Lukrecjusz cytaty

Lukrecjusz Fotografia
14   0

Lukrecjusz

Data urodzenia: 94 p. n. e.
Data zgonu: 55 p. n. e.
Natępne imiona: Lucretius Carus, Titus Carus Lucretius

Lukrecjusz, łac. Titus Lucretius Carus – rzymski poeta i filozof, jeden z nielicznej grupy poetów republikańskiego Rzymu, których utwory zachowały się do naszych czasów.

Jedyne znane nam dzieło Lukrecjusza to napisany heksametrem poemat De rerum natura , w sześciu księgach o łącznej objętości prawie 7500 wersów.

Utwór ten uważa się za arcydzieło literatury łacińskiej, podkreśla się też jego wpływ na rozwój całej następującej po Lukrecjuszu poezji, włącznie z Wergiliuszem. Jest to wykład filozofii epikurejskiej, a jego przesłaniem jest wyzwolenie człowieka od przesądów i strachu przed śmiercią. Lukrecjusz stara się to osiągnąć, przechodząc stopniowo od etycznych aspektów nauki Epikura do jego fizyki i psychologii. Lukrecjusz nie ukończył jednak swego poematu, a po jego śmierci wydał go Cyceron.

O życiu Lukrecjusza wiadomo niewiele. Jednym ze źródeł informacji jest Chronica Eusebia św. Hieronima, według której Lukrecjusz urodził się w roku 94 p.n.e., oszalał po przedawkowaniu napoju miłosnego, podczas przebłysków rozsądku napisał szereg ksiąg, które zostały przeredagowane przez Cycerona, i popełnił samobójstwo w 44 roku swojego życia.

Przekaz św. Hieronima można podważać: epikureizm Lukrecjusza przedstawiony w jego dziele jest silnie racjonalistyczny i trudno przypuszczać, by uważał truciznę za sposób rozwiązania problemów[potrzebny przypis]. Ponadto Hieronim był wrogiem epikureizmu, który zaprzeczał istnieniu życia pozagrobowego, jego relacje należy więc traktować z ostrożnością. Z drugiej strony, polski tłumacz De rerum natura, Adam Krokiewicz, uznał informację o samobójstwie Lukrecjusza za prawdopodobną, biorąc pod uwagę melancholię, jaką przesiąknięty jest cały poemat, a w szczególności jego III księga.

W jednym z listów do brata sprawę poematu Lukrecjusza poruszał Cyceron. Jest to ostatnia napotykana w źródłach wzmianka o dziele Lukrecjusza aż do uwagi Donata z IV wieku, który w biografii Wergiliusza, pisząc o przywdzianiu przez niego togi virilis , dodaje: tego samego dnia [to znaczy 15 października 55 p.n.e.] zmarł poeta Lukrecjusz. Przyjmując za prawdę informację Hieronima, że Lukrecjusz żył 44 lata, otrzymujemy datę jego urodzenia jako rok 99 p.n.e.[potrzebny przypis]Jedyne, co z całą pewnością można stwierdzić o życiu Lukrecjusza to fakt, że był przyjacielem lub klientem poety Gajusza Memmiusza, któremu dedykował swój poemat. Wikipedia

„Z głębi serca.“

—  Lukrecjusz

Ab imo pectore. (łac.)
Źródło: O naturze rzeczy, III

„Z niczego nic.“

—  Lukrecjusz

De nihilo (…) nihil (łac.)
O naturze rzeczy
Wariant: Nic nie powstaje z niczego.

„Żądza, choć niema, mówi o przyszłej rozkoszy.“

—  Lukrecjusz

O naturze rzeczy

„Złote słowa.“

—  Lukrecjusz

Aurea dicta (łac.)
O naturze rzeczy
Źródło: III, 12

„Nic nie może dotykać, ani być dotykanym, tylko ciało.“

—  Lukrecjusz

Tangere enim et tangi, nisi corpus, nulla potest res. (łac.)
O naturze rzeczy
Źródło: I, 305

„Bo ileż mogą oszustw i ileż wymyślić baśni
Ci, co za wszelką cenę nie pragną życia rozjaśnić!“

—  Lukrecjusz

O naturze rzeczy
Źródło: O naturze wszechrzeczy (ok. 60 p. n. e.)

„Wzmagają się jedne narody, inne marnieją (…) i jak gońcy przekazują pochodnie życia.“

—  Lukrecjusz

augescunt aliae gentes aliae minuuntur (…) et quasi cursores vitai lampada tradunt (łac.)
O naturze rzeczy
Źródło: II, 77/79

„Nauka uwolniła człowieka od lęku przed bogami.“

—  Lukrecjusz

O naturze rzeczy

„Co minęło, nie wróci; daremne błagania!“

—  Lukrecjusz

O naturze rzeczy

„A życia nikt nie otrzymuje na własność, lecz wszyscy do użytku.“

—  Lukrecjusz

Vitaque mancipio nulli datur, omnibus usu (łac.)
O naturze rzeczy
Źródło: III, 971

„Religia rodziła czyny zbrodnicze i niegodziwe.“

—  Lukrecjusz

Tantum religio potuit suadere malorum. (łac.)
O naturze rzeczy
Źródło: I, 101

„So clearly will truths kindle light for truths.“
Ita res accendent lumina rebus.

—  Lucretius

Book I, line 1117 (tr. W. H. D. Rouse and M. F. Smith)
De Rerum Natura (On the Nature of Things)

„What once sprung from earth sinks back into the earth.“
Cedit item retro, de terra quod fuit ante, in terras.

—  Lucretius

Book II, lines 999–1000 (tr. Bailey)
De Rerum Natura (On the Nature of Things)

„Therefore death is nothing to us, it matters not one jot, since the nature of the mind is understood to be mortal.“
Nil igitur mors est ad nos neque pertinet hilum, quandoquidem natura animi mortalis habetur.

—  Lucretius

Book III, lines 830–831 (tr. Rouse)
De Rerum Natura (On the Nature of Things)

„By protracting life, we do not deduct one jot from the duration of death.“
Nec prorsum vitam ducendo demimus hilum tempore de mortis nec delibare valemus.

—  Lucretius

Book III, lines 1087–1088 (tr. Rouse)
De Rerum Natura (On the Nature of Things)

„Thus the sum of things is ever being renewed, and mortal creatures live dependent one upon another. Some species increase, others diminish, and in a short space the generations of living creatures are changed and, like runners, pass on the torch of life.“
Sic rerum summa novatur semper, et inter se mortales mutua vivunt. augescunt aliae gentes, aliae minuuntur, inque brevi spatio mutantur saecla animantum et quasi cursores vitai lampada tradunt.

—  Lucretius

Sic rerum summa novatur
semper, et inter se mortales mutua vivunt.
augescunt aliae gentes, aliae minuuntur,
inque brevi spatio mutantur saecla animantum
et quasi cursores vitae lampada tradunt.
Book II, line 75 (tr. Rouse)
De Rerum Natura (On the Nature of Things)

„In the midst of the fountain of wit there arises something bitter, which stings in the very flowers.“
Medio de fonte leporum surgit amari aliquid quod in ipsis floribus angat.

—  Lucretius

Book IV, lines 1133–1134 (reported in Bartlett's Familiar Quotations)
Variant translation: From the midst of the fountain of delights rises something bitter that chokes them all amongst the flowers.
Compare: "Still from the fount of joy's delicious springs / Some bitter o'er the flowers its bubbling venom flings", Lord Byron, Childe Harold's Pilgrimage, Canto I, stanza 82
De Rerum Natura (On the Nature of Things)

Dzisiejsze rocznice
Bolesław Prus Fotografia
Bolesław Prus78
polski pisarz i publicysta 1847 - 1912
Nathaniel Hawthorne Fotografia
Nathaniel Hawthorne3
amerykański powieściopisarz 1804 - 1864
Johann Gottlieb Fichte Fotografia
Johann Gottlieb Fichte7
niemiecki filozof 1762 - 1814
Jacek Piekara Fotografia
Jacek Piekara163
polski pisarz 1965
Następne dziesiejsze rocznice