Henryk Niewodniczański cytaty

3   0

Henryk Niewodniczański

Data urodzenia: 10. Grudzień 1900
Data zgonu: 20. Grudzień 1968

Henryk Niewodniczański – polski fizyk, specjalista w fizyce jądrowej, twórca i dyrektor Instytutu Fizyki Jądrowej w Krakowie . Profesor fizyki na uniwersytetach: poznańskim , wrocławskim , Jagiellońskim , członek PAU i PAN.

Uczył się w szkole średniej w Wilnie, Rylsku i Briańsku i ponownie w Wilnie, gdzie w czerwcu 1920 roku uzyskał z odznaczeniem świadectwo dojrzałości.

Studiował na Uniwersytecie Stefana Batorego w Wilnie, który ukończył w 1924 r. W 1926 r. uzyskał stopień doktora filozofii, na podstawie rozprawy pt. O absorpcji pasmowej i fluorescencji par rtęci. W 1927 r. wyjechał na stypendium do Uniwersytetu w Tybindze, gdzie pracował pod kierunkiem prof. Waltera Gerlacha. Habilitował się w 1932 r. na Uniwersytecie Wileńskim.

W 1934 dokonał odkrycia dipolowego promieniowania magnetycznego w widmie par ołowiu.

W tymże roku otrzymał stypendium Fundacji Rockefellera w Cambridge, gdzie pracował w Royal Society Mond Laboratory pod kierunkiem odkrywcy jądra atomowego lorda Ernesta Rutherforda, następnie przeniósł się do Cavendish Laboratory, także kierowanego przez Rutherforda.

W 1934 r. powrócił do Wilna, gdzie po otrzymaniu stanowiska adiunkta przystąpił do organizowania w Wilnie laboratorium do badań w fizyce jądrowej. W 1937 r. na dwa lata objął Katedrę Fizyki w Poznaniu, a w czerwcu 1939 r. wrócił do Wilna, gdzie otrzymał Katedrę Fizyki Doświadczalnej na Uniwersytecie Stefana Batorego. W 1945 r. wskutek ewakuacji z Wilna rozpoczął wykłady w Uniwersytecie i Politechnice we Wrocławiu oraz w Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie.

We 1946 r. został profesorem Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, gdzie rozwijał badania naukowe i działalność dydaktyczną w zakresie fizyki doświadczalnej. Z czasem został kierownikiem zespołu wszystkich katedr fizyki Uniwersytetu Jagiellońskiego, z którego następnie powstał Instytut Fizyki UJ. Zainicjował i prowadził w Instytucie Fizyki UJ budowę małego cyklotronu C-48.

Mimo trudności uzyskał akceptację władz na lokalizację w Krakowie, zakupionego w ówczesnym ZSRR, cyklotronu U-120, który miał stanowić bazę założonego również przez profesora w 1952 r. ośrodka Fizyki Jądrowej PAN. W 1955 r. z ośrodka PAN utworzył profesor Instytut Fizyki Jądrowej , noszący od 1988 r. jego imię.

Zajmował się optyką atomową i fizyką jądrową. Jest autorem 130 publikacji naukowych. W latach 1951-1953 pełnił funkcję prorektora UJ.

Brał udział w zakładaniu Zjednoczonego Instytutu Badań Jądrowych w Dubnej, był członkiem Rady Naukowej ZIBJ. Z jego inicjatywy powstało tam Laboratorium Problemów Jądrowych Oddział Spektroskopii Jądrowej i Radiochemii.

Był członkiem: Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Wilnie , Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Poznaniu , PAU , Towarzystwa Naukowego Warszawskiego , PAN , od 1960 r. członkiem Prezydium PAN, członkiem Polskiego Towarzystwa Fizycznego, Société Française de Physique, Societá Italiana di Fisica, American Physical Society, Komitetu Fizyki, Komitetów PAN: Fizyki, Astronomii, Komitetu do Spraw Pokojowego Wykorzystania Energii Jądrowej; nagrodzony wieloma nagrodami państwowymi m.in. Nagrodą Prezydenta Mościckiego, odznaczony m.in. Krzyżem Oficerskim i Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski.

Jego teściem był Roman Prawocheński. Jego synami są: prof. Jerzy Niewodniczański – były prezes Państwowej Agencji Atomistyki i Tomasz Niewodniczański – polski fizyk jądrowy, przedsiębiorca i kolekcjoner.

Cytaty Henryk Niewodniczański

„Tak, był niezły, ale było dziewięć błędów w wymowie i piętnaście błędów w akcentowaniu.“

—  Henryk Niewodniczański

poproszony o ocenę referatu jednego z uczniów (w języku obcym).
Źródło: Andrzej Budzanowski, Osiągnięcia w fizyce jądrowej krakowskiego ośrodka fizyki, „Alma Mater” nr 114, maj 2009, Dodatek, s. 18.

„(…) pozwala to na zupełniejsze poświęcenie się pracy naukowej, bez potrzeby stałego rozpraszania się na zajmowanie się sprawami z pracą naukową nic wspólnego nie mającymi, jak akwizytorska działalność przedstawiciela handlowego.“

—  Henryk Niewodniczański

o awansie na stanowisko adiunkta.
Cytaty z listów
Źródło: list do Wacława Dziewulskiego, cyt. za: Kazimierz Grotowski, Twórca krakowskiego ośrodka fizyki jądrowej, „Alma Mater” nr 114, maj 2009, Dodatek, s. 10.

Podobni autorzy

Albert Einstein Fotografia
Albert Einstein165
fizyk niemiecki, noblista
Richard Feynman Fotografia
Richard Feynman33
amerykański fizyk, noblista
Niels Bohr Fotografia
Niels Bohr13
duński fizyk, noblista
Stephen Hawking Fotografia
Stephen Hawking32
astrofizyk, kosmolog i fizyk angielski
Maria Skłodowska-Curie Fotografia
Maria Skłodowska-Curie32
polsko-francuska uczona, fizyk, noblistka
Andrzej Sapkowski Fotografia
Andrzej Sapkowski171
polski pisarz
Wisława Szymborska Fotografia
Wisława Szymborska78
polska poetka, noblistka
Julian Tuwim Fotografia
Julian Tuwim141
polski poeta
Czesław Miłosz Fotografia
Czesław Miłosz93
polski poeta, prozaik, eseista, tłumacz i krytyk literacki,…
Feliks Dzierżyński Fotografia
Feliks Dzierżyński24
polski i rosyjski działacz komunistyczny
Dzisiejsze rocznice
Agnieszka Osiecka Fotografia
Agnieszka Osiecka60
polska poetka, autorka tekstów piosenek 1936 - 1997
Ryszard Szaro Fotografia
Ryszard Szaro2
piłkarz polski 1948 - 2015
René Doumic Fotografia
René Doumic1
1860 - 1937
Wincenta Jadwiga Jaroszewska Fotografia
Wincenta Jadwiga Jaroszewska15
polska zakonnica 1900 - 1937
Następnych dzisiejszych rocznic
Podobni autorzy
Albert Einstein Fotografia
Albert Einstein165
fizyk niemiecki, noblista
Richard Feynman Fotografia
Richard Feynman33
amerykański fizyk, noblista
Niels Bohr Fotografia
Niels Bohr13
duński fizyk, noblista
Stephen Hawking Fotografia
Stephen Hawking32
astrofizyk, kosmolog i fizyk angielski
Maria Skłodowska-Curie Fotografia
Maria Skłodowska-Curie32
polsko-francuska uczona, fizyk, noblistka