Thomas Carlyle cytaty
strona 8

Thomas Carlyle , szkocki pisarz społeczny, historyk i filozof historii, propagator i współtwórca specyficznej historiozofii zwanej heroizmem. Bardzo wpływowy w czasach wiktoriańskich, oddziałał też szeroko na myśl prawicową.

Poślubił Jane Baillie Welsh , od r. 1865 był rektorem uniwersytetu w Edynburgu. Rewolucyjnym i zgorzkniałym nastrojom epoki Byrona przeciwstawił ewangelię wypełniania swego obowiązku, opowiadając się za reformami społecznymi i organizacją pracy. Niwelacyjnej sile tendencji demokratycznych przeciwstawił kult herosów. W walce przeciwko mechanicznemu poglądowi na świat, uwielbieniu większości i utylitaryzmowi wysuwał jako istotną treść życia rozwój najwyższych, ponadindywidualnych wartości człowieka. W społeczeństwie i państwie ci tylko rządzić powinni, którzy czują w sobie przemożny pęd do władzy. Carlyle jednak powodzenie woli zmierzającej do potęgi utożsamiał z jej usprawiedliwieniem, brał je za dowód idealizmu zwróconego stale ku celom ponad osobowym, i w tym leży słabość i niebezpieczeństwo jego nauki, wywodzącej się ze szkockiego purytanizmu i idealizmu niemieckiego. Politycznie odegrał dużą rolę jako teoretyk imperializmu, podejmujący ideę misji dziejowej narodu angielskiego, która objąć ma świat cały. Z pism Carlyle wymienić należy przede wszystkim rozważania filozoficzno-historyczne „Bohaterowie. Cześć dla bohaterów i pierwiastek bohaterstwa w historii” , dzieła o rewolucji francuskiej, o Fryderyku II. pruskim. Jego „Sartora Resartusa, życie i zdania Pana Teufelsdröckha” przeł. Sygurd Wiśniowski .

Pod wpływem fascynacji niemieckim romantyzmem porzucił kalwinizm. Jego dług wobec filozofii romantycznej widoczny jest w tłumaczeniu Lat nauki Wilhelma Meistra Goethego i książce Life of Schiller. Z romantyzmu Carlyle czerpie przede wszystkim daleko posunięty indywidualizm .

Podstawowym tematem myśli Carlyle'a jest heros, jednostka wybitna, górująca nad masami siłą aktywności życiowej, przede wszystkim moralnej. W podkreśleniu właśnie przewagi moralnej a nie np. intelektualnej herosa widoczny jest wpływ purytanizmu. Mimo to Carlyle antycypuje antropologię Nietzschego.

Germanofil. Zagorzały miłośnik Fryderyka Wielkiego, a także autor jego historii .

Wydaje się, że specyficzna maniera jego umysłowości wywarła znaczny wpływ na formy współczesnej kultury masowej, np. powieść fantasy czy kino akcji. Jego wpływ na myśl prawicową to przede wszystkim widoczny w niej opór wobec myśli Karola Marksa, że byt określa świadomość, jako że heros Carlyle'a może i musi walczyć z naporem generowanych przez naturę i poddany jej motłoch treści, w heroistycznym języku określanych jako potwory.

Stąd historiozofia Carlyle'a nie uznaje żadnych praw dziejowych, w szczególności deterministycznych praw ekonomii, a historię przedstawia na płaszczyślie kosmologicznej jako sekwencję powtarzalnych walk wybitnych jednostek ze złem .

Zobacz też: heroizm, elitaryzm, filozofia historii, antydemokratyzm, kontrrewolucja.



✵ 4. Grudzień 1795 – 5. Luty 1881  •  Natępne imiona Томас Карлайл
Thomas Carlyle Fotografia
Thomas Carlyle: 494 cytaty6 Polubień

Thomas Carlyle słynne cytaty

„Staraj się zostać uczciwym człowiekiem – zyskasz dzięki temu pewność, że na świecie jest o jednego drania mniej.”

Thomas Carlyle

Źródło: Wielka księga mądrości, wybór Jacek i Tomasz Ilga

Thomas Carlyle cytaty

„Kapitanowie przemysłu.”

Thomas Carlyle książka Past and Present

Captains of Industry. (ang.)
Źródło: Przeszłość i teraźniejszość (ang. Past and Present) 4, 4

„Szczęśliwi ludzie, których dzieje nie wypełniają podręczników historii.”

Thomas Carlyle

Happy the people whose annals are blank in history books! (ang.)

Thomas Carlyle: Cytaty po angielsku

“A poet without love were a physical and metaphysical impossibility.”

Thomas Carlyle

Burns (1828).
1820s, Critical and Miscellaneous Essays (1827–1855)

“A healthy hatred of scoundrels.”

Thomas Carlyle

Latter Day Pamphlets, No. 12.
1850s

“Even in the meanest sorts of Labor, the whole soul of a man is composed into a kind of real harmony the instant he sets himself to work.”

Thomas Carlyle książka Past and Present

Past and Present.
1820s, Critical and Miscellaneous Essays (1827–1855)

“Be not the slave of Words.”

Thomas Carlyle

Bk. I, ch. 8.
1830s, Sartor Resartus (1833–1834)

“Blessed is he who has found his work; let him ask no other blessedness.”

Thomas Carlyle

Bk. III, ch. 11.
1840s, Past and Present (1843)

Podobni autorzy

Robert Louis Stevenson Fotografia
Robert Louis Stevenson11
pisarz szkocki None
Henry David Thoreau Fotografia
Henry David Thoreau94
amerykański pisarz, poeta i filozof None
William James Fotografia
William James26
filozof i psycholog amerykański None
Mark Twain Fotografia
Mark Twain128
amerykański pisarz, satyryk, humorysta None
Arthur Schopenhauer Fotografia
Arthur Schopenhauer97
filozof niemiecki None
John Henry Newman Fotografia
John Henry Newman10
angielski teolog katolicki, filozof, kardynał None
Georg Wilhelm Friedrich Hegel Fotografia
Georg Wilhelm Friedrich Hegel26
filozof niemiecki None
Karol Marks Fotografia
Karol Marks136
niemiecki filozof, ekonomista i działacz rewolucyjny None