia większość ludzkości nie tyle jest, ile staje się. I choć proces ten trwa już tysiące lat, dalekim jest jeszcze od końca. Gdyż człowiek wciąż jeszcze nie wyzwolił się spod przemożnego wpływu czynników zewnętrznych, wliczając do tych ostatnich istniejące stosunki społeczne.”

Wiktor Alter (1890–1943) polsko-żydowski działacz socjalistyczny

Źródło: To, co najważniejsze, w: Człowiek w społeczeństwie, Wydawnicza Spółdzielnia Czytelników Książki „Światło”, Warszawa 1938 http://lewicowo.pl/to-co-najwazniejsze/.

„Wychowanie odbywa się zarówno ze względu na jednostkę, jak i na społeczeństwo. Wychowanie jednostki przebiega społecznie, społeczeństwa – indywidualnie, tzn. przez jednostkę.”

Wilhelm Rein (1847–1929)

Źródło: Stefan Mieszalski, Dylematy myślenia pedagogicznego. O stosunkach społecznych w procesie edukacyjnym w: Nauczyciel – uczeń. Między przemocą a dialogiem: obszary napięć i typy reakcji pod red. Marii Dudzikowej, Oficyna Wydawnicza Impuls, Kraków 1996, s. 24.

„Nie może być mowy o kompromisie społecznym bez zorganizowanej, silnej reprezentacji pracowniczej – a bez kompromisu społecznego nie ma szans na stabilny rozwój gospodarczy.”

Jacek Kuroń (1934–2004) polski historyk, pisarz, polityk, działacz społeczny i polityczny

Źródło: Nadzieja i rozczarowanie. Pisma polityczne 1989–2004, Warszawa 2010.

„Charakter jednostki jest „czynnikiem” społecznego rozwoju tylko tam, tylko wówczas i tylko o tyle – gdzie, kiedy i o ile pozwalają na to stosunki społeczne.”

Tematy

Gieorgij Plechanow2

Podobne cytaty

Pokrewne tematy